Serbja w čěskej telewiziji

srjeda, 25. nowembera 2015 spisane wot:

Połnu hodźinu temje „Jak přežili Lužičtí Srbové – kak su Łužiscy Serbja přežiwili“ wěnowaše zašłu sobotu čěski statny telewizijny sćelak. Za telewiziju njezwučeny wobšěrny přinošk nasta na nastork čěskeho towarstwa Společnost přátel Lužice a je zapřijaty do serije k čěskim stawiznam „historie.cs“. Třo fachowcy, čěski historikar a dobry znajer łužiskich stawiznow dr. Jan Zdychinec z Praskeje Karloweje uniwersity, sorabistka Liza Stefanova z Lipšćanskeje uniwersity a literarny stawiznar dr. Franc Šěn, nawoda biblioteki a archiwa w Serbskim instituće Budyšin, rozmołwjachu so z moderatorom serije Vladimírom Kučeru wo stawiznach Serbow wot časa zasydlenja přez reformaciju, narodne wozrodźenje, powójnske hibanje 1918 a 1945 hač k časej NDR. Wo čěskim ludowědniku a přećelu Serbow Adolfje Černym informowaše Jan Chodějovský, archiwar akademije wědomosćow w Praze. Tež wo dźensnišim žiwjenju, nałožkach a problemach móžeše přihladowar zhonić.

Přemało wučerjow a sorabistow

wutora, 24. nowembera 2015 spisane wot:

Hakle nětko je septemberske čisło Praskeho časopisa Česko-lužický věstník dóšło­. Wosomstronske wudaće zhotowić bě jenož dźakowano sponsoram móžno, mjez kotrymiž mjenuje nawjedowaca redaktorka­ Eliška Papcunová štyrjoch serbskich darićelow. Tuchwilu je wudawanje měsačnika najprjedy hač do kónca lěta zaručene.

„Wo falowacych wučerjach serbšćiny a sorabistow“, tule problematiku wobjednawataj prof. Edward Wornar a Sa­bine Asmus z Instituta za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity. K ličbje 74 trěbnych serbskich wučerjow hač do lěta 2022 (po wuprajenju Serbskeho šul­ske­ho towarstwa) dyrbitaj so awtoraj takrjec po prajidmje „Zwotkel brać a njekradnyć?“ měć. Pisataj, zo „njeje realistiskeje móžnosće,­ ličbu studentow wučerstwa powjetšić“, dokelž nam cyle jednorje „přirodny dorost serbskich maćeršćinarjow njedosaha“. W Lipsku widźa jako jedyn wupuć z wuskosćow „dalekubłanje wučerjow bjez znajomosćow serbšćiny na wučerjow serbšćiny“. Za to su prěni raz do bachelora za europske mjeńšinowe rěče tež wukrajnych studentow imatrikulowali.

Wo łužiskich hatach w žurnalu

štwórtk, 19. nowembera 2015 spisane wot:

Časopis LandLust zaběra so kaž mnohe dalše němskorěčne publikacije z informacijemi, kotrež posrědkuja čitarjej začuće, kak derje je na wsy bydlić. Mjez druhim rozprawjeja wo přirodźe a powabliwych kónčinach.

Serbska tradicija hač donětka žiwa

srjeda, 04. nowembera 2015 spisane wot:

Choćebuz/Drježdźany (ML/SN). „Narodna drasta a tradicija: W mnohich južno-braniborskich komunach pěstuja serbsku kulturu. Sydlenski rum luda ze słowjanskimi korjenjemi móhł so přichodnje hišće powjetšić. W błótowskim Lubinje chcedźa měšćanscy radźićeljo kraj prosyć, zo by wokrjesne město do starodawneho sydlenskeho ruma při­wzał. Měšćanosta Lars Kolan (SPD) měni, zo mnozy tomu přihłosuja. Měšćenjo ze serbskimi­ korjenjemi maja so zmužiće k serbskej kulturje wuznawać.“

Wjace nadawkow serbskim šwalčam

srjeda, 21. oktobera 2015 spisane wot:

Choćebuz (ML/SN). „ Małe ćeńke kwětkowe to motiwy, canki a mnóstwo płatu. K swjedźenskim dnjam bjeru sej Serbowki swoju tradicionalnu narodnu drastu z kamorow. K tomu słušeja wulke běłe hawby-lapy, kotrež su dźeń a požadaniše. Antje Lehnitzkojc staji dźowce Sofiji běłu lapu, z kwětkami wušiwanu na hłowu. Wona je dypk na i, praji 38lětna šwalča ze Zaspow pola Choćebuza wo serbskej drastowej modźe.“ Choćebuska nowina Lausitzer Rundschau je wčera, wutoru, pod nadpismom „Hawby powědaja stawi­znički“ w nimale cyłostronskim přinošku wobšěrnje wo serbskej narodnej drasće rozprawjała.

Nowa nadźija w Budyšinje

srjeda, 07. oktobera 2015 spisane wot:

Časopis za operowu chórowu hudźbu a jewišćowu reju Oper und Tanz informuje w swojim najnowšim wudaću wo změnje na čole Serbskeho ludoweho ansambla: Milena Vettrainowa, wot lěta 2010 intendantka a jednaćelka SLA, je swoju funkciju k 31. julijej 2015 złožiła. Diana Wagnerec, dotal zamołwita za marketing a předań programow, je nowa jednaćelka.

Katolski tydźenik Tag des Herrn wěnowaše tydźenja nimale cyłu stronu premjernemu předstajenju pasionskeje hry „Wy sće swětło swěta“ na Chróšćanskej farskej łuce. Zamołwita redaktorka za Drježdźansko­-Mišnjanske biskopstwo Dorothee Wanzek přida swojim impre­sijam wo „wulkotnym spektaklu ze za­nurjenskej hłubokosću“ tež štyri wurazliwe fota, z kotrymiž wona wosebitosć tejele inscenacije podšmórnje.

Wo nowym zazběhu w SLA

pjatk, 28. awgusta 2015 spisane wot:

Drježdźany (ML/SN). Nowina Dresdner Neueste Nachrichten je so minjenu póndźelu we wobšěrnym přinošku z połoženjom Serbskeho ludoweho ansambla po njedawnym njejapkim wotchadźe Mileny Vettrainoweje, kotraž bě wot lěta 2010 jeho intendantka, zaběrała. Kritisce bilancuje dźenik skutkowanje SLA na přikładźe poslednich předležacych ličbow z hrajneje doby 2012/2013: „Mějachu 22 předstajenjow w Budyšinje z 1 307 přihladowarjemi a 126 zwonka regiona ze 26 000 ludźimi. Hišće lěto do toho docpěchu 38 577 ludźi, z nich 1 677 w Budyšinje; a bě jich 22 hóstnych wustupow wjace. Při pjeć milionach eurow wu­dawkow za něhdźe­ 150 předstajenjow na lěto wostawaja prašenja, přirunuješ-li tole z dalšimi jewišćemi Hornjeje Łužicy.“ Awtor podawa k tomu ličby: Nowa Łužiska filharmonija ze 57 čłonami měješe 25 koncertow z 12 882 připosłucharjemi, a Žitawske dźiwadło ze 14 dźiwadźelni­kami poskići­ 358 inscenacijow 77 897 přihla­do­warjam. Jeho etat pak njewučinja ani połojcu toho SLA.

Nadźijepołny awtor Jan Hejduška

wutora, 25. awgusta 2015 spisane wot:

W dwójnym čisle 7/8 časopisa Česko-lužický věstník je na 1. stronje baseń Jana Hejduški „Wuznaće“ w serbskej a čěskej rěči wozjewjena. Podate su wažne žiwjenske daty „nadźijepołneho awtora“ („hadějného autora“). Porno Nowemu biografiskemu słownikej je korektura, zo narodźi so Hejduška 1914 w Njebjelčicach a zo zemrě 1944 w Grjekskej. Přidatej stej foto basnika a faksimile titulneje strony časopisa Praskich studentow Gmejnska heja.

Z pjera Jana Boučeka je wobšěrna recensija knihi dr. Jany Tischeroveje „Matej V. Jäckel – sochař českého baroka“. Je to 734 stron tołsta monografija wo rodźenym Kulowčanu Maćiju Wjacławje Jakuli (1655–1738). Sochar-rězbar bě „wosebje w Čechach, zdźěla pak na Morawje, w Hornjej Łužicy a Sakskej skutkował“. Awtorka spisa běše tež we Łužicy slědźiła – w klóštromaj Marijinej hwězdźe a Marijinym dole kaž tež w Kulowje. Dr. Tischerová wustaja, zo słušeja tři Jakulowe postawy na Praskim Kar­lowym mosće k jeho najwuznamnišim, koriguje pak zdźěla rozšěrjene měnjenje, zo stej skupina figurow w Marijinej hwězdźe a hłowny wołtar Kulowskeje cyrkwje dźěło Jakule.

Witaj-hibanje wažne za serbstwo

štwórtk, 06. awgusta 2015 spisane wot:

Choćebuz (ML/SN). „W Braniborskej su Serbja runje wolili, wo čimž móžachu lětstotki jeno sonić. Prěni króć w stawi­znach su swoje zastupnistwo w Braniborskim krajnym sejmje, Radu za serbske naležnosće, w direktnych wólbach postajili. Nowy Serbski zakoń, schwaleny loni wot krajneho parlamenta w Podstupimje, je za to zakład. Nowosć su němscy zapósłancy, kotrymž je tež serbska rada kaž w Sakskej poboku, hnydom sobu wobzamknyli. W Podstupimskej statnej kencliji stara so z Mětom Nowakom Serb wo naležnosće słowjanskeje mjeńšiny, kotraž so wot dalšich w Němskej žiwych ludowych skupin w tym rozeznawa, zo nimaja Serbja maćerny kraj. Woni su financielnje na Němcow pokazani.“

nawěšk

nowostki LND