Italska změny etata wotpokazuje

srjeda, 24. oktobera 2018 spisane wot:
Rom (dpa/SN). Italske knježerstwo so raznje spjećuje etat za lěto 2019 změnić, byrnjež Europska unija předpołoženy naćisk wčera wotpokazała. „Njezměnimy ničo, njech ći knježa spekulanća wotstupja, njeje žanoho puća wróćo“, rjekny zastupowacy ministerski prezident Matteo Salvini wčera powěsćerni Ansa. „Komisija EU njenadběhuje jenož knježerstwo, ale cyły lud.“ Salvini nochce Italčanam „ani jenički cent“ ze zaka ćahać. Komisija EU bě wčera w historisce njewidźanym procesu klětuši etat italskeho knježerstwa wotpokazała. Hłowny dypk zwady je planowane dalše znowazadołženje Italskeje na 2,4 procenty. To rani europske směrnicy stability.

Tysacy ludźi chcedźa demonstrować

srjeda, 24. oktobera 2018 spisane wot:
Bergheim (dpa/SN). Wot zwjazkoweho knježerstwa zasadźena wuhlowa komisija je so dźensa w porynskim brunicowym rewěrje Bergheim schadźowała. Tam chcyše ministerski prezident Sewjerorynsko-Westfalskeje Armin Laschet (CDU) čłonam komisije „Strukturna změna, rozrost a dźěło“ stejišćo zwjazkoweho kraja k energijowej změnje rozłožić. W běhu dnja chcyše předsyda komisije Matthias Platzeck (SPD) na zarjadowanju dźěłarnistwow z wjace hač 10 000 wobdźělnikami porěčeć. Na programje steješe tež jězba komisije po porynskim rewěrje. Dźěłarnistwje IG BCE a ver.di stej k demonstraciji za zachowanje dźěłowch městnow namołwjałoj.

„Kónc brunicy zaspali“

srjeda, 24. oktobera 2018 spisane wot:

Kritizuja ministerskich prezidentow Woidku, Kretschmera a Haseloffa

Wjelcej (SN). Zapósłanča měšćanskeje rad­y Wjelceje, Hannelore Wodtke (Ze­leny přichod Wjelceja) je dosć kritisce na wustupowanje braniborskeho ministerskeho prezidenta Dietmara Woidki (SPD) zhromadnje z kolegomaj ze Sakskeje a Saksko-Anhaltskeje minjeny pjatk na zwjazkowej nowinarskej­ konferency w zwisku ze žadanjemi na wuhlowu komisiju reago­wała.

To a tamne (24.10.18)

srjeda, 24. oktobera 2018 spisane wot:

Plany za najwjetše hoberske koło swěta w New Yorku su doskónčnje zwrěšćili, kaž jeho planowarjo přesłapjeni zdźěleja. 190 metrow wysoke hoberske koło na kupje Staten Island měješe so poprawom hižo w lěće 2015 wjerćeć a turistam wulkotny napohlad na přistaw, Postawu swobody a Manhattansku skyline skićić. Spochi přiběrace kóšty a sudniske roze­stajenja mjez inwestorami su pak projekt zadźerželi.

Hnydom šěsć awtow wobškodźiła je 78lětna šoferka wosoboweho awta w hornjofrankskim Breitengüssbachu při wuparkowanju. Najprjedy zjědźe při wróćostorkanju do parkowaceho awta, kotrež dalšej wozaj wobškodźi. Wustróžana jědźeše wona na to doprědka a wobškodźi před njej stejace awto. Te zrazy do dalšeju awtow. Škoda wučinja 47 000 eurow. Šokowanu žonu dyrbjachu lěkarsce zastarać.

Erdoğan z „nadrobnosćemi“

wutora, 23. oktobera 2018 spisane wot:

Istanbul (dpa/SN). Tři tydźenje po pozdatnym morjenju sawdiskeho žurnalista Jamala Khashoggija chcyše so turkowski statny prezident Recep Tayyip Erdoğan dźensa wobšěrnje k namócnemu njeskutkej wuprajić. Při tym chcyše wón tež „nadrobnosće“ mjenować. Khashoggi bě 2. oktobra do sawdi-arabskeho konsulata w Istanbulu přišoł, zo by sej dokumenty za planowany kwas ze swojej z Turkowskeje pochadźacej žonu wotewzał. Wot toho časa je wón zhubjeny. Prawdźepo­dobnje bu morjeny.

Wo naćisk etata Italskeje šło

Strasbourg (dpa/SN). Komisija EU je dźensa w Strasbourgu wo naćisku italskeho etata za lěto 2019 rěčała. Gremij komisarow chcyše tež wo dalšim postupowanju w zwadźe z knježerstwowej koaliciju populistiskeho hibanja Pjeć hwězdow a prawicarskeje Lega wuradźować. Knježerstwo w Romje bě póndźelu tydźenja naćisk zapodało, předwidźacy nowozadołženje 2,4 procentow. Hladajo na hoberske zadołženje 2,3 bilionow eurow pak su Italskej krute směrnicy napołožili. Komisija EU ma prawo, naćisk wotpokazać. Dotal to hišće ženje činiła njeje.

Sewjer hotuje so na wichor

Najebać hroženja ameriskeho prezidenta Donalda Trumpa su tysacy ćěkancow z Hondurasa, El Salvadora a Guatemale po puću do USA.­ Při temperaturach wokoło 30 stopnjow nóžkowachu woni wčera po juhomexiskim staće Chiapas do směra na sewjer. Ludźo ćěkaja před chudobu a namocu w swojich krajach, nadźijejo so lěpšeho žiwjenja w USA. Po informacijach UNO je skupina mjeztym na 7 500 wosobow rozrostła. Trump bě hrozył, wójsko přećiwo migrantam zasadźić. Foto: dpa/Moises Castillo

Krjeml hotuje so na napřećiwne naprawy

wutora, 23. oktobera 2018 spisane wot:

Moskwa (dpa/SN). Krjeml warnuje před napřećiwnymi naprawami, dyrbjeli-li USA zrěčenje wo jadrowym wotbrónjenju wupowědźić. „W tym padźe dyrbjała Ruska za naprawami na dobro wojerskeje runowahi pytać“, zdźěli rěčnik Krjemla Dmitrij Pjeskow wčera w Moskwje. Dyrbjeli-li USA woprawdźe tak mjenowane zrěčenje INF wopušćić, by Washington do runje tych systemow inwestował, kotrež zrěčenje poprawom zakazuje. „Tohodla dyrbjała Ruska naprawy zahajić, kotrež jeje wěstotu garantuja“, rjekny Pjeskow powěsćerni Tass.

Do toho bě prezident USA Donald Trump připowědźił, zo chcył zrěčenje wupowědźić. Dojednanje z lěta 1987 zakazuje twar a wobsydstwo na kraju stejacych, atomarnje wobrónjenych raketow, kotrež móža mjez 500 a 5 500 kilometrow daloko lećeć. USA wumjetuja Ruskej ranjenje zakonja.

„Nětko budźe swět hišće strašniši“, zdźěla dowěrnica prezidenta Putina. Pjeskow potwjerdźi, zo Ruska zrěčenje dokładnje dodźerži. Wón USA wumjetowaše, zo zrěčenje hižo wjele lět systematisce ranja, na přikład z wuwićom dronow, kotrež su z raketami wobrónjene.

Na składnosć čakać

wutora, 23. oktobera 2018 spisane wot:
Runjewon wočiwidne je, kak ćežko sej zapadni politikarjo maja, w padźe pozdatnje morjeneho sawdi-arabskeho žurnalista Khashoggija reagować: Njemóžeš Sawdi-Arabsku kritizować abo samo zasudźić, dołhož njeje wina dopokazana, stajnje zaso słyšiš. A wo sankcijach scyła nichtó njerěči. Kraj je jako dodawar zemskeho wolija a jako kupc bróni přewažny. Cyle hinak to bě, jako móžachu Ruskej a Putinej winu přisuwać. Myslmy na pospytane zajědojćenje bywšeho ruskeho agenta Skripala we Wulkej Britaniskej abo na morjeneho ruskeho žurnalista na Ukrainje, kiž je krótko po tym zaso z rowa stanył. Stajnje na zapadźe jara spěšnje a raznje reaguja. Bjez toho zo by něšto dopokazane było, wobwinowachu Rusku a wukazachu sankcije. Němske medije su so antiruskej šćuwańcy rady přizamkli. To wšak nětko tak prawje njeńdźe. Sym pak sej wěsty, zo so přichodna sładnosć bórze skići. Marko Wjeńka

Čěski wojak w Afghanistanje padnył

wutora, 23. oktobera 2018 spisane wot:

Kabul/Praha (dpa/SN). Při atentaće na zapadźe Afghanistana je čěski wojak žiwjenje přisadźił. Dalšej wojakaj buštaj ranjenaj. Wobeju dowjezechu do wojerskeje chorownje w Bagramje. Mjeztym njejstaj hižo w žiwjenskim straše. K nadpadej dóšło je na wojerskim lětanišću Shindand w zapadnej prowincy Herat. Tam NATO wojakow afghaniskeje armeje wukubłuje. Čěska ma tuchwilu 350 wojakow w Afghanistanje. Parlament w Praze bě w juniju mandat podlěšił a rozšěrjenju jednotki přihłosował.

Po prěnich informacijach jednaše so wo tak mjenowany „insiderowy nadpad“ přez wojaka afghaniskeje armeje. Hakle spočatk oktobra bě wojak USA, kiž bě tohorunja we wobłuku wukubłanskeje misije „Resolute Support“ zasadźeny, tam padnył. Spočatk awgusta běchu nadpadnicy při sebjemordarskim atentaće na wuchodźe kraja třoch čěskich wojakow morili. Misija NATO „Resolute Support“ ma wojakow wukubłać pomhać. Nimo toho operuja tam wojacy USA aktiwnje přećiwo teroristam.

Prawa mjeńšin zaručić

wutora, 23. oktobera 2018 spisane wot:

FUEN kritizuje postupowanje ukrainskeho knježerstwa

Kijew (SN). „Ukrainski stat spyta, prawa mjeńšin na polu kubłanja kaž tež wužiwanje jich maćeršćiny wobmjezować. Na druhim boku wón wužiwanje statneje rěče na wašnje přesadźa, kotrež so negatiwnje na wobstejace prawa narodnych mjeńšin wuskutkuje. To dyr­bimy raznje zasudźić“, rjekny prezident Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin (FUEN) Loránt Vincze minjeny tydźeń k zakónčenju zetkanja z wodźacymi zastupnikami narodnych mjeńšin Ukrainy w Kijewje.

nawěšk

nowostki LND