Z wudaća: póndźela, 03 meje 2021

póndźela, 03 meje 2021 14:00

Scholz načolny kandidat

Podstupim (dpa/SN). Braniborska SPD je kanclerskeho kandidata Olafa Scholza na konferency krajnych zastupnikow za na­čolneho kandidata k wólbam zwjazkoweho sejma wuzwoliła. 62lětny wicekancler dósta wčera 93,9 procentow hłosow, strona informuje. Wuslědk dyrbja hišće z listowymi wólbami potwjerdźić. Zhromadźizna bě online, jenož mała skupina so w Podstupimje schadźowaše. Tam nastupi Scholz 26. septembra jako direktny kandidat přećiwo načolnej kandidatce Zelenych Annalenje Baerbock.

Pomhaja Indiskej z nastrojemi

London (dpa/SN). Wulka Britaniska chce wot koronapandemije ćežko potrjechenej Indiskej dalše tysac nastrojow k zastaranju pacientow z kislikom pósłać. „Dyrbimy wšitcy hromadźe dźěłać. Nichtó njeje wěsty, doniž wšitcy wěsći njejsmy“, rjekny wonkowny minister Dominic Raab. Dotal njeje jasne, hač chcedźa tež šćěpiwo do Indiskeje słać. Pječa ni­maja w Londonje dotal žane wotpowědne naprašowanje z Indiskeje.

Čěska zmóžnja šćěpjenja

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 meje 2021 14:00

Najebać koronu meje stajeli

Koćinjan dźěćom wo rjanym starym nałožku powědał

Šunow/Koćina/Sulšecy/Radwor (aha/SN/JaW). Na mnohich tež serbskich a dwu­rěčnych wsach Hornjeje Łužicy su mi­njeny pjatk meju stajeli, tak na přikład w Róžeńće. Na dalšich městnach, kaž mjez druhim w Němcach, su kaž hižo­ loni jenož mjeńše mejske štomy na swój­skich ležownosćach stajeli abo scyła žane.

Naše rjane nałožki w běhu lěta hajić a swjećić je rjana tradicija, kotraž nje­měła so zhubić. Wone su nam kaž ča­sowe mězniki a nas na to dopominaja, kak spěšnje so koło časow wjerći. Zo pak bu­dźe to tež lětsa koronapande­mije dla znowa tak wobmjezowane sej meju stajić,­ bě lědma někomu wědome. Dokelž pak tomu tak bě, dyrbješe so poł­sta čłonow­ wopřijacy Šunowski młodźinski klub ze swojim nawodu Krysto­fom Hrjehorjom chcyjo nochcyjo po tym měć. Njedźiwajcy toho je tam horstka młodostnych pjatk nawječor hižo­ do toho spřihotowanu nimale dwace­ći metrow wysoku meju stajiła. Na jeje wjeršk stej Pia Bjeńšec a Klawdija Šěrakec po zwučenym wašnju serbsku chorhoj přičiniłoj.

wozjewjene w: Lokalka
Něhdźe 30 000 ludźi – předewšěm přiwisnicy lěwicarskeje sceny – je sobotu na wjacorych zarjadowanjach w Berlinje na dróze było. Po spočatnje měrniwych demonstracijach dóńdźe we wječornych hodźinach k namócnym rozestajenjam mjez demonstrantami a policiju. Wjace hač 90 zastojnikow so zrani. Policija je 350 demonstrantow zajała. Foto: dpa/Michael Kappeler

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 meje 2021 14:00

Chudym krajam dołh spušćić

Rom (B/SN). Bamž Franciskus žada sej wulkomyslne spušćenje dołha za chude kraje, kotrež wosebje pod koronakrizu ćerpja. „Wšitke kraje měli kmane być, so pan­demiji wobarać. Tuchwilny čas ­žane egoizmy njedowola. Chude kraje trjebaja lěpši přistup k šćěpiwam kaž tež kmaniše strowotniske a kubłanske systemy. Za čas pandemije je so žiwjenje milionow ludźi njejapcy změniło. Njech je nam­ Zrowastanjeny znamjo nadźije“, wuzběhny bamž na swojej srjedownej generalnej awdiency we Vatikanje.

Fundamentalizm so šěri

Köln (B/SN). Něhdyšeho zwjazkoweho prezidenta Norberta Lammerta starosći aktualna bliskosć mnohich Němcow k fundamentalizmej. Runje w rozesta­jenju wo prawe naprawy korony dla husto­ mjezsobna toleranca pobrachuje, rjekny 72lětny politikar CDU. Hromadźe z wiceprezidentom zarjada Ewangelskeje cyr­kwje w Němskej (EKD) Thiesom Gund­lachom dopomni wón w digitalnej Erfurtskej „rozmołwje awgustinow“ wo wustupje Martina Luthera we Wormsu 18. apryla 1521. Bohužel su sej jón někotři zapřisaharjo za přikład wzali, spře­ći­wjejo so stracham korony.

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 03 meje 2021 14:00

Lěkarjo: Prawe konkluzije z krizy sćahnyć

Berlin (dpa/SN). Prezident Zwjazka lěkarskich komorow Klaus Reinhardt namołwja, z koronapandemije prawe konklu­zije sćahnyć. Te měli wot lěpšich nuzowych planow hač k změnam w hladanskich powołanjach sahać. „Trjebamy kritisku analyzu wšitkich słabosćow, kotrež su so w pandemiji pokazali“, rjekny Reinhardt powěsćerni dpa. „Kriza wujewja, kak wažne strowotnistwo je.“ Na to měli so wšitcy dopominać, kotřiž wo tym debatuja, kak móhli kóšty lutować a struktury eficientniše sčinić.

Wučby z krizoweho managementa koronawirusa dla su hłowna tema zjězda lěkarjow, kotryž jutře jako internetne zarja­dowanje zahaja. Su to prěnje wjetše wuradźowanja po wudyrjenju pande­mije, po tym zo bě zjězd lěkarjow loni wupadnył. Reinhardt je sej wěsty, zo móže sej Němska přidatne wudawki za rezerwowane łoža abo škitne wuhotowanje dowolić. „Tajke něšto kaž nalěto 2020 njesmě so ženje wjace stać, jako njemějachmy ani škitne nahubniki ani škitnu drastu.“ Katastrofowe plany a směrnicy za krizowe staby měli jednotne być a běžnje aktualizowane. „Nuzowy pad dyrbjeli stajnje zaso zwučować.“

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 meje 2021 14:00

Dalše warnowanske stawki

Zwickau (dpa/SN). Z cyłodnjowskimi warnowanskimi stawkami w metalowej a elektrobranši je dźěłarnistwo IG metal w Braniborskej a Sakskej do noweho tydźenja startowało. Wot dźensnišeho ranja wotpočuje dźěło w tworni kolesynow (Getriebe) w Brandenburgu nad Habolu, kaž rěčnica dźěłarnistwa zdźěli. Tež pola awtotwarca BMW w Zwickauwje su produkciju dźensa rano přetorhnyli. „Kompletna rańša změna njeje dźensa do zawoda přišła“, informuje rěčnik Benjamin Zabel. W Lipšćanskej tworni awtotwarca Porsche běchu dźěławych hižo wčera wječor do cyłodnjowskeho warnowanskeho stawka namołwjeli. Předsydstwo dźěłarnistwa bě stawkam minjeny štwórtk přihłosowało, při kotrychž maja ludźo prawo na stawkowy pjenjez.

Dźěłarnistwo sej žada, mzdy na wuchodźe na zapadoněmski niwow z 35hodźinskim dźěłowym tydźenjom přiměrić. Po informacijach dźěłarnistwa dyrbja přistajeni na wuchodźe za samsnu mzdu wob tydźeń tři hodźiny dlěje dźěłać hač jich kolegojo na zapadźe.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 meje 2021 14:00

Dalše wolóženja šćěpjenym

Zwjazkowe knježerstwo planuje nowe rjadowanja hišće tutón tydźeń

Berlin (dpa/SN). Dospołnje šćěpjeni a wot koronawirusa wustrowjeni smědźa so hižo­ bórze na cyłoněmske wolóženja w koronapandemiji wjeselić. Kaž wicekancler Olaf Scholz (SPD) wčera wječor w telewiziji ARD připowědźi, ma wón za praw­dźepodobne, zo wotpowědny planowany wukaz hižo srjedu w zwjaz­kowym knježerstwje wobjednaja a kónc tydźenja w zwjazkowym sejmje a Zwjazkowej radźe schwala. „Smy tak česćelakomni, zo přihłosowanje dóstanjemy, štož wšak by wobydlerjam spomóžne było.“ Dźensa chcyše tak mjenowany koronakabinet zwjazkoweje kanclerki Angele Merkel (CDU) a wjacorych ministrow wuradźować.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 meje 2021 14:00

Wjetšina ludźi wjelka akceptuje

Hannover/Berlin (dpa/SN). Přewažna wjetšina wobydlerjow Němskeje wita, zo su­ w Němskej zaso wjelki žiwe. To je wuslědk reprezentatiwneho naprašowanja instituta Forsa. Tak 77 procentow ludźi měni, zo wjelki runje tak kaž liški, sorny abo bobry do našeje krajiny słušeja, přirodoškitny zwjazk Nabu minjeny pjatk w Berlinje zdźěli. Wón bě naprašowanje składnostnje dnja wjelka 30. apryla skazał. Nalada mjez woprašanymi wobydlerjemi njeje so porno naprašowanjomaj 2015 a 2018 zasadnje změniła. Ličba wjelkow je pak w samsnym času widźomnje přiběrała. Samo we wjelčich kónčinach su ludźo po 73 procentach wjelkam přichileni. 65 procentow woprašanych pak je za to, zo měli jednotliwe, kotrež wosebje wjele škody načinjeja, w nuzy zatřělić.

Přirodoškitarjo so dale wo to prócuja, hranicu za třělenje wjelkow wysoku dźeržeć. Porno tomu chcyli plahowarjo skotu na pastwach po nadpadach přez wjelka spěšnišo zapřimnyć móc. Fachowcy trochuja, zo je w Němskej něhdźe 1 400 wjelkow. Te su loni na pastwach nima­le 3 000 skoćatow zakusali.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 03 meje 2021 14:00

Nowy dyrdomdej wroblika Frida

Budyšin (SN). Wroblik Frido a jeho pře­ćeljo su zaso po puću – w nowej ptačokwasnej stawiznje spisowaćelki Jěwy­Marje Čornakec, kotraž swój wuspěšny rjad tak dale wjedźe. „Kak su wroblik Frido­ a jeho přećeljo sroki pjekli“ rěka nowostka z LND, kiž čitarja cyłe lěto na rjany zymski nałožk přihotuje. Tež za předležace wudaće je ilustrator Günter Wongel zabawne barbne rysowanki zhotowił. Knihi wo dyrdomdejach wroblika słušeja mjeztym k bestselleram serbskeje dźěćaceje literatury.

wozjewjene w: Kultura
póndźela, 03 meje 2021 14:00

Dožiwjenja dźěći dokumentowane

„Dźěćatstwo w na dźěći najbohatšim měsće NDR“ je titul wjacedźělneje doku­mentacije, nastateje we wobłuku zhromadneho projekta Wojerowskeje Kulturneje fabriki (Kufa) a Sakskeje młodźinskeje załožby „Spurensuche“. Prěni kapitl dožiwi minjeny pjatk swoju digitalnu premjeru.

wozjewjene w: Kultura

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Pnačičanski procesion - Die Panschwitzer Prozession.
  • Kulowscy křižerjo - Die Witticheunauer Kreuzreiter.
  • Njebjelčanscy křižerjo – Die Nebelschützer Verkündigungsprozession.
  • Chróšćanski křižerski procesion - Die Crostwitzer Osterreiter.
  • Baćonscy křižerjo - Osterreiter in Storcha
  • Ralbičanscy křižerjo - Die Ralbitzer Osterprozession.
  • Baćonscy křižerjo - Osterreiter in Storcha

nowostki LND