Merkel bórze komisarka EU ?

srjeda, 05. septembera 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Telewizija Barrandov ma w swojim programje rjad „Tydźeń z prezidentom“, w kotrymž wupraja so hłowa stata k najwšelakorišim aktualnym naležnosćam. W minjenym wusyłanju zaběraše za tón měsac předwidźany wopyt Berlina wjele městna. W tym zwisku je Miloš Zeman po rozprawach nowiny Mladá fronta dnes zwuraznił, zo porěči wón z kanclerku Angelu Merkel (CDU) wo migraciji kaž tež wo wikowanskich wójnach, kotrež wjesć je so ameriski prezident Donald Trump rozsudźił.

Wo kanclerce samej Zeman praji, zo njeby jeho hněwało, by-li Angela Merkel slědowała Luxemburgčana Jeana-Claudea Junckera na čole komisije EU. „Wusahowacych wosobinow je mało. Myslmy sej wo Merkel, štož chcemy – wusahowaca wosobina wona je. Přetrała je dźě tež někotre pospyty ju powalić“, cituje mjenowany dźenik prezidenta. Mjeńšinowemu knježerstwu premiera Andreja Babiša wudźěla Miloš Zeman za dźěławosć jedynku. Wosebje jeho pochwali, zo wobsahuje naćisk klětušeho budgeta dźesać miliardow krónow mjenje zadołženja, hač bě zwoprědka planowane.

Zeman protesty rozumi

póndźela, 03. septembera 2018 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Čěski prezident Miloš Zeman ma zrozumjenje za najnowše pro­testne zarjadowanja w Kamjenicy. „Sprawnje prajene, sympatizuju na kóždežkuli wašnje z demonstrantami“, zwurazni 73lětny w priwatnym telewizijnym sćelaku TV Barrandov. „Woni dźě praja: Mama Merkel je migrantow přeprosyła – a tu maće wuslědk.“ Jenički wupuć po jeho měnjenju je, kriminelnych ćěkancow spěšnje wotsunyć. Po smjertnym nadpadźe z nožom na 35lětneho bě w Kamjenicy k namócnosćam dóšło. Pozadk njeskutka njeje hišće wujasnjeny.

Po informacijach swojeho rěčnika wo­py­ta Miloš Zeman tutón měsac Němsku a zetka so tež ze zwjazkowej kanclerku Angelu Merkel (CDU). Potom chce z njej wo wikowanskich poćahach a wo energijowej politice rěčeć.

Pólski prezident hotuje so na wopyt pola prezidenta USA

Waršawa. Pólski prezident Andrzej Duda pojědźe 18. septembra do USA. We Washingtonje wočakuje jeho Donald Trump k wosobinskej rozmołwje. To zdźělištej kencliji wobeju prezidentow.

Dotal njeje znate, kak dołho chce Duda ze swojej mandźelskej Agatu w Americe wostać. Medije porno tomu dosć wobšěrnje wo temach rozprawjeja, kotrež chcetaj statnikaj wobrěčeć. Wusahowaca tema budźe nowy płunowód Nord Stream 2 z Ruskeje pod Baltiskim morjom do Němskeje a dale do zapadneje Europy. Pólskej je tema přewšo wažna. Dotal dóstawa wona zemski płun z Ruskeje. Dokelž njeje pólsko-ruski poměr runjewon najlěpši, chcyła so wot ruskeho płuna njewotwisna sčinić a radšo płun z USA kupować, štož wšak by zajimam Trumpa wotpowědowało. Tón dźě pyta dawno za woteběraćelemi ameriskeho „fracking-płuna“. Pólska so nimo toho nadźija, zo Trump nowemu płunowodej z Ruskeje tola hišće zadźěwa, na přikład ze sankcijemi přećiwo na twarje wobdźělenym předewzaćam, kaž su to ruski Gazprom, němski Wintershall abo britisko-nižozemski Royal Dutch.

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Słowakska wopomina runja Čěskej lětsa rjad wažnych róčnicow. Před 100 lětami zrodźi so Čěskosłowakska (ČSSR), w februaru 1948 zmocowa so komunistiska strona knjejstwa, a nětko w awgusće bě 50 lět po tragiskej okupaciji kraja přez wójska Sowjetskeho zwjazka a dalšich socialistiskich statow.

Što bě přičina inwazije wójskow Waršaw­skeho zrěčenja? W 60tych lětach bě so socialistiski towaršnostny porjad w ČSSR do ćežkeje krizy dóstał. Prezident a generalny sekretar komunistiskeje strony Antonín Novotný haćeše pruwowanje zmylkow w ekonomiji a politice, čehoždla jeho z funkcije wotwołachu a powołachu za to Alexandera Dubčeka. Novotný dyrbješe tež prezidentstwo złožić. Zastojnstwo přewza general armeje Ludvík Svoboda.

Zatřěleneho nowinarja wopominali

wutora, 28. awgusta 2018 spisane wot:

Bratislava (SŽ/K). Runje poł lěta je wot toho dnja zašło, zo buštaj słowakski přepytowacy nowinar Jan Kuciak a jeho njewjesta Martina Kušnírová zamordowanaj. To je kónc tydźenja mnohich ludźi na wšelkich městnach w kraju pohnuło, wopomnić woporaj žałostneho njeskutka. We wsy Vel’ká Mača, hdźež běchu zatřěleneju 25. februara našli, kładźechu při małym pomniku kwěćele a stajachu swěčki. W Košicach přewjedźechu wopominanje pola Wědomostneje knihownje, hdźež běchu so krótko po złóstnistwje protesty přećiwo knježerstwu Roberta Fica­ wotměli. W Bratislavje počesćichu sta ludźi na Naměsće narodneho zběžka woporaj z kwětkami a swěčkami. Na­rěčow nihdźe žanych njebě. Iniciatiwje Za dobru Słowaksku, kotraž je wopominanja organizowała, dźěše wo ćiche napominanje zamołwitych, wuswětlić złóst­nistwo, skućene w domje Jana Kuciaka.

Dotal njejsu přepytowarjo wo mor­darju ani slěda zwěsćić zamóhli. Wuchadźeja z toho, zo buštaj wobaj wot ska­zaneho třělca morjenaj.

Babiš a Zeman wopytataj Němsku

pjatk, 24. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Čěski ministerski prezident Andrej Babiš a hłowa stata Miloš Zeman wopytataj přichodny měsac němsku stolicu Berlin, wozjewja powěsćernja čtk. Premiera Babiša wočakuje 5. septembra kanclerka Angela Merkel (CDU). Předmjet jednanjow w jeje zarjedźe budu předewšěm bilateralne poćahi mjez krajomaj kaž tež zhromadne dźěło při nje­zbytnym modernizowanju přezmjezneje infrastruktury. Nic naposledk póńdźe tohorunja wo naležne prašenja europskeje wzajomnosće kaž tež wo migraciju, wo temje tuž z njemało diferencami mjez Prahu a Berlinom.

Wizita prezidenta Zemana w Berlinje je za 20. september předwidźana. Na programje změje wón rozmołwy ze swojim němskim kolegu Frankom-Walterom Steinmeierom a z kanclerku Merkel. Móže być, zo wužije Zeman swój dwaj abo tři dny trajacy přebytk w zwjazkowej republice tež za wopyt druhich kónčin Němskeje, kaž čtk piše.

1968 – Wulka hańba Pólskej

pjatk, 24. awgusta 2018 spisane wot:

Susodny kraj hódnoći wobdźělenje na poraženju „Praskeho nalěća“

Waršawa. Jara kritisce a chětro wobšěrnje wěnuja so pólske medije historiskemu podawkej před 50 lětami: poraženju „Praskeho nalěća“ přez wójska Waršawskeho pakta. Pólska bě so na tym ze 750 tankami a 30 000 wojakami a wobdźěliła.

Nowina Rzeczpospolita wěnuje hrózbnemu podawkej wosebitu přiłohu. Hódnoćejo wojersku akciju su sej wšitcy přezjedni: To bě wulka hańba Pólskej. Zasah w Čěskosłowakskej njebě ničo druhe hač 84 dnjow trajaca okupacija. W přiłoze wěnuja so mjez druhim městu Jičínej, kotrež bě wot pólskeje tankoweje diwizije wobsadźene. Tam bě pjany pólski wojak młody čěski porik, kotryž runje z kina domoj dźěše, bjez kóždeje přičiny zatřělił. Wojaka po tym k jastwu na čas žiwjenja zasudźichu, pozdźišo pak po změnje zakonja chłostanje na 25 lět złahodnichu. Morjenje młodeju Čechow je hišće wjele lět čěsko-pólske poćahi, tež mjez ludźimi wobeju krajow, poćežowało.

Něšto wo swójbach a swójbnych

pjatk, 24. awgusta 2018 spisane wot:

GENERACIJA 16- do 25lětnych wopřijima w Čěskej něšto wjac hač 1,2 milionaj ludźi. Jeje podźěl na cyłkownej populaciji wučinja tuž dwanaće procentow. Tole wujewjeja přisłušne data Čěskeho statistiskeho zarjada (ČSÚ). Staršiski dom wopušćeja młodźi Češa ze 26/27 lětami, štož je snadnje nad přerězkom Europskeje unije. W tym zwisku k přirunanju někotre přikłady z wotpowědneje statistiki EU: W Słowakskej woteńdu młodźi ludźo z 30,8 lětami ze staršiskeho domu. Najnuznišo z tym maja šwedscy młodostni, kiž so přerěznje hižo z 21 lětami zesamostatnjeja. Porno tomu sej młodźi Maltačenjo z tym chwile bjeru, wopu­šćejo staršiske hnězdo hakle z 32 lětami.

Z čěskeje statistiki dale zhoniš, zo je so loni z ge­neracije 15 do 26 lět 7 001 muž woženił. Njewjestow bě w tej starobnej kategoriji z 13 419 nimale dwójce telko, 16 młodostnych pod 18 lětami su přisłušne sudnistwa „społnolětnili“, zo bychu so směli zmandźelić – zwjetša ze staršim partnerom.

Sobudźěłaćerjow ČSÚ je nic naposledk zajimowało, wobydlerjo kotreje wsy su přerěznje najmłódši. W tym nastupanju smědźa so srjedźočěske Nupaky hordźić – ze starobnym přerězkom 31,7 lět.

Połoženje Romow njezměnjene

štwórtk, 23. awgusta 2018 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Połojca Romow w Čěskej – něhdźe 120 000 ludźi – dyrbi kóždužkuli socialnu wěstotu parować. W Morawsko-šleskim a Ústískim wobwodźe čuja so tři pjećiny Romow na kromje towaršnosće, w Olomoucskim regionje 70 procentow. Tole zwěsća rozprawa knježerstwa, zdźěłana wot instancy za naležnosće mjeńšiny Romow. Dokument konstatuje, zo so porno zašłym lětam njeje žane polěpšenje docpěło a zo ani dlěje trajacy róst hospodarstwa w tym nastupanju njeje ničo na dobro Romow wuskutkował.

Romojo su najwjetša narodna mjeńšina w Čěskej. Wšo dohromady bydli tam na wšěch 240 000 z nich. Jich podźěl wučinja 2,2 procentaj wobydlerstwa kraja (w Słowakskej je to dźewjeć procentow ludnosće). W rozprawje wšak tež rěka, ­zo přisłuša połojca Romow inteligency ­a srjedźnej woršće. Nahladny rjad jich přisłušnikow zwjesela so wyšeje zdźěłanosće, wuspěchow na dźěle a dosahacych dochodow dobreho žiwjenskeho standarda.

Kaž ze zwěsćowanjow wuchadźa, so přewažnje negatiwne nastajenje Čechow napřećo Romam změniło.

Babiš na wopominanju wuhwizdany

srjeda, 22. awgusta 2018 spisane wot:

Prag/Bratislava (dpa/SN). Na wopomi­nanju 50. róčnicy poraženja „Praskeho nalěća“ přez wójska Waršawskeho pakta su wčera w Praze čěskeho ministerskeho prezidenta Andreja Babiša wuhwizdali. Demonstranća narěč Babiša přesahujo „hańba“ wołachu a kritizowachu, zo so załožer populistiskeho hibanja ANO ze swojim knježerstwom na přihłosowanje komunistow zepěra. Wšako bě do politiskeho přewróta 1989 sam čłon komunistiskeje strony.

Kaž Babiš rjekny, nima wón swobodu za wohroženu. Wón wšitkich wobdźiwuje, kotřiž běchu so 1968 zmužiće zadźerželi. „Inwazija wójskow Waršawskeho pakta bě brutalna. Tójšto našich ludźi je žiwjenje přisadźiło“, 63lětny zwurazni.

Babiš a dalši wodźacy politikarjo su wčera před twarjenjom rozhłosa w Praze wěncy połožili. Tam bě w nocy na 21. awgust 1968 k raznym wojowanjam dóšło.

Tež w słowakskej stolicy Bratislavje wotmě so wopomnjenske zarjadowanje. Tak połožichu wěncy při rowje reformoweho komunista Alexandera Dubčeka.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND