Starosći so jara

wutora, 04. septembera 2018 spisane wot:
Berlin/Drježdźany (dpa/SN). Z Durin­skeje pochadźacy frakciski jednaćel SPD w zwjazkowym sejmje Carsten Schneider warnuje, po namócnosćach w Kamjenicy połoženje zaso jako normalne wobhladować. „Situacija na wuchodźe Němskeje je fragilna. Demokratija njeje skrućena, čehoždla so jara starosću“, rjekny wón wčera w telewiziji. Dźensa chcyše sakski sejm podawki w Kamjenicy rozjimać. Ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) je knježerstwowe stejišćo připowědźił. Minjenu nóc bě połoženje w Kamjenicy po koncerće přećiwo rasizmej a pr awicarskemu ekstremizmej z 65 000 wopytowarjemi měrne wostało.

Zasudźeja namóc přećiwo medijam

wutora, 04. septembera 2018 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Namóc přećiwo medijam je po posudku Zwjazka žurnalistow Němskeje (DJV) kónc tydźenja w Kamjenicy nowu kwalitu docpěła. Jeničce ličba tajkich podawkow wostrózbja, rjekny předsyda DJV Frank Überall powěsćerni dpa. „W Sakskej je minjene dny k prawym honjeńcam dóšło, štož so dale přiwótřa. Tomu mamy zadźěwać, zo njeby so z normalitu stało.“ Policija je drje na namócnosće reagowała“, Überall rozłoži, „wona dyrbjała z wotpowědnymi mocami prezentna być, zo móhła žurnalistow skutkownišo škitać, kotřiž zakładne prawo nowinarskeje swobody wukonjeja. Tam su hišće njedostatki.“ Wón swojim kolegam radźi, w kóždym jednotliwym padźe skóržbu zapodać a njeskutki tak derje kaž móžno dokumentować. Minjeny kónc tydźenja běchu demonstranća mjez druhim reporterow MDR nadběhowali a jednoho zranili.

Namjet Spahna zbudźa spjećowanje

wutora, 04. septembera 2018 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy minister za strowotnistwo Jens Spahn (CDU) zbudźa ze swojej iniciatiwu nastupajo darowanje organow spřećiwjenje w uniji. Strowotniskopolitiska rěčnica frakcije CDU/CSU w zwjazkowym sejmje Karin Maag reagowaše w rozmołwje z nowinarjemi hněwna. „Tak to njeńdźe. Ničimy swójski zakonski namjet z debatu, kotraž přezahe přińdźe.“ Politikarka CDU warnuje, zo móhł namjet Spahna hišće wjetše strachi wuskutkować a dowěru ludźi do systema darowanja organow wosłabić.

Spahn namjetuje, zo měł kóždy awtomatisce darićel organow być, hdyž so ­za čas žiwjenja wuraznje přećiwo tomu njewupraja – abo po smjerći přiwuzni. Dotal płaći nawopačny princip. Po nim smědźa lěkarjo zemrětemu organy jenož wuwzać, hdyž je potrjecheny tomu za čas žiwjenja wuraznje přihłosował.

Prezident zwjazkoweje lěkarskeje komory Ulrich Montgomery mjenuje namjet Spahna „dobru ideju“, kotraž pak ­je prawnisce ćežko zwoprawdźomna. „Diskusiju mamy w towaršnosći wjesć.“

Zmužity namjet

wutora, 04. septembera 2018 spisane wot:
Na tu debatu so hižo wjeselu! Dyrbjał ­kóždy z nas darićel organow być, chibazo to wuraznje wotpokazuje? Wotpowědny namjet zwjazkoweho strowotniskeho ministra Jensa Spahna mam za chětro chrobły. Jako politikar a wjelelětny čłon CDU dyrbjał wón wědźeć, zo zbudźa namjet mjez konserwatiwnymi spjećowanje. Mje zajimuje nětko tendenca w towaršnosći. Zawěsće budu mnozy namjetej ministra Spahna přihłosować, skedźbnjejo na ty­sacy pacientow, kotřiž nuznje na darjeny organ čakaja. Druzy budu swarjeć, zo njemóžeš z čłowjekom wobchadźeć kaž ze starym awtom, z kotrehož spěšnje hišće kmane dźěle wutwariš, prjedy hač wone w šrotowej prasy žiwjenčko wuhasnje. Runje tak dyrbi so cyrkej wuprajić, što je wažniše: njewoblakowanosć ćěła tež po smjerći abo křesćanska winowatosć, potrěbnym z darjenym organom pomhać. Namjet ­Jensa Spahna je na kóždy pad zajimawy – a zmužity. Marko Wjeńka

To a tamne (04.09.18)

wutora, 04. septembera 2018 spisane wot:

Do zwonkazemskeho žiwjenja wěri Berlinski knježacy měšćanosta Michael Müller. „Zo je druhdźe hinašeho žiwjenja, kaž přeco wone tež wupada, a zo njejsmy jeničcy w uniwersumje, wo tym sym přeswědčeny“, rjekny 53lětny politikar SPD dźěćacym reporteram Berlinskeje nowiny B.Z. Přiwšěm wón njewěri, zo chcył něchtó zemju nadpadnyć. Sam by jako astronawt rady do swětnišća lećał. Jako dźěćo bě wón často w planetariju.

Jako chłóšćej hubje do šule zadobyłoj stej so holcy w badensko-württembergskim Dietingenje, byrnjež prózdniny byli. Holcy běštej tam wočinjene durje wuhladałoj. Přez nje dóstaštej so do běrowa domownika a spakosćištej jemu słódkosće. Z namakanym klučom dźěštej dale do wučerskeje stwy, hdźež pak jej wučerka lepi. Zawołana policija je holcy w starobje 13 a 15 lět domoj dowjezła.

Swójby swěta so zetkali

póndźela, 03. septembera 2018 spisane wot:

Dublin (B/SN). Wot 21. do 26. awgusta zetkachu so swójby w irskej stolicy Dublin­ pod hesłom „Ewangelij swójby – Radosć­ ze swětom“. „Zetkanje je wulka pastoralna šansa, swójby nutřkocyrkwinsce zesylnić. Wosebitych wužadanjow a poćežowanjow dla wostanje mnohostronski angažement za swójby zdobom wusahowacy nadawk cyrkwje. Tohodla so našim swójbam dźakuju za jich křesćanske skutkowanje a wobohaćenje w na­šich wosadach, za jich towaršnostnu zhromadnosć“, wuzběhny arcybiskop dr. Heiner Koch, předsyda komisije mandźelstwo a swójba Němskeje biskopskeje konferency.

Konsum wobmjezować

Aachen (B/SN). Hladajo na rosćace bro­je­nje zežiwidłow a dalšich tworow hrozy zemska katastrofa wudyrić. Tohodla žada­ sej hłowny jednaćel pomocneho skutka Misereor Pirmin Spiegel zakładne změny nastu­pajo konsum tworow. „Kóždy měł ma­terielne potrjeby na znjesliwu měru za wšěch ludźi wobmje­zować“, potwjerdźa romsko-katolski duchowny a wuwićowy pomocnik.

Europska měrowa jězba

Nowy ewangelski farar w Rakecach

póndźela, 03. septembera 2018 spisane wot:
Dr. Roberta Malinka (srjedźa klečo) su wčera za noweho fararja ewangelskeje wo­sady­ w Rakecach zapokazali. Nimo přitomnych duchownych žohnowaše jeho tež předsyda cyrkwinskeho předstejićerstwa Olaf Langner (hlej wobraz). Wón ma wulki podźěl na tym, zo je Robert Malink farske městno w Rakecach přewzał. Wědomje běchu so tam po wotchadźe dotalneho fararja Andreasa Kecke loni w septembru za serb­skej fararskej swójbu rozhladowali. Wosebje serbscy wěriwi Rakečanskeje wosady so nadźijeja, zo změja nětko wjace serbskich zarjadowanjow. 42lětny farar dr. Malink pochadźa z Kamjenicy, je pak serbšćinu nawuknył a ma serbsku swójbu. Zašłe dźesać lět skutkowaše wón w Spitzcunnersdorfje. Foto: Rafael Ledźbor

Mordar holcy zasudźeny

póndźela, 03. septembera 2018 spisane wot:

Landau (dpa/SN). Dobre wosom měsacow po smjertnym nadpadźe z nožom na 15lětnu Miju w Kandelu je krajne sudnistwo w porynsko-pfalcskim Landauwje dźensa něhdyšeho přećela morjeneje k jastwu wosom lět a šěsć měsacow zasudźiło. Sudnicy zasudźichu prawdźepodobnje z Afghanistana pochadźaceho Abdula D. morjenja dla po młodźinskim chłostanskim prawje. Muž bě holcu loni po hodźoch we wobchodźe zakłół, dokelž bě so krótko do toho z nim rozešła.

400 jatych ćeknyło

Tripolis (dpa/SN). Chaosa w libyskej stolicy Tripolisu dla je so něhdźe 400 jatym poradźiło z jastwa ćeknyć. Po wudyrjenju nowych wojowanjow bě w kłódźe k rokoćenju dóšło. Zo njebychu swójske žiwjenje wohrozyli, su stražnicy jatych radšo hić dali. W Tripolisu hižo cyły tydźeń wjacore znjepřećelene skupiny mjez sobu wojuja. Wujednany přiměr su jeno krótko dodźerželi. Oficialne žórła rozprawjeja wo 49 mortwych a 129 zranjenych. Po powalenju mócnarja Muammara al-Gaddafija w lěće 2011 knježitej w kraju chaos a wobydlerska wójna.

Wulkowoheń w muzeju

Nadpad 1939 wopominali

póndźela, 03. septembera 2018 spisane wot:
Gdańsk (dpa/SN). W Pólskej su minjeny kónc tydźenja wudyrjenje Druheje swětoweje wójny před 79 lětami wopomi­nali. Na zarjadowanju w sewjeropólskim Tczewje njedaloko Gdańska namołwješe statny prezident Andrzej Duda, wšitko činić, zo by so nowej wójnje zadźěwało. Wón ludźi zdobom k jednoće namołwješe. Z nadpadom němskeje Wehrmachty na pólske zepěranišćo Westerplatte a na móst w měsće Tczew započa so 1. septembra 1939 wójna, kotraž je sej 50 milionow woporow žadała. Duda dopominaše tež na 17. september 1939, jako sowjetske jednotki wuchodnu Pólsku wobsadźichu.

Wučomnikam wjace mzdy płaćić

póndźela, 03. septembera 2018 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). K zahajenju wukubłanskeho lěta žada sej Němski zwjazk dźěłarnistwow (DGB) wot zwjazkoweho knježerstwa, zo zwoprawdźi přilubjene reformy. „Štóž chcył powołanske kubłanje sylnić, tón dyrbi wukubłanje po­lěpšić“, rjekny městopředsydka DGB Elke Hannack powěsćerni dpa w Berlinje składnostnje Wukubłanskeho reporta 2018, kotryž chcychu dźensa před­stajić. Report je wuslědk naprašowanja k dźensnišej kwaliće wukubłanja.

Hannack sej žada: „Zwjazkowe knježerstwo dyrbi skónčnje přilubjene no­worjadowanje zakonja wo powołanskim wukubłanju přesadźić.“ Powołanske kubłanje ma so za młodostnych atraktiw­niše stać, štož dyrbi so tež pjenježnje wotbłyšćować. „Trjebamy tohodla zakładne mzdy wučomnikow, štož ma w nowym zakonju zakótwjene być. „Prěnje wukubłanske lěto dyrbjeli wučom­nicy znajmjeńša 635 eurow měsačnje ­dóstać.“ Nimo toho dyrbi rjadowane być, zo su woni za čas šule wot dźěła w za­wodźe wuswobodźeni.

nawěšk

nowostki LND