Z wudaća: štwórtk, 19 nowembera 2020

štwórtk, 19 nowembera 2020 13:00

Hilse nachwilnje zajaty

Berlin (dpa/SN). Na kromje wčerawšeje demonstracije přećiwo wobmjezowanjam koronapandemije dla je policija Budyskeho zapósłanca AfD Karstena Hilsu nachwilnje zajała. Kaž Hilse sam informuje, běchu jeho policisća narěčeli, dokelž je bjez nahubnika po puću był. Pisomny atest zapósłanca zastojnicy njeakceptowachu. Po werbalnym rozestajenju Hilsu skónčnje na zemju stłóčichu a sputachu jemu ruce. Policija wopodstatni to z „njekooperatiwnym zadźerženjom“ łužiskeho zapósłanca.

Nahubniki na parkowanišćach

Drježdźany (dpa/SN). Sakska je hladajo na dale trajacu koronapandemiju škitne naprawy přiwótřiła. Wot wčerawšeho dyrbja ludźo nahubniki tež na parkowanišćach předawarnjow, před šulemi a pěstowarnjemi wužiwać. W padźe njedodźerženja hrozy pokuta 60 eurow. To je ministerka za strowotnistwo Petra Köpping (SPD) po wutornym posedźenju krajneho knježerstwa zdźěliła. Wšitkim staršim ludźom Köpping radźi so njetrjebawšich jězbow wzdać.

Awstralscy wojacy jatych morili

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 19 nowembera 2020 13:00

Kamušk stawizniskeho mozaika

Nowa kniha rysuje wobraz časa towaršnostneho přewróta w Serbach z wosobinskeho wida časowych swědkow

„Nowa swoboda – Dopomnjenki na přewrót 1989/90“ rěka nowa, w Lu­dowym nakładnistwje Domowina wušła kniha dr. Cordule Ratajczakoweje. ­Bosćan Nawka je so z awtorku wo přihotach, pozadkach a wo procesu na­staća publikacije rozmołwjał.

Knjeni Ratajczakowa – maće nowostku skónčnje w rukomaj. Kniha wšak njeje Waša prěnja, je to přiwšěm wosebite začuće?

C. Ratajczakowa: Nimam hišće dosć wulkeho wotstawka, zo móhła naležnosć prawje hódnoćić. Štož móžu rjec, je, zo tójšto dźěła za mnu leži. Na jednym boku je kniha wuslědk projekta, kotryž sym wotzamknyła, abo hinak prajene: kotryž je z blida. Na tamnym boku so wězo wjese­lu, zo je kniha nětko hotowa. Tajke „dźěćo“ potom woprawdźe w rukomaj dźeržeć móc je cyle wosebite začuće.

Dźens tydźenja planowana knižna premjera bu tuchwilu płaćiwych strowotniskich předpisow korony dla wotprajena. Pobrachuje Wam tajke něšto kaž „oficialne“ zakónčenje projekta?

wozjewjene w: Kultura
Nimale tydźeń po smjertnym njezbožu na awtodróze A 3 w Sewjerorynsko-Westfalskej su tam dźensa dalše betonowe platy wotstronili, kotrež běchu tohorunja wopak zatwarjene. Minjeny pjatk bě pjeć tonow ćežka plata na awto 66lětneje žony z Kölna padnyła a ju zarazyła. Dźěłaćerjo běchu při montaži platy „improwizowali“. Foto: dpa/Rolf Vennenbernd

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 19 nowembera 2020 13:00

Štomika so lětsa njewzdać

Přihoty na adwentny a hodowny čas zahajene

Budyšin / Konjecy / Niedercunnersdorf (SN/BŠe). Tež hdyž zdadźa so hody hišće daloko preč być, zaběramy so hižo z přihotami na swjedźeń. Zo žanych wjetšich swójbnych zetkanjow njebudźe, je drje mnohim ludźom wědome. Najebać koronapandemiju je pak jasne, zo wjetšina hodowny štom na žadyn pak parować nochce. Pola Šołćic w Konjecach smědźa sej zajimcy tajki nětko wupytać. „Krótko do hód štomiki potom podrězamy. Tak móže so čerstwa wóń, kotraž hodownu atmosferu přisporja, po dobrej stwě wupřestrěć“, měni Regina Šołćina.

wozjewjene w: Hospodarstwo
štwórtk, 19 nowembera 2020 13:00

Krajny sejm wo zakonju rěčał

Drježdźany (dpa/SN). Sakski krajny sejm je so dźensa na próstwu AfD wurjadnje schadźował. AfD wotpokazuje zakoń wo škiće před infekcijemi, kotryž je zwjazkowy sejm wčera wobzamknył, a chcyše poprawom hižo wutoru wo tym rěčeć. Prezidentej krajneho sejma Matthiasej Rößlerej (CDU) pak bě póndźelu zapodata próstwa překrótkodobna. Najebać to chce AfD wo wčera wobzamknjenym zakonju wothłosować dać. Z nim dóstanje knježerstwo w Berlinje prawniski zakład za wótriše naprawy přećiwo dalšemu rozpřestrěću koronawirusa.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 19 nowembera 2020 13:00

Wjace prawow knježerstwu

Berlin (dpa/SN). Při demonstracijach přećiwo wobmjezowanjam zjawneho žiwjenja koronapandemije dla je policija wčera po swójskich informacijach w Berlinje hač do wječora 365 ludźi nachwilnje zajała. W dwěmaj padomaj ma sudnik pruwować, hač přepytowansku jatbu wukaza. Při namócnosćach mjez demonstrantami a policiju so dźesać zastojnikow zrani. Něhdźe 7 000 kritikarjow naprawow koronapandemije dla bě mjez twarjenjom Reichstaga a Braniborskimi wrotami po puću. Dokelž njewužiwachu nahubnik a njedźeržachu dosć mjezsobneho wotstawka, je policija demonstraciju rozpušćiła. Do toho bě zwjazkowy sejm knježerstwu wobkrućił, zo wobsteji dale „epidemiske połoženje narodneho rozměra“. Tajkeje přičiny dla ma knježerstwo prawo, dalše naprawy přećiwo rozpřestrěću koronawirusa wukazać.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 19 nowembera 2020 13:00

Wjeršk EU bjez wuhladow

Brüssel (dpa/SN). Po blokadźe europskeho etatoweho paketa přez Madźarsku a Pólsku chcedźa statni a knježerstwowi šefojo Europskeje unije dźensa za wupućom z krizy pytać. Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) a jeje kolegojo EU planuja wječor widejowy wjeršk. Spěšne rozrisanje problema wšak njeje wotwidźeć. Poprawom chcychu wo naprawach přećiwo koronawirusej wuradźować.

Pólska a Madźarska běštej póndźelu 1,8 bilionow eurow wopřijacy etatowy paket EU ze swojim wetom blokowałoj, dokelž w nim zakótwjenu klawslu wotpokazujetej. Wona Brüsselej dowola pjenježne přiražki skrótšić, hdyž njeje prawostatnosć zaručena. EU so hižo dlěje z Pólskej a Madźarskej wadźi, mjez druhim Waršawskeje justicneje reformy a madźarskeho postupowanja přećiwo kritiskim medijam a opoziciji dla. Pólska a Madźarska pak wumjetujetej Europskej uniji swojowólne postupowanje přećiwo jej njelubym krajam. Pólski ministerski prezident Mateusz Morawiecki mjenuje klawslu „propagandowy retl“.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 19 nowembera 2020 13:00

Wo starosćach zhonić

Wobstatk parlamenta je peticiski wuběrk. Wuchadźejo z naroka Serbskeho sejma, być serbski parlament, zdawa so jeho wobzamknjenje z minjeneje soboty logiske być. Z peticiskim wuběrkom chcedźa jeho čłonojo mjezyserbski dialog přisporjeć. To je dobry wotpohlad a zdobom pospyt, po tymle puću snano bóle do kedźbnosće zjawnosće stupić. Hdyž je zaměr, w sejmje rozestajenje z wažnymi serbskimi temami a aktualnymi wužadanjemi spěchować, klinči to tak, kaž njebychu to gremij a jeho wuběrki dotal w dosć trěbnej měrje činili. A snadź měli přichodne dźěło peticiskeho wuběrka tež do zwiska z dalšim wudospołnjenjom dźěłoweho wašnja sejma stajić, na čož běchu so na sobotnym posedźenju dojednali: Zo chcedźa wot klětušeho do posedźenja hosćićelsku komunu wobchodźić a rozmołwy z tamnišimi wobydlerjemi zmóžnić. Z druhimi słowami prašane: Maja starosće ludźi w dwurěčnej Łužicy za dale wuwiwacy so Serbski sejm wjetšu rólu hrać? Axel Arlt

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 19 nowembera 2020 13:00

Sejm peticiski wuběrk wutworił

Aktualnym wobstejnosćam dołžene wotmě so nowemberske posedźenje Serbskeho sejma jako kombinacija prezencneho zarjadowanja a widejokonferency. W twarjenju Sakskeje krajneje centrale za politiske kubłanje w Drježdźanach běštej minjenu sobotu nawod a přełožowanje, wobdźělnicy běchu ­online mjez sobu zwjazani.

Drježdźany (SN/at). Hłowny wuslědk bě, zo je Serbski sejm peticiski wuběrk wu­tworił, kaž nowinska rěčnica Jadwiga Pjacec informuje. Wuběrk za prawo a wustawu bě namjetował móžnosć rozjimać, temy, prašenja, pokiwy a kritiki w formje peticijow sejmej zapodać móc. Zaměr tajkeho noweho gremija je, styki wšěch Serbow w Hornjej, srjedźnej a Delnjej Łužicy ze Serbskim sejmom skrućić a w nim rozestajenje z wažnymi serbskimi temami a aktualnymi wužadanjemi spěchować. Nimo toho maja wotpohladane, zaběru z politiskimi serbskimi temami tež zwonka sejma nastorčić. Kaž nowinska rěčnica dale pisa, su wobdźělnicy posedźenja namjet jednohłósnje schwalili, na čož bu peticisku wuběrk wutworjeny.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 19 nowembera 2020 13:00

Mjeńšinowej zwjazkaj myto dóstałoj

Zwjazk němskich Sewjeroschleswigčanow jako třěšna organizacija němskeje mjeńšiny w Danskej a towarstwo Sydslesvigsk Forening jako kulturny třěšny zwjazk danskeje mjeńšiny w Němskej stej myto demokratije Schleswigsko-Holsteinskeje dóstałoj. Społnomócnjeny zwjazkoweho knježerstwa za přesydlencow a narodne mjeńšiny prof. dr. Bernd Fabritius je w swojej lawdaciji wuzběhnył, zo stej zwjazkaj wobeju krajow po Druhej swětowej wójnje zaměrnje a z mnohimi aktiwitami k čiłej mjezsobnosći přinošowałoj. Jeju zhromadne skutkowanje podłu němsko-danskeje mjezy je jón­krótne a wunjese wjele lěpšin za wobě mjeńšinje. Lětuše myto demokratije steješe pod hesłom „Mjezy přewinyć“. Foto: krajny sejm Schleswigsko-Holsteinska/Oke Jensen

wozjewjene w: Politika

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND