Prapremjera na kralownomaj instrumentow

wutora, 31. julija 2018 spisane wot:

Budyšin (SN/bn). Nimoměry wulki bě zajim na 7. koncerće Łužiskeho hudźbneho lěća. Pod hesłom „Daj nam měr“ staj instrumentalistaj Johannes Krahl a Friedemann Böhme minjenu sobotu w Budyskej tachantskej cyrkwi pišćelowy nyšpor wuhotowałoj. Kulturny běrow měšćanskeho zarjadnistwa Budyšin spřihotowa jako zarjadowar 130 progra- mowych zešiwkow, kotrež běchu nablaku rozebrane. Tuž dyrbješe farar Christian Tiede jako moderator skutkować, připowědźejo wjace hač 200 wopytowarjam rědke twórby za dwoje pišćele.

Přetwar fabriki III w Hórnikecach

wutora, 31. julija 2018 spisane wot:

Za přetwar Hórnikečanskeje Energijoweje fabriki na moderny industrijny muzej je tele dny twarska dowolnosć dóšła. Aktualne wustajeńcy a wosebite programy wostanu dale přistupne.

Hórnikecy (SN/bn). Energijowa fabrika w Hórnikecach, jedyn z najwuznamnišich industrijnych pomnikow bywšeho Wojerowskeho wokrjesa, bu před sto lětami natwarjena. Nětko je wyši měšćanosta Wojerec Stefan Skora (CDU) přirjadnicy Budyskeho krajneho rady Birgit Weber twarsku dowolnosć přepodał, z kotrejž móža přetwar fabriki III zahajić. Tak chcedźa dalšu kročel k modernemu industrijnemu muzejej zwoprawdźić, rěka w zdźělence nowinarskeho běrowa krajnoradneho zarjada.

Rumburk (CS/SN). Peter Schömmel je zastupowacy hłowny koordinator stajneho europskeho foruma regionow. Při pomniku njepowalnych wojakow w Rumburskim měšćanskim parku wón na wopominanskej swjatočnosći minjenu sobotu rjekny: „Tež wojacy su staćenjo a maja zamołwitosć, so za měr zasadźić.“ Wojacy, kotrychž je nětko něhdźe třiceći Němcow, Serbow a Čechow wopominało, su to činili, a to před runje 100 lětami. Jim su tuž pomnik wěnowali. Wojacy běchu wójnscy jeći, kotrychž su bolšewikojo po Oktoberskej rewoluciji w lěće 1917 pušćili. Po nawróće do čěskeje domizny dyrbjachu woni zaso na frontu do Italskeje. Tola woni so wobarachu dale za kejžora Franca Józefa do wójny ćahnyć a dźěchu do směra na Prahu a Wien. Hižo w Českej Lípje pak jich režimej swěrne jednotki zadźeržachu. Dźesać wojakow bu na městnje zatřělenych, tamnych dowjezechu do jastwa, někotři dyrbjachu znowa na frontu.

Lěto 1943 sta so z rozsudnym přewrótom w Druhej swětowej wójnje. 2. februara bě zbytk wójnskeho kotoła pola Stalingrada kapitulował, a Sowjetska armeja bě hobersku bitwu nad Wolgu dobyła. Wot 19. nowembra 1942 hač do 2. februara 1943 běchu sowjetske fronty na 330 000 wojakow sylnu 6. němsku armeju pod komandom generalneho pólneho maršala Friedricha Paulusa wobkružili a 22 diwizijow zničili. 91 000 němskich wojakow poda so do wójnskeje jatby. Nimo němskeho wójska porazychu tež jeho zwjazkarjow – 8. italsku, 2. madźarsku kaž tež 3. a 4. rumunsku armeju – w bitwje nad Wolgu. Fašistiske wójsko zhubi w tutym njesměrnym wojowanju dohromady 800 000 wojakow, 2 000 lětadłow, 2 000 tankow a 10 000 kanonow.

Po dobyću nad Stalingradom wuswobodźi Sowjetske wójsko 8. februara Kursk a 14. februara 1943 Rostow nad Donom, postupowaše na juhu kraja 700 kilometrow na zapad a bě poł miliona kwadratnych kilometrow wróćo zdobyła. Srjedź lěta 1943 słužeše 35 procentow Němcow we Wehrmachće. Sowjetsko-němska fronta ćehnješe so wot Finskeje a Leningrada 3 000 kilometrow hač k Čornemu morju.

„Po serbskich šćežkach“ na CDji

póndźela, 30. julija 2018 spisane wot:

Budyšin (SN/bn). Nazymu ma přichodna słuchokniha w Ludowym nakładnistwje Domowina wuńć. Pod titulom „Po serbskich šćežkach“ wopřijima wona wurězki z wubranych tekstow Alfonsa Frencla. Nahrawanja, kotrež staj dźiwadźelnik Stanisław Brankačk a runočasnje jako zwukowy technikar a režiser skutkowacy Michał Cyž wukonjałoj, su mjeztym wotzamknjene. Wot minjeneho štwórtka staj wonaj 25stronski manuskript w běhu cyłkownje něhdźe dźesać hodźin w Budyskim studiju MeKoSax natočiłoj.

„Njebudźe jednore nahrawany tekst tak přitřihać, zo hodźał so wuslědk na jednotliwej 75mjeńšinskej CD wozjewić“, podšmórnje Cyž, kiž liči „ze znajmjeńša dwěmaj dnjomaj za wobdźěłanje. K tomu wo tym rozmysluju, zwukowe čary (Tonspuren) stereofonisce měšeć. Znajmjeńša smój wšitke za to trěbne wuměnjenja wutworiłoj a z cyłkownje třomi mikrofonami nahrawałoj.“

Nóc poezije w Budyšinje

póndźela, 30. julija 2018 spisane wot:

Zazběh lětsa prěni raz zarjadowaneho Budyskeho staroměšćanskeho festiwala twori „Nóc poezije“. Na njej wobdźěli so 18 awtorkow a awtorow, kiž wustupuja na a we wěžach stareho města.

Budyšin (SN). We wobłuku lětušeho Budyskeho staroměšćanskeho festiwala pod hesłom „Woda – Wuměłstwo – Swěca“ přeprošuje zarjadowanje organizowace turistiske towarstwo sprjewineho města kónc awgusta tež na „Budysku nóc poezije“. Na njej čitaja a recituja dohromady 18 awtorkow a awtorow na cyłkownje wosom wěžach stareho města, mjez druhim w Starej wodarni, Röhrscheidtowej bašće a wodarnjomaj při ruinje Mnišeje cyrkwje resp. na hrodźe.

Program, kotryž je lyrikar Benedikt Dyrlich zestajił, wopřijmje čitanja z Łužicy pochadźacych młodych basnicow a basnikow Yane Arlt, Manuele Bibrach a Benjamina Nawki runje tak kaž přinoški z regionom zwjazanych awtorow Petera Gehrischa, Volkera Sielaffa a Wolfganga Wacheho. Serbski podźěl wječora zesylnitaj. Benedikt Dyrlich a Tomasz Nawka.

Hudźbnej wulkosći koncertowałoj

póndźela, 30. julija 2018 spisane wot:
Wosebitu kulturnu chłóšćenku dožiwichu zajimcy minjeny pjatk wječor na hudźbnym lěće Małowjelkowskich sotrownjow. 21lětny Lukas Natschinski, syn w NDR chětro znateho komponista Gerda Natschinskeho, wustupi tam zhromadnje z Uschi Brüning. 71lětna, tohorunja přewšo znata wulkosć jazza w NDR, je stajnje hišće na jewišćach prezentna a wudawa tačele. Přihotowane sto městnow za přihladowarjow wězo njedosahaše. Tohodla dyrbjachu za wjac hač 50 dalšich zajimcow stólcy a ławki nastajeć, zo móhli wšitcy na hudźbu wuznamneju wuměłcow słuchać. Lukas Natschinski přeswědči předewšěm ze swojimi gitarowymi solemi a ze swójskimi kompozicijemi. Uschi Brüning pokaza, zo zamóže ze swojim jónkrótnym hłosom přeco hišće wšitko zmištrować, wot swinga přez blues hač ke gospelej. Foto: Carmen Schumann

Wo knihach a kniharni (27.07.18)

pjatk, 27. julija 2018 spisane wot:

Bychmy-li so dźesać lubowarjow Alfonsa Frenclowych knihow za jich najlubšimi wu­rězkami prašeli, bychmy bjezdwěla jara wšelake wotmołwy dóstali. A wšitke bychu swoje woprawnjenje měli. Wšako je rodźeny Róžeńčan swojich čitarjow pospochi ze swojej wědu, swojimi temami a swojej jasnej, ale přiwšěm poetiskej rěču zahorjał, pozbudźał a k rozmyslowanju pohnuwał.

Lětni serial SN5. dźěl

Loni bě tomu 20 lět, zo su Slepjanski Serbski kulturny centrum wotewrili. Žurla wšak tam hižo bě. Z pomocu spěchowanskich srědkow Leader 2 móžachu objekt rozšěrić a so dźensa jara wjesela, zo je so předewzaće poradźiło. Kermušu 1997 su nowy dom přepodali. „Smy mjeztym swoje městno w regionje namakali“, rjekny Sylvija Panošina, nawodnica domu a zdobom zamołwita za planowanje programow a najwšelakorišich zarjadowanjow přez cyłe lěto.

Tych wšak maja w Slepom dosć a nadosć. Jedyn z wusahowacych eventow su kóždolětne jutrowne wiki. Zamołwići spytaja je zarjadować do rynka jutrownych wikow mjez Budyšinom a Gródkom. Tež druhe zarjadowanja su kruty wobstatk kóždolětneho planowanja, kaž ptačokwasny program Serbskeho ludoweho ansambla. Ćěleso wočakuja nimo toho lětsa w dohodownym času.

Drasty a krónje

wutora, 24. julija 2018 spisane wot:

Bórkowy (SN). Serbske narodne drasty su ćežišćo lětušeho domizniskeho a drastoweho swjedźenja, kotryž Bórkowski hamt wot 21. do 26. awgusta wuhotuje. Dźěći kubłanišća LIPA a čłonojo tradicijoweho towarstwa Wjerbno pokazaja pod hesłom „Drasty w Błótach“ klasiske woblečenja a skupina „TanzErFolk“ swjedźenske a dźěłowe kaž tež burske drasty ze stareho a noweho časa. Přehladka modoweho labela Lubnjowskeje designerki Sary Gwiszcz „Wurlawy“ wěnuje so temje načasnje, modele prezentuja wot tradi­ci­je inspirěrowane kolekcije. Njedźelu spo­srědkuje Bórkowske domizniske a drastowe towarstwo zajimcam zaćišć starodawneho wašnja błótowskich kemšow. Z dźělom kolekcijow chcedźa so tohorunja na zarjadowanje zakónčacym swjedźenskim přećahu wobdźělić. W tym wobłu­ku předstaja nimo toho serbske nałožki. za čož hamt hišće přizjewjenja towarstwow a skupinow přijimuje.

nawěšk

nowostki LND