Protokole wuběrka NSA wozjewjene

srjeda, 13. meje 2015 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Lěto po zahajenju zjawnych přesłyšowanjow w přepytowanskim wuběrku wo aktiwitach ameriskeje tajneje słužby NSA w Němskej je wotkrywanska internetna słužba WikiLeaks protokole posedźenjow wozjewiła. W interneće móže kóždy wotpiski přesłyšowanjow na 1 380 stronach čitać. Dotal njeběchu protokole posedźenjow přistupne, tež nic zjawnych posedźenjow. Nětko su mjez dokumentami WikiLeaks tež pro­tokole njezjawnych wuradźowanjow. Wone­ maja „zjawnu kontrolu a transparencu“ zaručeć. Předsyda wuběrka Patrick Sensburg (CDU) kritizowaše, zo wozjewjenje protokolow dalšemu dźěłu wuběrka­ skerje škodźi.

Masaker w busu

srjeda, 13. meje 2015 spisane wot:
Islamabad (dpa/SN). Při nadpadźe na bus w pakistanskim přistawnym měsće Karachi su 43 čłonow šiitiskeje ismailitiskeje wosady morili. Dźesatki ludźi buchu zranjene, rěčnik policije zdźěli. Mjez woporami je 16 žonow. Znajmjeńša šěsć atentatnikow třěleše z motorskich ze wšěch stron na bus, po tym zo běchu jón zadźerželi. Na to z masakrom w busu pokročowachu. Něhdźe 60 ludźi w busu běše po puću do mošeje. Dotal njeje nichtó atentat přiznał. W Karachiju z něhdźe 20 milionami přewažnje sunnitiskimi wobydlerjemi dochadźa stajnje zaso k nabožnje abo politisce motiwowanym namócnosćam mjez sunnitami a šiitami.

Konstruktiwne rozmołwy

srjeda, 13. meje 2015 spisane wot:

Wonkowny minister USA Kerry po dwěmaj lětomaj w Ruskej był

Soči (dpa/SN/K). Prěni wopyt ameriskeho wonkowneho ministra Johna Kerryja po dwěmaj lětomaj w Ruskej maja po­wšitkownje za spomóžnu diplomatisku kročel. Rěčnik ruskeho prezidenta Wladimira Putina hódnoći rozmołwy w Sočiju jako „konstruktiwne a přećelske“.

Putin je ze šefom ameriskeje diplomatije Kerryjom štyri hodźiny rěčał, praji poradźowar prezidenta Jurij Ušakow. Při tym dźěše hłownje wo rozrisanje ukrainskeje krizy přez wuše zhromadne dźěło. Konkretne wuslědki njebuchu drje docpěte, přiwšěm budźi zetkanje nadźiju, zo so poćahi mjez USA a Ruskej zaso polěpša. Kaž němska kanclerka Angela Merkel (CDU) bě tež Kerry Rusku k tomu na­pominał, bóle so zasadźeć za měr na wuchodnej Ukrainje. Prezident Putin dyrbjał naležnišo wliw na proruskich separatistow wukonjeć.

Minister wotprawjeny

srjeda, 13. meje 2015 spisane wot:
Seoul (dpa/SN). Sewjerokorejski mócnar Kim Jong Un je po informacijach južnokorejskeje tajneje słužby swojeho zakitowanskeho ministra přerady dla wotprawić dał. Hyun Yong Chol bu kónc apryla w Pjöngjangu zjawnje zatřěleny, kaž dźensa w Seoulu informowachu. Hyun bě so pječa spjećował, přikazy Kima spjelnić. Nimo toho je sej na konferency z Kimom na čole wusnył. Kim Jong Un bě hižo lěta 2013 swojeho wuja Jang Song Thaeka we wobłuku politiskeho wučisćenja wotprawić dał. Sobu najmócnišemu mužej wumjetowachu přeradu.

Valtice/Riga (dpa/SN). We wjacorych čłonskich statach Europskeje unije so dźeń a bóle planowanemu rozdźělowanju ćěkancow po wšej Europje spjećuja. Nimo Čěskeje a Słowakskeje wotpokazuja předewšěm baltiske staty planowany kwotowy system, z kotrymž chcedźa južnoeuropskim krajam hladajo na hobersku ličbu ćěkancow tam pomhać. Wotpowědne plany chcychu dźensa w Brüsselu předstajić.

„Jednotliwe knježerstwa wědźa same najlěpje, što móža we wobłuku zhromadneje solidarity zdokonjeć“, rjekny čěski ministerski prezident Bohuslav Sobotka wčera po zetkanju ze swojim słowakskim kolegu Robertom Ficom we Valticach. Sobotka w tym zwisku komisiji EU wumjetowaše, zo z najnowšimi namjetami za kwotowy system debatu wo ćěkancach „njetrjebawšo“ pospěša. „To debaće wo migraciji w Europje skerje škodźi hač pomha.“ Čěske knježerstwo bě dobrowólnje připrajiło, 70 ćěkancow ze Syriskeje přiwzać. Kraj bě naposledk hižo tójšto ćěkancam z Ukrainy wućek skićił. „Nic jeno w juhu Europy je połoženje ćežke, tež na wuchodźe“, Sobotka zwurazni.

Drježdźany (dpa/SN). Dźeń a mjenje ludźi so w Sakskej na załoženje swójskeje powołanskeje eksistency zwaži. Lěta 2014 ličba załožerjow přirunujo z lětom 2013 wo štyri procenty na 11 181 wote­wza, zdźěli dźensa Syć sakskich eksistencnych załožerjow (SEN). Ličba hižo wot lěta 2007 spochi woteběra. Staw lěta 2014 je dotal najniši minjenych lět. Hlada­jo na demografiske wuwiće móhło tele wuwiće k tomu wjesć, zo njebudźe w Sakskej hižo dosć předewzaćow. 67 procentow wšěch nowozałoženjow mějachu w twarstwje, wikowanju, gastronomiji a w hotelnistwje.

To a tamne (13.05.15)

srjeda, 13. meje 2015 spisane wot:

Žony 50 centow, mužojo darmotnje – tuta zasada płaći wot najnowšeho w někotrych zjawnych toaletowych připrawach w Kölnje. Hłowna přičina je špatna płaćenska moralka muži, kaž město zdźěli. „Ručež dyrbja za wužiwanje nuznika płaćić, stupja so woni k přichodnemu štomej.“ Tole město přiběrajcy poćežuje.

Njewšědnu wurěč měještaj młodaj dunda­kaj z Čěskeje, jako jeju w Bayerskej lepichu. Zastojnikam w Mitterteichu chcyštaj 12- a 15lětnaj pachołaj napo­wědać, zo bě jeju njeznaty wopojił a za­wlekł. Hakle, jako so z pomocu tołmačerja za nadrobnosćemi prašachu, so wěrnosć wukopa: Wobaj běštaj šulu předundałoj a zadźeržujo awta do Němskeje jěłoj. Stawizničku běštaj sej wumysliłoj, dokelž so chłostanja staršeju boještaj. Taj staj sej wobeju mjeztym w Bayerskej zaso wotewzałoj.

Łužica (13.05.15)

srjeda, 13. meje 2015 spisane wot:

Doktorski titul wotedał

Berlin/Baršć (dpa/SN/ch). Po wumjetowanjach wo plagiaće je bywši měšćanosta Baršća Jürgen Goldschmidt (FDP) swój doktorski titul wotedał, zdźěli wčera Techniska uniwersita Berlin. Do toho běchu nowiny Potsdamer Neueste Nach- richten wo tym rozprawjeli. Goldschmidt wopodstatni tónle krok ze swojim strowotnym stawom. „Sym so k tomu rozsudźił, zo bych so sam škitał a diskusije wo citowanskich zmylkach zakónčił“, praji wón wčera. Wědomostny wobstatk jeho dźěła pak je uniwersita připóznała. Goldschmidt je za disertaciju „Management měšćanskeho přetwara při wobkedźbowanju městotwarskich wobłukowych wuměnjenjow“ lěta 2010 akademiski stopjeń „Doktor inženjerskich wědomosćow“ dóstał. 2011 jewjachu so wumjetowanja wo plagiaće.

Zahaja temowe lěto

Kandidaća pomjenowani

wutora, 12. meje 2015 spisane wot:

Drježdźany (B/SN). K wólbam noweho ewangelskeho krajneho biskopa w Sakskej nastupja štyrjo kandidaća. Cyrkwinske wjednistwo a synoda nominowaštej jednu žónsku a třoch muži. Naslědnika krajneho biskopa Jochena Bohla, kiž poda so kónc awgusta na wotpočink, na wosebitej synodźe kónc meje wuzwola. Kandiduja Drježdźanska fararka Margrit Klatte (47), wyši krajny cyrkwinski rada Dietrich Bauer (55) a farar Carsten Rentzing (47) z Markneukirchena. Nimo toho namjetowaše synoda krajneho fararja za młodźinu Tobiasa Bilza (50), kiž bě so za to powabił.

„Katolski wid na Luthera“

Pod wulkim nawalom medijow su dźensa w Zürichu prěnje bjez šofera jěduce wosobowe awto Šwicarskeje předstajili. Je to zhromadny projekt komunikaciskeho předewzaća Swisscom a němskich awtotwarcow. Při tym jedna so wo VW Passat, wodźeny z kompjuterom. Wóz je połny najmodernišeje laseroweje, radaroweje a widejoweje techniki. Fachowcy z toho wuchadźeja, zo wuhlad­aš tajke samojěduce awta wot lěta 2020 na europskich dróhach. Foto: dpa/Ennio Leanza

nawěšk

nowostki LND