Zetkanišćo Serbski seminar

pjatk, 05. februara 2016 spisane wot:

W najnowšim čisle časopisa Česko-lužický věstník móže předsyda Towarstwa přećelow Serbow (SPL) Lukáš Novosád tójšto zwjeselaceho wo Praskim Serbskim seminarje rozprawjeć. Znajmjeńša hač do lěta 2025 je dom wot ministerstwa šulstwa „požčeny“, to jako „dźiwa- dło, kino, přednoškowy a konferencny centrum a předewšěm jako towaršnostne srjedźišćo, w kotrymž so ludźo často zetkawaja“. Kniharnja a archiw stej sporjadkowanej, w přizemju je bydlenje do­twarjene. Novosád zwěsća, zo je so w seminarje „skónčnje porjadne žiwjenje započało“. Wón mjenuje mjez pomocnikami-darićelemi wjacorych Serbow.

W Serbskim seminarje wotmě so loni nazymu zarjadowanje „Letní slavnost Horní Lužice“, kontaktoweje kenclije Sakskeje, w domje sydlaceje. Wozjewjenej stej witanskej narěči předsydy SPL a Jurja Łušćanskeho. Novosád namołwješe Serbow, „so mocy hłosa njebojeć a serbšćinu stajnje zaso nałožować“.

Młody Japanjan serbšćinu wuknje

štwórtk, 04. februara 2016 spisane wot:

Drježdźany (ML/SN). „Zo by narodnu mjeńšinu we wuchodnej Sakskej lěpje zeznał, je Yoshihisa hižo druhi króć do Budyšina přijěł, do stolicy Serbow. Wurjekować je jemu hišće ćežko, ‚z čitanjom to hižo dźe. Mnohe syčawki dyrbju hišće trochu zwučować, praji hóstny student na uniwersiće w Halle. Wo Serbach bě wón prěni króć wot swojeho profesora Gora Christopha Kimury w Tokiju słyšał. Poprawom je pola njeho tehdy słowakšćinu a pólšćinu wuknył.“

Takle pisaše Miriam Schönbach wo 20lětnym Yoshihisy Hagiwaru, kiž chce słowjanskej rěči Hornjeje a Delnjeje Łužicy nawuknyć, minjenu sobotu w nowinje Dresdner Neueste Nachrichten. Pod nadpismom „Z Tokija do Budyšina: Japanjan hori so za serbšćinu“ předstaja žurnalistka přećela serbskeho ludu. Japanjan powěda: „Rěče mje zajimuja. Wone tworja mosty mjez kulturami. Mój profesor, specialist za němske a europske studije, powědaše mi wo narodnych mjenšinach w Němskej, a ze Serbami so wón wuznawa. Jeho informacije wo ‚sorubu‘ – japanske zapřijeće to za Serbow – su mje pozbudźili, wukrajny semester w Němskej planować.“

Mólba do Serbskeho muzeja

pjatk, 15. januara 2016 spisane wot:

Podstupim (ML/SN). „Połnje efektow we wječornym swětle ruma inscenowanej jewitej so dwě holcy při kołwróće z kudźałku a wrjećenom, kotrejž je Berlinski moler Philipp Franck 1907 na jednym ze swojich­ mnohich přebytkow w Błótach portretował. W Błótach nadeńdźe 1860 w Frankfurće n. M. rodźeny a 1944 w Berlinje zemrěty moler nimale njemylenu krajinu z awtochtonymi wobydlerjemi, kiž běchu sej nałožki a narodnu drastu zachowali a kotřiž napřećiwny wobraz měšćanskeho žiwjenja symbolizowachu. Mystiske Błóta ze serbskim prawobydlerstwom ze swójskej rěču a pisanej drastu, z njeličomnymi rěčkami a wěstej melancholiju krajiny su turistisce wotkryte.“

Takle wopisuje Ingeborg Becker w přinošku „Holcy pod lapu“ w magacinje Kulturneje załožby krajow „Arspro Toto“ mólbu Philippa Francka, kotruž bě Choćebuski Serbski muzej nakupił. Dale tam čitaš: „Přiwobroćenje Francka k Błótam njewotpowědowaše jeničce zajimej na swojoraznosći tuteje krajiny, ale tule nasta mały rjad mólbow. Wone pokazuja žony a holcy w jich dekoratiwnej narodnej drasće při domjacych dźěłach.

Serbja w čěskej telewiziji

srjeda, 25. nowembera 2015 spisane wot:

Połnu hodźinu temje „Jak přežili Lužičtí Srbové – kak su Łužiscy Serbja přežiwili“ wěnowaše zašłu sobotu čěski statny telewizijny sćelak. Za telewiziju njezwučeny wobšěrny přinošk nasta na nastork čěskeho towarstwa Společnost přátel Lužice a je zapřijaty do serije k čěskim stawiznam „historie.cs“. Třo fachowcy, čěski historikar a dobry znajer łužiskich stawiznow dr. Jan Zdychinec z Praskeje Karloweje uniwersity, sorabistka Liza Stefanova z Lipšćanskeje uniwersity a literarny stawiznar dr. Franc Šěn, nawoda biblioteki a archiwa w Serbskim instituće Budyšin, rozmołwjachu so z moderatorom serije Vladimírom Kučeru wo stawiznach Serbow wot časa zasydlenja přez reformaciju, narodne wozrodźenje, powójnske hibanje 1918 a 1945 hač k časej NDR. Wo čěskim ludowědniku a přećelu Serbow Adolfje Černym informowaše Jan Chodějovský, archiwar akademije wědomosćow w Praze. Tež wo dźensnišim žiwjenju, nałožkach a problemach móžeše přihladowar zhonić.

Přemało wučerjow a sorabistow

wutora, 24. nowembera 2015 spisane wot:

Hakle nětko je septemberske čisło Praskeho časopisa Česko-lužický věstník dóšło­. Wosomstronske wudaće zhotowić bě jenož dźakowano sponsoram móžno, mjez kotrymiž mjenuje nawjedowaca redaktorka­ Eliška Papcunová štyrjoch serbskich darićelow. Tuchwilu je wudawanje měsačnika najprjedy hač do kónca lěta zaručene.

„Wo falowacych wučerjach serbšćiny a sorabistow“, tule problematiku wobjednawataj prof. Edward Wornar a Sa­bine Asmus z Instituta za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity. K ličbje 74 trěbnych serbskich wučerjow hač do lěta 2022 (po wuprajenju Serbskeho šul­ske­ho towarstwa) dyrbitaj so awtoraj takrjec po prajidmje „Zwotkel brać a njekradnyć?“ měć. Pisataj, zo „njeje realistiskeje móžnosće,­ ličbu studentow wučerstwa powjetšić“, dokelž nam cyle jednorje „přirodny dorost serbskich maćeršćinarjow njedosaha“. W Lipsku widźa jako jedyn wupuć z wuskosćow „dalekubłanje wučerjow bjez znajomosćow serbšćiny na wučerjow serbšćiny“. Za to su prěni raz do bachelora za europske mjeńšinowe rěče tež wukrajnych studentow imatrikulowali.

Wo łužiskich hatach w žurnalu

štwórtk, 19. nowembera 2015 spisane wot:

Časopis LandLust zaběra so kaž mnohe dalše němskorěčne publikacije z informacijemi, kotrež posrědkuja čitarjej začuće, kak derje je na wsy bydlić. Mjez druhim rozprawjeja wo přirodźe a powabliwych kónčinach.

Serbska tradicija hač donětka žiwa

srjeda, 04. nowembera 2015 spisane wot:

Choćebuz/Drježdźany (ML/SN). „Narodna drasta a tradicija: W mnohich južno-braniborskich komunach pěstuja serbsku kulturu. Sydlenski rum luda ze słowjanskimi korjenjemi móhł so přichodnje hišće powjetšić. W błótowskim Lubinje chcedźa měšćanscy radźićeljo kraj prosyć, zo by wokrjesne město do starodawneho sydlenskeho ruma při­wzał. Měšćanosta Lars Kolan (SPD) měni, zo mnozy tomu přihłosuja. Měšćenjo ze serbskimi­ korjenjemi maja so zmužiće k serbskej kulturje wuznawać.“

Wjace nadawkow serbskim šwalčam

srjeda, 21. oktobera 2015 spisane wot:

Choćebuz (ML/SN). „ Małe ćeńke kwětkowe to motiwy, canki a mnóstwo płatu. K swjedźenskim dnjam bjeru sej Serbowki swoju tradicionalnu narodnu drastu z kamorow. K tomu słušeja wulke běłe hawby-lapy, kotrež su dźeń a požadaniše. Antje Lehnitzkojc staji dźowce Sofiji běłu lapu, z kwětkami wušiwanu na hłowu. Wona je dypk na i, praji 38lětna šwalča ze Zaspow pola Choćebuza wo serbskej drastowej modźe.“ Choćebuska nowina Lausitzer Rundschau je wčera, wutoru, pod nadpismom „Hawby powědaja stawi­znički“ w nimale cyłostronskim přinošku wobšěrnje wo serbskej narodnej drasće rozprawjała.

Nowa nadźija w Budyšinje

srjeda, 07. oktobera 2015 spisane wot:

Časopis za operowu chórowu hudźbu a jewišćowu reju Oper und Tanz informuje w swojim najnowšim wudaću wo změnje na čole Serbskeho ludoweho ansambla: Milena Vettrainowa, wot lěta 2010 intendantka a jednaćelka SLA, je swoju funkciju k 31. julijej 2015 złožiła. Diana Wagnerec, dotal zamołwita za marketing a předań programow, je nowa jednaćelka.

Katolski tydźenik Tag des Herrn wěnowaše tydźenja nimale cyłu stronu premjernemu předstajenju pasionskeje hry „Wy sće swětło swěta“ na Chróšćanskej farskej łuce. Zamołwita redaktorka za Drježdźansko­-Mišnjanske biskopstwo Dorothee Wanzek přida swojim impre­sijam wo „wulkotnym spektaklu ze za­nurjenskej hłubokosću“ tež štyri wurazliwe fota, z kotrymiž wona wosebitosć tejele inscenacije podšmórnje.

nawěšk

nowostki LND