Wo „jadriwych linkach“ Budarja

pjatk, 26. awgusta 2016 spisane wot:

W čisle 6/2016 Praskeho časopisa Česko-lužický věstník chwali Milan Hrabal literarne dźěło Bena Budarja składnostnje 70. narodnin tohole „bjez přehnawanja ludoweho ‚spěwarja‘“. Čěski přećel našeho ludu wuzběhuje, zo „wšitke woršty jeho basnje a powědki čitaja“, zo twori Budar „jadriwe linki – žiwjensku serbsku bajku“. Hrabal tež pisa, zo wuńdźechu w Čěskej wjacore přełožki Budarjowych knihow.

Čěska chcyła europske wójsko

wutora, 23. awgusta 2016 spisane wot:
Praha (dpa/SN). Čěski ministerski prezident Bohuslav Sobotka žada sej hladajo na krizu ćěkancow dla zhromadnu ar­meju Europskeje unije. Wón nadźija so na nazymskim zetkanju rady EU prěnich konkretnych zawjazkow a namjetow, rjekny socialdemokratiski politikar wčera wulkopósłancam kraja w Praze. Hłowny zaměr wušeho zhromadneho dźěła měł nimo škita wonkownych mjezow EU před „njekontrolujomnymi prudami ludźi“ tež bój přećiwo terorizmej być. Europa dyrbjała so ze „spušćomnym a jednanjakmanym partnerom“ NATO stać. Pozitiwny přikład je Sobotce w tym zwisku kooperacija mjez EU a NATO w boju přećiwo pašowarjam ludźi w Egejskim morju.

Koalicija nětko šwižniša

póndźela, 22. awgusta 2016 spisane wot:
Bratislava (SŽ/K). W Słowakskej je so koalicija štyrjoch stron pukła: Po tym zo bě pjeć ze sydom zapósłancow małeje sobu knježaceje strony Siet’ (Syć) z hněwa frakciju wopušćiło a so stronje madźarskeje mjeńšiny Most-Híd přidružiło, je před­syda strony Siet’ a minister za wobchad Roman­ Brecely premierej Robertej Ficej swój wotstup zdźělił. Ministerski prezident wšak bórze po tym wozjewi, „zo dowjedźe nowa struktura politiskich mocow k aktiwnišej formaciji knježerstwoweje koalicije“. W tym zwisku Fico zdźěli, zo změje přichodna trojokoalicija Smer-SD, Most-Híd a SNS podpěru 81 ze 150 zapósłancow sejma. Šef Mosta-Híd Béla Bugár­ připowědźi, zo předsydstwo strony prawdźepodobnje dotalnemu statnemu sekretarej Árpádej Érsekej zastojnstwo ministra za wobchad dowěri. Hakle lěta 2014 załožena Siet’ bě wot wšeho spo­čatka „njewěsty patron“. Docpěwši při wólbach 2015 dźesać sydłow běchu hižo krótko po tym třo zapósłancy z njespokojnosće stronje božemje prajili. Nět sedźitaj­ hišće dwaj za nju w sejmje.

Wobydlerjo susodneho kraja dowol nětko w domiznje přežiwjeja

Waršawa. Dospołnje přepjelnjene su lětsa přibrjohi pólskeho Baltiskeho morja w hišće trajacych prózdninach. Štóž chce mjez Szczecinom na zapadźe a Władysławowom na wuchodźe kraja městno na přibrjohu měć, trjeba tójšto wutrajnosće a sćerpnosće. Je to widźomny dopokaz, zo su Polacy jako turisća swoje zadźerženje w běhu jeničkeho lěta zasadnje změnili. Kaž turistiski zwjazk zwěsća, je lětsa 360 000 Polakow mjenje do wukraja jěło hač hišće loni. Do muslimskich krajow kaž Egyptowskeje, Tuneziskeje a Turkowskeje so dźeń a wjace ludźi wohlada. We wukraju jězdźa hišće do Chorwatskeje a Bołharskeje, dokelž stej to ćopłej­ krajej. Nimale dwaj milionaj Polakow pak přežiwjatej swój dowol nětko w domiznje.

Biden pućrubar?

pjatk, 19. awgusta 2016 spisane wot:

Běłohród (ČŽ/K). Wiceprezident USA Joe Biden je tele dny na wopyće zapadneho Balkana. Hłowny zaměr jeho misije po měnjenju čěskich medijow je, rubać puć k znormalizowanju poćahow mjez Ser­biskej a Kosowom. W serbiskej stolicy Běłohrodźe­ wupraji Biden jako prěni wuznamny ameriski politikar sobuželnosć ludźom, kotřiž běchu 1999 přez bombardowanje zhubili swójbnych abo bliskich přiwuznych. Z nalětami Američanow we wobłuku NATO wot 24. měrca do 10. junija na Běłohród bě prawdźepodobnje wjac hač 2 000 wobydlerjow zahinyło. Serbiskemu prezidentej Tomislavej Nikolićej hósć poruči, njebojeć so přibliženja Kosowa. W Prištinje je kosowskemu prezidentej Hashimej Thacimej a premierej Isy Mustafje přirěčował, Serbiskej napřećo přińć.

W Běłohrodźe dyrbješe Biden nazhonić, zo serbiscy ultranacionalisća kandidatstwo Donalda Trumpa za republikanow na prezidentstwo USA witaja. „Trump je alternatiwa ke globalizaciji“, „Wón chce dojednanje z Moskwu“ a „Trump je přećel serbiskeho ludu“, jemu sta ludźi wótře přiwołachu.

Tež Ukrainjenjo wo azyl proša

štwórtk, 18. awgusta 2016 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). W prěnich sydom měsacach je lětsa 872 wukrajnikow w Čěskej wo azyl prosyło. Z rozprawy, kotruž wozjewi přisłušny wotrjad čěskeho nutřkowneho ministerstwa, wuchadźa, zo dobru štwórćinu požadarjow wo azyl wučinjeja ukrainscy staćenjo, kaž je tomu tež hižo w zašłych lětach było. Nic mjenje hač 289 z nich chcyše w Čěskej nowu domiznu nadeńć. Druhi najwjetši dźěl ze 133 požadarjemi tworja Irakčenjo. Cyle njenadźicy je so lětsa 64 chinskich staćanow na čěske zarjady z próstwu wobroćiło, dać jim politiski azyl. Dźenik Hospodářské noviny bě rozprawjał, zo jedna so při tym wo skupinu křesćanow, kotřiž běchu so w domiznje swojeje wěry dla přesćěhowani čuli. W tym padźe wšak dósta so Praske knježerstwo chětro do wuskosćow – hladajo na wuchwalowane přewšo spomóžne poćahi ze Chinu njeby sej wone z njej w žadyn padźe rozkidać chcyło. Něhdźe 50 požadarjow wo azyl pochadźeše z Kuby a Syriskeje, něšto wjac hač 30 z Vietnama a Armenskeje. Loni bě w Čěskej 1 525 wu­krajnikow próstwu wo azyl stajiło. 217 ludźom dowolichu nachwilny přebytk w kraju.

Pistolu na hród pašowałoj

srjeda, 17. awgusta 2016 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Razne wěstotne njedostatki wotkryli su žurnalisća na Praskim hrodźe, sydle čěskeho prezidenta Miloša Zemana. Reporteromaj nowiny MF dnes so poradźi, skradźu płunowu pistolu a nožej přez kontrolu při zachodźe hrodoweho areala pašować. Pistolu běštaj pod pasom cholowow schowałoj. Nožej ležeštej do papjery zawitej w aktowej tobole, kaž nowina w swojim internetnym wudaću rozprawja. „Dwaj metraj dale steješe wojak. Nichtó ničo njepytny. Snano bě jim to tež wšojedne“, reporteraj pisataj.

Rěčnik prezidenta je wotkrywansku akciju mjeztym wótrje kritizował. „Hdyž žurnalisća rólu teroristow hraja a spytaja brónje na hród přinjesć, potom je to njezamołwite“, měni Jiří Ovčáček na Twitteru. Tydźenja zahajene kontrole maja po jeho słowach wěstoće wopytowarjow słužić. Prezident Zeman bě stajnje zaso z islamokritiskimi wuprajenjemi napadnył. Fachowcy za wěstotne naležnosće kritizuja, zo so nětko dołhe rynki ludźi před kontrolnišćemi tworja. Tež na nich móhli so terorisća měrić.

Merkel wopyta Čěsku

wutora, 16. awgusta 2016 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Němska kanclerka Angela Merkel (CDU) wopyta hišće w awgusće susodnu Čěsku. Tole zdźěleja čěske medije, po­wołujo so na spušćomne diplomatiske žórła. Jako termin jeje wizity mjenuja 25. žnjenc. Wopyt načolneje němskeje politikarki je po wudawanju powěsćernje ČTK hižo dlěje planowany. Za čas wopyta kanclerki w Praze je zetkanje z čěskim prezidentom Milošom Zemanom předwidźane. Rozjimać chcetaj wonaj mjez druhim njepřewinjenu migracisku krizu, wo kotrejž wšak kóždy z njeju chětro rozdźělne pozicije zastupuje. Na programje je tohorunja zetkanje z ministerskim prezidentom Bohuslavom Sobotku, z kotrymž wotmysli wysoki hósć nimo naležnosće ćěkancow wobjednać aktualne bilateralne­ prašenja. Naposledk bě kanclerka Merkel nalěto 2012 w čěskej stolicy přebywała, jednajo z tehdyšim premierom Petrom Nečasom kaž tež z prezidentom Václavom Klausom. Te­hdy wona zwurazni, zo dopomina so rady na Prahu, dokelž bě tam w 1980tych lětach trójce na studijnym přebytku była.

Šwarny přibytk awtow

póndźela, 15. awgusta 2016 spisane wot:

Praha (ČŽ/K). Wobstatk awtow w prěnim połlěće 2016 je w Čěskej zrostł wo 116 000 jednotkow, z čimž wučinja wón tuchwilu 5,275 milionow wozydłow. Najrozšěrjeńši typ je Škodowka, kotrychž je 1,191 milionow we wobchadźe, sćěhuje Volkswagen z 438 337 registracijemi, na třećim Ford z 399 030 jězdźidłami. Tole wuchadźa ze statistiki, kotraž k tomu přeradźa, zo wobsedźa Češa 697 Ferrarijow, 5 450 Porschow, 123 Lamborghinijow, 167 Rolls-Roycesow, 16 Maybachow a 15 Bugattijow.

Překwapjace je, zo ma swojich „přiwisnikow“ hišće 21 630 Trabantow a 13 116 Wartburgow z produkcije NDR. Tele přinošuja wšak w njemałej měrje k tomu, zo wučinja přerězna staroba awtow 14,9 lět. Z 10,5 milionow wobydlerjow wobsedźi teoretisce kóždy druhi awto. Nastupajo starobu je situacija hišće wo wjele hórša pola motorskich, wučinjaca nic mjenje hač 33 lět. Najwjace jězdźi hišće čěskich Javow, mjenujcy 455 598 mašinow, sćěhuja ČZetki z 82 857 a Hondy z 73 070 mašinami.

„Naša olympiska hańba“

pjatk, 12. awgusta 2016 spisane wot:

Pólska dyrbi so z dopingom sportowca na olympiskich hrach rozestajeć

Waršawa. Po chětro wobšěrnym rozprawnistwje medijow wo systematiskim dopingu w ruskich rjadach dyrbja Polacy tele dny na wědomje brać, zo tež jich sportowcy „swjeći“ njejsu. Minjenu wutoru běchu zběharjej wahow Tomaszej Zielińskemu na olympiskich hrach w brazilskim Rio de Janeiru doping dopokazali. Na to su jeho z mustwa a tak tež z olympiskeje wsy, hdźež sportowcy zhromadnje bydla, wustorčili a domoj pósłali. Zieliński bě zakazany dopingowy srědk nandrolon brał. „Naša olympiska hańba“, piše sportowy komentator Mirosław Żukowski w Rzeczpospoliće. Tohorunja wohańbjeny je předsyda zwjazka pólskich zběharjow wahow Szymon Kołecki připowědźił, zo zastojnstwo złoži.

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND