Wo přisłušnosći k serbskemu rumej

srjeda, 24. februara 2016 spisane wot:

Drježdźany (ML/SN). „Štó přisłuša w přichodźe serbskemu sydlenskemu rumej braniborskeje Łužicy? Tuchwilu je jich 28 komunow, mjez nimi Choćebuz ze swojimi wsami. Tež města, kaž Zły Komorow a Baršć, měli za přirjadowanje rozsudźić. Hač do kónca meje maja so próstwy wo přisłušnosć krajej zapodać.“ Redaktor Christian Taubert piše pod nadpismom „Dźe wo kulturu, rěč, tradicije a korjenje“ w Choćebuskej nowinje Lausitzer Rundschau wo přisłušnosći k serbskemu sydlenskemu rumej a wo ćežach, kotrež nastachu při tym na přikład z městačkom Luboraz. „W Luborazu su wothłosowali, hač ma městačko próstwu stajić, zo chce k serbskemu sydlenskemu rumej přisłušeć. Třo měšćanscy zapósłancy hłosowachu za to, štyrjo přećiwo tomu a třo so hłosa wzdachu. Za Domowinu bě rezultat překwapjacy, zo je so jenož jedyn wjace přećiwo próstwje wuprajił. Zo započachu měšćanscy radźićeljo pozitiwnje wo přistupje rozmyslować, je sobu zasłužba Domowinskeje delnjołužiskeje rěčnicy Uty Henšeloweje. Wona předstaji w měšćanskim parlamenće swójsku dokumentaciju wo serbstwje Luboraza.

Posćić so –haj abo ně?

wutora, 16. februara 2016 spisane wot:

Štyrceći dnjow bě so Jězus w pusćinje posćił, a to je dźensa hišće z přikładom za póstny čas wot popjelneje srjedy hač do ćicheje soboty. W srjedźowěku bě jenož dowolene, jónu wob dźeń jěsć, a to wječor. Alkohol, mjaso a jejka běchu zakazane. Druhi Vatikanski koncil 1965 njeje ničo wulce na tymle principje za katolikow změnił. Ewangelscy křesćenjo wuwichu před 25 lětami akciju „7 tydźenjow bjez“ , kotraž namołwja, so woblubowanych zwučenosćow wzdawać. Smy so mjez čitarjemi SN wobhonili, kak abo hač so woni scyła posća.

Dr. Susanne Hozyna z Budyšina: Posćić so za mnje hłownje rěka, so kusk wróćo dźeržeć. Sym sej runje nětko tydźeń dowola za to wzała. Mój z mandźelskim wzdamoj so hač do jutrow słódkosćow, alkohola a kofeja. Spytamoj so bóle ze zeleninu a sadom zežiwić. To woznamjenja, zo tež mjaso a pječwo hišće tak husto kaž hewak na taler njepřińdźetej. Duchownje zaběram so bóle hač hewak z poeziju a rjanej literaturu. Wopytujemoj tež póstny seminar w Smochčanskim Domje biskopa Bena.

Mnozy hosćo w Patokec bróžni

štwórtk, 11. februara 2016 spisane wot:

Choćebuz (ML/SN). „Wjace hač 1 500 ludźi wopyta loni kładźitu bróžnju na Horach, wo kotruž so ludowa wuměłča Birgit Patokowa stara. Hosćo pochadźeja mjeztym ze wšěch kónčin swěta. Wo starym twarjenju z lěta 1768 běchu samo w USA zhonili. Z tamnišeho zwjazkoweho stata Maryland je Birgit Patokowa loni prěni króć wopytowarjow witała.“ Nowina Lausitzer Rundschau tydźenja wo tym wobšěrnje pisaše a citowaše Birgit Patokowu: „Hosći regiona je najskerje dobre wabjenje za łužisku jězorinu na našu bróžnju skedźbniło. Američenjo běchu přewšo zahorjeni. Mějachmy tež hosći ze Šwicarskeje, Nižozemskeje a Čěskeje. Samo pućowanske busy pola nas zastawaju. Lětsa stej sej hižo dwě wjetšej skupinje turistow bróžnju z ludowuměłskej wustajeńcu wobhladałoj.“

Zawrjene mjezy kaž za čas NDR?

wutora, 09. februara 2016 spisane wot:

Kak móhli so přiběracych ličbow ćěkancow wobróć? Smy so w Serbach wobhonili, hač dyrbjeli so hranicy Němskeje zawrěć a z brónjemi zakitować.

Jadwiga Malinkowa, fararka w Slepom: Je to wopačny puć, ludźi w nuzy ze zawrjenymi hranicami abo samo z brónjemi witać. Nimo toho njewidźu, kak dyrbjało so to praktisce přesadźić. Přeju sej za swojej dźěsći, zo móžetej w Europje bjez hranicow wotrosć. Abo chcemy woprawdźe zaso zawrjene hranicy kaž w NDRskim času? Přećiwo přičinam, čehodla ludźo ćěkaja, dyrbimy něšto činić a tež wo našim žiwjenskim standardźe rozmyslować.

Marko Šiman, zapósłanc CDU w Sakskim krajnym sejmje: Hdyž Schengenski rum hižo wjele měsacow njefunguje, dyrbi němski stat sam skutkowne naprawy k zawěsćenju swojich mjezow přesadźić. Ilegalne zapućowanje do Němskeje tež z Čěskeje a Pólskeje njeje akceptabelne. Tule je zwjazkowe knježerstwo wužadane, zo by mjezy zawěsćiło, zapućowacych registrowało a ilegalnemu ranjenju mjezow zadźěwało. Štóž nětko njejedna, wohrožuje Europsku uniju.

Zetkanišćo Serbski seminar

pjatk, 05. februara 2016 spisane wot:

W najnowšim čisle časopisa Česko-lužický věstník móže předsyda Towarstwa přećelow Serbow (SPL) Lukáš Novosád tójšto zwjeselaceho wo Praskim Serbskim seminarje rozprawjeć. Znajmjeńša hač do lěta 2025 je dom wot ministerstwa šulstwa „požčeny“, to jako „dźiwa- dło, kino, přednoškowy a konferencny centrum a předewšěm jako towaršnostne srjedźišćo, w kotrymž so ludźo často zetkawaja“. Kniharnja a archiw stej sporjadkowanej, w přizemju je bydlenje do­twarjene. Novosád zwěsća, zo je so w seminarje „skónčnje porjadne žiwjenje započało“. Wón mjenuje mjez pomocnikami-darićelemi wjacorych Serbow.

W Serbskim seminarje wotmě so loni nazymu zarjadowanje „Letní slavnost Horní Lužice“, kontaktoweje kenclije Sakskeje, w domje sydlaceje. Wozjewjenej stej witanskej narěči předsydy SPL a Jurja Łušćanskeho. Novosád namołwješe Serbow, „so mocy hłosa njebojeć a serbšćinu stajnje zaso nałožować“.

Młody Japanjan serbšćinu wuknje

štwórtk, 04. februara 2016 spisane wot:

Drježdźany (ML/SN). „Zo by narodnu mjeńšinu we wuchodnej Sakskej lěpje zeznał, je Yoshihisa hižo druhi króć do Budyšina přijěł, do stolicy Serbow. Wurjekować je jemu hišće ćežko, ‚z čitanjom to hižo dźe. Mnohe syčawki dyrbju hišće trochu zwučować, praji hóstny student na uniwersiće w Halle. Wo Serbach bě wón prěni króć wot swojeho profesora Gora Christopha Kimury w Tokiju słyšał. Poprawom je pola njeho tehdy słowakšćinu a pólšćinu wuknył.“

Takle pisaše Miriam Schönbach wo 20lětnym Yoshihisy Hagiwaru, kiž chce słowjanskej rěči Hornjeje a Delnjeje Łužicy nawuknyć, minjenu sobotu w nowinje Dresdner Neueste Nachrichten. Pod nadpismom „Z Tokija do Budyšina: Japanjan hori so za serbšćinu“ předstaja žurnalistka přećela serbskeho ludu. Japanjan powěda: „Rěče mje zajimuja. Wone tworja mosty mjez kulturami. Mój profesor, specialist za němske a europske studije, powědaše mi wo narodnych mjenšinach w Němskej, a ze Serbami so wón wuznawa. Jeho informacije wo ‚sorubu‘ – japanske zapřijeće to za Serbow – su mje pozbudźili, wukrajny semester w Němskej planować.“

Zapósłane (03.02.16)

srjeda, 03. februara 2016 spisane wot:

K wčerawšemu dopisej Marje Michałkoweje měni rěčnik iniciatiwneje skupiny Serbski sejm dr. Měrćin Wałda:

Marja Michałkowa piše, „zo je so Domowina wospjet z iniciatiwnej skupinu zetkała“. Informacija cyle jednorje njetrjechi. Smy so z předsydu w zašłych pjeć lětach­ jenož tajnje zetkali a tež w lobby­jowej skupinje Domowiny wo tym rozmyslowali, hač scyła hromadźe rěčimy. Žnějachmy pak jenož wurěče. K zjawnemu dialogej njeje dóšło, tež w Zwjazkowym předsydstwje Domowiny nic. Přikład: Čłonka gremija Monika Cyžowa praji w SN z 30. apryla 2014: „Smy wobzamknyli, zo so z tym wjace njezaběramy. Na kóždym zeńdźenju pak mamy naležnosć Serbski sejmik na blidźe.“ Prawje tež je, kaž w rozprawje SN ze 26. januara 2016 rěka, zo je nam ministerka dr. Eva-Maria Stange podpěru přilubiła, „zo by mjez Serbami k zjawnemu a fairnemu dialogej dóšło“. Wona pokaza na ćeže, dialog chcyć „wothorjeka“ diktować, a rjekny, „zo chce so do wěcy hłubšo zanurić, z ludźimi rěčeć a fairnu debatu podpěrać“. Knjeni Marja Michałkowa, prosymy Was wo rozmołwu – najlěpje z ministerku dr. Stange –, zo móhli njedorozumjenja wujasnić.

Zapósłane (02.02.16)

wutora, 02. februara 2016 spisane wot:

Předsydka Rady za serbske naležnosće w Swobodnym staće Sakskej Marja Michałkowa­ reaguje na přinošk SN wo iniciatiwnej skupinje za Serbski sejmik „Ministerka pomoc přilubiła“:

26. januara 2016 bě w Serbskich Nowinach wozjewjene, zo ministerka dr. Eva-Maria Stange iniciatiwnu skupinu za legitimowane­ zastupnistwo Serbow – Serbski sejm – podpěruje. Zastupjerjo Rady za serbske naležnosće w Swobodnym staće Sakskej so dźiwaja. Čehodla?

Mějachmy jako serbska rada Sakskeje 21. januara swoje regularne posedźenje w krajnym sejmje. Mjez druhim smy so ze statnej ministerku, knjeni Stange, wobšěrnje rozmołwjeli. SN wo tym rozprawjachu. Wězo su so čłonojo serbskeje rady ministerki prašeli, što k idejam iniciatiwneje skupiny měni. Wona nam cyle jasnje wotmołwi – a tak steji to w protokolu posedźenja –, zo so do wěcowneje diskusije Serbow njeměša. Wo tym maja Serbja sami rozsudźić. Tohodla nas rozprawa w SN zadźiwa. Njemóžu sej předstajić, zo ministerka tak rozdźělnej měnjeni zastupuje.

Zapósłane (28.01.16)

štwórtk, 28. januara 2016 spisane wot:

Tomaš Bjeńš z Konjec wupraja so k rozprawnistwu wo hłownej zhromadźiznje Ralbičanskeje wohnjoweje wobory w SN z 18. januara:

Kaž Serbske Nowiny w přinošku mjez druhim rozprawjeja, njelutowaše nawoda wobo­ry Achim Měrćink z kritiskimi słowami napřećo Ralbičansko-Róžeńčanskej gmejnskej radźe a jich čłonam a cituje jeho, „zo pozicija někotrych radźićelow Swobodneho wolerskeho zjednoćenstwa Delany (SWZD) pokazuje, zo nimaja woni respekt a njewědźa hódnoćić, hdyž wobornicy druhim pomhaja a so za mzdu njeprašeja“. Zo njeje swoju kritiku jenož připódla, ale cyle wědomje a raznje zwuraznił, woznamjenja, zo ćěri Achim Měrćink wědomje klin mjez wohnjowu woboru a za nju zamołwitu gmejnsku radu.

Zapósłane (26.01.16)

wutora, 26. januara 2016 spisane wot:

K rozprawje wo wuradźowanju zhromadźizny zarjadniskeho zwjazka, wozjewjenej w SN z 15. januara, zastupowacy wjesnjanosta gmejny Ralbicy­Róžant a čłon zarjadniskeje zhromadźizny Tomaš Bjeńš z Konjec slědowace přispomnja:

nawěšk

nowostki LND