„ ... mało kuraže mam ...“ ?

pjatk, 19. junija 2015 spisane wot:
Jan Kral

Němscy a serbscy politikarjo apeluja staj­nje zaso na narodne wědomje Serbow a napominaja jich k wjace zmuži­tosći, serbskosć w zjawnym žiwjenju jasnje­ abo hišće jasnišo pokazać. To bě tež jednohłósne wuprajenje kandidatow za wólby Budyskeho wyšeho měšćanosty na mejskim forumje Serbskich Nowin. Často, haj nimale přeco tale namołwa bjez wotpowědneho wothłosa wostawa. Hačkuli wěmy, zo mamy prawo na to, sej zas a zaso njezwěrimy zjawnosći słyšeć dać, zo smy Serbja, dźěl łužiskeho a němskeho wšědneho dnja.

Zo tež hinak dźe a zo hodźa so hranicy a wobmyslenja překročić, pokazujetej přikładaj minjeneho časa. Wosobinsce smědźach być swědk dweju zjawneju wustupow Serbow před publikumom, kotryž serbsku rěč njerozumješe.

Poł lětstotka přećelstwo haja

štwórtk, 18. junija 2015 spisane wot:

Lětsa je tomu 50 lět, zo wudźeržuje Sokoł­ Ralbicy/Hórki partnerske styki k čěskim sportowcam w Spálenych Poříčí­. Wot jutři­šeho do njedźele budu­ Ralbicy z hosćićelom zetkanja sportoweju jednotkow. Z wjelelětnej sobu­organizatorku tychle mjezsobnych wopytow­ Hanu Krawcowej je so Alfons Handrik rozmołwjał.

Hižo poł lětstotka wudźeržujeće a hajiće partnerske styki k sportowcam w městačku blisko Plzenja. Kak je k tomu dóšło?

H. Krawcowa: W lěće 1965 poby serbska koparska wubranka, wjetšina z nich běchu hrajerjo tehdyšeho mustwa Ral­bicy/Hórki, we wsy Losiná. Po wubědźowanjach na trawniku dóńdźe k rozmołwam, tež ze zamołwitymi za sport a kulturu rady města ze Spálenych Poříčí. Tam tehdy zrodźena myslička, nawjazać partnerske styki, bu zwoprawdźena.

Tak přihotujeće so na hódne jubilejne zarja­dowanje kónc tohole tydźenja?

Do noweje doby mjezsobnosće

pjatk, 12. junija 2015 spisane wot:
Axel Arlt

Dobre lěto płaći nowy Zakoń wo změnach prawniskich předpisow wo prawach Serbow w Kraju Braniborskej. Byrnjež tamniši druhi Serbski zakoń jara kontrowersnje pohódnoćeny kompromis był, zasłužeja sej prěnje nětko předležace wuslědki wulke připóznaće.

Za krajneho społnomócnjeho za serbske naležnosće powołany statny sekretar w braniborskim ministerstwje za wědomosć, slědźenje a kulturu Martin Gorholt angažuje so za nowy nadawk tak, zo dyrbiš kłobuk zejmować. Tak husto, kaž bě so wón minjene měsacy wo (delnjo)serbskim połoženju na městnje wobhonjał, mam zaćišć, zo je so w brani­borskim knježerstwje nastupajo aktiwny angažement za Serbow nowa doba za­hajiła. Wusko zwisuje z tym rozsud nowinskeho rěčnika woneho ministerstwa, nastupajo serbske naležnosće swójski rjad nowinskich zdźělenjow wudawać. Na to w Sakskej hišće přišli njejsu.

Prawicarjo chcedźa 27. junija znowa w Budyšinje demonstrować. Zwjazkarstwo „Budyšin wostanje pisany“ chce tomu ze zjawnym zhromadnym spěwanjom znapřećiwić. Cordula Ratajczakowa je so ze sobudźěłaćerku Budyskeho Kamjentneho domu Sophiju Delanec, kotraž w organizatoriskim teamje zarjadowanja sobu skutkuje, rozmołwjała.

Chóry spěwaja přećiwo rasizmej – kak sće ideju zrodźili?

S. Delanec: Smy jako zwjazkarstwo hižo­ časćišo akcije přewjedowali, hdyž su prawicarjo w Budyšinje demonstrowali. Tónraz pak wzdamy so politiskeho zarjadowanja. Naše hesło „Budyšin zhromadnje spěwa“ steji za wotewrjeny Budyšin, za zhromadnosć a za kulturnu mnohotnosć. Mamy tule wjacore kultury, mamy ludźi, kotřiž ze wšelakorych motiwacijow spěwaja – z cyrkwinskim pozadkom, z towarstwow abo tež šulerjow a politisce angažowanych. Jich wšěch chcemy ze zhromadnym spěwanjom zjednoćić.

Kak su chóry namjet přiwzali?

Za sylniši zwisk mjez ludźimi

wutora, 09. junija 2015 spisane wot:

Wolerjo su Budyskeho krajneho radu Michaela Hariga (CDU) w zastojnstwje wobkrućili. Axel Arlt je so z nim na wječoru wólbneho dnja rozmołwjał.

Wolerjo su Was w zastojnstwje wobkru­ćili. Što to začuwaće?

M. Harig: Sym jara dźakowny, zo su mi tajku dowěru wuprajili. Chcu zdobom tym wobydlerjam, kotřiž mje njejsu wo­lili, slubić swoje najlěpše činić, zo bych Budyski wokrjes dale sobu wuhotował. To je zhromadny skutk. Přiwšěm smy na do­brym puću. Změjemy přichodne lěta­ cyle hinaše problemy hač minjene štwórć lětstotka.

Što je Wam při tym najwjetše wužadanje?

M. Harig: To, štož smy sej wutworili, mamy nětko ze žiwjenjom a žiwjenskim zmysłom pjelnić. Tohodla stajamy zhromadnosć mjez generacijemi do srjedźišća. Trjebamy sylniši zwisk mjez ludźimi, zo bychmy zaso hinaše sebjewědomje dóstali. Mam Pegidu za znamjo toho, zo su­ so nutřkowne zwiski towaršnosće zhubili. Je derje Saksku wonkownje za­znawać. Nutřkownje pak mamy něšto nachwatać, zo bychu ludźo w tymle regionje zaso wědomišo žiwi byli.

Płaći to tež za nastawacy zarjad za wukrajnikow?

Wólby wažny dźěl demokratije

pjatk, 05. junija 2015 spisane wot:
Marian Wjeńka

Po lońšich wólbach gmejnskich a měšćanskich radow kaž tež wokrjesnych sejmikow je zajutřišim dalša móžnosć rozsudźić, štó měł na komunalnej runinje zamołwitosć přewzać. Wobhladaš-li sej je trochu bliže, su wólby wjesnjanostow, měšćanostow a krajnych radow wšo druhe­ hač njezajimawe, dokelž su chětro rozdźělne. Derje, na mnohich městnach maja jenož jeničkeho kandidata, kaž w Chrósćicach abo w Ralbicach-Ró­žeńće. Tam pak móžeš znajmjeńša dalše mjeno do swobodneje linki na wólbnym lisćiku napisać. Lěpje hižo je, maš-li wopraw­dźitu alternatiwu, kaž w Njebjelčanskej a Worklečanskej gmejnje, hdźež přećiwo tuchwilnymaj wjesnjanostomaj napřećiwnaj kandidataj nastupitaj.

Angažement profesionalizować

štwórtk, 04. junija 2015 spisane wot:

Nowe towar­stwo „Willkommen in Bautzen“ su zawčerawšim w Budyšinje załožili. Cordula Ratajczakowa je so z jeho předsydu Svenom Scheidemantelom rozmołwjała.

Towarstwo je so wutworiło ze zwjazkarstwa Budyšin wostanje pisany. Čehodla je no­wa forma trěbna?

S. Scheidemantel: Trjebamy ju nuznje hladajo na to, zo njejsmy dotal juristisce kmani spěchowanske srědki přijimać. Loni nazymu dóstachmy Sakske spěchowanske myto za demokratiju. Zo bychmy pjenjezy na konće składować móhli, trjebamy juristisku wosobu, kotraž smě konto wotewrěć. Po třoch lětach aktiwneho skutkowanja w zwjazkarstwje mamy so tež profesionalizować.

Što je konkretny zaměr towarstwa „Witajće do Budyšina“?

Kajka to radosć wokoło meje

pjatk, 29. meje 2015 spisane wot:
Měrćin Weclich

Tež tónle kónc tydźenja na serbskich wsach kaž w Salowje, Chrósćicach, Sulšecach abo w Šunowje hišće meju mjetaja. Róžownik lěta 2015 je dźě potom hižo nimo, a wsy hotuja so zaso na swoje tradicionalne wjesne swjedźenje. Štož pak kóžde lěto na mejemjetanjach dožiwjamy, stej wulka horliwosć a radosć dźěći a młodostnych, tónle nałožk pěstować.

Mejske štomy drje wuhladamy tež na němskich­ wsach kaž w Halštrowje abo Brězni, haj samo we wjetšich městach, tež zwonka Łužicy a w Čěskej. Ale wašnje mejemjetanja, kaž my Serbja je hajimy, tam skerje njeznaja. Tole zapo­čina so nimo swjatočneho mejestajenja 30. jutrownika z tym, zo dźěći w pěstowarnjach a młodostni serbske reje nazwučuja. Zo su holcy narodnu drastu woblečene, je za nje wosebita česć. Móžach tole sam sobu dožiwić, jako w Pančicach-Kukowje a Sernjanach na akordeonje piskajo přewšo dostojne rejwanje dźěći a młodostnych přewodźach. Přeco zaso mi dušu hrěje, hdyž prócuja so hólcy a holcy při rejach „Katyržinka“, Serbske koło, „Hory módre“ a „Šewc“ tež wo to, pěsnje z hłowy a z cyłeje wutroby sobu spěwać.

Mnozy znaja Bena Pjetaša jako „nana serbskeje młodźiny“. Z přimjenom zwjazana je wuska přichilnosć za jeho lět­dźesatki dołhe njesprócniwe skutkowanje jako funkcionar Domowiny na dobro našeje młodźiny w NDRskim času.

Narodźiwši so 31. róžownika 1935 jako syn žiwnosćerja w Pěskecach chodźeše wón za čas wójny do Njebjelčanskeje šule. Surowosć wójny zawostaji w nim bolostnej ranje: Pjetašec statok bě so dospołnje zničił, a wo wjele zrudniše horjo so swójbnym napołoži, jako nan patoržicu 1946 na sćěhi wójnskeho zranjenja zemrě. Hižo w starobje jědnaće lět so Beno z maćerju wo natwar statoka a žiwnosć sobu staraše. Bě jej k rukomaj, starajo so wšědnje tež wo młódšeho bratra a sotře. Z ratarjenjom wuwiwaše so jeho trajna zwjazanosć z přirodu a domjacym skotom.

Za woprawdźitu zhromadnosć

pjatk, 22. meje 2015 spisane wot:
Bosćan Nawka

Po systematiskim přesćěhanju serbskich wopytowarjow rejow ze stron prawicarjow, po přemóranju serbskich pomjenowanjow dróhow, institucijow a městnosćow na dwurěčnych taflach Łužicy a po nic naposledk napřećo cuzym njepřećelskim Pegida-hibanju wurosće mjez młodźinskimi klubami, towarstwami a wuměłcami regiona myslička, zo měł so jasny statement w formje beneficneho hudźbneho festiwala stworić. Wuslědk dožiwichmy minjenu sobotu. Pod hesłom „Wočiń woči – zhromadnje přećiwo rasizmej a fašizmej“ wuhotowa towarstwo Kamjentny dom w swójskim twarjenju kedźbyhódny a předewšěm wuspěšny wječor. Na wupředatej žurli wustupi šěsć skupin, z toho pjeć serbskich a dalša z Budyskimi korjenjemi. Berlinska dróha, Čorna kruŠwa, JKUBE a P.I.T.S. jako wuraznje tež politisce so wuprajace kapały transportowachu ideju koncerta hudźbnje, JANKAHANKA a DeyziDoxs namołwištej w připowědźach k tole­rancy a protestej.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND