Z wudaća: štwórtk, 09 septembera 2021

štwórtk, 09 septembera 2021 14:00

Talibanojo protesty zakazuja

Kabul (dpa/SN). Militantno-islamistiscy talibanojo su wčera najprjedy raz wšitke dalše protesty w Afghanistanje zakazali. W zdźělence nutřkowneho ministerstwa hroža woni wšitkim z chutnymi konsekwencami, kotřiž zakaz ranja. Jako přičinu mjenuja, zo demonstranća zjawny porjad myla a druhich wobćežuja. Tež rozprawnistwo wo protestach w medijach je zakazane. Minjene dny běchu tam ludźo stajnje zaso za swobodu a runje tak za prawa žonow na dróhu šli.

Migrantow wróćo pósłać

London (dpa/SN). Britiska mórska straža ma čołmy migrantow wróćo pósłać, město toho zo je hač k britiskemu pobrjohej přewodźa. To je nutřkowna ministerka Priti Patel wukazała. Do toho bě premierminister Boris Johnson připowědźił, zo chcył z „kóždejžkuli móžnej taktiku“ migrantow zadźeržeć. Rjane wjedro minjenych dnjow je mnohich ćěkancow pohnuło, so na strašnu jězbu w njekmanych čołmach z Francoskeje přez Doverski přeliw (Ärmelkanal) do Jendźelskeje zwažić.

Israel pyta za ćeknjenymi

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 09 septembera 2021 14:00

Kandiduja za wólby zwjazkoweho sejma

Serbske Nowiny maja na hornjołužiskich direktnych kandidatow z wólbneju wokrjesow 156 a 157 slědowace prašenja:

Lukas Mosler kandiduje za Lě­wicu we wólbnym wokrjesu 156.Kathrin Miche nastupi we wólbnym wokrjesu 156 za SPD.Matthias Schniebel kandiduje za FDP we wólbnym wokrjesu 156.5.Wobydlerjo w Němskej su dale a starši. Kak zaručiće, zo njeznapřećiwjeja so waše rozsudy zajimam młodostnych?

Maik Lehmann – LKR

1.Ma-li so změna strukturow radźić, dyrbi so in­dustrija sylnišo we Łužicy zasydlić. Planowane pjenjezy dyrbja bjez běrokratije a spěšnje dochadźeć. Při komuny přesahowacych projektach dyrbimy bóle na rjadowanje a hospodarske zwoprawdźenje dźiwać.

2.Dyrbimy nowe technologije za zdobywanje energije wužiwać. Njesměmy lěsy wětrnikam woprować. Zalěsnjenje mamy sylnišo spěchować a na naslědnosć dźiwać. Regionalne produkty, kotrež dochadźeja bjez wokołopućow ke konsumentej, dyrbimy spěchować a za dołhe transporty město dróhi kolije wužiwać.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 09 septembera 2021 14:00

Žane rozmołwy z Kabulom

Moskwa (dpa/SN). Krjeml njeplanuje najprjedy raz žane rozmołwy z nowym přechodnym knježerstwom militantno-islamistiskich talibanow w Afghanistanje. „Kontakty běža přez naše wulkopósłanstwo w Kabulu“, praji rěčnik Krjemla Dmitrij Pjeskow powěsćerni Interfax wčera w Moskwje. W prěnim rjedźe dźe wo to, wěstotu ruskich diplomatow w Afghanistanje zaručić. „Dalše rozmołwy njejsu planowane“, Pjeskow rjekny. Mo­skwa chce runja druhim krajam dalše kročele talibanow wobkedźbować. W Ruskej su woni jako teroristiska organizacija zakazani. Po tym zo běchu talibanojo před třomi tydźenjemi móc přewzali, předstajichu woni předwčerawšim přechodne knježerstwo z 33 ministrami. Moskwa boji so islamistiskich wojo­warjow, kotřiž móhli so do bywšich sowjetskich republikow předrěć, kaž tež přiběraceho wikowanja z drogami.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 09 septembera 2021 14:00

Regionalny a zdobom europski

Poprawom nalěto planowany a na ­nazymu přestorčeny Nysowy filmowy festiwal (NFF) skići cineastam dohlad předewšěm do kina Němskeje, Pólskeje a Čěskeje. Wospjet wuhotuja we wobłuku festiwala tež specifiski serbski ­wječor.

Wulke Hendrichecy (SN/bn). Towarstwo Kunstbauerkino wuhotuje NFF mjeztym 18. raz. Wot 16. septembra wubědźuje ­so wjace hač 60 mjezynarodnych hrajnych, dokumentarnych a krótkofilmow w třoch kategorijach wo sklptury, „Rybički Nysy“ mjenowane. Darićel hłowneho „Třikrajoweho filmoweho myta“ w hódnoće 10 000 eurow je sakske ministerstwo za wědomosć, kulturu a turizm. Najlěpšu dokumentaciju mytuje kam­panja „So geht sächsich“ z 5 000 eurami, za najlěpši krótkofilm přewostaji studijna rada Wysokeje šule Žitawa/Zhorjelc dobyćerjam 1 000 eurow. Swjatočne zakónčenje z přepodaćom mytow budźe 18. septembra w Habrachćicach (Ebersbach). Patronojo NFF su wospjet sakski ministerski pre­zident Michael Kretsch­mer (CDU), hejtman ­Liberecskeho kraja Martin Půta a Zgor­zelecski měšćanosta Rafał Gronicz.

wozjewjene w: Kultura
štwórtk, 09 septembera 2021 14:00

Söder: Čas ćěka

Mnichow (dpa/SN). W historisce špatnych ličbach naprašowanjow tčaca CDU nima hižo wjele chwile, nahladnosć mjez wolerjemi tola hišće polěpšić. Wo tym je předsyda bayerskeje CSU Markus Söder přeswědčeny. „Mamy-li hišće šansu, trend wobroćić, potom tónle kónc tydźenja“, rjekny wón powěsćerni dpa. Ze swojim zjězdom jutře a sobotu chcyła CSU w Nürnbergu přewrót „mały kusk“ nastorčić. K změnje přinošować móhł tež njedźelu wot sćelakow ARD a ZDF planowany druhi třibój kanclerskich kandidatow CDU/CSU, SPD a Zelenych. W Nürnbergu wočakuja sobotu tež kanclerskeho kandidata unije Armina Lascheta.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 09 septembera 2021 14:00

Wot instalatera ke korčmarjej

Hosćency a korčmy su za towaršnostne žiwjenje wažne městna, wšako so tam ludźo rady zetkawaja. Často pak maja tež zajimawe stawizny. W swojej lětnjej seriji tajke gastronomiske předewzaća předstajamy, dźensa „Wjesnu stwičku“ w Němcach. (18)

Na zapadnej stronje Němcow, hdźež kónči so puć, pomjenowany po Wincencowej hrjebi, a hdźež wije so podłu Čorneho Halštrowa po nim Halštrowska niwa mjenowany puć, steja na lěwej stronje někotre třistronske statoki. Wosrjedź nich bě něhdy tež Bilikec ratarski statok z bróžnju a hródźemi.

wozjewjene w: Lokalka
štwórtk, 09 septembera 2021 14:00

Wunoški skerje přerězne

Mokre a chłódne lěćo wujewja dobre a špatne stronki

Koćina/Hrańca/Chrósćicy (SN/BŠe). Wobstajne spadki a chłódne lěćo su ratarjam lětsa wulke wužadanje, swoje pola wobhospodarjeć. To wotbłyšćuje so tež w dotalnych ličbach sakskeho statistiskeho zarjada, kotrež su tele dny wozjewili. Wunoški rožki běchu w Sakskej wo 23 procentow snadniše hač loni. Nalětni ječmjeń nastupajo pomjeńši so wunošk wo 14 procentow. A ze sydom procentami mjenje rěpika porno lońšemu mějachu sakscy burja samo najhubjeńši wuslědk minjenych dźesać lět. Ale kajki je lětuši staw na zahonach Hornjeje Łužicy?

wozjewjene w: Hospodarstwo
štwórtk, 09 septembera 2021 14:00

Prawidła korony dla přiwótřić?

Berlin (dpa/SN). W boju přećiwo hrožacej štwórtej žołmje koronapandemije je so předsyda swětoweho zwjazka lěkarjow Frank Ulrich Montgomery za to wuprajił prawidła koronawirusa dla přiwótřić. Zasadźeć mobilne šćěpjenske mustwa drje lědma dosaha, kwotu šćěpjenja zwyšić. „Zo bychmy štwórtu žołmu zadźerželi, prjedy hač je dramatiska, dyrbjeli po cyłej Němskej hdźežkuli móžno prawidło 2G wukazać.“ To by rěkało, zo maja jenož ­hišće šćěpjeni abo wustrowjeni na zarjadowanja atd. přistup. Hdźež njeje to zwoprawdźomne, kaž w zjawnym bliskowobchadźe, dyrbjeli nješćěpjeni aktualny PCR-test předpołožić. Jednory spěšnotest potom hižo njedosaha, Montgomery rjekny. Tele rjadowanje móhło wjace ludźi pohnuć so šćěpić dać. Hladajo na nazymu a zymu płaći we wěstych nutřkownych rumnosćach hižo nětko prawidło 3G: přistup jeno za šćěpjenych, wustrowjenych abo negatiwnje testowanych. Z wida Roberta Kochoweho instituta hrozy při tuchwilnej kwoće šćěpjenja razna štwórta žołma koronawirusa.

wozjewjene w: Politika
štwórtk, 09 septembera 2021 14:00

Poskitki časej wotpowěduja

Zajutřišim, sobotu, přeprosy Statna ­studijna akademija Budyšin na dźeń wotewrjenych duri. Z direktorku prof. dr. Barbaru Wuttke je so Axel Arlt rozmołwjał.

Kotre poselstwo chce zarjadowanje wo­srjedź koronapandemije posrědkować?

B. Wuttke: Dźeń wotewrjenych duri smy minjene połdra lěta dwójce online přewjedli. To pak na přeco njedosaha, zo bychmy potenciale a fasety našeho dualneho studija wobšěrnje předstajili. Dokelž móžemy za studij wokomiknje naše durje zaso realnje wotewrěć, měło tomu tež sobotu, 11. septembra, tak być, a to za tych, kotřiž so za studij zajimuja. Wězo budźemy jako zamołwići jednacy hosćićeljo hygienowe postajenja z našeje strony striktnje nałožować a na nje dźiwać. Wosobinski zaćišć wo studijnej wokolinje pak njemóžeš z ničim narunać.

Kak je Waše kubłanišćo pandemiju dotal přetrało?

wozjewjene w: Rozmołwa

Zhorjelc (UM/SN). Młodostny inten­siwny skućićel – mjenujemy jeho „J.“ – je w swojej kriminelnej zašłosći hižo wo­spjet z najwšelakorišimi zarjadnistwami činić měł: z policiju, ze statnym rěčnistwom abo z młodźinskim prawniskim wotrjadom krajnoradneho zarjada. Přećiwo njemu su wospjet tež dosć bolostne chłostanja wukazali, ale wšo to njeje pomhało jeho na prawy puć wróćo dowjesć. Nětko pak je wšitko hinak: Po najnowšim njeskutku bě „J.“ nětko na Zhorjelsku Gobbinowu skazany, hdźež je wot minjeneho tydźenja w bjezposrědnim susodstwje poli­cajskeho rewěra „Dom młodźinskeho prawa“ zaměstnjeny. Tam maja młodźi skućićeljo nětko wšitkich trěbnych partnerow pod jednej třěchu a dóstawaja tam pomocne poskitki. ­Nimo toho jich tam hnydom z konsek­wencami jich skutkowanja konfrontuja. „Snano wukonja to wšo tajki zaćišć na nich, zo so přichodnje chłostajomnych njeskutkow wzdadźa“, měni Hermann Jöst, nawjedowacy statny rěčnik Zhorjelskeho statneho rěčnistwa.

wozjewjene w: Politika

nawěšk

nowostki LND