Wólby z překwapjenjemi

štwórtk, 30. nowembera 2017 spisane wot:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Najwažniši a k tomu najzajimawši po- dawk w Słowakskej běchu wólby zapósłancow do parlamentow župow (wobwodow) a zdobom županow. Wunjesli su wone překwapjace wuslědki. Běchu-li kandidaća Smer-SD před štyrjomi lětami z wosom županstwow šěsć za sebje rozsudźić móhli, dyrbi so strona premiera Roberta Fica tónkróć z jeničce dwěmaj županomaj spokojić. Hotowy debakl to za socialdemokratow, poćežowacy předewšěm jich předsydu Fica. Wo zastojnstwo přišoł je wšak tež „bruny“ župan Banskobystričanskeho wobwoda, zlě wuwołany ultraprawicar Marian Kotleba. Dalši překwapjacy aspekt je, zo maja najwjace sydłow njewotwisni, takrjec bjezstronscy kandidaća. Na druhim městnje hakle sćěhuja kandidaća Smera. Třeće městno docpě młode Křesćanskodemokratiske hibanje. Wone zdoby sej 47 z cyłkownje 416 sy­dłow a k tomu županstwo w Prešovskim wobwodźe. Žilinski wobwod powjedźe z Eriku Jurinovej prěni raz žona. Na wólbach bě drje so jeno 30 proc. wolerstwa wobdźěliło, přiwšěm wjace hač 2013.

Maćerje najwěryhódniše

štwórtk, 30. nowembera 2017 spisane wot:

DŹĚĆI maja, so wě, wo wšěm móžnym swoje měnjenja a nahlady. Za dźěćacy fonds UNICEF je so agentura STEM/MARK mjez čěskej dźěćinu w starobje dźewjeć do 17 lět za tym wobhonjała, komu najbóle dowěrjeja. Při tym maćerje najlěpje wobsteja – dowěru k nim ma 93 procentow woprašanych. Swojim nanam dowěrja dźesać procentow mjenje, mjenujcy 83 procentow. Runje telko dowěrja lěkarjam. Wučerjam porno tomu 69 procentow dowěrja, policiji 64 procentow a wójsku 55 procentow. Prezident přińdźe jenož na 18 procentow dowěry, cyrkej na 16 procentow a knježerstwo jeničce na 13 procentow. Před dźewjeć lětami bě prezidentej hišće 43 procentow młodych respondentow dowěrjało, knježerstwu 17 procentow. „Lěta dźěćatstwa wjazamy často z wjeselom a spokojnosću, wěstej naiwnosću a bjezstarostnosću. W přitomnosći wšak tójšto čěskich dźěći wšelke tele dobre kajkosće paruje“, rjekny předsydka čěskeje UNICEF Pavla Gomba. Bjez dźiwa drje tuž, zo by pjećina z nich po docpěću połnolětnosće chcyła něhdźe druhdźe žiwa być hač w Čěskej – najradšo w USA.

Nowy čěski sejm předsydstwo wolił

srjeda, 29. nowembera 2017 spisane wot:
Praha (ČŽ/K/SN). Nowa delnja komora čěskeho parlamenta, w oktobrje wuzwolena, je so tele dny skonstituowała. Na dnjowym porjedźe steješe mjez druhim tež wólba noweho načolnistwa sejma. Za předsydu gremija wuzwolichu přitomni zapósłancy Radeka Vondráčeka, sobustawa hibanja ANO. Dale přisłušeja gremijej Vojtěch Filip (KSČM), Jan Hamáček (ČSSD) a Tomio Okamura (SPD). Jako jenički z nastupjenych pjeć kandidatow w tajnej wólbje Petr Fiala (ODS) njeje přešoł. Hamáčeka su za městopředsydu powołali. Dosłužace knježerstwo Bohumila Sobotki (ČSSD) prawdźepodobnje dźensa demisiju poda. Powšitkownje ma so za to, zo prezident Miloš Zeman dobyćerja wólbow, šefa ANO Andreja Babiša, 6. decebra jako ministerskeho prezidenta powoła. Dotal bě Babiš wot hłowy stata nadawk měł, pytać kmanych ludźi za zastojnstwo w knježerstwje.

Zas zlět Sokołow

wutora, 28. nowembera 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Wšosokołski zlět zaso kiwa. Nětko mjeztym XVI. wjeršk sokołskeho hibanja po prěnim w lěće 1882 wotměja w čěskej stolicy klětu wot 1. do 6. julija a přewjedu jón we wobłuku 100. róčnicy zrodźenja samostatneje Čěskosłowakskeje 1918.

Za wustup sokołskich jednotow z wurjadnymi ćěłozwučowanskimi scenami je stadion Eden znateho koparskeho kluba Slavia předwidźany, najnowša a najmoderniša to Praska sportowa arena. Oficialnje ma so za to, zo wobdźěli so na XVI. wšosokołskim zlěće 15 000 sobuskutkowacych z Čěskeje republiki a dalšich 2 500 z wukraja. Česká obec sokolská wočakuje wšo hromadźe na wšěch 50 000 wobdźělnikow.

Bě-li móžno, běchu tež Serbja na wšosokołskich zlětach přitomni. Lěta 1926 dojědźe sej njedźiwajcy njemałych zadźěwkow doma wjetša skupina do Prahi, a 1932 wustupichu Sokoljo a Sokołki z Łužicy z ćěłozwučowanskimi pokazkami. Naposledk su Serbja we wjetšej ličbje 1948 na XI. zlěće byli. Dwěsćě mło­dostnych z Hornjeje a Delnjeje Łužicy předstaji na tradicionalnym zlětnišću, Strahovskim stadionje, masowu scenu po choreografiji Sonje Šajbic.

Miliony ludźi z wuchoda wotešli

póndźela, 27. nowembera 2017 spisane wot:

„Wuludnjenje wuchoda móže so z najwjetšim maleurom Europskeje unije stać.“ Takle drastisce woznamjenja serwer idnes nowiny Mladá fronta dnes wobstejnosć, zo su w minjenych dźesać lětach miliony ludźi z wuchodneje Europy do zapada wotešli. Dospołne wukrawjenje wuchodnym čłonskim statam zhromadźenstwa so wě njehrozy, negatiwne sćěhi najwšelakorišeho razu jim to přiwšěm zawostaja, nic naposledk nastupajo demografiju.

Historiske dokumenty Waršawskeho geta prěni króć zjawnje widźeć

Waršawa. Wustajeńca „Štož njejsmy do swěta křičeć móhli“, kotruž je zestajał Židowski historiski institut pólskeje stolicy, pokazuje dokumentaciju wo žiwjenju Židow we Waršawskim geće w lětach 1940 do 1943. Pólski prezident Andrzej Duda je stawiznisku přehladku zhromadnje z kulturnym ministrom Piotrom Glińskim tydźenja wotewrěł.

Widźi so dale w prawje

štwórtk, 23. nowembera 2017 spisane wot:
Waršawa (dpa/SN). Nastupajo podrězanje štomow w pralěsu Białowieża na wuchodźe kraja widźi so pólske knježerstwo w rozestajenju z EU dale w prawje. Naprawy w Białowieżi předpisam Europskeje unije wotpowěduja, wuzbě­hny wobswětowy minister Jan Szyszko wutoru. Wón reagowaše na wumjetowanje z Brüssela, zo je ilegalne, w škitnej kónčinje štomy podrězać. Narodnokonserwatiwne knježerstwo bě loni dowoliło tam štomy porubać, potwjerdźejo to z bojom přećiwo skórnikej. Komisija EU pak měni, zo tele postupowanje škitne směrnicy EU rani, a je Pólsku tohodla na Europskim sudnistwje wobskoržiła. Sudnistwo je poziciju Brüssela wobkrućiło a Pólsku namołwiło, naprawu hnydom zakónčić.

Zeman z wulkim přewodom w Ruskej

wutora, 21. nowembera 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Čěski prezident Miloš Zeman je na statnym wopyće Ruskeje. Wot Wladimira Putina spočatnje do Moskwy přeprošeny je tón pozdźišo Soči za zetkanje wuzwolił, štož ma Zeman za wuznamjenjenje. Zaměr wopyta wotbłyšćuje najlěpje fakt, zo přewodźa prezidenta wjace hač 120 nawodow čěskich přede­wzaćow. Woni zastupuja awtowu industriju, energetiku, mašinotwar, ratarstwo, cyrobiznistwo, wobchad posłužby a dalše hałzy přemysła.

Čěske wikowanje z Ruskej je sankci­jow Europskeje unije dla přećiwo njej čućiwje woteběrało. Hosćo nadźijeja so wikowanskich kontraktow po miliardach eurow. Zeman runja bywšemu němskemu zwjazkowemu kanclerej Gerhardej Schröderej sankcije kritizuje.

EU hrozy Pólskej ze sankcijemi

pjatk, 17. nowembera 2017 spisane wot:

Tysacy prawicarjow na dnju njewotwisnosće po městach pochodowali

Strasbourg/Waršawa. Europska unija chce přepruwować, hač so Pólska po jeje zakładnych prawach ma. Wjetšina zapósłancow bě srjedu w Strasbourgu wotpowědnej rezoluciji přihłosowała, kotraž je prěni krok k sankcijam přećiwo krajej. Zapósłancy maja reformu njewotwisnosće justicy a medijow kaž tež prawa na zhromadźowanje w Pólskej za wohroženje. Předsyda frakcije strony Prawo a sprawnosć Ryszard Legutko pak rozhorjeny rjekny, zo je kritika EU „antipólska orgija“. Na to zhromadnje z dalšimi čłonami frakcije žurlu wopušći, byrnjež druzy­ zapósłancy prašenja na njeho měli.­ Kaž Legutko mjenuje tež pólska ministerska prezidentka Beata Szydło debatu w Europskim parlamenće „skandal“.

Sta tonow cyrobiznow darili

štwórtk, 16. nowembera 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K/SN). Narodna zběrka cyrobiznow, přewjedźena mjeztym pjaty raz, je něhdźe 390 tonow konserwowanych cyrobiznow a drogistiskich tworow wunjesła – 70 tonow wjac hač loni. Z njej su wobydlerjo Čěskeje 886 porcijow zawěsćili, kotrež chcedźa domjacnosćam wosamoćenych seniorow, samostejacym a jich dźěćom kaž tež swójbam w financnej nuzy k hodam rozdźělić. Na akciji wobdźěli so 750 wobchodow: discoun­tery Tesco, Globus, Penny, Market, Kauf­land, Albert, Lidl, Billa, Makro, dm a Rossmann. „Zběrka je dopokazała, zo njejsmy nječućiwi napřećo ludźom w ćežkim połoženju“, rjekny sobuorga­nizatorka akcije Pavlína Kalousová.

Ludźo darowachu předewšěm konserwy, łušćinowe płody, ćěstowiny, rajs, instantne poliwki, cyrobiznu za dźěći kaž tež drobne słódkosće. Byrnjež Čěska kraj z poměrnje małym podźělom chudych była, wupokaza statistika loni přiwšěm milion wosobow pod hranicu dochodoweje chudoby. To je 9,7 procentow wobydlerstwa a runje telko kaž lěta 2015. W dochodowej chudobje w Čěskej ně­chtó je, kiž nima 60 procentow srěnich dochodow. Tute su loni za jednotliwca wučinjeli sumu 10 691 krónow.

nawěšk

nowostki LND