Zapósłane (10.05.16)

wutora, 10. meje 2016 spisane wot:

Pawoł Rota z Ralbic podawa trěbne wudospołnjenje rozprawy w februarskim Věstníku wo powójnskich podawkach w Róžeńčanskej šuli nazymu 1945:

Zajimowani čitarjo Serbskich Nowin wědźa, zo jim Mikławš Krawc-Budyski prawidłownje rozprawja, što w Praze wuchadźacy měsačnik Česko-lužický věstník ze Serbow piše. K powěsći w februarskim wudaću wo „stawkowanju serbskich dźěći přećiwo němskim wučerjam w Róžeńće a w Ralbicach nazymu 1945“ chcył něšto dodać. Wo Ralbicach wšak ničo njewěm. W Róžeńće sym to dožiwił.

Wuchadźišćo: Z kóncom Druheje swětoweje wójny 8. meje 1945, z našim narodnym wuswobodźenjom, je w serbskim ludźe runjewon wubuchnyło narodne wědomje. Wot dorostłych je škrička přeskočiła na dźěći, kaž su to starobje wotpowědnje zrozumili a zwoprawdźić móc myslili. A to měješe wuskutk w šuli, kiž pak je z kolijow wujěł. Zo „su šulerjo němskeho wučerja zbili“, kaž to Věstník piše, wobswědčić njemóžu. Běch tehdy šuler 8. lětnika w Róžeńće.

Zapósłane (06.05.16)

pjatk, 06. meje 2016 spisane wot:

Na přinošk Křesćana Krawca ze 17. měrca 2016 w Serbskich Nowinach poćahuje so Helmut Schippel z Njebjelčic:

Skerje připadnje zhonich wo přihłoso­warjach pomjatneje tafle za zamordowaneho pólskeho nućeneho dźěłaćerja Staszeka we Łomsku. Poćah k němskej holcy bě jeho zahuba. Zasudźichu jeho k smjerći a nuzowachu mnohich cuzych dźěłaćerjow kaž tež Němcow a Serbow, jeho wotprawjenju přihladować. Na tule njeprawdu dyrbjało so trajnje dopominać. To móhło so stać z pomjatnej taflu pola Łomska abo, kaž su to w Njebjelčicach činili, ze skulpturu.

Zapósłane (25.04.16)

póndźela, 25. apryla 2016 spisane wot:

Zrudźaca powěsć so we Wotrowje rozšěri, zo je něhdyši šulski nawoda Jan Herman nimale 100lětny zemrěł. K tomu piše Jan Wjenk w mjenje Wotrowskich šulerjow:

Narodźiwši so do wulkeje swójby přežiwi Jan Herman hrózbnu Druhu swětowu wójnu a sta so w Radworju z wukubłanym nowowučerjom. Tam zezna w susodnej wsy pozdźišu mandźelsku Adelheid. Do mandźelstwa narodźichu so jimaj štyri dźěći. Jan měješe zbožo, přińdźe do Wotrowa a wučerješe z Janom Meškankom, Cyrilom Nawku, Francom Kubašom a Jurjom Grósom. Dźěći, mjez nimi mnoho ćěkancow, chodźachu dwaj lětnikaj hromadźe do jedneje rjadownje. To měješe tež swoje lěpšiny. Na jednej stronje słyšachu, što starša rjadownja wuknje a lěto pozdźišo bě to za nich wo­spjetowanje, su-li dokładnje kedźbowali. Při tym nawuknychu mnozy ćěkancy tež serbšćinu a stachu so samo pozdźišo wučerjo.­

Něhdźe 400 přisłucharjow pjelnješe minjeny pjatk žurlu Berlinskeho wulkopósłanstwa Ruskeje federacije, zo bychu swjatočny koncert ZSW w kooperaciji z SLA dožiwili. Smy so wobhonili, što k podawkej měnjachu.

Maksymilian Nawka z Ingolstadta: Samo na sebi bě to jara poradźeny koncert. Wězo, hdys a hdys su hudźbnicy tróšku njekoncentrowani hrali – ale to so stanje, to je wuměłstwo, to je hudźba, to je awtentisce. Kulisa tule we wulkopósłanstwje je krasna – jara pompozne wšitko, jara wulke. Myslu sej, zo so tónle ramik derje hodźi za prapremjeru.

Zapósłane (19.04.16)

wutora, 19. apryla 2016 spisane wot:

Pod nadpismom „Trjebaja Serbja hišće serbskorěčnu sorabistiku?“, poćahujo so na přinošk w SN z dnja 9. měrca, piše Christiana Piniekowa z Choćebuza:

Berlin (ML/SN). „Z nadběhami na ćěkancow w Budyšinje a Clausnitzu ma sakski ministerski prezident Stanisław Tilich hišće wjac dźěła hač hewak a wulku potrjebu k wujasnjenju. Sebje samomu nima ničo wumjetować. Jako katolski Serb wón wě, što to woznamjenja, mjeńšinje přisłušeć, a jedna po tym. Tilich ma kruty orientaciski ramik.“ W Berlinskim cy­łoněmskim dźeniku Die Welt pisaše Jacques­ Schuster njedawno w cyło­stronskim přinošku wo šefje sakskeho knježerstwa jako „mužu hódnotow“.

Nowina cituje Tilicha: „Rasizm a prawicarski ekstremizm stej mi cuzej. Jónu su spytali mje jako sympatizanta předstajeć. Absurdne.“ Čitar zhoni: „Stanisław Tilich ma nutřkowne wobhrodźenje, kotrež da jemu krute stejišćo, złožowace so na štyri stołpy: swójbu, katolsku wěru, serbski pochad a přisłušnosć k mjeńšinje. Tilich powěda, kak wjesoły je, zo přez swój serbski pochad běžnje pólsce a čěsce rěči. Wotewrjenje rěči wo zawisćach mnohich Saksow na Serbow, dokelž su so woni w NDR pječa lěpje měli. Statej bě derjeměće jeničkeje mjeńšiny z widom na wuchodoeuropskich susodow wažne.

Měli bóle praktisce myslić

wutora, 12. apryla 2016 spisane wot:

Po naprašowanju sćelaka ZDF dwěluje wjetšina ludźi na tym, zo móža so ćěkancy w přichodnych lětach na dźěłowych wikach integrować. Bianca Šeferowa je so za měnjenjemi abo nazhonjenjemi mjez čitarjemi wobhoniła.

Monika Cyžowa, předsydka Zwjazka serbskich rjemjeslnikow: Widźu wosebje nastupajo rěčnu barjeru wulki problem. To drje je ćežko, ćěkancow do dźěła zakótwić. Trjebamy dźesać lět, zo bychmy ludźi na woprawdźitych fachowcow wukubłali. Dwěluju na tym, zo to ćěkancy w běhu dweju abo třoch lět zdokonjeja.

Zapósłane (07.04.16)

štwórtk, 07. apryla 2016 spisane wot:

Lubina Žurec-Pukačowa z Choćebuza piše wo koncertnym dožiwjenju w SLA:

Minjeny pjatk wječor dožiwi zajimowany publikum w rjanej nowej žurli na Budyskej Wonkownej Lawskej pisany program. Pjeć „Serbskich rejow“ Jana­ Pawoła Nagela – hnujace to zjednoćenje słowjanskich folklornych motiwow ze srědkami moderneje hudźby – koncert zahaji. Slědowacej dwě sinfoniji Leopolda Mozarta zadobyštej so na jara spodobne wašnje do wutrobow připosłucharjow. Swoju kuzłarsku mišterku je orchester SLA našoł we wuměłči Anett Baumann, kotraž bě solistka swětosławnych wiolinowych koncertow cyklusa „Štyri počasy“ Antonija Vivaldija. Dźakowano jeje zamóžnosći a wulkotnej interpretaciji zhromadnje z orchestrom pod wuměłskim nawodom Dietera Kempy wupřestrěwachu so zynki a wobrazy nalěća, lěća, nazymy a zymy po žurli: Ptački spěwachu a žołmički pluskotachu, słónco smaleše a njewjedro hrožeše.

Tele koncertne dožiwjenje běše woprawdźe wobkuzłace, a z dušu połnej rjanych zynkow so publikum dźakowaše. Škoda, zo bě jenož tak mało ludźi pře­prošenje sćěhowało.

Połoženje Serbow 1945 rozjimane

štwórtk, 07. apryla 2016 spisane wot:

W februarskim wudaću Praskeho časopisa Česko-lužický věstník pisa běłoruski wědomostnik Kiril Šewčenko wobšěrnje wo temje „Situacija we Łužicy lěta 1945“ na stronach Čěskoserbskeho powěstnika. W předsłowje čitamy: „Tale studija zaběra so z analyzu a refleksiju wětřikojteje powójnskeje situacije we Łužicy w organje Towarstwa přećelow Serbow, w Čěskoserbskim powěstniku. Studija wuchadźa z nowinskeho swědčenja, kotrež njeposrědnje časowe nalady, zničenu atmosferu po Druhej swětowej wójnje a poćah čěskosłowakskeho hibanja k Łužicy wotbłyšćuje a pokazuje, kak wusko bě Łužica z Čěskosłowakskej spjata.“ Kiril Šewčenko cituje wjele z přinoškow předsydy towarstwa Vladimíra Zmeškala k njespokojacej situaciji Serbow, to wosebje hladajo na wulku ličbu přesydlencow z Čěskeje a Pólskeje, na wjacore pady njepřećelneho postupowanja němskich organow napřećo­ Serbam. Podate su přikłady zakročenja němskeje policije 8. decembra 1945 w Chrósćicach, hody 1945 we Wotrowje, Wojerecach, w Kulowje a dru­hdźe, runje tak hroženja napřećo Serbam we Łazu składnostnje ludličenja.

Nałožki a hordosć na serbstwo

wutora, 05. apryla 2016 spisane wot:

Berlin (ML/SN). „Do schadźenja słónca jutrowničku zakuzłanu wodu čerpać je jenož jedyn z mnohich nałožkow słowjanskeje mjeńšiny we Łužicy. Babette Zenkerowa je nawodnica Dešnjanskeho domizniskeho muzeja. Wona powěda, zo zwisuja nałožki tež z jednotliwymi wsami. ,Pola nas ma so jutrowna woda do schadźenja słónca z rěki čerpać, kotraž wot wuchoda na zapad běži, kaž je to pola nas ze Sprjewju.‘ Zenkerowa rozprawja wuběrnje wo Serbach, kotrymž su jutry z wotstawkom najwažniši swjedźeń.“

nawěšk

nowostki LND