Erdoğan z „nadrobnosćemi“

wutora, 23. oktobera 2018 spisane wot:

Istanbul (dpa/SN). Tři tydźenje po pozdatnym morjenju sawdiskeho žurnalista Jamala Khashoggija chcyše so turkowski statny prezident Recep Tayyip Erdoğan dźensa wobšěrnje k namócnemu njeskutkej wuprajić. Při tym chcyše wón tež „nadrobnosće“ mjenować. Khashoggi bě 2. oktobra do sawdi-arabskeho konsulata w Istanbulu přišoł, zo by sej dokumenty za planowany kwas ze swojej z Turkowskeje pochadźacej žonu wotewzał. Wot toho časa je wón zhubjeny. Prawdźepo­dobnje bu morjeny.

Wo naćisk etata Italskeje šło

Strasbourg (dpa/SN). Komisija EU je dźensa w Strasbourgu wo naćisku italskeho etata za lěto 2019 rěčała. Gremij komisarow chcyše tež wo dalšim postupowanju w zwadźe z knježerstwowej koaliciju populistiskeho hibanja Pjeć hwězdow a prawicarskeje Lega wuradźować. Knježerstwo w Romje bě póndźelu tydźenja naćisk zapodało, předwidźacy nowozadołženje 2,4 procentow. Hladajo na hoberske zadołženje 2,3 bilionow eurow pak su Italskej krute směrnicy napołožili. Komisija EU ma prawo, naćisk wotpokazać. Dotal to hišće ženje činiła njeje.

Sewjer hotuje so na wichor

Najebać hroženja ameriskeho prezidenta Donalda Trumpa su tysacy ćěkancow z Hondurasa, El Salvadora a Guatemale po puću do USA.­ Při temperaturach wokoło 30 stopnjow nóžkowachu woni wčera po juhomexiskim staće Chiapas do směra na sewjer. Ludźo ćěkaja před chudobu a namocu w swojich krajach, nadźijejo so lěpšeho žiwjenja w USA. Po informacijach UNO je skupina mjeztym na 7 500 wosobow rozrostła. Trump bě hrozył, wójsko přećiwo migrantam zasadźić. Foto: dpa/Moises Castillo

Krjeml hotuje so na napřećiwne naprawy

wutora, 23. oktobera 2018 spisane wot:

Moskwa (dpa/SN). Krjeml warnuje před napřećiwnymi naprawami, dyrbjeli-li USA zrěčenje wo jadrowym wotbrónjenju wupowědźić. „W tym padźe dyrbjała Ruska za naprawami na dobro wojerskeje runowahi pytać“, zdźěli rěčnik Krjemla Dmitrij Pjeskow wčera w Moskwje. Dyrbjeli-li USA woprawdźe tak mjenowane zrěčenje INF wopušćić, by Washington do runje tych systemow inwestował, kotrež zrěčenje poprawom zakazuje. „Tohodla dyrbjała Ruska naprawy zahajić, kotrež jeje wěstotu garantuja“, rjekny Pjeskow powěsćerni Tass.

Do toho bě prezident USA Donald Trump připowědźił, zo chcył zrěčenje wupowědźić. Dojednanje z lěta 1987 zakazuje twar a wobsydstwo na kraju stejacych, atomarnje wobrónjenych raketow, kotrež móža mjez 500 a 5 500 kilometrow daloko lećeć. USA wumjetuja Ruskej ranjenje zakonja.

„Nětko budźe swět hišće strašniši“, zdźěla dowěrnica prezidenta Putina. Pjeskow potwjerdźi, zo Ruska zrěčenje dokładnje dodźerži. Wón USA wumjetowaše, zo zrěčenje hižo wjele lět systematisce ranja, na přikład z wuwićom dronow, kotrež su z raketami wobrónjene.

Na składnosć čakać

wutora, 23. oktobera 2018 spisane wot:
Runjewon wočiwidne je, kak ćežko sej zapadni politikarjo maja, w padźe pozdatnje morjeneho sawdi-arabskeho žurnalista Khashoggija reagować: Njemóžeš Sawdi-Arabsku kritizować abo samo zasudźić, dołhož njeje wina dopokazana, stajnje zaso słyšiš. A wo sankcijach scyła nichtó njerěči. Kraj je jako dodawar zemskeho wolija a jako kupc bróni přewažny. Cyle hinak to bě, jako móžachu Ruskej a Putinej winu přisuwać. Myslmy na pospytane zajědojćenje bywšeho ruskeho agenta Skripala we Wulkej Britaniskej abo na morjeneho ruskeho žurnalista na Ukrainje, kiž je krótko po tym zaso z rowa stanył. Stajnje na zapadźe jara spěšnje a raznje reaguja. Bjez toho zo by něšto dopokazane było, wobwinowachu Rusku a wukazachu sankcije. Němske medije su so antiruskej šćuwańcy rady přizamkli. To wšak nětko tak prawje njeńdźe. Sym pak sej wěsty, zo so přichodna sładnosć bórze skići. Marko Wjeńka

Čěski wojak w Afghanistanje padnył

wutora, 23. oktobera 2018 spisane wot:

Kabul/Praha (dpa/SN). Při atentaće na zapadźe Afghanistana je čěski wojak žiwjenje přisadźił. Dalšej wojakaj buštaj ranjenaj. Wobeju dowjezechu do wojerskeje chorownje w Bagramje. Mjeztym njejstaj hižo w žiwjenskim straše. K nadpadej dóšło je na wojerskim lětanišću Shindand w zapadnej prowincy Herat. Tam NATO wojakow afghaniskeje armeje wukubłuje. Čěska ma tuchwilu 350 wojakow w Afghanistanje. Parlament w Praze bě w juniju mandat podlěšił a rozšěrjenju jednotki přihłosował.

Po prěnich informacijach jednaše so wo tak mjenowany „insiderowy nadpad“ přez wojaka afghaniskeje armeje. Hakle spočatk oktobra bě wojak USA, kiž bě tohorunja we wobłuku wukubłanskeje misije „Resolute Support“ zasadźeny, tam padnył. Spočatk awgusta běchu nadpadnicy při sebjemordarskim atentaće na wuchodźe kraja třoch čěskich wojakow morili. Misija NATO „Resolute Support“ ma wojakow wukubłać pomhać. Nimo toho operuja tam wojacy USA aktiwnje přećiwo teroristam.

Prawa mjeńšin zaručić

wutora, 23. oktobera 2018 spisane wot:

FUEN kritizuje postupowanje ukrainskeho knježerstwa

Kijew (SN). „Ukrainski stat spyta, prawa mjeńšin na polu kubłanja kaž tež wužiwanje jich maćeršćiny wobmjezować. Na druhim boku wón wužiwanje statneje rěče na wašnje přesadźa, kotrež so negatiwnje na wobstejace prawa narodnych mjeńšin wuskutkuje. To dyr­bimy raznje zasudźić“, rjekny prezident Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin (FUEN) Loránt Vincze minjeny tydźeń k zakónčenju zetkanja z wodźacymi zastupnikami narodnych mjeńšin Ukrainy w Kijewje.

To a tamne (23.10.18)

wutora, 23. oktobera 2018 spisane wot:

Dźěl nosa wotkusnył je kopar swojemu přećiwnikej w hrě wokrjesneje ligi w Essenje. Škodowany přisadźi tak dźěl praweje nosoweje połojcy. Kaž Essenske koparske towarstwo SG 99/06 zdźěli, dowjezechu jeho do chorownje. Skućićel dósta čerwjenu kartu a dyrbješe nablaku z hrajnišća. Koparjej běštaj so pozdatneho foula dla zwadźiłoj. Kusaty hrajer bě čłon mustwa SV Preußen Eiberg 11/31.

Direktnje před ćahom Pariskeje spěšnoželeznicy je so kołp na kolijach zadomił a tak dlěši čas železniski wobchad haćił. Tež na nastupišću čakacy ludźo njemóžachu jeho k wotlětej pohnuć. Jako ně­kotři z nich fota kołpja w interneće wozjewichu a jemu tak hišće k wěstej po­pulariće dopomhachu, přijědźechu wo­hnjowi wobornicy a ptaka zaso tam dowjezechu, zwotkelž bě přilećał, na někotre sta metrow zdalenu rěku Seine.

Yoko-Ono-wustajeńca

póndźela, 22. oktobera 2018 spisane wot:

Lipsk (B/SN). Muzej tworjaceho wuměłstwa w Lipsku prezentuje wot 2. de­cembra twórby japansko-ameriskeje wu­měłče Yoko Ono. Pod titulom „Peace is Power“ wustaja tam 60 twórbow 85lětneje. W swojim wuměłstwje wotbły­­šćuje Yoko Ono tradicije na Dalokim wuchodźe runje tak kaž ameriske a reflektuje wliw na wšelake wěrywuznaća. Wuměłča, wudowa hudźbnika Johna Lennona (1940–1980), chce na wotewrjenju wustajeńcy přitomna być.

Pomocne skutki wohrožene

Islamabad (B/SN). Pakistan chce sobudźěłaćerjam 18 mjezynarodnych pomocnych skutkow wupowědźić. Knježerstwo je pomocnym skutkam kazało, swoje dźěło zastajić a kraj wopušćić. Tale kročel stawa so někotre tydźenje po nastupje noweho knježerstwa w Islamabadźe pod premierom Imranom Khanom. Pomocne skutki su so hižo w zašłosći haćenja swojeho skutkowanja dla wobarać dyrbjeli. Hižo w decembru 2017 bě knje­žerstwo 27 mjezynarodnym pomocnym organizacijam wupowědźiło. W januaru 2018 wone přikaza přepytować wšitke lokal­ne a mjezynarodne pomocne organizacije, zo by so zwěsćiło, hač su pje­njezy překřiwili.

Nowy ewangelski farar

Stajeja sejm do prašenja

póndźela, 22. oktobera 2018 spisane wot:

Pančicy-Kukow/Radwor (SN). Na serbskich wjeskach přewjeduje skupina „Kukowske prašaki“ tuchwilu podpismowu akciju. Zaměr je zwěsćić, hač Serbja tak mjenowany Serbski sejm jako swoje zastupnistwo akceptuja.

Akcija je wuspěšnje zaběžała. Po jeničkim kóncu tydźenja je wjace hač 200 ludźi­ mjez druhim w Nuknicy, Kukowje, Jaseńcy, Wotrowje a Radworju swój hłós wotedało. Kaž prašaki wčera wječor zdźěli­chu, wupraja so wjetšina dotalnych podpisarjow kritisce wo tuchwilnym plano­wanym formaće Serbskeho sejma. Jeničce třo su dotal za sejm we wot­myslenej formje hłosowali. Wobdźělnicy maja wotmołwić na prašenje: „Chcu ja tutón Serbski sejm? haj/ně.“

Pozadk zběranja podpismow su dwěle Serbow w jadrowej kónčinje hornjoserbskeho sydlenskeho ruma. Iniciatorojo podpismoweje akcije paruja při wólbach sejma wosebje móžnosć zwuraznić, hač iniciatiwje scyła přihłosuja abo nic. Podpisać móža zajimcy mjez druhim na nazymskich koncertach a na dalšich serbskich zarjadowanjach. Kukowske prašaki tež dale po wsach podpisma zběraja.

90 milionow za manewer

póndźela, 22. oktobera 2018 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Wobdźělenje Zwjazkoweje wobory na wulkomanewru NATO „Trident Juncture“ płaći němskich dawkipłaćerjow něhdźe 90 milionow eurow. Dobru połojcu sćelu do hosćićelskeho kraja Norwegskeje, hdźež dyrbja wojakow w pólnych lěhwach zastarać. Zbytk su za transport personala a materiala zaplanowali. Na manewru wobdźěli so wot přichodneho štwórtka 50 000 wojakow, mjez nimi 10 000 z Němskeje.

Jadrowe brónje cofnyć

Berlin (dpa/SN). Po připowědźenym wupowědźenju wažneho zrěčenja wo wobmjezowanju atomowych bróni přez USA žadaja sej Zeleni, cofnyć wšitke jadrowe brónje USA z Němskeje. Zwjazkowe knježerstwo dyrbjało swojim apelam na knježerstwo USA skutki slědować dać a němske wobdźělenje skónčić, žadaše sej předsydka Zelenych Annalena Baerbock w rańšim magacinje ZDF. Prezident USA Donald Trump bě připowědźił, zo zrěčenje INF z lěta 1987 z tehdyšim Sowjetskim zwjazkom nětko jednostronsce wupowědźi.

Merkel žada sej wujasnjenje

nawěšk

  • Kónc oktobra je Sakske statne ministerstwo za kultus ze swojim zarjadom LaSuB w kooperaciji z Budyskim Rěčnym centrumom WITAJ w Chróšćanskej "Jednoće" mjeztym 3. fachowym dnju 2plus přewjedło. Tule namakaće někotre impresije wo dalekubłanskim dnju wu

nowostki LND