Z wudaća: štwórtk, 10 septembera 2020

štwórtk, 10 septembera 2020 14:00

31. Budyski forum zahajeny

Pod hesłom „30 lět jednota Němskeje a namrěwstwo diktatury SED“ zahajichu dźensa 31. Budyski forum na wosadnej žurli Pětroweje wosady w sprjewinym měsće.­ Na zawodnu temu „Njespokojom z wuchodnej Němskej? Kotru rólu hraja nazhonjenja z NDR, z měrniweje rewolucije a ze slědowaceje transformaciskeje doby?­“ chcyše stawiznar Ilko-Sascha Kowalczuk porěčeć. Wón pak bě schorjeł, tak jeho­ tekst Berlinski historikar prof. dr. Rainer Eckert (na foće) předčita. Postajenjow koronapandemije dla bě na žurli jenož 45 wobdźělnikow dowolenych. Tohodla Frie­dricha­ Ebertowa załožba jako zarjadowarka zaruča, zo je na jeje internetnej stronje zarjadowanje přez livestream wšitkim zajimcam přistupne. Foto: SN/Hanka Šěnec

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 10 septembera 2020 14:00

Što nas hromadźe dźerži?

Naročna a načasna narěč w Kamjencu wulki wothłós žnjała

Kamjenc (JK/SN). W rjedźe Kamjenskich narěčow, kotrež organizuje Kamjenski projekt za recepciju Gottholda Ephraima Lessinga, je so wčera wječor žurnalistka Jana Simon słowa jimała. Wnučka zna­teje spisowaćelki Christy Wolf dźěła jako swobodna awtorka mjez druhim tež za no­winu Die Zeit. W minjenym času za­běraše so přewažnje z politiskim a towaršnostnym połoženjom w Němskej. Jeje dopóznaća a prócowanja, podać pokiwy k interpretaciji wšelakich towaršnostnych wuwićow a situacijow, běchu tež wobsah jeje wčerawšeje narěče na temu: „Što nas hišće hromadźe dźerži?“

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 10 septembera 2020 14:00

Wob dźeń sydom serbskich sadow

Interview z jednaćelom LND Symanon Pětrom Cyžom po sto dnjach w zastojnstwje

Mjeztym tři měsacy je so jednaćel LND Syman Pětr Cyž do nawod­nistwa nakładnistwa zanurił. Cordu­la Ratajczakowa je so z 42lětnym, kiž bě zastojnstwo w juniju přewzał, rozmołwjała.

Knježo Cyžo, spočatnje njejsće so jeno z wěcnym stawom zawoda zeznajomił, ale tež rozmołwy ze wšitkimi sobudźěłaćerjemi wjedł. Što je Was najbóle překwapiło?

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 10 septembera 2020 14:00

Dalše wopory wohenja dla

San Francisco (dpa/SN). Zahubne lěsne wohenje w Kaliforniskej su sej tři dalše smjertne wopory žadali. Wohnjowi wobornicy namakachu w powostankach wotpaleneho statoka we wobwodźe Butte County tři spalene ćěła, kotrež njemóžachu dotal hišće identifikować. Ličba smjertnych woporow w kónčinje North Complex Fire 300 kilometrow sewjernje San Francisca je tak na jědnaće rozrostła. Płomjenja su po informacijach wohnjoweje wobory 2 000 twarjenjow wobškodźili abo dospołnje zničili.

Chinscy studenća wupokazani

Washington (dpa/SN). Knježerstwo USA je wot junija wjace hač tysac chinskim studentam „narodnych wěstotnych přičin“ dla zakazało do kraja přińć. Zakład toho je wukaz prezidenta Donalda ­Trumpa z kónca meje. Wón chcył tomu zadźěwać, zo chinske wójsko studentow w USA za industrijnu a slědźensku spionažu zasadźa. Rěčnica ameriskeho wonkowneho ministerstwa na to skedźbni, zo jedna so jenož wo jara mału skupinu studowacych. „Legitimni studenća“ z Chiny su dale ­witani.

Dźeń a mjenje družin

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 10 septembera 2020 14:00

Wuspěšny start do noweje hrajneje doby

SJ Chrósćicy II – HZ Wojerowski FC II/Wětnica-Hola 4:2 (2:1)

Zestawa domjacych: Hejduška – M. Donat, Mark, Kola (57. Dehn), Schulze, J. Donat (69. Richter), Špitank (86. Klimant), Domaška, Paška, Liznar, Jakubaš

Prěni kónc tydźenja w septembru je so tež za koparjow rezerwy Chróšćanskeje SJ skónčnje hrajna doba 2020/2021 za­počała. Jako hosći witaše wona mustwo z Wo­jerec. W minjenych lětach běchu to přeco poměrnje wurunane partije mjez cył­komaj, a tak nastajichu so přihladowarjo na wurunany duel.

wozjewjene w: Sport
štwórtk, 10 septembera 2020 14:00

Što nětko z ćěkancami?

Drježdźany (dpa/SN). Sakska statna ministerka za europske naležnosće Katja Meier (Zeleni) je zwjazkowe knježerstwo namołwjała, ćěkancam na grjekskej kupje Lesbos pomhać. „Grjekska trjeba nětko nu­znje pomoc tamnych čłonskich statow EU“, rjekny Meier dźensa na kromje konferency ministrow za Europu w Posaarskej. Zwjazkowe knježerstwo dyrbjało po zahubnym wohenju w lěhwje ćěkancow Moria spěšnje technisku a humanitarnu pomoc poskićić a potrjechenym zmóžnić do Němskeje přińć.

Sakska ministerka za integraciju Petra Köpping (SPD) praji, zo dyrbjał Zwjazk nětko nuznje swój kontingent ćěkancow rozšěrić abo krajam składnosć dać, swójski program přiwzaća ćěkancow zwoprawdźić. „Jako swobodny stat bychmy k tomu kmani byli, tež sakske komuny kaž Lipsk bychu zwólniwe byli“, zwurazni Köpping w Drježdźanach. Lěhwo Moria z 12 600 ćěkancami bě so w nocy na srjedu nimale dospołnje wotpaliło.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 10 septembera 2020 14:00

Plahuja třista pčolacych ludow

Nimo wulkich nadregionalnych a w medijach prezentnych serbskich­ towarstwow mamy w dwurěčnej kónčinje njeličomne mjeńše a małe towarstwa, kotrež runje tak pilne­ dźěło wukonjeja, wo nich pak přewjele njezhoniš. W swojej lětnjej seriji­ lětsa tajke aktiwne cyłki před­stajamy, dźensa Serbsku pčólnicu (20/kónc).

Hižo naši prjedownicy běchu so pčołarjenju wěnowali. W 19. lětstotku zetkawachu so serbscy pčołarjo z Chrósćic, Wotrowa, Róžanta, Poršic a Slepoho w małych kruhach. Wot lěta 1905 schadźowachu so serbscy pčołarjo w tehdyšim Hórnikec hosćencu w Chrósćicach a rozmyslowachu wo zhromadnym towar­stwje, k čemuž lěto pozdźišo tež dóńdźe. Za prěnjeho předsydu Serbskeje pčólnicy bu Jakub Kmjeć wuzwoleny. Na swojich zhromadźiznach w Chrósćicach, Ralbicach, Wotrowje, Radworju a druhdźe zaběrachu so z prašenjemi, kak matki plahować, kołće twarić, wunoški powjetšić a nowe dopóznaća pčołarstwa nałožować. Čłonojo pčólnicy mějachu dohromady něhdźe 1 000 ludow, jeničce w Chrósćicach 120.

wozjewjene w: Lokalka
štwórtk, 10 septembera 2020 14:00

Swinjaca mrětwa Němsku docpěła

Podstupim (dpa/SN). Afriska swinjaca mrětwa je prěni króć w Němskej dopokazana. Chorosć běchu pola zahinjeneho dźiwjeho swinjeća blisko pólskeje mjezy we wokrjesu Sprjewja-Nysa zwěsćili, kaž zwjazkowa ratarska ministerka Julia Klöckner (CDU) dźensa w Berlinje zdźěli. „Podhlad je so bohužel jako prawy wopokazał.“ Do toho bě Friedricha Löfflerowy institut na kupje Riems w Baltiskim morju wobkrućił, zo jedna so woprawdźe wo afrisku swinjacu mrětwu. „Mrětwa njeje za čłowjeka strašna“, Klöckner rjekny, „za dźiwje kaž tež za domjace swinje porno tomu je smjertna.“

Krajne a komunalne krizowe centrumy swoje plany w padźe wudyrjenja mrětwy mjeztym aktiwizuja a naprawy přihotuja. Wudyrjenje mrětwy móhło masiwne hospodarske sćěhi za plahowarjow swini měć. Tak móhł eksport swinjaceho mjasa do krajow zwonka Europskeje unije, na přikład do Azije, wotpadnyć. Za eksport do Chiny je wobkrućenje trěbne, zo njeje Němska wot swinjaceje mrětwy potrjechena.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 10 septembera 2020 14:00

„To njeje dróha, to je lud“

Lawreatka literarneho Nobeloweho myta namołwja do rozmołwow

Minsk (dpa/SN). Hladajo na dale trajace protesty w Běłoruskej je lawreatka Literarneho Nobeloweho myta Swjetlana Aleksijewič amtěrowaceho prezidenta Aleksandera Lukašenka namołwjała z wobydlerjemi so rozmołwjeć. „Lukašenko praji, zo njebudźe z dróhu rěčeć. Ale dróha – to su statysacy ludźi, kotřiž kóždu njedźelu a kóždy dźeń na dróhu du“, wuswětla 72lětna spisowaćelka we wčera wozjewjenej zdźělence běłoruskeho PEN-centruma w Minsku. „To njeje dróha, to je lud.“

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 10 septembera 2020 14:00

Proste dalewjedźenje njedosaha

Temowa kolesowarska šćežka Serbske impresije je w Delnjej Łužicy tuchwilu na wokrjes Sprjewja-Nysa wobmjezowana. Krajnoradny zarjad w Lubinje wotpohladuje, čaru na serbsku sydlensku kónčinu we wokrjesu Dubja-Błóta rozšěrić. Prócowanja su wobstatk wjetšeho projekta hromadźe ze Serbskim kulturnym turizmom w Delnjej Łužicy.

Lubin/Slepo (SN/at). Jedna z aktualnych projektowych idejow we wokrjesu Dubja-Błóta je, tamniši serbski sydlenski rum z wobstejacej temowej kolesowarskej šćežku Serbske impresije zwjazać. „Wobstejaca čara wjedźe po Bórkowach a při Bismarckowej wěži naprawo dale do Smogorjowa. Nalěwo dźe do Běłeje Góry, tam móhli nawjazać“, rozłožuje Sabrina Kuschy, wot februara hłownohamtska społnomócnjena za naležnosće Serbow na Lubinskim krajnoradnym zarjedźe.

wozjewjene w: Lokalka

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND