To a tamne (04.01.19)

pjatk, 04. januara 2019 spisane wot:

W drjewjanym sudźe Atlantik přeprěčić chce 71lětny Jean-Jacques Savin z Francoskeje. Tydźenja je so dyrdomdejnik z Kanariskich kupow na puć podał. Tři metry wysoke žołmy jeho nuzuja připasany spać, kaž na Facebooku piše. Tři metry dołhi a dwaj metraj šěroki sud je kaž bydlenčko­ zarjadowany. Dźakowano satelitowemu systemej GPS móže kóždy jězbu 71lětneho w interneće sćěhować. Za tři měsacy chce wón Karibiku docpěć.

Jeničku winicu Hamburga chcedźa wotstronić. Kaž rěčnik města zdźěli, ma so tak po 24 lětach plahowanje wina zakónčić. Hłowna přičina toho su twarske dźěła w zwisku z rozšěrjenjom přistawa. Winicu­ běchu 1995 z połsta winowymi pjenkami wutworili, kotrež běchu Stuttgartscy winicarjo Hamburgej darili. Nadźěłane wino bě město wuzwolenym hosćom jako wosebitostku dariło.

Za lěpšu mobilnu syć

štwórtk, 03. januara 2019 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). W diskusiji wo špatnej mobilnotelefonowej syći w Němskej so wjacori čłonojo wulkeje koalicije za to zasadźeja, problem ze stron stata rozrisać. „Chcemy mócnu ofensiwu z nowej statnej infrastrukturnej towaršnosću zahajić. Hdźež wutwar syće njefunguje, tam měł stat přichodnje mobilnoškričkowe sćežory nastajeć“, rjekny šef krajneje skupiny CSU Alexander Dobrindt. Němska měła najmodernišu syć swěta měć.

Zapósłancy CSU w klawsurje

Seeon (dpa/SN). Z narěčemi Horsta Seehofera, Markusa Södera a šefa krajneje skupiny Alexandera Dobrindta je so dźensa w bayerskim Seeonje klawsura zapósłancow CSU w zwjazkowym sejmje zahajiła. Nimo­ politiskeju rozprawow Seehofera a jeho naslědnika na čole strony, bayerskeho ministerskeho prezidenta Markusa Södera, wočakowachu nowu debatu wo tym, kak wobchadźeć z požadarjemi azyla, kotrymž wumjetuja kriminelne njeskutki. Nastork su namócnosće silwestersku nóc w Ambergu.

Demokraća nětko z wjetšinu

Ćežke rozbuchnjenje płuna w ruskim Magnitogorsku je sej po najnowšich dopóznaćach znajmjeńša 37 smjertnych woporow žadało.­ Minjenu nóc su pomocnicy dalše ćěła z rozwalinow wućahnyli, medije rozprawjeja. Póndźelu bě so cyły zachod dźesaćposchodoweho domu ze sowjetskeho časa zwjezł. Magnitogorsk ma 400 000 wobydlerjow. Foto: dpa/Maksim Bogodwid

Strukturneje změny so njebojeć

štwórtk, 03. januara 2019 spisane wot:
Podstupim (dpa/SN). Z wida braniborskeho hospodarskeho ministra Jörga Steinbacha (SPD) njeměł sewjer zwjazkoweho kraja w debaće wo strukturnej změnje ćerpjeć. Najebać wjace angažementa krajneho knježerstwa, financne srědki Zwjazka we Łužicy zasadźeć, měłoj tež regionaj Prignitz a Uckermark wjetšu podpěru dóstać, rjekny Jörg Steinbach wčera rozhłosej RBB. „Wěrju, zo tež tu digita­lizacija a moderna datowa technika k tomu přinošujetej, zo so ludźo hižo bojeć­ njetrjebaja, zo swoje dźěłowe městno zhubja. To je woprawdźe opcija“, braniborski hospodarski minister wuzběhny. Regiony měli so hospodarskemu niwo­wej južneje Braniborskeje přiměrić. Wona je tuchwilu jako industrijny region wusměrjena.

Přepytuja njezbožo

štwórtk, 03. januara 2019 spisane wot:
Kopenhagen (dpa/SN). Po najhóršim njezbožu ćaha minjenych 30 lět w Danskej tam dale z wotmachom za přičinami pytaja. Dźensa chcychu znjezboženy wosobowy ćah a wobdźěleny nakładny ćah wotwlec, kaž zamołwići zdźěleja. Toho­runja dźensa wočakowachu informacije k identiće­ smjertnych woporow. Wčera rano bě wosobowy ćah ze 131 pasažěrami na mórskim mosće znjezbožił, kotryž danskej kupje Fünen a Sjælland zwjazuje. Za čas njezboža tam chětro wichorješe. Dotal z toho wuchadźeja, zo je prózdny připowěšak nakładneho awta z napřećo přijěduceho nakładneho ćaha padnył a katastrofu zawinował. Wosom pasažěrow při njezbožu zemrě, 16 so zrani.

Žada sej wotstup předsydki komisije

štwórtk, 03. januara 2019 spisane wot:

Drježdźany/Berlin (SN). Prezident Sakskeje rjemjeslniskeje komory Jörg Dittrich sej žada, zo měła předsydka wot zwjazkoweho knježerstwa zasadźeneje komisije za rozrost, strukturnu změnu a dźěło Barbara Praetorius wotstupić. Kaž rjemjeslniska komora w nowinskej zdźělence informuje, złožuje so Dittrich na rozprawu časopisa Focus, po kotrejž zwjazkowe ministerstwo za wobswět skutkowanje Praetorius w tak mjenowanej wuhlowej komisiji financuje­.

„Dyrbjało-li so wobkrućić, zo ministerstwo dźěło komisije wobwliwuje, měła Barbara Praetorius jako předsydka komisije zastojnstwo złožić“, žada sej Dittrich, skedźbnjejo na to, zo wšitcy tamni čłonojo komisije čestnohamtsce sobu dźěłaja. „Kónc zmilinjenja brunicy, štož je z wot­twarom dźesaćitysacow dźěłowych městnow zwjazane, móže so jenož radźić, hdyž su zajimy wšikich wobdźělenych zapřijate. Jednostronske wobwliwowanje jednoho z čłonow komisije ze stron zwjazkoweho ministerstwa za wobswět pak dowěru do dźěła gremija dospołnje podrywa.“

Za mjezu přesahowacu słužbu

štwórtk, 03. januara 2019 spisane wot:

Mjez Pólskej a Němskej pacientow wuchować hišće njezrjadowane

Gubin (dpa/SN). W němsko-pólskim pomjeznym rumje policija wobeju krajow wusko hromadźe dźěła. We wobłuku nuzoweje wuchowanskeje słužby pak hišće chětro klaca. Lětsa su w tym wobłuku skónčnje polěpšenja předwidźane.

Zo je mjeza mjez krajomaj w časach EU zadźěwk, wo tym rozprawja asistent wuchowanskeje słužby Ben Mangelsdorf. Hižo často je wón pacientow na pólsku mjezu dowjezł, hdźež čakaše z nimi na pólsku wuchowansku słužbu, kotraž měła pomocy potrěbneho wotewzać. To pak znajmjeńša dwaceći mjeńšin abo tež raz hodźinu traješe. Pólske městačko Gubin nima žane wuchowanske jězdźidło. To­hodla su puće jara dołhe. Na zbožo njemějachu hišće žane žiwjenjastrašne pady. Přiwšěm ma so bórze něšto změnić.

Ničo přećiwo dawkam

štwórtk, 03. januara 2019 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wobydlerjo Němskeje su hinak hač ludźo w druhich krajach skerje zwólniwi, za zjawne naležnosće dawki a druhe přinoški płaćić. To je wuslědk najnowšeho přepytowanja Baselskeho Instituta za wobsydstwo a hospodarstwo, kotrež je UNO wozjewiła.

Němska docpěwa při tym na skali wot 1 (snadna akceptanca) do dźesać (wulka akceptanca) dosć dobry přerězk 7,0. W Awstriskej (6,4) a w Kambodźi (6,7) je akceptanca tohorunja poměrnje wulka. Cyle hinak wupada porno tomu w balkanskich krajach Serbiskej (4,1), Montenegru (3,9) a Makedonskej (3,2) kaž tež w Bra­zilskej (3,4). Mjenowany institut bě so­ minjene­ tři lěta z pomocu uniwersi­tow a njeknježerstwowych organizacijow w 141 krajach wobhonił, hač su ludźo zwólniwi dawki a popłatki akceptować, zo hodźeli so strowotniske zastaranje, kubłanje, wobswětoškit, infrastruktura, socialna pomoc a kultura financować. Doskónčny wuslědk přepytowanja chcedźa w měrcu wozjewić. Tuchwilu maja spušćomne daty ze 14 krajow. Tam bě něhdźe 16 000 ludźo wotpowědny pisomny naprašnik wupjelniło, kaž institut zdźěla.

To a tamne (03.01.19)

štwórtk, 03. januara 2019 spisane wot:

Dalšeho kucharja přistajili su w kanclerskim zarjedźe zwjazkoweje kanclerki Angele Merkel (CDU) w Berlinje. Wón ma dotalne mustwo kucharja, pomocnika a wosom pinčnikow zesylnić. Wšako je wotwidźomne, zo ličba a wobjim zarjadowa- njow w kanclerskim zarjedźe, kotrež maja so kulinarisce zastarać, „dale wulka wostanje“, kaž rěčnica knježerstwa zdźěli.

Twochnjeneje kóčki dla je so porik w Hornjej Pfalcy silwestersku nóc tak zwadźił, zo dyrbješe policija přijěć. Muž a žona sej mjez sobu wumjetowaštaj, zo je tón tamny na tym wina, zo je kóčka preč. Tak 41lětny swoju 36lětnu žonu a ta jeho pola zastojnikow přizjewištaj. Na zbožo staj so skónčnje zaso wujednałoj. Wo dóńće kóčki wšak policajski rěčnik ničo­ rjec njemóžeše. „Prawdźepo­dobnje bě sej ta silwesterskich praskotakow dla jenož měrniši kućik pytała.“

Hody wšudźe hinak

srjeda, 02. januara 2019 spisane wot:

Paris (B/SN) Euronews rozprawjeja, kak su křesćenjo po cyłym swěće hody 2018 swjećili. W Sydneyju swjećachu Awstralčenjo z mnoho hosćimi při Sydney Bondi­ Beach. Policija měješe wjele dźěła z alkoholizowanymi domoródnymi ru­nje­ tak kaž z cuzymi. W najwjetšim mě­sće­ Pakistana, w Karatschi, je mała křesćanska wosada w Božej nocy pod krutym wěstotnym dohladom skromnje kemše swjećiła. W Peru swjeća hody w kóždej kónčinje z druhimi nałožkami. Wječor zakónča z wulkim wohnjostrojom po hodownej Božej mši. W Južnej Koreji bydli wjele křesćanow. Tu hody njeswjeća w swójbje, ale wšitcy zetkaja so w cyrkwi. Na spočatku předstaja ho­downu hru a přizamknje so Boža mša. Po tym wostanu wšitcy w cyrkwi a zhromadnje jědźa. Wjele młodostnych hnydom w cyrkwi přenocuje. Wječor ćahaja ludźo wjesele po hasach a spěwaja hodowne spěwy.

Chwali „Puće Knjeza“

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND