Rekordnje mało bjezdźěłnych

srjeda, 15. nowembera 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Hižo mała bjezdźěłnosć w Čěskej je w oktobru znowa woteběrała – z 3,8 na 3,6 procentow. Tole wozjewi Dźěłowy zarjad Čěskeje republiki (ÚP). Mjenje bjezdźěłnych je w Čěskej naposledk­ 1997 było. Tehdy bě w de­cembru něhdźe 269 000 muži a žonow zasłužbu pytało, tuchwilu přibližnje 271 000. Dźiwajo na to, zo poskićeja cyłkownje něhdźe 210 000 swobodnych městnow, přińdu na jedne z nich 1,3 próstwarjo. Nastupajo regiony je w Plzeňskim wobwodźe bjezdźěłnosć z 2,3 procentami dale najmjeńša. Morawsko-šleski wobwod ma z 5,6 procentami porno tomu najwjac dźěło pytacych, Karvinski steji při tym z 8,4 procentami bjezdźěłnych na čole.

Po informaciji ÚP běchu předewzaća a firmy najbóle na twarskich dźěłaćerjach, monterach, pomocnikach w produkciji, šoferach nakładnych awtow, rjedźerkach, kucharkach kaž tež skowarjach zajimowane. Hłowny ekonom Lukáš Kovanda liči z tym, zo so bjezdźěłnosć tež hišće w nowembru pomjeńši, a to na 3,5 procentow. W decembru wočakuje wón potom snadnje zwyšenu kwotu.

Prezidentstwo mnohich wabi

wutora, 14. nowembera 2017 spisane wot:

ZAJIMCOW je tójšto, kotřiž chcyli so z přichodnym čěskim prezidentom stać. 19 ludźi je so pola nutřkowneho ministerstwa přizjewiło, dać so w januaru na hłowu stata wuzwolić. Wěste wšak je, zo wjacori z nich zakonske žadanja njespjelnjeja. Na přikład nimaja trěbnu ličbu jich podpěrowacych senatorow abo wolerjow. Před pjeć lětami bě so z dwaceći přizjewjenych kandidatow naposledk dźe­wjeć na wólbnu lisćinu dóstało.

„Epocha komunizma“ znazornjena

pjatk, 10. nowembera 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Wustajeńca „Komunizm a jeho epocha“ je tuchwilu w Praze na Naměsće Václava Havela přistupna. Zarjadował je ju Institut za studij totalitarnych režimow (ÚSTR) ze sobudźěłom Němskeho historiskeho muzeja. Ekspo­zicija składnostnje 100. róčnicy Okto­berskeje rewolucije w Ruskej znazornja stawizny komunizma wot spočatka hač k jeho „nětčišej inkarnaciji“, na přikład w Chinje. 200 wobrazow a dokumentow na 24 taflach znazornja stawizny komunizma z cyłoswětoweho wida a nic jeno z europskeho aspekta.

„Komunistiske lubjenja wo lěpšim a zbožownišim­ přichodźe su miliony ludźi po cyłym swěće pozbudźeli a zahorjeli, knježenje komunizma pak bě za dalše miliony hrózba“, rjekny direktor ÚSTR Zdeněk Hazdra. Na čěskich­ materialijach steji „Komunizm je jeničke hibanje modernych stawiznow, kotrež je wjac swojich nawodow, funkcionarow a přiwisnikow moriło hač njepřećelow.“

Samomordarstwa přiběraja

pjatk, 10. nowembera 2017 spisane wot:

Mnozy pólscy młodostni w kraju žanu perspektiwu njewidźa

Waršawa. Dźenik Rzeczpospolita a tydźenik Do Rzeczy wěnowaštej so tele dny hłuboko znjeměrnjacej temje. Z najnowšich ličbow wuchadźa, zo samomordarstwa mjez młodostnymi přiběraja. Lětsa zličichu zarjady hač do kónca oktobra 440 ludźi w starobje 13 do 18 lět, kotřiž chcychu sebje morić. 66 z nich je zemrěło. Loni zličichu měsačnje 40 pospytow, mjeztym je ličba na 44 wob měsac rozrostła. Samo sydom- do dwanaćelětne dźěći chcychu sej žiwjenje wzać; lětsa registrowachu­ sydom tajkich padow.

Stipendije romaskim studentam

štwórtk, 09. nowembera 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Wjace hač 80 romaskich absolwentow wyšich a fachowych šulow je w Praze stipendij organizacije Romea.cz dóstało. Ze stipendijom ma so tym pomhać, kotrychž starši su w špatnej pjenježnej situaciji. Mjez podpěranymi su šulerjo gymnazijow kaž tež studenća fachowych šulow za strowotnistwo, techniku a pedagogiku.

Próstwu wo stipendij móžachu tež dorosćeni Romojo stajić, kotřiž chcyli maturu nachwatać. „Loni, w prěnim lěće našeho stipendijoweho programa, móžachmy 60 romaskim studentam pomhać. Lětsa podpěrujemy jich hižo 85, a zajim wo stipendij je dale a wjetši“, zwuraznja Jitka Votavová, managerka stipendijoweho projekta w organizaciji Romea.

Wob šulske lěto wučinja stipendij romaskich gymnaziastow 14 000 krónow a studentow 21 000 krónow.

Namjetuja „kulojte blido“

štwórtk, 09. nowembera 2017 spisane wot:

Tydźeń po wólbach čěskeho parlamenta hišće daloko njepřišli

Praha (ČŽ/K/SN). Dobry tydźeń je mjeztym zašoł, zo je prezident Čěskeje Miloš Zeman wulkemu dobyćerjej parlamentnych wólbow w oktobru, předsydźe strony ANO Andrejej Babišej, nadawk do­wěrił zestajeć nowe knježerstwo. W zašłych dnjach njejstaj wobaj, ani šef hi­banja njespokojnych wobydlerjow ani hłowa stata, prócy a potu lutowałoj, zo byštaj knježerstwowu karu zaćišćałoj. Babiš­ je ze wšěmi móžnymi partnerami za koaliciju z ANO rěčał a jich za podpěru zdobyć chcył, přilubjejo jim samo, při­wzać do programa knježerstwa jich wolerjam­ přilubjene „dobroty“. A pre­zident Zeman je w swojim sydle w Lánach­ při­jał – jednoho po druhim – šefow ODS, Piratow a KDU-ČSL. Tam spyta­ jim słódkeje huby načinić znajmjeńša za to, tolerować mjeńši­nowe knježerstwo. Piratam je wón samo přećelnje doporučił,­ do njeho sobu zastupić.

Wólby z překwapjenjemi

wutora, 07. nowembera 2017 spisane wot:
Bratislava (SŽ/K/SN). Sobotne wólby župnych (wobwodnych) parlamentow kaž tež županow (hejtmanow) su Słowakskej dwě wulkej překwapjeni wo­bradźili. W župje Banská Bystrica bu ultra­ekstremist, nacijow sławjacy Marian Kotleba,­ wotwoleny. Wurisał je jeho zhromadny njestronski kandidat prawicy Ján Lunter. Zadaniło so tuž hladajcy je, zo běchu so strony prawicy pjatk na zhromadneho kandidata za zastojnstwo župana dojednali, su dźě wone tež hišće w štyrjoch dalšich župach dobyli. Porno tomu dyrbi knježaca SMER-SD premiera Roberta Fica wot swojich dotalnych šěsć županstwow štyri spušćić. Zo stej social­demokratam jeničce dwě župje zwo­stałoj, hódnoća słowakske medije jako znamjo, zo je Ficowa SMER-SD na kóncu.

Kolosalne rozdźěle w mzdach žonow a muži

póndźela, 06. nowembera 2017 spisane wot:

ZASŁUŽBA žonow z wysokošulskim kubłanjom je w Čěskej přerěznje 15 000 krónow niša hač ta muskich kolegow ze zakónčenej­ wysokej šulu. Wone dóstawaja za swoje dźěło 29 procentow mjenje pjenjez hač kolegojo z titlom. Tole­ zwěsći přisłušne ministerstwo za dźěło, kotrehož analyzu su Lidové noviny we wujimkach wozjewili. Diferenca we wotměnjowanju muži a žonow je ćim wjetša, čim wyše je zdźěłowanje respektiwnje čim wyša pozicija so zastawa. Žony z maturu maja 21 procentow mjenje hač mužojo­-maturanća, tuž 6 371 krónow. Diplomandki přinjesu 27 procentow pjenjez mjenje domoj hač diplomandźa, w sumje 9 921 krónow. Inženjerki a magisterki zasłužeja 29 procentow mjenje hač jenak­ zdźěłani mužojo, měsačnje potajkim 14 991 krónow. Najwjetše rozdźěle nachadźeja so mjez mzdami specialistow. Tak ma specialistka mě­sačnje 12 808 krónow mjenje hač muž-specialist. Pola nawodow (69 procentow su mužojo) wučinja rozdźěl 27 procentow. Šefowki dóstawaja wob měsac přerěznje 17 896 krónow mjenje hač šefojo.

Češa česća Jurja Chěžku

póndźela, 06. nowembera 2017 spisane wot:

„Łužiskoserbskeho basnika Jurja Chěžku maja z prawom za załožerja moderneje serbskeje poezije.“ Tele słowa steja na čole nastawka Milana Hrabala z Varnsdorfa wo žiwjenju Jurja Chěžki w najnowšim čisle časopisa Česko-lužický věstník. K tomu je na prěnjej stronje wot Hrabala přełožena wozjewjena baseń „Hej, to budźe žiwjenje“. Scyła staj Zuzana Bláhová-Sklenářová a Milan Hrabal wuběr Chěžkowych basnjow přełožiłoj a za knižne wudaće spřihotowałoj. Premjerne předstajenje budźe 2. hodownika na zarjadowanju Towarstwa přećelow Serbow (SPL) w Praskim Serbskim seminarje. Kniha změje titul „Konec poezie malé komůrky“. Wo małej komorce w Jabkenicach pola Mladeje Boleslavy je tež rěč w rozprawje wo přebytku čłonow towarstwa Přećeljo Smolerjec kniharnje Budyšin w juniju w Jabkenicach a wokolinje. Tam potwjerdźichu namjet zarjadować „mały pomnik“ w rumnosćach muzeja Bedřicha Smetany, to nic jenož wo dźěle Chěžki­, ale šěršo wo serbskej kulturje.

Žadyn row bjez swěčki

pjatk, 03. nowembera 2017 spisane wot:

Na Wšěch swjatych w Pólskej zemrětych wosebje wopominaja

Waršawa. Swjedźeń Wšěch swjatych 1. nowembra je po hodźoch a jutrach třeći najwažniši cyrkwinski swjaty dźeń lěta w Pólskej. Hižo dny do toho ludźo rowy přiwuznych bohaće pyša. Na dnju Wšěch swjatych w Pólskej nichtó njedźěła. Ludźo su na kěrchowach, zo bychu swojich zemrětych přiwuznych abo znatych wopominali. Ani jedyn row njeměł bjez swěčki wostać, ale su wuwzaća. Tak rozprawja Gazeta Polska, zo njeměli na komunistiskich politikarjow spominać. Wojacy, kotřiž běchu přećiwo komunistiskemu režimej wojowali, pak su sej porjadne rowy zasłužili. Hižo dlěši čas ekshuměruja powostanki wotprawjenych a identifikuja je, zo bychu tele wopory tola hišće swój ćichi wotpočink nama­kali. Tež potrjechenym swójbam je jara wažne měć skónčnje městno, hdźež móža zemrěteho přiwuzneho wopytać.

nawěšk

nowostki LND