Pólske medije: Naš Donald

štwórtk, 06. julija 2017 spisane wot:

Prezident USA na wopyće we Waršawje euforisce witany

Waršawa. Prezident USA Donald Trump je dźensa na oficialnym wopyće w Pólskej był, po tym zo bě wčera wječor do stolicy Waršawy dolećał. Tam jeho statny prezident Andrzej Duda z wojerskej ce­remoniju witaše. Nimo toho zetka so Trump z prezidentami dwanaće wuchodoeuropskich krajow, kotřiž so runje dźensa we Waršawje schadźuja. W tym zwisku zdźělichu, zo chcedźa USA Pólskej lětadła a rakety wotwoba­racy system typa­ Patriot dodawać.

Kairo ma pomhać

štwórtk, 06. julija 2017 spisane wot:
Budapest (SŽ/K/SN). Nawodźa knježerstwow Visegrádskeje štyrki (V4) su so w stolicy Madźarskeje wurjadnje schadźowali. Mějo za hłownu naležnosć migrantsku krizu bě na zeńdźenje tež egyptowski prezidenta Abd al-Fatah as-Sisi přeprošeny. „Je-li docyła kraja, kotryž móhł Europje nastupajo ćěkancow pomhać, da je to bjezdwěla Egyptowska“, słowakski premier Robert Fico k tomu rjekny. Po jeho měnjenju móže Egyptowska hrać wažnu rólu za zestabilizowanje Libyskeje, na kotrejež nětčišej situaciji z wjele woporami je hłownje Europa wina. Načolni reprezentanća V4, nimo Fica premierojo Čěskeje­ Bohuslav Sobotka, Madźarskeje Viktor Orbán a Pólskeje Beata Szydło, chcedźa ze swojeje strony Egyptowskej pomhać při jeje napinanjach wo stabilnosć w regionje kaž tohorunja z wušim hospodarskim zhromadnym dźěłom, a při tym jej tež na polu jadroweje energije pod pažu přimnyć. Konkretnych dojednanjow w Budapesće njeje hišće było. Egyptowski prezident Sisi pak potwjerdźi wurjadnu poziciju V4 w Europskej uniji a na swěće a swoju zwólniwosć, z Visegrádskej štyrku wušo hromadźe dźěłać.

Pro a kontra euru

wutora, 04. julija 2017 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Hłowa čěskeho stata Miloš Zeman je so znowa za zawjedźenje zhromadneje europskeje měny eura w Čěskej republice wuprajił. Dóńć měło k tomu najpozdźišo w přichodnej legislaturnej periodźe. Zo tuchwilu hišće wjetšina wobydlerjow kraja za to njeje, za to widźi wón přičinu w tym, zo so „ludźo eura iracionalnje boja“. Euro po jeho měnjenju suwereniće Čěskeje a jeje hospodarstwu njeby škodźał. W tym zwisku prezident na to pokaza, kajke pozitiwne wuslědki je euro susodnej Słowakskej wunjesł. Jeho zawjedźenje přirunowaše Zeman wobrazliwje, jako by so na termometru celsius na fahrenheit wuměnił. „To tež nje­změni temperaturu, ale jeničce jeje měritko.“

Čěska republika w dohladnej dobje zhromadnu europsku měnu njezawjedźe, dyrbjało-li hibanje ANO oktoberske wólby do sejma dobyć, zwurazni jeho předsyda, něhdyši wicepremier a minister za financy Andrej Babiš. „Euro pola nas nochcemy“, wón podšmórny. „Kóždy wě, zo bywa to labilna měna. Chcu čěsku krónu a njewotwisnu centralnu banku. Wo dalšu wěc, do kotrejež Brüssel zasahuje, njerodźu“, šef ANO potwjerdźi.

Kaczyński kruty

póndźela, 03. julija 2017 spisane wot:
Waršawa (PŽ/K/SN). Předsyda knježaceje strony Prawo a sprawnosć (PiS) w Pólskej Jarosław Kaczyński je so na jeje kongresu sobotu doraznje wo naležnosći ćěkancow wuprajił. Kraj ma moraliske prawo, migrantow njepřijimać, rjekny jeho najwliwniši muž. A wopodstatni tele prawo takle: „Njejsmy staty znjewužiwali, z kotrychž tući ćěkancy přińdu, a tež jich dźěłowu móc njejsmy znjewužiwali. A do Europy přeprosyli jich tež njejsmy.“ Tele słowa drje měrja so přećiwo němskej kanclerce Angeli Merkel. Po měnjenju šefa­ PiS nimaja žanu přičinu, w mjenje solidarneho přijimanja ćěkancow „radikalnje znižić standard swojeho žiwjenja“. Zdobom Kaczyński 1 400 wobdźělnikam kongresa zdźěli, zo prezident USA Donald Trump štwórtk Pólsku wopyta, z čehož je wulce zwjeseleny. Tónle wuspěch pólskeje diplomatije zawisć druhich europskich krajow zbudźa, wón rjekny. Britiska premierka Theresa May bě Trumpa hižo w zymje přeprosyła, dotal tam na njeho přeco hišće čakaja. Bjez dźiwa, rjekny Kaczyński, hdyž jeho tam protesty wočakuja, mjeztym zo budźe wón w Pólskej z wyskom witany.

Za Kaczyńskeho nima zajim

pjatk, 30. junija 2017 spisane wot:

Přichodnu srjedu ma prezident USA Donald Trump do Waršawy dolećeć

Waršawa. Z wotmachom hotuja so tele dny we Waršawje na wysoki wopyt. Přichodnu srjedu wječor ma prezident USA Donald Trump do Waršawy dolećeć. Hižo dny dołho fachowcy prezidentskeje wěstotneje słužby wšitke městnosće kontroluja, kotrež ma Trump wopytać.

Pólske knježerstwo zhladuje z wulkimi wočakowanjemi na jeho wopyt. Na politiskej runinje liča z chwalbu za swěrne zwjazkarstwo a za to, zo dosć pjenjez za swoje wójsko wudawaja. Nimo toho čakaja na přilubjenje najwyšeho reprezentanta USA, zo wěstotu Pólskeje hladajo na wohroženje ze stron Ruskeje garantuje a snano jim hišće wjace wojakow sćele. Kritiske zwuki ze stron ameriskeho prezidenta słyšeć nochcedźa.

Słowakska nět tež na njebju

štwórtk, 29. junija 2017 spisane wot:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske Nowiny

Před něšto dnjemi je Słowakska histo­riski moment dožiwiła. Do swětnišća poda so z indiskej raketu prěni słowakski satelit skCUBE. Na jeho konstrukciji, wuwiću­ a testowanju bě wjace hač 50 fachowcow­ dlěje hač pjeć lět dźěłało. Je to dźesać centimetrow wulka kóstka, kotraž započa 23 mjeńšin po starće rakety we wysokosći 500 kilometrow ze spěšnosću 28 000 kilometrow na hodźinu zemju wobkružeć. Satelit-kóstka waži 1 056 gramow. Jeje nadawk je měrić w swětnišću radioaktiwitu, fotografować wubrane kónčiny zemju a polěpšić rozhłosowu komunikaciju.

Z tymle swětnišćowym objektom su tři hłowne zaměry zwja­zane. Sprěnja ma wón wo tym swědčić, zo słowakscy fachowcy zamóža tajki přewšo naročny „aparat“ zhotowić a swětnišću dowěrić. Zdruha ma objekt dopo­kazać, zo ma kraj wědomostne kapacity za specifisku mi­siju w swětnišću, a střeća je to wědomostny ekspe­riment. Wšitke daty sate­lita skCUBE ze swětnišća budu zjawnje přistupne.

Wysoki hósć

srjeda, 28. junija 2017 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Noweho awstriskeho prezidenta Alexandera Van der Bellena, kiž bě póndźelu nawječor na swój prěni wopyt Čěskeje z ćahom do Prahi dojěł, je čěski prezident Miloš Zeman wčera w swojim sydle na hrodźe witał. Hłowje wobeju statow diskutowaštej wo wzajomnych inwesticijach, hospodarskich poćahach, dotwarje awtodróhi mjez Prahu a Wienom resp. Linzom kaž tež wo železniskich zwiskach a nic naposledk wo migraciskej krizy. Wobaj po tym napřećo nowinarjam zwurazništaj, zo staj sej skoro we wšěch temach dospołnje přezjednaj byłoj. Awstriski prezident wšak njezamjelča, zo wobsteja nastupajo atomowu energiju rozdźělne nahlady. Susodny kraj ma wulke starosće atomoweje milinarnje Temelín dla. Kaž Van der Bellen rjekny, je w Awstriskej konsens, zo „atomowa energija nima přichod“. Zeman praji: „Bych-li ja w swojim kraju alpske rěki měł, njebych drje tohorunja za atomowu energiju był.“ Wysoki hósć z Awstriskeje jednaše w běhu dnja tež z premierom Bohuslavom Sobotku. Popołdnju wobdźěli so na ekonomiskim forumje z předewzaćelemi wobeju krajow.

Prezident skorži

wutora, 27. junija 2017 spisane wot:
Bratislava (SŽ/K). Słowakski prezident Andrej Kiska je w sejmje rozprawu wo połoženju kraja podał. Při tej składnosći kritizowaše­ wón politiske mocy, zo njezaběraja so naležnje z palacymi proble­mami kraja, ale wěnuja so nakromnym temam a sej při tym často wzajomnje wudma nadawaja. „Njeje akceptować, zo so politiska elita njedojedna wo tym, što su najwjetše słabosće Słowakskeje – šulstwo, strowotnistwo, kwalita žiwjenja w regionach, zanjechanje romaskeje mjeń­šiny, zestarjenje towaršnosće, přemało inowacije, korupcija. Najwočiwidniše a k tomu najrazniše diskusije wjedu so wo druhich wěcach, často wo maličkosćach z mjezsobnymi złopřećemi.“ Po měnjenju Kiski je tole jedna z přičin, zo so ludźo do politiki wohladaja. Njewěrja hižo, zo je stat kmany pochłostać tych, kiž zakonje ranja. Za najwjetše wěstotne riziko ma prezident politiske mocy, kotrež kraj na kromu abo samo za hranicu zapadnych politiskich, ekonomiskich a zakitowanskich hódnotow tłóča. Wón pokaza na strašne ekstremne prawicarstwo Lu­doweje strony/Naša Słowakska, žadace sej wustup Słowakskeje z EU a NATO.

Stawk wuspěšny był

póndźela, 26. junija 2017 spisane wot:
Bratislava (dpa/K/SN). Tydźeń su dźěławi awtotwornje Volkswagen Slovakia stawkowali, dźens pak zaso dźěłali. Wčera­ wječor běchu so management firmy a dźěłarnistwa wo zwyšenju mzdow za 12 000 sobudźěłaćerjow dojednali. Tak je předwidźane, zo zrostu mzdy we wjacorych kročelach hač do awgusta 2019 wo 14,2 procentaj. Dźěłarnistwa běchu sej 16 procentow wjace mzdy žadali, maja pak tež docpěty kompromis za wulki wuspěch, kaž słowakskim nowinarjam zdźělichu. Firma Volkswagen Slovakia ze zawodami w Bratislavje, Devínskej Novej Vsy, Martinje a Košicach wobsteji 25 lět. Stawkowali dźěławi w nich dotal hišće nihdy njejsu. Loni je najwjetšu awto­twornju kraja wjac hač 400 000 wozy­dłow wopušćiło.

Częstochowu přesćahnyć

pjatk, 23. junija 2017 spisane wot:

Putniske městno Licheń w centralnej Pólskej dźeń a wuznamniše

Waršawa. Mjez něhdźe 200 mjeńšimi a wjetšimi putniskimi městnami w Pólskej, hdźež mać Božu česća, nabywa jedne dźeń a wjetši wuznam: hnadowne městno Licheń w centralnej Pólskej. Na kromje wsy z runje 1 600 wobydlerjemi su 2004 po dźesać lětach twara hobersku baziliku ze 7 000 městnami poswjećili. Před cyrkwju je naměsto za 250 000 putnikow. Twar běchu z pjenježnymi darami wěriwych ze wšeho swěta zwoprawdźili. Mjena darićelow su na jednotliwych tafličkach zwěčnjene.

nawěšk

nowostki LND