Měli so wotewrěć

póndźela, 30. julija 2018 spisane wot:

Ottmaring (B/SN). Klóštry a rjadnicy měli so po měnjenju patra Aloisa Schlachtera bóle za towaršnosć wotewrěć. „Swět měli přiwzać, kajkiž je, nic, kajkiž dyrbjał być“, rjekny rektor Misionskeho domu misionarow Drohotneje kreje w šwabskim putnikowanišću Maria Baumgärtle. Jako přikład mjenowaše pater Schlachter cyrkwinski azyl, kotryž móža tež rjady poskićeć, wón praji.

Kritizuje wotehnaća

Ličba woporow dale rozrostła

póndźela, 30. julija 2018 spisane wot:

Athen (dpa/SN). Ličba smjertnych woporow wulkich wohenjow w Grjekskej dla je na znajmjeńša 91 rozrostła. Dalše 25 wosobow je hišće zhubjenych, zdźěli wčera wječor rěčnica grjekskeje wohnjoweje wobory. Tuchwilu wuchadźeja tam z toho, zo budu hišće někotre dny trěbne, mortwych identifikować. Hakle potom budźe dóńt wšitkich zhubjenych jasny. Woheń bě tydźenja w dowolowym regionje Rafina wudyrił a wulke škody zawinował. Sudnistwo mjeztym přepytuje.

Kritizuja wopyt Erdoğana

Berlin (dpa/SN). Opozicija zwjazkoweho sejma planowany statny wopyt turkowskeho prezidenta Recepa Tayyipa Erdoğana wótrje kritizuje. Politikar Zelenych Cem Özdemir zwurazni, zo njeje Erdoğan normalny prezident, čehoždla njeměli jeho witać. Zastupowacy předsyda frakcije FDP Alexander Graf Lambsdorff ma wopyt za trěbny, ale žada sej jasne stejišćo němskeho knježerstwa. Předsydka frakcije AfD Alice Weidel pak wopyt cyle wotpokaza.

Prěnje wólby po lětdźesatkach

Astronomiski podawk lětdźesatkow móžachu tež Łužičenjo minjeny pjatk w nocy na sobotu wobkedźbować, kaž tu w Rachlowje pod Čornobohom. Měsačk bě 103 mjeńšiny dołho zaćěmnjeny a błyšćeše so w čerwjenej barbje. Wšelake fazy zaćmića je naš fotograf wot 22 do 0.45 hodź. zapopadnył. Po cyłej Němskej su sej ludźo spektakl we hwězdarnjach, na wuhladnišćach a terasach wobhladali. Přichodne tajke dospołne zaćmiće budźe hakle zaso w lěće 2081. Foto: SN/Maćij Bulank

Žadaja sej pomoc

póndźela, 30. julija 2018 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Němski burski zwjazk žada sej jednu miliardu eurow pomocy hladajo na sćěhi suchoty dla. „Trjebamy miliardu eurow, zo bychmy straty žnjow narunali“, rjekny prezident burskeho zwjazka Joachim Rukwied nowinam medijoweje skupiny Funke. „Žadamy sej likwidnu pomoc za zawody, kotrež maja 30 procentow mjenje wunoška hač přerězne minjene lěta.“ Runje tak njeměli ratarjo tež w dobrych lětach dawki za kompletny dobytk płaćić, zo móhli rezerwy wutworić. Jutře chcedźa zastupjerjo Zwjazka a krajow wo sćěwkach suchoty wuradźować a sej tak přehlad škodow wjedra dla tworić.

Suchota a horcota lěsam na škodu

póndźela, 30. julija 2018 spisane wot:

Pirna (dpa/SN). Wohenje njejsu jeničke wohroženje lěsow w Sakskej. Trajaca horcota a suchota stej po informacijach statneho lěsnistwoweho zawoda na škodu lětsa nalěćo wosadźanych štomikow a poćežujetej róst štomow. K tomu přińdźe, zo je suche a ćopłe wjedro na dobro škódnikow, kotrež štomy niča. Nimo toho su zwjetša wot ludźi zawinowane wohenje lětsa hižo wjace hač tři hektary lěsa zničili.

Zamołwići lěsnistwoweho zawoda z tym liča, zo wulki dźěl nowych štomikow wjedro njepřetraje. „Korjenje njejsu hišće wuwite, tak zo njemóža so z wodu z hłubšich worštow zemje zastarać“, zdźěli rěčnica zawoda. Tež mjez staršimi štomami su pokazki na stres suchoty dla namakali.

Ličba lěsnych wohenjow hižo nětko z 58 padami hač do 24. julija lońšu bilancu přesaha, jako běchu 40 wohejow zličili.

Žada sej jasniše wotmjezowanje

póndźela, 30. julija 2018 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Předsydka strony SPD Andrea Nahles žada sej jasniše wotmjezowanje hladajo na stronu Zelenych. „Imitacija Zelenych nam dale njepomha“, rjekny wona sobotu nowinje Münchner Merkur. To płaći tohorunja za azylowu politiku, hdźež zastupuja Zeleni jednoru poziciju. „Naš kurs je diferencowany, ale bóle realistiski“, Nahles wuzběhny.

W aktualnym naprašowanju sćelaka ARD nažnjachu Zeleni tuchwilu 15 procentow hłosow wolerjow. SPD je z 18 procentami jeno snadnje sylniša, byrnjež so zašły čas stabilizowała. Přiwšěm 48lětna předsydka socialdemokratow hišće spokojom njeje. Jutře wona zastojnstwo šefiny SPD sto dnjow wukonja. Tuchwilu je w Bayerskej po puću, zo by tam kandidatow za wólby krajneho sejma podpěrała a za stronu wabiła. Z čłonstwa dóstawa Andrea Nahles tójšto chwalby. „Wona so wusahujcy zasadźa“, zdźěli šef Młodych socialistow Kevin Kühnert. Nastupajo wobnowjenje SPD pak měli wšitcy sobustawojo sobu ćahnyć, a Nahles měła jich bóle motiwować.

Zaso na wjelki třěleli

póndźela, 30. julija 2018 spisane wot:

Přirodoškitny zarjad skóržbu na statnym rěčnistwje zapodał

Miłoraz (dpa/SN). Njeznaći su w Braniborskej trójce na wjelki třěleli a dweju z nich morili. Zatřěleneju wjelkow běchu na wšelakimaj městnomaj we wokrjesu Wódra-Sprjewja namakali, kaž krajne zarjadnistwo za wobswět na naprašowanje medijow zdźěli. Do toho bě Märkische Oderzeitung wo wjelkomaj rozprawjała. Nimo toho su w Zossenje we wokrjesu Teltow-Fläming wjelka z ranami wutřělow dla našli. Ćežkich zranjenjow dla dyrbjachu jeho morić.

W Němskej je kruće zakazane, na wjelki třěleć. Zwěrjo steji pod krutym dru­žinowym škitom. Předewšěm w Sakskej a Braniborskej je so wón zaso zadomił.

Protesty přećiwo reformje justicy

póndźela, 30. julija 2018 spisane wot:

Waršawa (dpa/SN). Dźesaćitysacy ludźi je minjene dny we wjacorych pólskich městach přećiwo dwělomnej justicnej reformje narodnokonserwatiwneho knježerstwa protestowało. „Swobodne sudnistwa“ žadachu sej demonstranća mjez druhim před Waršawskim prezidentskim palastom. Při tym dźeržachu pólske a europske chorhoje w rukomaj. Z hesłom „Europa, njepodaj so!“ žadachu sej přećiwnicy knježerstwoweje strony w Krakowje zasahnjenje komisije Europskeje unije. Podobne zarjadowanja ze sta ludźimi wotměchu so mjez druhim we Wrocławju, Poznanju a Szczecinje. Ludźo maja njewotwisnosć pólskeje justicy reformow dla za wohroženu. Po přewzaću mocy lěta 2015 bě knježerstwo kontrolu nad wustawowym sudnistwom a tež powšitkownymi sudnistwami přewzało. Najnowšu eskalaciju bě nanuzowane pensionowanje mnohich sudnikow najwyšeho sudnistwa zbudźiło.

Knježerstwo argumentuje, zo njeje justica wot časa komunizma hižo reformy dožiwiła a zo je tójšto sudnikow koruptnych. Komisija EU přećiwo Pólskej ranjenja europskich zasadow dla přepytuje.

To a tamne (30.07.18)

póndźela, 30. julija 2018 spisane wot:

Listowu wobalku a w njej 1 425 eurow je muž w delnjofrankskim Marktheidenfeldźe před swojej ležownosću namakał. Sprawny namakar list pola policije woteda. Tak njeje jenož wobsedźerja pjenjez, ale tež kwasny porik wozbožił: Pjenjezy we wobalce běchu mjenujcy za kwasnu jězbu myslene, kaž z gratulaciskeje karty wuchadźeše.

Pozdatne klepanje z rowa na kěrchowje w posaarskim Losheimje je zasadźenje policije a wohnjoweje wobory zawiniło. 56lětny bě tam spodźiwne klepanje słyšał a so wulce starosćeše, zo bu snano něchtó žiwy pohrjebany. Kěrchow su tuž dokładnje přepytali. Tež chorobne awto bu zawołane, zo bychu pomocnicy po­zdatny wopor spěšnje zastarali. W rowje, z kotrehož bě muž haru słyšał, pak leži hižo dlěje zemrěta žona. Zasadźenje wukopa so skónčnje jako wopačny alarm.

Iniciatiwa MSPI připóznata

pjatk, 27. julija 2018 spisane wot:
Flensburg (SN/JaW). Wobydlerska iniciatiwa Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin (FUEN) Minority SafePack (MSPI) za sylnjenje mjeńšinowych prawow na europskej runinje je oficialnje připóznata. Wo tym informuje FUEN na swojej internetnej stronje. Cyłkownje bě nimale 1,3 miliony ludźi w 27 krajach Europy MSPI podpisało. Kaž FUEN dale zdźěla, su „w jednotliwych statach po pruwowanju 1 121 090 podpismow připó­znali.“ Doskónčna ličba připóznatych podpismow pak hišće njepředleži. „Tu změjemy, ručež Francoska ličbu swojich připó­znatych signumow wozjewi“, tak FUEN. Wjeselo nad docpětym je wulke, wšako „njeje so nam jenož poradźiło wjac hač milion podpismow zezběrać. Smy postajenu trěbnu ličbu podpismow w jednotliwych statach w 11 krajach, město kaž žadane w sydom, překročili“, rjekny prezident FUEN Loránt Vincze předwčerawšim na lětnjej uniwersiće w Sedmihórskej. „Narodne mjeńšiny słušeja ke kulturnemu namrěwstwu Europy. Kontinent je tychle zhromadnosćow dla tajki mnohotny. Tohodla trjebamy prawy grat, zo bychmy jich rěčne a kulturne identity škitali.“

nawěšk

nowostki LND