Pólska hotuje so na wólby

pjatk, 28. awgusta 2015 spisane wot:

Prezident Andrzej Duda chcył rentowu starobu znižić

Waršawa. Nowy pólski statny prezident Andrzej Duda je dźensa w Berlinje zwjazkowu kanclerku Angelu Merkel (CDU) wopytał. Zhromadnje wobjednawaštaj wonaj wonkopolitiske prašenja a dalše pohłubšenje mjezsobnych stykow, kaž rěkaše. Bě to druhi wukrajny wopyt Dudy po jeho wuzwolenju do zastojnstwa. Prěni wjedźeše noweho prezidenta do estiskeje stolicy­ Tallina. Bě wšak to wuraz jeho najwjetšich­ wonkopolitiskich starosćow: strach, zo Ruska baltiske kraje Letisku, Litawsku­ a Estisku nadpadnje a wobsadźi. Při tym bě sej Duda z estiskim prezidentom přezjedny, zo je w tychle krajach kaž tež w Pólskej sylna prezenca NATO trěbna, zo by so ruskej inwaziji wot wšeho spočatka zadźěwało. Estiska argumentuje, zo wšak bychu ruske tanki runje štyri hodźiny trjebali, zo bychu stolicy třoch baltiskich krajow docpěli. Wojacy spěšneje zasadźenskeje jednotki NATO móhli porno tomu hakle za 48 hodźin skutkownje zapřimnyć.

Knedliki napřemo jědli

pjatk, 28. awgusta 2015 spisane wot:

KNEDLIKARSKI kraj Čěska ma, so wě, tež swoje přisłušne knedlikowe wubědźowanje. Nic nastupajo najlěpše zhotowjenje woneje móhłrjec narodneje jědźe, ale w tym, kelko jich něchtó zdokonja najwjace zjěsć. W morawskim městačku Vizovicach­ wuchodnje Zlína wotmě so tele dny lětuše napřemojědźenje slowkowych knedlikow, na čimž so dźesać muži z cyłeho kraja wobdźěli. Dobył je 43lětny Kamil Hamerský z Domanína pola Bystřicy. Wón zamó nic mjenje hač 150 knedlikow zjěsć, abo lěpje prajene do so stykać. „Do sto bě to cyle derje šło, potom je to hórje było“, dobyćer po serweru iDNES wuzna, přispomnjejo, „tři hodźiny budu žno mi ćežko w žołdku ležeć.“­ Kamerský­ wobdźěla so hižo lěta na tymle swojoraznym wubědźowanju, a rekord docpě wón lěta 2005, zespóžěrawši tehdy 191 slowkowych knedlikow. Jeho zaměr je, jón hišće přetrjechić. Mjez tamnymi „sobuskutkowacymi“ bě tež nan doby­ćerja Stanislav, kiž pak móžeše „jeničce“ 71 knedlikow zjěsć a wobsadźi 6. městno. Šěsć kucharkow bě na wšěch 1 900 knedlikow připrawiło, po samsnym recepće kaž hižo před 30 lětami. Po prawidłach­ smě jedyn knedlik mak­simalnje 35 gramow wažić.

Minimalnu mzdu klětu zaso zwyša

štwórtk, 27. awgusta 2015 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Wot 1. januara 2016 dóstanu dźěławi Čěskeje republiki wjac pjenjez. To je tamniše knježerstwo njedawno wobzamknyło, zdźěla agentura dpa. Tak zběhnu minimalnu mzdu w kraju wo nimale wosom procentow. Měsačna mzda za tych, kotřiž wob tydźeń 40 hodźin dźěłaja, postupi wot noweho lěta wo něhdźe 700 na 9 900 krónow (360 eurow). „Naš kraj ma přeco hišće jednu z najnišich minimalnych mzdow cyłeje Europskeje unije, kotraž pohibuje so přidatnje hišće pod chudobnej hranicu“, rjekny k tomu ministerski prezident Bohuslav Sobotka žurnalistam. Naposledk běchu w Čěskej republice minimalnu mzdu k 1. januarej 2015 wo 700 krónow zwyšili.

Dźěłarnistwa su po wudawanju agenturow přesłapjene. Po wozjewjenju dźěłoweho ministerstwa dóstawaja w Čěskej runje 2,3 procenty wšěch dźěłopřijimarjow zakonsku minimalnu mzdu. Nimo toho słuži kraj mnohim němskim zawodam jako podlěšene dźěłanske blido, wšako maja w Němskej minimalnu mzdu 8,50 eurow na hodźinu płaćić.

Za Słowaksku so rozsudźili

póndźela, 24. awgusta 2015 spisane wot:
Bratislava (SŽ/K). Słowakska móže swoje dobre mjeno jako „wulki awtotwarc“ hišće rozšěrić. Indiska awtowa skupina Tata­ Motors je so rozsudźiła, swój wóz Jaguar­ Land Rovers zhotowjeć w kraju pod Tatrami a za to tam natwarić cyle nowu twornju. Z njej nastanje zdobom nic mjenje hač 6 000 nowych dźěłowych městnow. Po informacijach medijow nastanje supermoderna fabrika blisko Nitry na juhu Słowakskeje – hłownje dobreje infrastruktury a hižo wobstejaceho dodawaceho přemysła dla. W lěće 2018 móhli produkować započeć a w běhu dźesać lět 300 000 awtow wob lěto docpěć. „Słowakska je za nas ze swojej wobšěrnej a wuwitej awtowej industriju atraktiwna“, rjekny Ralf Speth, šef firmy Tata Motors, kotraž je wot britiskeho producenta značku Jaguar Land Rovers kupiła. Inwesticija wučinja 1,5 miliardow eurow. Wo wulce profitabelny projekt běchu so tež Pólska, Čěska, Madźarska a Turkowska prócowali. W Słowakskej produkuja awta hižo Volkswagen, juhokorejska KIA a francoska PSA Peugeot Citroën.

Festiwal ROMALE mjezynarodny

pjatk, 21. awgusta 2015 spisane wot:

HUDŹBNY podawk njewšědneho razu je so wosrjedź lěsow Pardubicskeho regiona wotměł. W dowolowym srjedźišću Otakar traješe wot 13. do 16. awgusta mjezynarodny festiwal ROMALE. Organizowała bě jón iniciatiwa za spěchowanje etniskeho tworićelstwa MIRET, kiž njepodpěruje jeno hudźbne tworjenje mjeńšin, ale tež jich kubłanske a karitatiwne prócowanja. Na spomnjenym festiwalu prezentowaše swoje wuměłstwo 22 romaskich kapałow. Hłownje wustupowachu ćělesa z Čěskeje a Słowakskeje, ale tez tajke z Madźarskeje, Pólskeje, Serbiskeje, Šwedskeje Španiskeje a Norwegskeje. Błyšća naby zarjadowanje ze sobuskutkowanjom sotrow Idy Kelaroveje a Ivy Bittoveje, kotrejž žněještej za swoje poskitki owacije. Bittová słuša k najprofilowanišim wosobinam čěskeje alternatiwneje hudźbneje sceny. Hač do njedawna bě wona dlěši čas w USA skutkowała. Ida Kelarová nawróći so njedawno ze Słowakskeje, hdźež bě lětnju šulu romaskeho dźěćaceho chóra Čhavorenge hromadźe z Čěskej filharmoniju přewje­dła a zdobom wustupy w romaskich sy­dlišćach organizowała.

Bombowe hroženje w Praze

pjatk, 21. awgusta 2015 spisane wot:

Praha (SN). Hroženja z bombu dla so wčera dopołdnja na Praskim hłowym dwórni­šću wobchad něšto dlěje hač dwě hodźinje scyła wjac njehibaše.

Kaž rozprawješe čěska powěsćowa agentura ČTK, bě čěska železnica policiju krótko do 8 hodź. wo anonymnym hroženju z bombu informowała. Po zdaću měła w jednym z hłowneho dwórnišća do směra na Košice wotjěducym regiojetće rozbuchlina schowana być. Policija wšitke nastupišća Praskeho hłowneho dwórnišća zewakuowa a wukaza, zo njesmě žadyn z ćahow dwórnišćo wopušćić a do njeho přijěć. Z wěstotnych naprawow bě něhdźe 500 pućowacych potrjechenych. Woni dyrbjachu za čas přepytowanjow w zachodnej hali dwórnišća čakać. Hakle krótko po 10 hodź. je policija wobchad zaso swobodny dała. Hroženje bě so jako wopačny alarm wopokazało, policija zdźěli. Kaž rozprawješe Radijo Praha, běše to mjeztym dźewjate anynymne hroženje z rozbuchlinu na hłownym dwórnišću. Wšitke so jako wopačne wopokazachu.

Amazon chce w Čěskej wutwarić

štwórtk, 20. awgusta 2015 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Internetny wikowar Amazon planuje w Praze swój rozdźělowanski centrum wutwarić. To rozprawjeja wjacore nowiny a agentury. Kaž pisachu tele dny Hospodářské noviny, ma w Praze nastać nowa 40 000 kwadranych metrow wulka hala za 3 000 dźěłaćerjow. Twarske naprawy chcedźa w oktobrje zahajić­ a w njecyłym lěće zakónčić.

Mjeztym je prěni tajki rozdźělowanski centrum internetneho wikowarja w Čěskej nimale dotwarjeny. Areal w gmejnje Dobrovíz njedaloko Praskeho lětanišća ma po zdźělenju ameriskeho koncerna předewšěm wiki w Němskej a Awstriskej po­słužować. Tuchwilu pytaja tam dźěłowe mocy. We wjerškowych časach, kaž na přikład k hodam, měło tam nimo 2 000 kruće přistajenych hač do 3 000 sezonowych dźěłaćerjow k pomocy być.

Přistajenych internetneho wikowarja Amazon w Němskej powěsć znjeměrnja. Wšako jedna dźěłarnistwo Ver.di hižo dlěje hač dwě lěće z Ama­zon wo nowym tarifowym zrěčenju a namołwja stajnje zaso k stawkam.

Politika z klětki

srjeda, 19. awgusta 2015 spisane wot:
Waršawa (dpa/SN). Njebě to jenož symboliska gesta, jako wopyta pólski prezident Andrzej Duda po jeho wólbnym wuspěchu Čornu madonu Częstochowsku. W Pólskej je to normalne, hdyž poda so politikar do cyrkwje. W minjenych tydźenjach a měsacach su so zastupjerjo cyrkwje wótřišo a raznišo k politiskim problemam kraja wuprajili kaž hižo dołho nic. Su wothłosowanje w Irskej za homoseksualne mandźelstwo šwikali jako fatalny rozsud a tež zatamali pólski in-vitro-zakoń ke kumštnemu wopłodźenju. Swjatk Marije donjebjeswzaća su wjacori biskopja wužili, so před wólbami wuprajić k poćahej mjez statom a cyrkwju. Gdański biskop Slawoj Glodz widźi cyrkej přez rozsudy stata wohroženu. Krakowski kardinal Stanisław Dźwisz namołwja ludźi, so modlić za prezidenta Dudu, zo by na swójby wusměrjenu politiku přesadźił. Při dobyću narodnokonserwatiwnych mocow nazymu su šansy na to jara wulke. Liberalne nowiny kraja zastupjerjam cyrkwje tajke hódnoćenja wumjetuja, rěčo wo wobknježenju swědomja a wo dźělenju pólskeho luda do dobrych a złych čłowjekow.

Warnowanje

wutora, 18. awgusta 2015 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Wjac hač 550 wědomostnikow a akademikarjow je w Čěskej před spěšnje rosćacej hidu napřećo wukrajnikam warnowało. We wčera wozjewjenej namołwje napominaja woni politikarjow kraja, so njeprofilować na kóšty ćěkancow a wukrajnikow. Nimo toho žadaja sej wot čěskich medijow zamołwite a sprawne rozprawnistwo.

Podpisarjo namołwy kritizuja, zo předstajeja so migranća w zjawnych debatach husto jako „škódniki abo parazity“, kotrež socialne systemy wucycaja, morduja a wumocuja. Muslimojo so bjez přičiny teroristam runja stajeja. Wědomostnicy namołwjeja k solidariće z ćěkancami. „Njesměmy so wot njezboža druhich wotwobroćić“, woni žadaja.

Čěski prezident Miloš Zeman je sej wospjetnje žadał, wójsko za škit hranicow kraja před ilegalnje zapućowacymi zasadźeć. Wójsko móhło policiju w nuznych padach z 1 500 wojakami zesylnić, zdźěli generalny štab w Praze. Politologa Jiři Pehe warnuje před tajkim postupowanjom, runa dźě so tajke zasadźenje wójska při mjezach kraja wustupej z Schengenskeho ruma.

Za wjac prawow

póndźela, 17. awgusta 2015 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Nimale 15 000 ludźi je sobotu w Praze za wjac prawow homoseksualnym mužam a žonam demonstrowało. Při słónčnym wjedrje ćehnjechu wobdźělnicy kóždolětneje „Pra­gue Pride“-parady w pisanych kostimach, z chorhojemi w tučelowych barbach a powětrowymi balonami po hasach złoteho města. Kaž wjacore čěske nowiny a němska powěsćernja dpa rozprawjeja, bě z liberalnej politikarku strony ANO Adrianu Krnacovej prěni raz wyša mě­šćanostka čěskeje stolicy mjez demonstrowacymi.

Zahajili běchu lětušu paradu z koncertom spěwarki Conchity Wurst. Awstriski wuměłc, kiž rěka z byrgarskim mjenom Thomas „Tom“ Neuwirth, je jako Conchita Wurst loni z titulom „Rise Like a Phoenix“ 59. Eurovision Song Contest w Kopenhagenje dobył.

Hižo w předpolu parady, kiž steješe pod hesłom „Smy wšitcy jenak šwulni“, běchu wjacore prawicarske mocy a konserwatiwni křesćenjo kraja k napřećiwnym akcijam namołwjeli. Policija je demonstraciju po čěskej stolicy přidatnje z helikoptera wobkedźbowała.

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND