Wo knihach a kniharni (10.03.17)

pjatk, 10. měrca 2017 spisane wot:

Lětsa wšudźom ze wšelakimi naprawami na 500. jubilej reformacije spominaja. Tak bu Lutherowy přełožk biblije wobdźěłany a znowa nakładowany, po cyłej Němskej wotměwaja so zarjadowanja, a na titulach mnohich nowych knihow móžemy sławnych reformatorow widźeć. Tež w LND je wóndano kniha k temje wušła, wězo z fokusom na serbsku Łužicu. Publikaciju z titulom „Pjeć lětstotkow – Serbja a reformacija“, kotraž wopřijima 19 přinoškow awtorow Jensa Buliša, Ines Kelleroweje, Tadeusza Lewaszkiewicza, Jana Malinka, Lubiny Malinkoweje, Trudle Malinkoweje, Madleny Norbergoweje, Edmunda Pjecha, Friedricha Pollacka a Měrćina Wirtha, je serbski superintendent Jan Malink wudał.

Wo knihach a kniharni (10.02.17)

pjatk, 10. februara 2017 spisane wot:

Hdyž wětřikec hólcy wokoło domskeho cychnuja, potom, haj najpozdźišo potom je prawy čas sej knihu do rukow wzać. W prěnich januarskich dnjach takle před mojim woknom wichorješe. A z knihi, na kotruž běch přez rozhłosowu recensiju storčiła a kiž mje putaše, njeduješe mi mjenje zymskeho wětřika napřećo.

Ćěkańca a wupućowanje stej temje, kotrejž njemóžetej aktualnišej być. Lektura, kotruž tuchwilu čitam, so toho přima. Kak so žony w 1930tych lětach – mjez nimi spisowaćelka Anna Seghers abo basnica Mascha Kaléko – na wupućowanje z nacistiskeje Němskeje hotowachu, wo tym powěda historikarka Kristine von Soden w loni nazymu wušłej knize „Und draußen weht ein fremder Wind“.

Wo knihach a kniharni (13.01.17)

pjatk, 13. januara 2017 spisane wot:

Přeju wam wšitkim žohnowane strowe nowe lěto, 2017 předewšěm pak chwile dosć knihi čitać.

Kónc minjeneho lěta su hišće wšelake zajimawostki wušli, kotrež wam tule poručam.

W Lipšćanskim nakładnistwje swj. Bena wuda Jens Buliš knihu „Das Bistum Meißen in der Reformationszeit“ z mnohimi historiskimi žórłami, dokumentami a wobrazami. Předsłowo spisał je staro­biskop Joachim Reinelt.

W Budyskim nakładnistwje Lusatia wuńdźe kniha „Von Turm zu Turm – Regionalgeschichtliche Wanderung durch die Kirchgemeinde Malschwitz-Guttau aus Anlass der Wiederweihe der Kirchen zu Malschwitz 1716 und zu Guttau 1816“ awtora Eberharda Schmitta. Nowostka ma tež wosebity kapitl wo Serbach w Malešecach a Hućinje.

Rolf Dvoracek, znaty jako fotowy awtor Mojeje domizny, předpołoži dalši wobrazowy zwjazk. „Mein Bautzen – Bilder aus sechs Jahrzehnten“ žněje runje tajki dobry wothłós kaž hižo kniha „Aufbau und Verfall – Bautzen zwischen 1960 und 1990“.

Wo knihach a kniharni (09.12.16)

pjatk, 09. decembera 2016 spisane wot:

Studenća Sorabije swjeća jutře w Lipsku 300. róčnicu załoženja swojeho towarstwa, jednoho z najstaršich Němskeje. Dźensa pak eksistujetej dwě zjednoćen­stwje, kotrejž so na samsnu tradiciju powołujetej. Dalokož wěm, so Lipšćanska Sorabija a Münsterske krajanstwo Sorabia-Westfalen do wulkeje měry ignorujetej. Něhdyše prědarske towarstwo pak je tak mjenowane wopomnjenske městno za wobě skupinje – za jednu serbskich korjenjow dla, za tamnu tradicije bijaceje korporacije dla, na kotruž bě so towarstwo kónc 19. lětstotka přeměniło.

Wo knihach a kniharni (11.11.16)

pjatk, 11. nowembera 2016 spisane wot:

20. mjezynarodne knižne wiki w Krakowje su hižo zaso zašłe. Z wulkej ličbu eksponatow je so Ludowe nakładnistwo Domowina druhi raz na nich wobdźěliło. Mjez cyłkownje 700 wustajerjemi z 25 krajow prezentowachmy na našim stejnišću najnowši a zajimawy poskitk. Wjac hač 68 000 wopytowarjow su organizatorojo na wšitkich štyrjoch dnjach wikow zličili.

W srjedźišću wustajenišća LND steješe kniha Herberta Nowaka „Pisaŕ běch wót młodych lět“ a cejdejka z originalnymi přinoškami. Dale je kniha prof. Dietricha Šołty „Jurij Brězan, Leben und Werk“ mjez pólskimi zajimcami wulku chwalbu žnjała. Biblioteka Śląska z Katowic kaž tež priwatnicy sej knize kupichu.

Tón abo tamny bě nas hižo loni na wikach wopytał a chcyše nětko dalše knihi. Tak bě zajim za Spisy Mata Kosyka kaž tež za Serbski kulturny leksikon dale wulki. Při tym dyrbi so wobkedźbować, zo su knihi za pólskich kupcow poměrnje drohe. Najebać to su sej mnozy předewšěm wučbnicy a słowniki za nawuknjenje delnjoserbšćiny kupili. Hudźbne zynkonošaki, hač hodowne abo chórowe spěwanje, běchu tohorunja požadane.

Wo knihach a kniharni (14.10.16)

pjatk, 14. oktobera 2016 spisane wot:

Lětni dowolowy čas je nimo. Hač drje je sej tón abo tamny we wulkich prózdninach snano do Šwedskeje, do kraja Småland, wulećał. To je domizna Astrid Lindgren a jeje dźěćacych knihow. Wosebje za dźěći je to krasny wulět, wšako móža tam swět woneho „Michela z Lönneberga“ awtentisce dožiwić. Kajki idyliski to swět a kajki přećiwk, zaběraš-li so z wosobinu awtorki. Loni nazymu su wušli jeje wójnske dźeniki, nastate w lětach 1939 do 1945, a předleža nětko jako wjazane wudaće a jako słuchokniha. Sym so za słuchoknihu rozsudźiła, kotraž ma kaž ćišćana wersija titul „Čłowjestwo je rozum zhubiło“. Dźiwadźelnica Eva Mattes wjedźe słucharja ze swojim hłosom do swojorazneho kužoła a spožča tekstam, zboka wšeje poetiskosće a idylki, sylny wuraz.

Wo knihach a kniharni (23.09.16)

pjatk, 23. septembera 2016 spisane wot:

Hladamy-li z woknom, wobkuzłuje nas wokomiknje najkrasniše babylěćo. Byrnjež hižo před někotrymi tydźenjemi kónc lěća připowědźili, pokazuje so přiroda přeco hišće z najrjeńšeje strony. Njeje to wulkotne? Snano ma tón abo tamny hišće dowol. To ma zawěsće chwile za čitanje. Hač měrny róžk na słóncu, na zahrodźe abo na přibrjohu morja ze šumjenjom žołmow před sobu, w dowolu skića so nam za to najwšelakoriše přiležnosće. Druzy wšak dyrbja w tym času pilnje dźěłać. Tak tež Tomaš Lukaš, kuchar a wudawaćel našeje warjenskeje knihi „Warimy z Tomašom“, kotraž nětko nazymu w Ludowym nakładnistwje Domowina wuńdźe. Skoro lěto na njej dźěłamy. Wupytali smy recepty, zdźěla w Płomjenju wozjewjene, zdźěla cyle nowe z pjera kucharja.

Wo knihach a kniharni (12.08.16)

pjatk, 12. awgusta 2016 spisane wot:

Před wjace hač pjatnaće lětami čitach krótku delnjoserbsku powědku, kotraž mje hnydom zahori. Dźěše wo nócnu rozmołwu staršeho wudowca z přećelku wo tym, hač njeboha žona jeju nětko we łožu ležo widźi a što wo jeju počinanju měni. Wudowc so zakituje ze słowami swojeje žony: „To jo normalnje, až šesćźasetlětna wudowa jo poł tupa; ale muski we tych lětach­ jo hyšći derje na cajku.“ Tekst w jadriwej rěči a ze suchim humorom bě napisała někajka „Śołśic“. Znajerjo wšak hnydom wědźa, zo tči za tutym pseudonymom delnjoserbski farar Herbert Nowak. Jako so toho dowědźich, kupich sej jeho dopomnjenki „Moje pocynki a njepo­cynki“. Delnjoserbsce čitać mi lochko njepadny, ale bě to dobre zwučowanje. Nowakowa rěč je ludowa, často chowa so w jeho tekstach tajki šibały humor, kiž so mi wosebje lubi.

Wo knihach a kniharni (29.07.16)

pjatk, 29. julija 2016 spisane wot:

Lěćo je čas dowola a tón je za toho abo tamneho zwjazany z dołhej jězbu z awtom, zo by sej k morju abo do wysokich hór abo bóh wě dźe wulećał. Na tajkej dołhej jězbje móže so ći sčasami chětro wostudźić, jeli na přikład něhdźe na zatykanej dróze stejiš a hdyž so před tobu dlěšu chwilu ničo njehiba. Za tajku njeluboznu chwilu doporučam wokřewjenje, klinčace ze słuchoknihi.

Tale wosebita forma knihi je mjeztym nimale sto lět stara. Hižo w 1920tych lětach­ móžachu sej zajimcy čitanja aw­torow kaž Thomasa Manna abo Ericha Kästnera ze zynkonošakow naposkać. Tehdy běchu to tačele. Kónc 70tych lět zašłeho lětstotka wuńdźechu potom prěnje słuchokasety, ale hišće spočatk 90tych lět bě zajim za nje skerje snadny. A tak bě tež sławne nakładnistwo Rowohlt nuzowane swój 1987 zahajeny rjad „Literatura za słuchatka“ zaso zakónčić. Hakle z wuchadźenjom cejdejkow so za słuchoknihu „žiworjenje w ćěmnosći“ skónči.

Tež w Serbach su słuchoknihi mjez­tym woblubowane, wosebje mjez dźěćimi. Smolerjec kniharnja ma polcu połnu tajkich na předań – za kóždy słód něšto.

Wo knihach a kniharni (15.07.16)

pjatk, 15. julija 2016 spisane wot:

Kónc junija/spočatk julija bě wulke wopominanje bitwy pola Hradeca Králové před 150 lětami. Tale bitwa Pruskeje přećiwo Rakuskej a Sakskej bě měznik po puću zjednoćenja Němskeje. Na wójnske po­dawki tehdyšeho časa we Łužicy je so koncentrował Handrij Bjeńš ze swojej knihu „Die Preußen kommen! – Die Invasion der sächsischen Oberlausitz und der Deutsche Krieg 1866“. Brošura je wušła w rjedźe LUSATIA­ HISTORIE w Budyskim nakładnistwje Lusatia.

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND