W prěnjej ...

pjatk, 22. decembera 2017 spisane wot:

Hodowna kriminalka Serbskich Nowin wot Měrćina Wjenka

„... jenički woprawdźity komunist.“

„Komunist? Tebi so tola mući, kak da na to přińdźeš?“

„Nó, štó hewak je dospołnje čerwjeny a wšěm dźěćom po cyłym swěće wobradźa, njehladajo na jich pochad. Rumpodich je komunist. Dypk!“

Poněčim wróći so jeho wědomje. Bě wón spał? Bě wón do womory padnył? Wón to njewě. Před wočomaj je jemu čorne, ma jej hišće začinjenej a jej tež hnydom njewočini.

„Wón tola njeje komunist. Cyle nawopak, je najhórši kapitalist na swěće. Tajki prawy PPP-kapitalist. Přistojny, pěkny a pilny dyrbiš być, potom ći rumpodich něšto dari. To ničo njeje z ‚kóždy něšto dóstanje‘. To tola sam njewěriš. Rumpodich sej žada konformistow. KK! Kapitalistiskich konformistow.“

Što bě so stało? Štó rěči? Čehodla je wón runje tule, hdźežkuli je? Čehodla je jemu zyma? Čehodla w mokrym leži? Čehodla je jeho hłowa tajka tupa? Čehodla su jeho stawy tajke ćežke a jemu cuze, jako­ bychu někomu druhemu słušeli?

„Bla-bla-bla! Kažbrjek, zo sej komunizm konformistow nježada.“

Patoržicu wusyłaja w telewiziji ZDF film „Kuzłarski wučomnik“, kotryž su w Mužakowje, Zhorjelcu a před krasnej kulisu Rakotzoweho mosta w Kromoli (naše foto) nawjerćeli. Z čołmom podataj so Katarina (Pauline Renevier) a Valentin (Max Schimmel­pfennig) přez „zakuzłane wrota“ do bajkoweho swěta. „Je lědma rjeńšeje přirodneje kulisy hač jězor z Rakotzowym mostom“, měni produkciski­ nawoda Günter Fenner. Režiser Frank Stoye njemóhł sej lěpši „bajkowy swět“ za swój film předstajić. „Balada z chošćom a wodu bajce wotpowěduje, dalše jednanja su nutř interpretowane“, praji režiser. Foto: Joachim Rjela

„Začuwam wulku zhromadnosć“

pjatk, 22. decembera 2017 spisane wot:

Mjez wopytowarjemi adwentneho koncerta 1. serbskeje kulturneje brigady zańdźenu sobotu w Budyskej Michałskej cyrkwi běše tež Berlinjanka Rita Plaster-Poppenheger. Wona je mjeztym štwórty króć na tymle zarjadowanju była. Staršej bě­štaj jej před lětami při zhromadnej jězbje do Łužicy Zhorjelc a Budyšin zbližiłoj. Nětko jězdźi kubłarka, kotraž je njedaloko Bremena wotrostła, lěto wob lěto do sprjewineho města. „Začuwam tule wulku zhromadnosć, a to so mi spodoba“, wona powěda, „mam za spomóžne, zo dóstawaja młodźi ludźo na tymle koncerće tajku platformu, zo móža swoju wuměłsku dokonjanosć pokazać.“

Filmowe přinoški witane

pjatk, 22. decembera 2017 spisane wot:

Großhennersdorf (SN/CoR). Hač do 31. decembra móža zajimcy hišće přinoški za klětuši 15. nysowy filmowy festiwal zapodać. Mjezynarodny filmowy swjedźeń w němsko-pólsko-čěskim třikrajowym róžku wotměje so wot 15. do 20 meje. Organizatorojo festiwala pytaja za to produkcije w kategorijach hrajneho, krótkeho a dokumentaciskeho filma. Z dohromady wosom mytami chcedźa nimo najlěpšich přinoškow kóždeje kategorije a mjez publikumom najwoblubowanišeho filma tež najlěpši scenowy wobraz a najlěpši hrajerski wukon wuznamjenić. Dale spožči Sakski filmowy zwjazk wosebite myto. Dohromady 11 000 eurow je za počesćenja k dispoziciji. Wobsahowy fokus wěnuje so klětu pod hesłom „1968“ podawkam, wotměwacym so před 50 lětami w Pólskej, Němskej a Čěskej, a prašenju, kak su wone towaršnosć a politiku změnili a kak hač do dźensnišeho skutkuja.

Mjeztym 5. dźěłarnička łužiskich filmowcow we wobłuku nysoweho festiwala je 18. meje w Großhennersdorfje planowana. Kónc měrca 2018 chcedźa filmy za festiwalny program wuzwolić.

Braniborska ministerka za wědomosć, slědźenje a kulturu dr. Martina Münch (SPD) a Choćebuski wyši měšćanosta Holger Kelch (CDU) staj wčera w Rogeńskim hrodźe financowanske dojednanje ke krajnej załožbje park a hród Rogeńc podpisałoj. Tak móže nowa załožba 1. januara 2018 dźěłać započeć. Braniborska podpěruje ju lětnje z něhdźe 2,05 milionami eurow, město Choćebuz přewostaji 1,38 milionow. Z dalšimi dochochami wučinja budget załožby štyri miliony eurow. Foto: Michael Helbig

Wo knihach a kniharni (22.12.17)

pjatk, 22. decembera 2017 spisane wot:

Zaso je so lěto minyło – skokšo hač minjene lěta, chce so mi zdać, štož drje zaleži na přiběracym stresu, kiž nam pokojnosć žiwjenja kazy. Abo snadź tola jenož na rosćacej starobje, kotraž našemu jednomu začuwać da, zo drohotny žiwjenski čas lěto a spěšnišo chwata, doniž nas skónčnje wěčny měr njedosćehnje? Bóh wě, ale traš měli přichodne dny raz trochu na borzdźidło stupić. Wopušćmy přesćahowansku jězdnju a spomalmy na chwilu poklatu honjeńcu. Snadź móhli samo dobru hodźinku lěnjeho pasć a sej na konopeju ležo, spekulacius hrymzajo něšto zabawne naposkać. Dobru hodźinku mjenujcy traje słuchokniha, kotruž chcył wam tule doporučić: „Wjesni šibałcy“.

Prezident USA Thomas W. Wilson namjetowaše 21. januara 1919, konferencu wšitkich ruskich stron přewjesć, zo bychu so wo přichodźe kraja dojednali. Sowjetske knježerstwo tomu 4. februara přihłosowaše, dźeń do toho bě Čerwjena armeja Kijew wot „běłych“ wróćo zdo­była. „Běli knježićeljo“, kaž generalojo Anton A. Djenikin, baron Pjotr N. Wrangel, Lawr G. Kornilow, Aleksandr W. Kolčak, pak su 16. februara jednanja ze sowjetskim knježerstwom wotpokazali. W aprylu 1919 wopušćichu wukrajni interwenća Rusku. Ći „běli“ pak přihoto­wachu ofensiwu na teritorij sowjetow. Jadro­ běłeje armeje běchu jeno z oficěrow wobstejace jednotki. Hačkuli běchu wone derje wuhotowane, nastawachu nastajnosći rozkory mjez oficěrami, dokelž niši oficěrojo njerady kanony a mašinske třělby posłužowachu a njedachu so rady wot wyšich rozkazować.

Hłowna přičina poražki běłoarmistow pak bě jich hrube zachadźenje přećiwo buram, małobyrgarjam­ a přisłuš­nikam njeruskich narodow (zamordo­wachu na přikład­ 200 000 Židow). Lud so boješe, zo „běli“ zaso carske knjejstwo wutworja a zemsku reformu wotstronja.

Wjace próstwow witanych

štwórtk, 21. decembera 2017 spisane wot:

Štož ramikowe wuměnjenja za projekty nastupa, je rada Załožby za serbski lud lětsa někotre wěcy na puć přinjesła. Wothladajo wot noweje spěchowanskeje směrnicy a centralneho projektoweho managera je so 1. decembra we Wojerecach tež nowa projektowa přirada skonstituowała. Pozadk bě žadanje, zo ma wot załožby njewotwisny gremij projektowe próstwy hódnoćić.

W rozmołwje z nawodnicu Choćebuskeje kulturneje informacije Lodka

Serbska kulturna informacija Lodka w Choćebuzu wuwiwa so dale a bóle na zetkanišćo zajimcow za kulturu Serbow. Alfons Wićaz je so z jeje nawodnicu Milenu Stockowej rozmołwjał.

Kulturna informacija Lodka wobsteji mjeztym 25 lět. Kak zastopnjujeće jeje hódnotu do wobłuka kulturneho žiwjenja w měsće Choćebuzu a scyła w Delnjej Łužicy?

Budyšin (SN/CoR). Diskusija, kak ma so projektowe dźěło na bazy najlěpje podpěrać, hač su managerojo w jednotliwych towarstwach za to trěbni abo skerje centralne městno jako partner za wšitkich, zaběra towarstwa, Domowinu, Załožbu za serbski lud a jeje radu nanajpozdźišo wot lěta 2014. Tehdy dźě su někotrym towarstwam financowanje managerow raznje skrótšili. Přičina bě nachwilny hospodarski etat z milionom eurow mjenje. Šmórnjenje bě wótru kritiku wuwabiło, wosebje w Zwjazku serbskich wuměłcow. Nětko je Domowina – po rozsudźe załožboweje rady z 30. nowembra – dźěłowe městno projektoweho managera wupisać móhła. Na najprjedy jedne lěto wobmjezowane městno ma „zesylnjenju projektoweho dźěła serbskich towarstwow w Hornjej a Delnjej Łužicy“ słužić. Je problem z tym rozrisany? Z wida jednaćela Domowiny Marka Kowarja nic. „Nimam to za doskónčne rozrisanje. Dźěłowe městno samo na sebi je tež jenož projektowe městno, dokelž je wobmjezowane. Je to praktiski zazběh, prawy puć namakać, a hodźi so na kóždy pad rozšěrić“, praji Kowar našemu wječornikej.

nawěšk

nowostki LND