Z wudaća: štwórtk, 30 julija 2020

štwórtk, 30 julija 2020 14:00

Nadpad raznje zasudźili

Drježdźany (dpa/SN). Zwjazk žurnalistow Němskeje (DJV) je nadpad na žurnalistow magacina Spiegel TV minjenu njedźelu při B 96 raznje zasudźił. „Wospjet dyrbjachmy dožiwić, kak kolegow na zarjadowanjach nadběhuja. Móžemy stajnje zaso rjec: Woni tam swoje dźěło činja“, piše předsydka DJV Sakskeje Ine Dippman. Štóž so na demonstracijach wobdźěli, dyrbi z tym ličić, zo jeho filmuja. Jedyn­ z demonstrantow bě žurnalistow nadběhował a kameramuža z pjasću bił.

Historiski łamk korony dla

Wiesbaden (dpa/SN). Němske hospo­darstwo je na wjeršku koronakrizy dotal njesłyšany łamk dožiwiło. Nutřkokrajny bruttoprodukt (BIP) je w druhim kwar­talu porno prěnjemu wo 10,1 procent wote­běrał, zdźěli Zwjazkowy statistiski zarjad we Wiesbadenje. Bě to najsylniši spad po zahajenju štwórćlětneho wobličenja BIP w lěće 1970. Najwjetše hospodarstwo Europy tči we hłubokej krizy. Porno lětu 2019 je so hospodarski wukon wo 11,7 procentow wosłabił.

Protesty dale traja

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 30 julija 2020 14:00

Dźěłaja tež z 3D-ćišćakami

Medijowy labor 2020 w Budyskim studiju SAEK

Budyšin (SN/pdź). W prózdninach so z ani­maciju, programěrowanjom a 3D-ćišćom zaběrać – to móžeš tuchwilu w Budyskim studiju SAEK pod nawodom Michała Cyža. Dźewjeć młodym zajimcam w starobje jědnaće do 15 lět zmóžnja wón w běhu tydźenja přistup do swěta najmodernišeje techniki. Jedna so tu wo pilotny projekt, spěchowany wot Załožby za serbski lud.

wozjewjene w: Kultura
Łódźi wobswětoškitneje organizacije Greenpeace „Esperanza“ (zady) a „Rainbow Warrior“ stej dźensa z Hamburgskeho přistawa do směra na Sewjerne morjo wotjěłoj. Tam chcedźa fachowcy organizacije škody w mórskej přirodźe dokumentować, kotrež tam płunowa a wolijowa industrija přeco hišće při wudobywanju zawinujetej. Foto: dpa/Daniel Bockwoldt

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 30 julija 2020 14:00

Nócna zahrodna kriminalka

Budyske dźiwadło prěni dohlad do klětušeho spektakla na Hrodźe dało

Mišterski detektiw přepytuje w Budyšinje. Sherlock Holmes sedźi na dźiwa­dłowej zahrodźe a dopokazuje swój duchowny talent. Jemu poboku je dr. Watson, kiž jeho rady raz „naduteho facku“ mjenuje. Jeju dyrdomdej započina so w Londonje z mysterioznym padom, wjeducym jeju naposledk do Łužicy.

Z programom „Sherlock Holmes 1 – Paski Beatlesow“ podawa Němsko-Serbske ludowe dźiwadło prěni zaćišć wul­keho lětnjeho spektakla pod hołym njebjom­, kotryž dyrbješe lětsa korony dla wupadnyć. Klětu chcedźa inscenaciju po zwučenym wašnju na Budyskim hrodźe předstajić. Program je skerje čitanje dyžli činohra. Přiwšěm wopřijima derje hrate sceny, spěwy Beatlesow a na kla­wěrje wot komponista samoho inter­pre­towanu rjanu hudźbu Tassa Schille. Intendant NSLDź Lutz Hillmann přeradźa z wječorom někotryžkuli detail scenarija, kiž je swobodnje po knihach Arthura Conana Doyla spisał, a wukonja sam rólu powědarja na jewišću.

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 30 julija 2020 14:00

Dźěći wětra w Hornjej Łužicy

Pisane zmije z drobnuškeje papjery tworja aktualnu wosebitu wustajeńcu Ochranowskeho ludowědneho muzeja.

Lochkokřidłate fantastiske wutwory pjelnja cyłu rumnosć. Někotre hodźa so prosće wobdźiwać, někotre móža woprawdźe lětać. Wšitke su na opulentne wašnje po rumnosći rozdźělene, špihel na špundowanju rjanosć samo hišće podwoja. Poprawom zdadźa so tak bliske być, zo móhł so jich dótkać. Powabk, je přimać, pak je haćeny – štó žno rady na špihel stupi? Jedna so tuž wo předewšěm optisku radosć, kotruž su kuratorki z Lipšćanskeho Grassijoweho muzeja kaž tež z priwatneje zběrki Scheps/Glöckner cyle kedźbliwje do Ochranowa přiwjedli. Kóždej wuměłskej twórbje je taflička z roz­łožowacym tekstom přirjadowana. Tam je napisane, što kóždy zmij zamóže a kotru pomoc wón skići – znajmjeńša potom, hdyž kruće do toho wěriš.

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 30 julija 2020 14:00

Skrućeja wjesnu zhromadnosć

Nimo wulkich nadregionalnych serbskich towarstwow, kotrež su často w medijach prezentne, mamy w dwurěčnej kónčinje njeličomne mjeńše a małe towarstwa, kotrež runje tak pilne­ dźěło wukonjeja, wo nich pak přewjele nje­zhoniš. W swojej lětnjej seriji­ lětsa tajke aktiwne cyłki před­stajamy, dźensa towar­stwo Miłočanska žaba (8).

wozjewjene w: Lokalka
štwórtk, 30 julija 2020 14:00

Opozicija: Hišće tójšto prašenjow

Berlin (dpa/SN). W aferje wokoło insolwentneho financneho posłužbnika Wirecard maja FDP a Zeleni po wčerawšim wurjadnym posedźenju financneho wuběrka zwjazkoweho sejma přepytowanski wuběrk za trěbny. Kaž posedźenje z woprašowanjom financneho ministra Olafa Scholza (SPD) a hospodarskeho ministra Petera Altmaiera (CDU) wujewi, je hi­šće tójšto prašenjow, rjekny zapósłanc FDP Florian Toncar wčera wječor w Berlinje. „Je wotwidźeć, zo dyrbimy so tež w přepytowanskim wuběrku z naležnosću zaběrać.“

Podobnje hódnoći to zastupnica Zelenych w financnym wuběrku Lisa Paus. Tež wona bě po wčerawšim posedźenju financneho wuběrka wšo druhe hač spoko­jom. W přepytowanskim wuběrku chcyła so Paus tež zastupnikow kanclerskeho zarjada prašeć, wona dźensa rano w sćelaku ZDF připowědźi. „Stejimy cyle na spočatku wotkrywanja.“

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 30 julija 2020 14:00

Kritizuje cofnjenje wojakow USA

Berlin (dpa/SN). Fachowča FDP za zakitowanje Marie-Agnes Strack-Zimmermann je planowane cofnjenje nimale 12 000 wojakow USA z Němskeje raznje kritizowała. „To je najprjedy raz wosobinske wotličenje prezidenta. To je akcija kamikaze“, rjekny wona w rańšim magacinje sćelaka ZDF z pokazku na prezidenta USA Donalda Trumpa. Tón chcył Němsku trjechić, trjechi pak NATO jako cyłk, štož so skónčnje na Američanow samych wuskutkuje. Jenički dobyćer je ruski prezi­dent Wladimir Putin. „Tón drje je so z luteho wjesela dźensa w nocy lědma do łoža namakał.“ NATO je politikarce FDP hladajo na wohroženje ze stron Ruskeje „wažny pokład“. To nětko prezident USA skóncuje, komuž po słowach Strack-Zimmermann „w hembjerkach šeri“.

Knježerstwo USA chce 12 000 swojich wojakow z Němskeje cofnyć. Potrjechene su zepěranišća w Bayerskej, Badensko-Württembergskej a Porynsko-Pfalcy. Trump bě to hižo w juniju připowědźił, dokelž Němska po jeho měnjenju přemało za brónjenje wudawa.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 30 julija 2020 14:00

Žana normalita w chorownjach

Braniborska ministerka za strowotnistwo kritizuje wusměrjenje na dobytk

Podstupim (dpa/SN). Chorownje w Braniborskej so krok po kroku k normal­nemu dźěło nawróćeja – kaž do koronapandemije pak njejsu w dalokej měrje hišće­ wućežene. Tuchwilu su to po trochowanju towaršnosće krajnych cho­row­njow ze 65 do 70 procentami, normalne wućeženje by 80 do 85 procentow wu­činjało. „Njejsmy hišće­ w normalnym dźěle“, rjekny jed­naćel towaršnosće Michael Jacob. Tomu po jeho słowach tež lětsa wjace tak njebudźe.

Za čas raznych wobmjezowanjow koro­ny dla běchu chorownje jeničce ze 40 do 50 procentami wućežene. Hłowna přičina toho běchu prawidła dodźerženja wěstotneho wotstawka a předpisy hygieny. Tak smědźeštaj we wjace­łožowych stwach najwjace dwaj pacientaj być. Nimo toho so mnozy chorownjow zda­lowachu, dokelž so bojachu, zo so tam z wirusom natyknu. „Tutón strach wšak je runje w chorownjach ekstremnje snadny“, Jacob wuzběhny.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 30 julija 2020 14:00

Powšitkowna wěda

Znajeće hišće wony žorćik z kónca 90tych lět?: Kajki je rozdźěl mjez ruskimi a ame­riskimi wojakami? Wotmołwa: Rusow smy wotbyli. Na to dyrbjach myslić, jako słyšach dźensa wo konkretnych planach USA, nimale 12 000 swojich wojakow z Němskeje cofnyć, dokelž njewudamy pječa dosć pjenjez za brónjenje. A runjewon samozrozumliwje jewješe so ze stron zastupnicy FDP argument, zo je Němska nětko hladajo na hrožacy nadpad Ruskeje wosłabjena, dokelž pobrachuje 12 000 ameriskich wobškitarjow. Nó hladaj, sej myslach: Je to mjeztym tajke něšto kaž powšitkowna wěda, zo nas Ruska wohroža. Dyrbiš to jenož často dosć wospjetować, doniž wšitcy do toho njewěrja. Kak da by było, bychmy skónčnje zaso normalne styki k Ruskej pěstowali, město toho zo dale do antiruskeje truby trubimy. Móžemy hnydom započeć. Nječakajmy, doniž njeje so tež posledni ameriski wojak z Němskeje zminył. Marko Wjeńka

wozjewjene w: Politika

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND