Brexit trjechi tež Słowaksku

wutora, 28. junija 2016 spisane wot:

Peter Čačko z Bratislavy rozprawja za Serbske Nowiny

Politiske zemjerženje, načinjene Europje wot rozsuda britiskich wolerjow, zo ma jich kraj EU wopušćić, našimaj načolnymaj politikarjomaj wulce měr njebjerje. Hłowa Słowakskeje Andrej Kiska drje wobžaruje, zo je k tomu dóšło, ale nadźija so, zo to zwostate zhromadźenstwo bóle hromadźe skowa. Premier Robert Fico strózbje konstatuje: „Brexit njeje tragedija, ale realita.“

Wěste přiwšěm je, zo wona realita njewostanje bjez wuskutkow na Słowaksku. Tangěruje ju hłownje w dwěmaj naležnosćomaj, kotrejž zwuraznja nowina SME z naležnej próstwu: Wostajće nam dźěło a Jaguar. Jónu dźe wo to, zo we Wulkej Britaniskej wjac hač 80 000 słowakskich ludźi dźěła. Z kajkimi komplikacijemi dyrbja woni ličić? Wostanu jich dźěłowe dowolnosće płaćiwe? Změni so snano něšto nastupajo jich přebytk na kupje resp. pućowanje? Tamne prekerne prašenje rěka: Wohrozy-li brexit předwidźane inwesticije Wulkeje Britaniskeje w Słowakskej? Wot nich dźě wotwisuje, hač hodźi so w nowej wulkej awtomobilowni Jaguar Land Rover dale produkować.

Dwojakej demonstraciji

póndźela, 27. junija 2016 spisane wot:
Bratislava (SŽ/K). Słowakska stolica je sobotu hnydom dwě demonstraciji dožiwiła. Prěnju bě ekstremna prawicarska Ludová strana Naše Slovensko (L’SNS) organizowała. Njedźiwajcy mócneho bubnowanja wšak zamó jeničce něhdźe 1 000 přiwisnikow za swój pochod přiwabić, tójšto­ mjenje hač wočakowane. Hdyž ćehnjechu­ prawicarjo-radikalnicy wot hłowneho dwórnišća na Naměsto swobody, škerjedźachu z cyłeje šije hanjace parole­ přećiwo USA a němskej kanclerce Angeli Merkel abo wołachu „Słowakska Słowakam“. Tónkróć pak su antifašistiske mocy na městnje dopokazać chcyli, zo njesłuša stolica ekstremistam. Tak zhromadźi so na jich naležnu namołwu wjace hač 2 000 ludźi, mjez nimi něhdyša premierka Iveta Radičová a wyši měšćanosta Bratislavy Ivo Nesrovnal. Na čole ćaha z Naměsta słowakskeho zběžka ke Kollárowemu naměstu zwuraznjachu plakaty z přešmórnjenym hokatym křižom zmyslenosć wobdźělnikow. Předsyda L’SNS Marian Kotleba připowědźi mjeztym peticiju­ za wustup Słowakskeje z EU.

Zhromadna wučbnica wušła

štwórtk, 23. junija 2016 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Němscy a pólscy šulerjo změja po lětnich prózdninach w nowym šulskim lěće 2016/2017 zhromadnu wučbnicu w předmjeće stawizny. Prěni zwjazk „Europa – Naše stawizny“ staj wčera zwjazkowy wonkowny minister Frank-Walter Steinmeier (SPD) a jeho hamtski kolega Witold Waszczykowski šulerjam jedneje Berlinskeje wyšeje šule předstajiłoj. Paralelnje k tomu wotměchu so w kanclerskim zarjedźe němsko-pólske knježerstwowe konsultacije.

256 stron wopřijaca wučbnica za sekundarny schodźenk I ma we woběmaj krajomaj identiski wobsah, jenož po rěči je rozdźělna, zdźěli konferenca kultu­sowych ministrow 16 zwjazkowych krajow. Prěni zwjazk knihi zaběra so wobsahowje z dobu europskich pra- a zažnych stawi­znow hač do srjedźowěka. Planowane su hišće dalše tři zwjazki, kotrež měli stawizny hač do dźensnišeho časa wobje­dnawać.

Kaž Frank-Walter Steinmeier zwura­zni, ma wučbnica pomhać zhromadny němsko-pólski wid na stawizny wuwić.

Truhnjeny ženich

póndźela, 20. junija 2016 spisane wot:
Trutnov (ČŽ/K). 3 700 eurow resp. 100 000 krónow je seniorej z Trutnovskich kónčin hódno było, online nadeńć partnerku. W měrcu bě 71lětny w interneće nawěšk čitał: „Dobry wječor! Sym na serioznym poćahu zajimowana. Rady warju a sportuju. Budu zbožowna, jeli mi wotmołwiš. Ruslanka.“ A dowědźo so, zo za wotpósłarku tči 29lětna Ruslana Balykina z Nižneho Nowgoroda, wón nablaku na njón zreagowa. Dwě njedźeli su mejlki potom tam a sem chodźili. Z nich je senior sćěhował, zo je młoda žona inteligentna a k tomu šikwana, kaž dachu sobu pósłane fota spóznać. Jako jemu Ruslanka napisa, zo by „smjerć rady jeho wosobinsce zeznała a tež jeho kraj, zo pak bohužel nima trěbnych pjenjez za lětanku“, njeje so ani wokomik komdźił přepokazać jej za tiket a dalše wudawki 3 700 eurow. Njedóstawši wšak kwitowanje ani dźaka a nadobo tež hižo žane mejlki, jemu zeschadźa, zo drje je wobšudźerce na lěpk šoł. Trutnovska policija jemu to wobkrući. Jeje kriminalisća nětko pad přepytuja. Ruskich kolegow do wuswětlenja sobu zapřijimajo a wobroćichu so woni zdobom na Interpol.

Z prezidentom Putinom rěčał

pjatk, 17. junija 2016 spisane wot:
Bratislava (SłŽ/K). Słowakske knježerstwo ma zajim na korektnych poćahach z Ruskej a budźe za čas swojeho předsydstwa Europskeje unije tež charakter poćahow mjez EU a Moskwu wobwliwować. Tole je słowakski ministerski prezident Robert Fico na socialnej syći napisał. Fico je tónle tydźeń z ruskim prezidentom Wladimirom Putinom tež telefonisce kontakt měł, zdźěleja słowakske medije. „Rěčałoj smój wo wzajomnych ekonomiskich zwiskach kaz tež wo někotrych zhromadnych projektach“, Fico k tomu rjekny. „Ruska federacija je Słowakskej wažna hospodarska partnerka, předewšěm na polu energije. Słowakski ministerski prezident je w zašłosći někotre razy sankcije kritizował, kotrež zhromadźenstwo Ruskej napołoža za jeje podźěl na krizy na wuchodźe Ukrainy. Loni wobdźěli so Fico jako jedyn z mało načolnych politikarjow runja čěskemu prezidentej Milošej Zemanej w Moskwje na wosławjenju 70. róčnicy dobyća nad hitlerskej Němskej w Druhej swětowej wójnje. Předsydstwo EU přewozmje Słowakska na poł lěta 1. julija wot Nižozemskeje.

Pólske medije analyzuja pólsko-němski poćah k 25. róčnicy zrěčenja

Waršawa. Dźensniša 25. róčnica němsko-pólskeho zrěčenja wo dobrym susod­stwje je wažna tema tež w pólskich medijach. Nowiny rozprawjeja wobšěrnje wo tuchwilnym wopyće statneho prezidenta Andrzeja Dudy w Berlinje a wo jeho rozmołwach z wodźacymi němskimi politikarjemi. Wočakujo němskeho zwjazkoweho prezidenta Joachima Gaucka w Pólskej, je tydźenik Polityka wobšěrny interview z nim wozjewił. Gauck skedźbni w rozmołwje na wjacore wažne stawi­zniske mězniki po hrózbach Druheje swětoweje wójny, kotrež běchu zakład němsko-pólskeho zrěčenja. Prěnja wažna kročel k tomu bě po słowach Gaucka list pólskich biskopow němskim biskopam w lěće 1965 pod hesłom „Wodamy wam a prosymy wo wodaće“. Runje tak wažna bě historiska gesta bywšeho zwjazkoweho kanclera Willija Brandta w decembru 1970, jako so před pomnikom za wopory Waršawskeho geta poklakny.

Čěske wobmyslenja

wutora, 14. junija 2016 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Nastupajo skeptiku napřećo EU drje Čěska často z Wulkej Britaniskej za jedyn postronk ćaha, jeje wotchad ze zhromadźenstwa wšak sej přiwšěm njepřeje. Woprašowanje rjadu nawodnych politikarjow kraja, kotrež je powěsćernja ČTK wo brexiće přewjedła, tole jednomyslnje wujewja. Tak premier Bohumil Sobotka swoje měnjenje potwjerdźi, zo njeje wón za wustup Zjednoćeneho kralestwa z EU, přetož to by w Europje móhło žołmu nacionalizma a separatizma wuskutkować. „Ideja zhromadneje a zintegrowaneje Europy by z wotchadom Wulkeje Britaniskeje čućiwu poražku poćerpjeła“, ma sociologa a zapósłanc KDU-ČSL Ivan Gabal za to. Negatiwne wuskutki wočakuje tež wonkowny minister Lubomír Zaorálek, dybjała-li britiska ludnosć 23. junija z „haj“ rozsudźić. Něhdyši wonkowny minister Karel Schwarzenberg sudźi, zo by wustup Wulkeje Britaniskeje poziciju Čěskeje republiki w Europje zesłabił. Wšelcy politikarjo so tež boja, zo móhło britiske „haj“ druhe kraje k podobnemu wothłosowanju pohnuć.

Warnuje před neonacizmom

póndźela, 13. junija 2016 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Wopominanske zarjadowanje w Lidicach k 74. róčnicy zamordowanja wjace hač 170 muskich wobydlerjow wsy přez němske policajske mocy jako wjećby za atentat na Reinharda Heydricha­ wuži čěski prezident Miloš Zeman­ k naležnemu warnowanju před strachom nawróćenja nacizma. W tym zwisku­ mjenowaše wón prawicarske počinanja Dźěłaćerskeje strony socialneje sprawnosće. Teje předsyda Tomáš Vandas wopokazuje so jako neonacist jasnje tež z tym, zo wón słowakskeho neonacista a wobdźiwarja něhdyšeho prezidenta Słowakskeje z hnady Hitlera Jozefa Tisa jeno njesławi, ale z kampanjemi skutkownje podpěruje. Po měnjenju Zemana wohrožuje neonacizm towaršnosć nje­napadnje. Zwužitkuje při tym wahawosć demokratiskich politikarjow, kotřiž sej njezwěrja, nastupajo palace problemy so na čoło stupić. „Slubimy sej tuž tule na pódźe­ Lidic, zo zašłosć jenož njewo­po­minamy, ale zo budźemy aktiwnje pře­ćiwo wšěm tym zasahować, kotřiž neonacizm šěrja.“

Armensku wopytał

pjatk, 10. junija 2016 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Čěski prezident Miloš Zeman bě wot wutory wječora hač do kónca tydźenja na statnym wopyće w Armenskej. W Jerewanje je wón z jeje statnej hłowu Seržom Sargsjanom jednał wo dalšim pohłubšenju zhromadneho dźěła mjez krajomaj. Wo to dźěše tohorunja na čěsko-armenskim předewza­ćelskim forumje, na kotrymž so hósć z přednoškom wobdźěli. Wusahowacy dypk jeho wizity bě wopyt wopomnišća za połdra miliona zamordowanych Armenjanow přez Turkow za čas Prěnjeje swětoweje wójny. K jich počesćenju połoži Miloš Zeman wěnc a sadźi w lěsku módrych šmrěkow tajki štomik, kotremuž přitykny cedlku z wurazom ludomordarstwo. Zdobom wón přilubi za to so zasadźić, zo tež čěski sejm njeskutk oficialnje woznamjeni jako ludomordarstwo, kaž je to nětko Němska njedźiwajcy hroženjow Turkowskeje činiła a do toho hižo Francoska, Italska a mnohe dalše staty. Na wopyće swětoznateje palencarnje Ararat zwěnowachu wysokemu hosćej z Čěskeje blešu konjaka z lěta 1944, lěta jeho narodnin.

Wot Američanow wotwisni

pjatk, 10. junija 2016 spisane wot:

Na pólskej zemi přewjeduja wojerski wulkomanewer NATO

Waršawa. Minjenu póndźelu zahajeny wulkomanewer NATO „Anakonda“ na sewjeru Pólskeje je wusahowaca tema w medijach. Jara nadrobnje a z wěstej hosćićelskej hordosću žurnalisća wo aktiwitach wukrajnych, předewšěm ameriskich wojakow rozprawjeja – što wšědnje činja, kak bydla, što jědźa. Při tym maja fotoreporterojo stajnje ameriskeho oficěra poboku, kiž na to dźiwa, zo ničo „wopačneho“ njezapopadnu.

Hižo ličby same zbudźeja wulki zaćišć: Na zwučowanju wobdźěla so 31 000 wojakow ze 24 krajow, mjez nimi 500 dobrowólnych pólskich milicionarow. Jeničce z USA je 14 000 wojakow pódla, z Pólskeje 12 000. Němska je porno tomu „jeničce“ 400 wojakow pósłała. Zasadźenych je 3 000 najwšelakorišich wojerskich jězdźidłow, sto lětadłow a dwanaće wójnskich łódźow.

nawěšk

nowostki LND