Chwalba a kritika z Čěskeje

štwórtk, 21. apryla 2016 spisane wot:

Dźiwajo na diskusiju k temje Serbski sejm wozjewi Praski časopis Česko-lu­žický věstník w měrcowskim wudaću dokument, w kotrymž rěka: „Sakske knježerstwo wobzamkny na posedźenju 24. měrca 1949, připóznać ‚Domowinje – zwjazkej Łužiskich Serbow‘ raz zjawnoprawniskeje organizacije.“

Podarmo pytałoj

póndźela, 18. apryla 2016 spisane wot:
Liberec (ČŽ/K). Byrnjež město błócka lazerowe pruhi za swoje sprócniwe pytanje historiskeje „jantaroweje stwy“ z ruskeho Pětrohroda za pinčnymi murjemi Frýdlantskeho hrodu wužiwałoj, njejstaj němskaj slědźerjej Erich Stenzel a Georg Mederer ani próška woneho pokłada nadešłoj. Čěscy eksperća běchu ze wšeho spočatka na to pokazowali, legenda wo tym, zo su Němcy za čas Druheje swětoweje wójny w Leningradźe rubjenu jantarowu stwu swój čas do sudetoněmskeho Friedlanda dowjezli a w tamnišim hrodźe pod zemju zabetonowali, je „hotowa bajka“. Stenzel a Mederer běštaj so na wuprajenja staršeje žony powołałoj, kotraž je tehdy na hrodźe jako kucharka słužiła a z kuchinskich woknow pječa widźała, kak wojacy wehrmachty z nakładnych awtow kisty wotkładuja a do pincy noša. „Z kuchnje móžeš runje do dwora hladać“, wuswětluje zarjadnik hrodu skupinje turistow. Skerje ma so za to, zo běchu tehdy knihi z Berlinskich bibliotekow před bombami chowajo sem přewjezli. Rjadej akcijow pytanja za zhubjenej jantarowej stwu přidruža so Frýdlantska znajmjeńša jako dalša njewunošna.

Dwustronski list Franciskusa pólskej ministerskej prezidentce

Waršawa. Pólska je minjenu njedźelu róčnicu lětadłoweje katastrofy pola Smolenska wopominała, při kotrejž běše 10. apryla 2010 tehdyši statny prezident Lech Kaczyński z 95 wosobinami pólskeho towaršnostneho žiwjenja zahinył. Bě to šesta róčnica tutoho razu, tola prěnja za čas noweho narodnokonserwatiwneho knježerstwa strony Prawo a sprawnosć. Hinak hač minjene lěta, mějachu swjatočnosće tuž charakter oficialneho statneho zarjadowanja.

Debata wo přičinach katastrofy je w tym zwisku w Pólskej znowa wudyriła. Před tydźenjemi bě knježerstwo nowu přepytowansku komisiju wutworiło. Wone při tym tohorunja hinak hač něhdyše narodnoliberalne knježerstwo cyle jasnje z toho wuchadźa, zo bě njezbožo atentat.

„Česko“ nětko oficialnje

pjatk, 15. apryla 2016 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Po zesamostatnjenju wobeju krajow 1991 je so wony pod Tatrami hnydom mjenował Slovensko (Słowakska), mjeztym zo čěski teritorij dotal oficialneho wopřijeća paruje. Wonkowny minister Lubomír Zaorálek nětko namjetuje, Čěskej republice w databazy UNO dać jednosłowne pomjenowanje Česko. K tomu wón praji: „Njeje přijomne, nima-li kraj jasnje postajene symbole, štož tež mjeno kraja nastupa.“ Njejsmy swětej „zamóhli zdźělić, zo wužiwamy w Čěskej repulice skrótšeny wuraz Česko“. W jendźelskej rěči je po jeho měnjenju prawe mjeno Czechia. Tele wopřijeće je do jendźelšćiny přišło z łaćonšćiny, po­dobnje kaž Slovakia za Słowaksku. Přełožki wužiwaja w šěsć oficialnych rěčach UNO – w jendźelšćinje, francošćinje, chinšćinje, rušćinje, španišćinje a arab­šćinje. W słowakšćinje rěka Česko tohorunja Česko, w italšćinje Cechia. Němski ekwiwalent nima po čěskich ekspertach być Tschechei, dokelž maja to wosebje starši ludźo za hanjenje, ale Tschechien. A serbsce? Wot starodawna prajimy dźě Čěska­.

„Wobydlerske wobory“ w ćahach

srjeda, 13. apryla 2016 spisane wot:

Bratislava (dpa/SN). Słowakski prawi­carski ekstremist Marian Kotleba chce swójskim „wobydlerskim woboram“ we wosobowych ćahach sobu jěć dać. „Stat přistojnych ludźi hižo nješkita“, rjekny prezident regiona Banská Bystrica nowinarjam. Statna železniska towaršnosć ZSSK je pozdatnu pomoc mjeztym wotpokazała. Njeje potrjeby na samopostajenych wěstotnych mocach, rěčnica předewzaća zdźěli.

Po měnjenju wobkedźbowarjow chcył Kotleba ze swojej prawicarskoekstremistiskej Ludowej stronu Naša Słowakska (LSNS) podawk za sebje politisce wužić, kotryž bě w słowakskich medijach wjele kedźbnosće zbudźił. Při tym běše jedyn 17lětny w hewak prózdnym wotdźělu ćaha žonu dajił, zo by jej pjenjezy wudrěł.

Na čole nowych třiwosobowych „wobydlerskich woborow“ ma zapósłanc LSNS Peter Krupa stać, kiž bě njedawno z pistolu do parlamenta přišoł. Při wólbach parlamenta běchu prawicarscy ekstremisća w měrcu njenadźicy wosom procentow hłosow zdobyli.

Waršawa (dpa/SN). Jězba katolskich wěriwych na swětowe zetkanje młodźiny z bamžom Franciskusom do Krakowa njeměła pobrachowacych wizumow dla zwrěšćić. Pólske wonkowne ministerstwo chcyło tohodla w philippinskej stolicy Manili kaž tež w equadorskim Quito a w Santo Domingu (Dominikanska republika) mobilne konsularne stacije zarjadować, zo móhli putnicy tam wo wizum za Pólsku prosyć. Lětsa budźe Krakow wot 26. hač do 31. julija zetkawanišćo młodych katolikow ze wšeho swěta. Kaž pólska powěsćernja PAP rozprawja, su wjacore kraje Pólskej mjeztym přilu­bili, zo sej za wizum k swětowemu zetkanju žadyn popłatk žadać njebudu.

„Magister prawa“ wuznamjenjeny

wutora, 12. apryla 2016 spisane wot:

Frankfurt nad Wódru/Poznań (RD/SN). Zhromadnje wot Europskeje uniwersity Viadriny w Frankfurće nad Wódru a Poznańskeje Adama Mickiewiczoweje uniwersity poskićeny studijny předmjet „magister prawa“ su w Pólskej z certifikatom „nawoda kwality we wučbje“ (Lidera jakości kształcenia) a z kwalitnym pječatom „studij z přichodom“ (Studia z Przy­szłością) wuznamjenili. Studij po­srěd­kuje znajomosće němskeho kaž tež pólskeho prawa w němskej a pólskej rěči.

Certifikat kaž tež kwalitny pječat je Załožba­ k wuwiću kubłanja a wysokeho šulstwa (Fundacja Rozwoju Edukacji i Szkolnictwa Wyższego) we Waršawje prěni raz spožčiła. Za tele počesćenje bě załožba w měrcu po cyłej Pólskej studijne předmjety z najwjetšej ličbu dypkow w rankingu we wobłuku programa „studij z přichodom“ zwěsćiła. Programowa komisija skedźbnja na to, zo ma němsko-pólski studijny předmjet „magister prawa“ inowatiwny kubłanski koncept a po­srědkuje nimo juristiskeje wědy žadane kmanosće na dźěłowych wikach.

Wysoki wopyt

wutora, 12. apryla 2016 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Awstriski prezident Heinz Fischer bě dwaj dnjej w Čěskej na wopyće. W Lánach rozjima prezident Miloš Zeman z wysokim hosćom wčera mjez druhim migracisku krizu, kotraž so dźiwajo na „rozdźělne geografiske połoženje“ wšelakoro na wobaj krajej wuskutkuje, čehoždla su tež „zajimy nastupajo ćěkancy“ za njej wšelakore. Dźensa je ministerski prezident Bohuslav Sobotka z hłowu susodneho kraja jednał. Při tym dźěše wo dalše, hišće spomóžniše zhromadne dźěło předewšěm na hospodarskim polu. Zo je wopyt Fischera hłownje tomule zaměrej słužił, wo tym swědči sylna delegacija předewzaćelow w jeho přewodnistwje. Tak wobdźěli so Fischer tež na čěsko-awstriskim předewzaćelskim forumje. Poćahi mjez Čěskej a Awstriskej su po lětach zwady Benešowych dekretow k wusydlenju sudetskich Němcow a tež Temelinskeje atomoweje milinarnje dla dźakowano dźěłu knježerstwa Sobotki na dobrym stawje. Čěska je šesty najwjetši wobchodny partner Wiena, kiž je druhi najwjetši inwestor w Čěskej. Fischer bě ze swojej mandźelskej Margit njetradicionelnje z ćahom do Prahi přijěł.

Romojo swjećili

póndźela, 11. apryla 2016 spisane wot:
Brno (ČŽ/K). ). W stolicy Morawy je so wot 4. do 8. apryla přewjedł „Tydźeń romaskeje hordosće“. Jeho zaměr bě, wustajeć zamóžnosće Romow, pokazować, zo maja swoje stawizny, swoju rěč a kulturu a zo su z jich rjadow w mnohich krajach wušli wuznamne wosobiny. Program zarjadowanjow w parku Lužánky wobsahowaše koncerty tradicionalneje a načasneje romaskeje hudźby ze sobuskutkowanjom znatych romaskich spěwarjow, hudźbnikow a artistow, modowe přehladki tradicionalneje romaskeje drasty, dźěłarnički romašćiny za dźěći, wustupy rejwanskich ansamblow a cimbalowych skupin, wěšćenja z ruki, porjedźenje romaskich jědźow a dalše. W Masarykowej uniwersiće wotmě so sympozij na temu „Romojo a wužadanja 21. lětstotka“. Twórby romaskeho pismowstwa prezentowachu mjez druhim na pjatkownym „Mjezynarodnym dnju Romow“. Tónle status bě 8. aprylej dał 4. kongres International Romani Union 1991 we Waršawje. Na tymle dnju ma so po cyłym swěće dopominać na pochad rěče Romow „romani“, zo móhła so tež naslědnym generacijam hišće přepodawać.

Praha. W Serbskim seminarje w Praze wotmě so minjenu sobotu, hłowna zhromadźizna Towaršnosće přećelow Serbow. 25 sobustawow a někotři hosćo zetkachu so w historiskej jědźerni, zo bychu rozprawjeli wo skutkowanju towaršnosće w zašłym lěće a wo planach za lěto 2016. Po zawodnej narěči předsydy Lukáša Novosada porěča k přitomnym Stefanie Rehm z Kontaktoweho běrowa Swobodneho stata Sakskeje. Wona postrowi zhomadźiznu a wupřa jej wuspěšny wotběh. Zdobom chwaleše sej sobudźěło a partnerstwo z towaršnosću. Předsyda a druzy funkcionarojo přednjesechu po tym­ rozprawu wo dźěławosći towaršnosće, wo hospodarskim a financnym połoženju kaž tež wo hospodarskim planje. Slědowachu informacije wo Česko-lužickim věstníku, Hórnikowej serbskej knihowni kaž tež wo archiwje a medijatejce towarstwa. Z nowym sobustawom towarstwa sta so Rajko Radičević z južneje Serbiskeje. Wotměchu so tež dźělne wólby předsydstwa towarstwa: Město Martina Boukala a Terezy Valáškoveje wuzwolichu Jana Přikryla a Martina Šlechtu.

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND