NDR, statna bjezstrašnosć a Serbja

srjeda, 09. nowembera 2016 spisane wot:

Wodźace wosobiny bywšeho komunistiskeho režima pječa dźensa hižo swoje skutkowanje w NDRskej dobje njetema­tizuja, je Sieghard Kozel 26. oktobra w Serbskich Nowinach twjerdźił, ale tomu tak njeje. W serbskim konteksće wone skerje swoje skutki, njeskutki abo nic-skutki jako wužitne za narodnosć wustajeja, hačrunjež bě knježacy towaršnostny porjad njesprawny. Samoknjejstwo jedneje strony njesprawnosći polěkowaše. Na prašenje, čehodla so poprawny nadawkidawar statneje bjezstrašnosće, strona SED, w mojej publikaciji lědma předstaja, je lochko wotmołwić: Njeje to tema knihi. Přispomnjenje, zo bě NDR legitimny stat, zda so mi być woprawnjene. Nic pak, kaž je Sieghard Kozel pisał, zo bě NDRska towaršnosć legitimna. Towaršnostny porjad njebě legitimny, dokelž bě w mnohim nastupanju nječłowjeski, mjez druhim w skutkowanju tajneje policije. Wona měješe mjenujcy nadawk, ludnosć wobstražować a njepřećelow likwidować. W demokratiskim staće njesłuža organy mocy, tež wěstotne organy, tomu, samoknjejstwo jedneje strony wobškitać, ale tomu, demokratiski porjad zawěsćić.

Zapósłane (04.11.16)

pjatk, 04. nowembera 2016 spisane wot:

Regina Šołćina z Konjec poby tydźenja na zarjadowanju k 15. róčnicy šulskeho zběžka w Chrósćicach a so wupraja:

Zajimcy a sympatizanća kaž tež wojowarjo wo tehdyšu dobru wěc běchu přišli nadźijejo so, někajke, hdyž tež snadne, pozitiwne rezultaty našeho tehdyšeho boja směć sobu domoj wzać. Nažel pak dyrbjach zwěsćić, zo njejsu zamołwići trěbne wučby z tehdyšeje wopačneje a zahubneje šulskeje politiki sćahnyli – nastupajo šulski zakoń woni na blaku teptaja, hrajkajo sej z paragrafami a artiklemi. Smy drje tehdy stratu poćerpjeli, ale přiwšěm docpěli, zo njejsu wšitke serbske šule zawrěli a jedyn wulki šulski „silo“ něhdźe na zelenu łuku stajili!

Berlin (ML/SN). „Zetkam-li w Sakskej zmužitych ludźi, kotřiž so za demokratiju a čłowjeske prawa zasadźeja, da so stajnje wjeselu.“ Takle wotmołwi wiceprezidentka Němskeho zwjazkoweho sejma Claudia Roth (Zeleni) na prašenje redaktorki Berlinskeje nowiny Die Welt Claudije Kade, „hač so wona hižo na swój přichodny wopyt w Sakskej wjeseli?“ Pod nadpismom „Sym drje projektowa płonina za prawicarsku hidu“ wotmołwja znata politikarka Zelenych w interviewje cyłoněmskeho dźenika na prašenja w zwisku ze šćuwańcu na reprezentantow zjawnosće we wobłuku swjatka němskeje jednoty w Drježdźanach.

Po faktach smjerć- nahladny fundus

srjeda, 26. oktobera 2016 spisane wot:

Z knihami wo politiskim systemje Němskeje demokratiskeje republiki (NDR) so w Němskej mjerwi. Špatne to z wjacorych přičin njeje: Naši potomnicy budu so prašeć chcyć a dyrbjeć, čehodla je NDRska opcija „noweje towaršnosće“ zwrěšćiła, kotre faktory su za to byli a čehodla je system, kotryž pječa hižo wot swojeho poroda we sebi kaž bolaca a njelěkujomna chorosć wirusa rozpadowaše, implozije měješe, přiwšěm štyrceći lět přežiwił. Jedna z najbóle rozrostłych hałužkow běše statna bjezstrašnosć. Ćim bóle, dokelž so jako tarč a mječ strony – knježaceje Socialistiskeje zjednoćeneje strony Němskeje (SED) – rozumješe. Čitajo wšo móžne wo tajnej słužbje ministerstwa za statnu bjezstrašnosć (MfS) a znajo přez mnohe lětdźesatki reelne žiwjenje w realnje eksistowacym socializmje NDRskeje barby so dźiwaš, čehodla so poprawny nadawkidawar wo wjele mjenje přeslědźa, analyzuje abo atakuje. Tole so tež prašach, čitajo nowu knihu Tima Meškanka wo „Serbach we woku statneje bjezstrašnosće“. Njech je, kaž je, kniha skići dosć maćizny, so ze stawiznami NDR a w njej serbskeho ludu zaběrać.

Hórka wěrnosć

srjeda, 26. oktobera 2016 spisane wot:

Jako w lěće 2010 Thila Sarrazinowa prěnja a bjezmała profetiska kniha wuńdźe a telewizijny moderator so kanclerki Angele Merkel za jeje měnjenjom prašeše, wona wotmołwi: „Ja njejsym knihu čitała a njebudu ju tež čitać!“ (Dźens móhli rjec: Hdy nož by ju čitała!). Móžno, zo budźe reakcija na najnowšu Tima Meškankowu knihu „Sorben im Blick der Staatssicherheit – Die Akten der K5 und des MfS 1949–1989“ podobna abo znajmjeńša tajka a wonajka mjez Serbami.

Z rjadu tych Serbow abo w serbskich institucijach skutkowacych ludźi, kotřiž za statnu bjezstrašnosć NDR dźěłachu, je so wjetšina dawno hižo ze zemskeho byća zminyła. 132 inoficialnych sobudźěłaćerjow stasi (IM) předstaja Meškank w přehledźe na stronach 185–195 z mjenom a skrytnym mjenom.

Budu knihu starym kolegam a znatym poručeć

srjeda, 26. oktobera 2016 spisane wot:

Do dalokeje měry Serbja wědźa, zo je dr. Timo Meškank sorabist, stawiznar a stasi-eksperta. Hižo wjele lět wón bojownisce a wuspěšnje skutkowanje statneje bjezstrašnosće w Serbach wotkrywa, byrnjež znate było, zo so to někotremužkuli Serbej njespodoba. Nazymu je w LND jeho druha studija na tym polu wušła „Sorben im Blick der Staatssicherheit“.

Z předsłowa wučitach, zo je awtor přećiwo stawiznarjam, kotřiž stawizny w datych wobstejnosćach na najnowši staw łžě přinjesu. Wón interpretuje połoženje Serbow w druhej diktaturje na zakładźe žórłow. Jeho zapis žórłow přeradźa, zo je zaso w archiwach za aktami honił. Što je tam z nich zhonił a nazhonił? Što po- srědkuje wobhonjeny fachowc w nowej knize němskim a serbskim čitarjam?

A što měniće Wy?

srjeda, 26. oktobera 2016 spisane wot:

Sće knihu Tima Meškanka hižo čitali? Što Was jima, kak tule jara wobšěrnu ediciju přijimujeće? Redaktorojo našeho wječornika wjesela so nad Wašimi myslemi-dopisami, zo by so wuměna wo knize a wo w njej načatej maćiznje na tymle městnje dale wjedła.

Redakcija Serbskich Nowin

„Skoro wšitcy Serbja su muzikanća“

štwórtk, 20. oktobera 2016 spisane wot:

W čěskim Liberecu bě hač do kónca septembra wustajeńca serbskeje narodneje drasty k wobłukej „Kwas we Łužicy“. Eksponaty pochadźachu z Róžeńčanskeho drastoweho fundusa. Sobuawtorka wustajeńcy Monika Cyžowa měješe interview z Liberecskej nowinu, kotryž je nětko­ w najnowšim wudaću měsačnika Česko-lužický věstník wozjewjeny. Knjeni Cyžowa w čěskej rěči powědaše, kak běchu spočatk 1990tych lět z natwarom fundusa započeli. Wustaji, zo serbscy młodostni a dźěći rady narodnu drastu noša, k tomu rejuja. Měnješe, „zo su skoro wšitcy Łužiscy Serbja muzikanća abo w někajkim ansamblu spěwaja“.

Zapósłane (14.10.16)

pjatk, 14. oktobera 2016 spisane wot:

Cyril Pjech z Berlina wupraji so k přinoškej w Serbskich Nowinach wo rotundźe w Praze:

Serbske Nowiny rozprawjachu 10. oktobra pod nadpismom „Maćica Serbska podpěruje rekonstrukciju rotundy“ wo tym, zo je Maćica Serbska pjenježnje podpěrała po namołwje Karloweje uniwersity rekonstrukciju cyrkwički swjateho Václava w Praze. W nowinje bě widźeć model rotundy, wot kotrejež su po wšěm zdaću jenož archeologiske zbytki wostali.

Jako to widźach, dopomnich so hnydom na rotundu, kotraž je hač k wysokosći třěchi zdźeržana a zwisuje tež z Čěskej, ale steji w Němskej a to na kromje městačka Groitsch njedaloko Lipska. Rotunda steji na hórce, na kotrejž bě něhdy korčma, pod kotrejž nańdźechu tutu rotundu. Wězo praji nam mjeno města, zo bě tam hrodźišćo, słowjanske, serbske (nic milčanske!), na kotrež natwari sej němski knjez hród.

Zapósłane (13.10.16)

štwórtk, 13. oktobera 2016 spisane wot:

W Serbskich Nowinach z dnja 11. oktobra steješe pod nadpismom „Załožba spěchuje wosom projektow ...“. Lubina Hajduk-Veljkovićowa z Lipska k tomu přispomnja:

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND