Lausitziale Pitschmanna wopominała

póndźela, 08. junija 2015 spisane wot:

Zły Komorow (JoS/SN). Domizniski festiwal Lausitziale je minjeny pjatk w Złym Komorowje z literarno-filmowym wje­čorom na spisowaćelskeju mandźelskeju Brigittu Reimann a Siegfrieda Pitsch­manna spominał. Lětsa 15. meje su prěni raz wozjewili 1960 zakazany roman „Erzie­hung eines Helden“ Pitschmanna. Tehdy bě natwar kombinata Čorna Pumpa­ a Wojerowskeho noweho města centralnu rólu w žiwjenju wobeju spisowaćelow hrał.

Prěni dźěl wječora wěnowachu nětko romanej. Wudawaćelka Kristina Stella je při rešeršach wo Brigiće Reimann připadnje na njewozjewjeny roman storčiła a namaka sej jako druhu wudawaćelku wjelelětnu nawodnicu hórniskeho archiwa w Čornej Pumpje Reginu Böhnstedt. W druhim dźělu zarjadowanja su prěni raz zjawnje předstajili filmowu produkciju ARD a MDR wo žiwjenju Brigitty Reimann „Hunger auf Leben“ z lěta 2004. W Sprjewinym kinje witachu jako hosća najstaršeho syna Pitschmanna, Thomasa.

1000 lět Lipsk

póndźela, 08. junija 2015 spisane wot:
Na měšćanskim swjedźenju „1000 lět Lipsk“ pjatk a sobotu su so tež Institut za sorabistiku a studenća wobdźělili. Tak móžachu wopytowarjo wjac wo stawiznach jednoho z najstaršich studentskich towarstwow Sorabija zhonić a so na dźěłarničce „Serbska drasta“ wobdźělić. Na jewišću su w kwisu serbske zajimawostki předstajili. Foto: Liza Stefanova

Łužica zastupjena

pjatk, 05. junija 2015 spisane wot:

Bratislava (SN/MiR). W nowej knize słowakskeho basnika Jána Zambora „Dom połny njewidźomnych“, wušłej w nakładnistwje MilaniuM w Dunajskej Lužní, steja­ mjez druhim tři basnje, wobsahowace jeho zaćišće wo Łužicy, předewšěm wo Budyšinje. Jedna z nich je wěnowana serbskej basnicy Róži Domašcynej.

Nowina Pravda hódnoći nětko tworjenje Zambora, wosebje jeho aktualneho wudaća dla. W dlěšim přinošku skedźbnja tež na łužisku temu. Wona wotbłyšćuje so w basniskej zběrce we wotrězku „W špihelu rěki, prakrajina a dr.“.

Ján Zambor je hižo wjackróć we Łu­žicy přebywał, mjez druhim na Swjedźenjach serbskeje poezije, zarjadowanych wot Zwjazka serbskich wuměłcow. Jeho aktualnu zběrku wobohaćeja basnje, ke ko­trymž su 1947 w Tušickej Novej Vsy rodźeneho basnika, literarneho wědomostnika a přełožerja krajiny, ludźo a kultury Španiskeje, Bołharskeje, Ru­ske­je a Čěskeje inspirěrowali. Jeho mjeztym wosma zběrka basnjow je tuž napjel­njena z přirodnymi motiwami. Temje, kotrejž Zambora dale zaběratej, stej w nowostce partnerstwo a žony.

20 lět Chróšćanska „Jednota“

pjatk, 05. junija 2015 spisane wot:

Swjatkowna sobota 3. junija 1995 nje­běše jeničce za Chróšćanow wulki po­dawk. Po 14 měsacach pilneho twarjenja je te­hdyši wjesnjanosta Pětr Šołta wjacezaměrowu halu „Jednota“ zjawnemu wužiwanju přepodał. Na swjedźenskim zahajenju wobdźěli so wjace hač 500 hosći, mjez nimi tehdyši zapósłanc Europskeho parlamenta a nětčiši sakski ministerski prezident Stanisław Tilich, čłon zwjazkoweho sejma Ulrich Klinkert a Drježdźanski sakski knježerstwowy prezident dr. Helmut Weidelener (wšitcy třo CDU) kaž tež tehdyši předsyda Do­mowiny Jakub Brankačk a direktor Załožby za serbski lud Marko Suchy. Postrow sakskeho ministerskeho prezidenta, prof. dr. Kurta Biedenkopfa (CDU), přednjese Helmut Weidelener. Farar, monsignore Měrćin Salowski, nowotwar žohnowaše.

Z hudźbu njetrjebaš słowa

štwórtk, 04. junija 2015 spisane wot:

Serbske kulturne poskitki wopytowarjow Budyskeho nalěća zawjeselili

Tež 1013. Budyske nalěćo bě zaso powabliwe. Hižo pjatk bě telko ludźi w měsće kaž lědma hdy na někajkim wulko­zarja­dowanju. A tomu wosta tež sobotu a njedźelu tak. Bjez dźiwa. Wšako mějachu w sprjewinym měsće bohaty program spřihotowany, w kotrymž poskitki Serbow nje­pobrachowachu. Byrnjež pak serbska rěč na pućach a na naměstach słyšeć była,­ čitać ju zajimcy na wabjenskich in­for­macijach lědma móžachu. Derje, zo maja sobudźěłaćerjo Wawrikec cateringa na swojich T-shirtach mjeno předewzaća serbsce napisane. A piwo móžachu sej Serbja w maćeršćinje skazać. Tež poskitkowe tafle běchu serbsce popisane.

„La dolce vita“ tež we Wětošowje

štwórtk, 04. junija 2015 spisane wot:

W runje wotewrjenej Wětošowskej hrodowej remizy su wčera lětuši program Serbskeho ludoweho ansambla na tamnišich swjedźenskich hrach w parku hrodu 20. a 21. junija předstajili.

Wětošow (PBe/SN). „Loni, składnostnje swětowych koparskich mišterstwow, bě Brazilska tematiske ćežišćo. Lětsa ma to Italska być. Chcemy wopytowarjow sobu wzać na – nadźijomnje miłu – mediteranu lětnju nóc“, připowědźi wčera intendantka Serbskeho ludoweho ansambla Milena Vettrainowa. SLA je so wo pro­mi­nentnu podpěru dweju wuměłcow po­sta­rał, kotrajž chcetaj Wětošowčanow z arijemi a duetami Verdija, Rossinija a Puccinija zawjeselić. Wienska sopranistka Bibiana Nwobilo pochadźa z Nigerije, je w Korutanskej wotrostła a spěwaše jako solistka mjez druhim we Wienskim koncertowym domje. Španiski tenor Pablo Camaselle, kiž započa so w Argentinskej na spěwarja wubkubłać, je často na italskich jewišćach słyšeć. Spektakularne běchu­ jeho wustupy w ródnym měsće Gioachina Rossinija Pesarje.

Adolf Kiertscher zemrěł

štwórtk, 04. junija 2015 spisane wot:

Po tym zo móžeše so zjawnosć dźensa připołdnju we Wjelećanskej cyrkwi z Adol­fom Kiertscherom rozžohnować, su jeho swójbni we wuskim kruhu na Wjelećanskim kěrchowje pochowali.

Adolf Kiertscher słuša k najwuznamnišim hercam Hornjeje Łužicy. Na wjace hač 16 000 wustupach přez lětdźesatki zamó wón ze swojej kapału Horni kraj tysacy ludźi na njezapomnite wašnje zaho­rić. Mnozy ze staršeje a srjedźneje generacije wědźa so dopomnić, jako hraješe­ rodźeny Rumunjan ze swojimi hudźbnikami w Haslowje, Pančicach­Kukowje a Njebjelčicach k rejam, jako wu­hoto­wachu w Brětni-Michałkach, Sernjanach a mnohich dalšich wsach a městach wjesne a dalše swjedźenje z pisanym programom. Legendarne su wu­stu­py kapały 1. meje w Budyskej „Krónje“ a na Budyskich nalěćach. Na wusahowacych domizniskich swjedźenjach Drježdźanskeho, Freitalskeho a Freibergskeho regiona bě kapała Horni kraj wosebje poža­dana. Poboku Kiertschera běchu w pra­wi­dłownje měnjacych so wobsadkach dźesatki hudźbnikow a spěwarjow, mjez nimi tež Serbaj.

Lěta 2012 je Baćoński farar Gerat Wornar jara radźenu knihu „W katolskich Serbach“ wudał. Wona nańdźe mjez čitarjemi z prawom wjele zajima. Lětsa w meji slědo­waše nětko dalša kniha „Ze žohnowanjom na puć“. Tónraz zamó wudawaćel mnohich sobuawtorow docpěć. Wjetšina su rowjenkojo, kotrychž wjetšina z nas derje znaje. Něchtóžkuli je suso­d abo samo přiwuzny. Mjez nimi zetkamy na přikład Reginu Šołćinu, Moniku Kralowu, Jurja Špitanka a mno­hich dal­šich z našich wsow.

Łužica na Prusku a Saksku dźělena

srjeda, 03. junija 2015 spisane wot:

Po poražce francoskeho kejžora Napoleona I. we wójnje Ruskeje, Pruskeje, Rakuskeje, Jendźelskeje a Šwedskeje 1812 do 1815 přećiwo njemu zwołachu Wienski kongres. Pod nawodom rakuskeho wjercha von Metternicha wuradźowachu zastupnicy wjace hač 200 europskich statow wot 1. nowembra 1814 do 19. junija 1815 we Wienje wo noworjadowanju politi­skich a administraciskich poměrow w Europje.

Wopytowarjo Praskeho etnografiskeho muzeja dožiwichu zańdźenu sobotu serbsku folkloru. Slepjanski ansambl bě sej do čěskeje stolicy dojěł a tam zabaw­ny program poskićił.

Praha (WK/SN). 32 ludowych wuměłcow Serbskeho folklorneho ansambla Slepo je minjenu sobotu w etnografiskim muzeju čěskeje stolicy wustupiło. Sobu wzali běchu tež kulinariske wosebitosće z regiona. Najprjedy dojědźechu sej do Kinski-parka wysoko nad centrumom města. Wšitcy a wužiwachu składnosć, sej prezentaciju muzeja wobhladać, při čimž zwěsćichu paralele k serbskim nałožkam.

nawěšk

nowostki LND