ČEZ: Móžemy dale jednać

pjatk, 18. měrca 2016 spisane wot:
Praha (dpa/SN). Čěski energijowy koncern ČEZ ma dalše jednanja z Vatten­fallom wo přewzaću brunicoweje sparty we wuchodnej Němskej za móžne. „ČEZ je Vattenfallej najpřirodniši partner“, zwurazni šef předsydstwa Daniel Beneš w dźensnišim wudaću Hospodářskich novín. Koncern – dwě třećinje słušatej statej – bě so toho wzdał, hač k terminej 16. měrca zawjazowacy poskitk­ za brunicowu spartu wotedać. W podatym rozměrje je hódnota Vattenfalloweho poskitka negatiwna, Beneš rozsud wopodstatni. Wón pokaza při tym na kóšty pozdźišeho rekultiwowanja brunicowych jamow. „Wostanje-li płaćizna miliny tajka, kajkaž je, njemóža milinarnje fonds za rekultiwowanje nihdy pjelnić“, rjekny 45lětny nowinje. Beneš namołwješe, zo měł Vattenfall móžnym kupcam napřećo přińć. Hinak hač ČEZ běštej brunicowe předewzaće Czech-Coal a konsorcij EPH a PPF swój poskitk wotedałoj. Šwedski statny koncern Vattenfall nochcyše so k poskitkam wuprajić. Sparta ma so hač do kónca lěta předać.

Pólski prezident Duda w Čěskej

srjeda, 16. měrca 2016 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Pólski prezident Andrzej Duda je dwaj dnjej na prěnim oficialnym wopyće Čěskeje. Na programje steja zetkanja z jeje nawodnymi politikarjemi. Na hrodźe přija wysokeho hosća prezident Miloš Zeman. Wobaj wěnowaštaj so naležnje poćaham mjez krajomaj, kotrež mataj za wuběrne. We wobłuku Visegrádskeje štyrki widźitaj móžnosće dalšeho wutwara. Tohorunja přeběraštaj wonaj problematiku migraciskeje krizy. Dźiwajo na to, zo je Pólska wšelkich naprawow­ nětčišeho knježerstwa dla kritice wosebje zapada wustajena, Zeman rjekny, zo měła so EU kritizowanja pasć – je dźě knježerstwo ze swobodnych wólbow wušło – a so wěnowaćć hłownej naležnosći: zawěsćenju hranicow. Zeman přepoda Dudźe najwyše myto kraja, Rjad złoteho lawa; Duda počesći kolegu z Rjadom běłeho lawa. Na zetkanju Dudy z premierom Bohuslavom Sobotku dźěše hłownje wo čiliše hospodarske styki a polěpšenje železniskich zwiskow mjez krajomaj. Přećelsku rozmołwu měješe Duda tež z eksprezidentom Václavom Klausom.

Puknje-li so pat?

póndźela, 14. měrca 2016 spisane wot:
Bratislava (SŽ/K). Tež tydźeń po wólbach w Słowakskej njeje hišće wuhlada na nowe knježerstwo. Minjenu srjedu je prezident Andrej Kiska dotalnemu premierej Robertej Ficej jako předsydźe z 28,3 procentami dobyćerskeho Smera-SD nadawk dał, zestajeć přichodny kabinet. Nastateho pata politiskich mocow dla tepta pak wón na blaku. Šef třeće městno wobsadźaceje nacionalistiskeje Słowakskeje narodneje strony (SNS) Andrej Danko je drje zwólniwy z Ficom hić, přiwšěm za wjetšinu njedosaha. Jara by Ficej tež na „haj“ strony madźarskeje mjeńšiny Most-Híd zaležało, tola teje předsyda Béla Bugár pokazuje jemu chribjet – dotal. Kónc tydźenja je so wětřik najskerje zwjertnył. Snano tohodla, zo Richard Sulík jako šef noweje prawicarskeje strony Swoboda a solidarita (SaS) – ta docpě nablaku 21 procentow – po njewuspěšnym prócowanju Fica łaka na to, wutworić knježerstwo prawicy tež z ultraekstremistami. To pohnu Danka k alarmowacemu zwěsćenju: Sulík by přinjesł chaos. A Bugár je sobotu wot předsydstwa strony dóstał mandat, jednać z Ficom, pod wuměnjenjom, wobstać na dźěłowym programje Mosta-Híd.

Złe komentary w interneće

pjatk, 11. měrca 2016 spisane wot:

Pólska debatuje wo wobchadnym njezbožu prezidenta Andrzeja Dudy

Waršawa. Paradoksna to situacija zawčerawšim, srjedu, we Waršawje: Wustawowe sudnistwo měješe wo zakonju rozsudźić, kotryž gremij sam direktnje potrjechi – nowy zakoń wo wustawowym sudnistwje. Pólski sejm bě loni pod wliwom noweho knježerstwa narodnokonserwatiwneje strony Prawo a sprawnosć wšelake noworjadowanja wobzamknył. Mjez druhim smě wustawowe sudnistwo přichodnje jenož hišće z dwutřećinowej wjetšinu rozsudźić. Zakoń alarmowaše samo Europsku uniju, kotraž je na to oficialne přepytowanje zahajiła.

Sobotka w Bayerskej

pjatk, 11. měrca 2016 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Ministerski předsyda Bohuslav Sobotka je na dwudnjowskej wiziće Bayerskeje. Z bayerskim ministerskim prezidentom Horstom Seehoferom (CSU) jedna wón hłownje wo zhromadnym dźěle we wobchadźe a wědomosći. Tak dźe wo polěpšenje železniskeho zwiska mjez Prahu a Mnichowom resp. mjez Prahu a Nürnbergom. Politikarjej staj so tohorunja z migraciskej krizu zaběrałoj. Na programje steješe tež, zo poda so Sobotka jako prěni čěski načolny polikar do twarjenja, kotrež nětko hudźbnemu wuměłstwu słuži, hdźež pak bu swój čas zlě wuwołane zrěčenje mjez hitlerskej Němskej, Italskej, Francoskej a Wulkej Britaniskej signowane. W imobiliji je wot njedawna pomjatna tafla z němskim, čěskim a słowakskim napisom: „W tymle twarjenju bu 29. septembra 1938 Mnichowske dojednanje podpisane, kiž je wjedło k rozbiću Čěskosłowakskeje.“ Poměr mjez Čěskej a Bayerskej, sudetskich Němcow dla lěta skaženy, je so po tym polěpšił, zo bě Seehofer w Praze z Petrom Nečasom so dojednał, zo zašłosć poćahi hižo njepoćeži.

Čěska: Žanych dalšich ćěkancow

štwórtk, 10. měrca 2016 spisane wot:
Praha (dpa/SN). Čěska republika je přećiwo tomu, wjace hač dotal planowanych syriskich ćěkancow z Turkowskeje při- wzać. „Njepřiwozmjemy wjetšu ličbu ludźi hač tu, ke kotrejež smy so dotal zawjazali“, rjekny ministerski prezident Bohuslav Sobotka po wjerškowym zetkanju Europskeje unije žurnalistam Lidovych novin. Zasadnje nima Čěska ničo přećiwo planam, syriskich ćěkancow wuměnić. Tuchwilu leži namjet na blidźe, zo Turkowska za kóždeho z Grjekskeje nawróćaceho so ilegalneho ćěkanca jednoho Syričana we wobłuku legalneho za­pućowanskeho progama do Europskeje unije sćele. Po programje rozdźělowanja migrantow, kotryž bě Europska unije loni w septembru wobzamknyła, ma Čěska 2 978 přiwzać. Jich chcychu poprawom z Grjekskeje a Italskeje přesydlić, štož pak so dotal stało njeje. Nětko chcedźa ministerscy prezidenća na přichodnym wjeršku EU wuradźować, kak móhli dalšemu­ rozrostej ličby ćěkancow za­dźěwać. Tuchwilu přichadźa jich dźeń a wjace.

Sudnicy reformu rozjimali

srjeda, 09. měrca 2016 spisane wot:
Waršawa (dpa/SN). Swojorazne to połoženje: Sudnicy Pólskeho wustawoweho sudnistwa wuradźowachu wčera wo zakonju, kotryž jich direktnje potrjechi. Wobjednawachu dwělomnu reformu narodnokonserwatiwneho knježerstwa. Zastupnicy knježerstwa abo parlamenta njeběchu přišli. Adam Bodnar, wojowar wo čłowjeske prawa a jedyn ze skóržbnikow přećiwo nowemu zakonjej, rěčeše wo historiskim sudniskim jednanju. Sudnistwo ma wo zakonju rozsudźić, kotryž jeho dźěło w dalokej měrje lemi, wón rjekny. „Změjemy połoženje, w kotrymž prawa a swoboda ludźi wot hnady abo njehnady parlamentariskeje wjetšiny wotwisuja a prawo wot politiskeho diktata. Bodnar so boji, zo móhło wustawowe sudnistwo po reformje jenož hišće „dekoratiwny charakter“ měć. Nowy zakoń knježerstwa předpisuje, zo smě sudnistwo jenož hišće z dwutřećinowej wjetšinu a nic kaž dotal z jednorej wjetšinu rozsudźić. Tónle rozsud bě tež mjezynarodnje tójšto kritiki zbudźił. EU je wotpowědne pruwowanje zahajiła.

Hród a cyrkej wujednanej

srjeda, 09. měrca 2016 spisane wot:

DOROZRISANE mjez hrodom a cyrkwju su po wjele lětach wobćežneje ćahańcy nětkole swójstwowe wěcy nastupajo rjad twarjenjow na Praskich Hradčanach. Po zrěčenju, na kotrehož swjatočnym podpisanju so prezident Miloš Zeman a arcybiskop kardinal Dominik Duka wobdźělištaj, wzdawa so katolska cyrkej naroka na někotre twarjenja na ležownosći hrodu a dóstanje za to tři wjetše imobilije, mjez nimi cyrkej Wšěch swjatych. Zo je po schwalenju zakonja wo restitu­cijach telko časa k doskónčnemu za wobě stronje spokojacemu rozrisanju zašło, zaležeše po wudawanju medijow na komplikowanych prawniskich prašenjach za někotre objekty. Kardinal Duka spokojom zwurazni: „To je kónčna smužka za restitucijemi.“ Prezident Miloš Zeman pokaza na zhromadnu winowatosć, wšitke twarjenja nětko najručišo sporjadkować. „Wjeseli mje, zo budu wšitke tele objekty přichodnje zjawnosći přistupne“, hłowa stata rjekny.

Žanych jasnych dobyćerjow

póndźela, 07. měrca 2016 spisane wot:

Wulki šmjatk po wólbach noweho słowakskeho parlamenta

Bratislava (SŽ/K). Sobotne wólby parlamenta w Słowakskej su hišće hubjeńši scenarij wunjesli, hač běchu bjeztoho wočakowali. Wuslědk maja słowakske medije za tajki, zo njeje dobyćerjow, ale jeničce přěhračkow. Z nastupjenych 23 stron a hibanjow zaćehnje nětko wosom do Narodneje rady.

Po wočakowanju je strona Smer-SD premiera Roberta Fica znowa najlěpje wobstała, z 28,3 procentami – to je najšpatniši wuslědk po lěće 2002 – pak bolostnje poskubana. Z 49 sydłami změje Smer jenož hišće třećinu hłosow město dotalnych, absolutnu wjetšinu woznamjenjacych 83. Nowa prawicowa strona Swoboda a solidarita (SaS) nažnja nablaku 21 proc., Olano Nova 11, Słowakska narodna strona (SNS) 8,6, ekstremnje prawicarska Ludowa strona Naša Słowakska 8, Sme Rodina 6,6, strona madźarskeje mjeńšiny MOST-HID 6,5 a Siet’ (Syć) 5,6 proc. Křesćanscy demokraća docpěchu jeno 4,9 proc. a njebudu tak prěni raz w sejmje zastupjeni. Předsyda Ján Figel zastojnstwjo ćisnje. Wólbne wobdźělenje bě z 59,8 procentami njenadźicy po­měrnje wulke.

Pruwowarjo EU w Pólskej zakonske njedostatki zwěsćili

Waršawa. Wosebita komisija Europskeje unije, kotraž bě minjene tydźenje nowe pólske zakonje w zwisku z wustawowym sudnistwom přepytowała, je swoje dźěło zakónčiła. Dźens za tydźeń chcedźa Europskemu parlamentej w Strasbourgu kónčnu rozprawu předpołožić.

Hižo nětko pak dźěle rozprawy medijam předleža. Gazeta Wyborcza je mjeztym wurězki wozjewiła. Tak běchu pruwowarjo EU zwěsćili, zo je dźěło wustawoweho sudnistwa po reformje noweho Waršawskeho narodnokonserwatiwneho knježerstwa w dalokej měrje zlemjene. Jako konkluziju chce Brüssel pólski sejm namołwjeć, njedostatki zaso skorigować. Po nowym zakonju trjeba wustawowe sudnistwo, zo by sudźić móhło, dwutřećinowu wjetšinu, štož je iluzoriske. Nimo toho je knježerstwo we Waršawje wjacorych sudnikow wuměniło a ze swójskimi ludźimi narunało.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND