Dźe wo prawa małych ludow

štwórtk, 07. meje 2015 spisane wot:

Srjedź apryla je EFA swoju lětušu hłownu zhromadźiznu w Budyšinje wotměła. Serbske Nowiny wo tym rozprawjachu. K dopomnjeću: EFA (European Free Alliance, Europska swobodna alinaca), je politiska strona, kotraž wopřijima ně­hdźe 40 stron małych ludow Europskeje unije. Jedna z nich je Łužiska alianca (ŁA). EFA zasadźa so za samopostajowanje małych ludow. Wona twori ze Zelenymi zhromadnu frakciju w Europskim par­la­menće, hdźež je z dwanaće zapósłan­cami zastupjena. Na namjet ŁA wotmě EFA swój 13. zjězd w Budyšinje, na kotrymž wobdźěli so 150 zastupjerjow stron małych ludow z 18 krajow, mjez nimi pjeć zapósłancow Europskeho parlamenta. Předsyda ŁA je jich w mjenje Serbow we Łu­žicy powitał. Budyski krajny rada Michael Harig (CDU) přewza patronat. Jeho­ zastupjerka Birgit Weber měješe wulkotnu narěč. Nawodnistwo EFA ma 13. hłownu zhromadźiznu za najpłódnišu w swojich stawiznach.

Widaj ­na kongres EFA

štwórtk, 07. meje 2015 spisane wot:
u Serbske Nowiny su Klawsa Thielmanna a Martina Lorenzena prosyli, swoje mysle napisać. Foto: Axel Arlt

Zapósłane (05.05.15)

wutora, 05. meje 2015 spisane wot:

We wudaću Serbskich Nowin z 13. apryla wozjewje­nemu přinoškej wo dźěle Rěčneho centruma WITAJ za wuwiwanje serbšćiny maja dr. Sonja Wölkowa, dr. Beata Brězanowa, dr. Hauke Bartels slědowace wudospołnjenja:

Zapósłane (29.04.15)

srjeda, 29. apryla 2015 spisane wot:

Ke komentarej Axela Arlta w Serbskich Nowinach z 22. apryla 2015 pod nadpismom „Skerje fawca, nic pak připóznaće“ ma dr. Měrćin Wałda w Njeswačidła slědowace přispomnjenje:

W mjenowanym komentarje rěka, zo je dwělomne, „čehodla njeje so město skromnuškeje horstki přitomnych Serbow wjace čłonow iniciatiwneje skupiny za Serbski sejmik abo znajmjeńša jeje rěčnik za Hornju Łužicu na jara informatiwnych plenumach wobdźěliło“. Tomu dyrbi hornjoserbski rěčnik iniciatiwneje skupiny wuznać, zo njemóžeše so wobdźělić, dokelž měješe operaciju a je tohodla kruće chory pisany. Wo přihot konferency, wo referenta a dalše wěcy pak je so wón aktiwnje starał. Na zarja­dowanju běchu wšak z mojeho wida pjećo­ z našeje skupiny.

Młyn ludźi wabił

wutora, 28. apryla 2015 spisane wot:

Zahajenje sezony z Dnjemi we łužiskej jězorinje wabješe sobotu wjace hač sto hosći na wodźenja do Krabatoweho młyna w Čornym Chołmcu. Katrin Demczenko je so někotrych prašała:

Kora Rottgardt z Wojerec: Smy prawi­dłownje tu a znaju powěsć wo Krabaće. Tudyše wuwiće ze zajimom sćěhuju.

Dieter Kain z Hessenskeje: Widźu młyn prěni raz a wón něšto wuprudźa. Sym wćipny na wodźenje, wšako chcu něšto wo Krabaće zhonić.

Veronika Lyssy z Wojerec: Kolesujemy rady po jězorinje. Poskitk Krabatoweho młyna so nam spodoba. Chcemy tež raz zastupne lisćiki za Krabatowy festiwal dó­stać. Njeje rjenje, zo su přeco wupředate.

Maren Apel z Lubina: Smy wo Dnjach we łužiskej jězorinje w nowinje čitali a tuž so z awtom na puć podali. Naša mać znaje film wo Krabaće a chcyše skónčnje raz tónle młyn widźeć.

Rita Plamann z Wojerec: Znaju Kra­batowu powěsć a wašnje, kak ju ludźom po­srědkuja. Dny w jězorinje su dobra wěc, informacije na dróhach, hdźe so što wotměwa, móhli lěpše być.

Z 18 fotami serbskich nałožkow

srjeda, 15. apryla 2015 spisane wot:

Berlin (ML/SN). „Do najznaćišich nałožkow Serbow słuša jěchanje křižerjow. Zdawna swjeća katolscy Serbja Hornjeje Łužicy jutrowničku w dołhich, při kóždym wjedrje so podawacych procesionach a wozjewjacych zrowastanjenje Chrystusa. W swojej archaiskej chutnosći je to hnujace dožiwjenje – tež za ateistiskich přihladowarjow.“ Takle piše Berlinska nowina Neues Deutschland w přiłoze, w kotrejž wozjewi 18 čornoběłych wuměłstwowych fotow wo serbskich nałožkach. Fota bě wot lěta 1974 do 1984 znaty fotograf reportažow Ulrich Burchert zhotowił. Dźenik piše: „Intensiwnje je wón kulturne žiwjenje, nałožki Serbow wobkedźbował. Wot poroda a křćeńcy hač k smjerći a chowanju, wot spočatka hač ke kóncej čłowjeskeje eksistency pěstuje­ słowjanska mjeńšina we Łužicy swoje tradicije. Burchert pokazuje ze swojimi wobrazami kołoběh lěta runje tak kaž běh žiwjenja.“

Regina Šołćina z Konjec wupraja so w aktualnej debaće wo najnowšej inscenaciji Budyskeho NSLDź „Mój wuměrjeny kraj“:

Dołho přemyslowach, hač zabjeru stejišćo k dwěmaj kritikomaj w SN ze 26. měrca k hrě „Mój wuměrjeny kraj“. Sprěnja so dźiwam, čehodla so tajke wěcy pro a kontra w SN njewobjednawaja. Zdruha sym sej hru tohorunja wobhladała a mam hinaši wid na nju. Tež jewišća storča stajnje zaso na swoje hranicy, přirodu­ a jeje temy z konfliktami w zašłosći a přitomnosći wuměłsce přihla­dowarjam zbližić.

Wo hidźe přećiwo Serbam

štwórtk, 09. apryla 2015 spisane wot:

Frankfurt n. M. (ML/SN). „Wospjet buchu w Hornjej Łužicy Serbja nadpadnjeni. Nětko je policija někotrych podhladnych zwěsćiła.“ Wo tym rozprawješe we wulkim­ němskim dźeniku Frank­furter Allgemeine Zeitung (FAZ) Stefan Locke w połstronskim přinošku pod nadpismom „Stara hida w nowym šaće“. Nowinar­ skedźbnja na po­dawki loni nazymu, na nadpady a wohroženja serbskich młodostnych na rejwanskich zabawach. „Zjawnosć zhoni tole přez čitanski list młodostneho, kotryž w Serbskich Nowinach wopisowaše, kak bě so srjedź oktobra na diskotece Budyskeho Serbskeho gymnazija w Šunowje něhdźe 15 prawicarsce ekstremnje wusměrjenych młodostnych zjewiło. Na chódbj­e wobkedźbowachu woni kóždeho, kiž serbsce rěčeše. Po puću k awtu rjejachu parole přećiwo Serbam.“

Zapósłane (02.04.15)

štwórtk, 02. apryla 2015 spisane wot:

Pod nadpismom „Čorny blak na běłym lacu Domowiny?“ wupraja so Jěwa­Marja Čornakec w mjenje změrcowskeho wuběrka ke komentarej Axela Arlta w SN z 31. měrca nastupajo 17. hłownu zhromadźiznu třěšneho zwjazka:

Změrcowski wuběrk ma nadawk, konflikty mjez čłonami Domowiny změrować. Hdyž pak su we wuběrku samym diskrepancy, je zadźiwanje ćim wjetše. Što tči za tym, zo wuprajichu čłonojo změrcowskeho wuběrka Hajkej Kozelej jako předsydźe njedowěru, na čož wón sobudźěło w gremiju sam skónči? Na žadyn pad njeje na tym wina, kaž Axel Arlt w swojim komentarje twjerdźi, „diskrepanca mjez nim (Kozelom, red.) a předsydu Domowiny“.

Što je so stało? Změrcowski wuběrk bě so wot decembra z wěstym zapodaćom zaběrał. Wotpowědnje změrcowskemu porjadej Domowiny přewjedźe wuběrk jednanje, na kotrymž pak so Hajko Kozel njewobdźěli, dokelž bě so sam jako w naležnosći za­jaty přizjewił.

Zapósłane (01.04.15)

srjeda, 01. apryla 2015 spisane wot:

Ke kóždolětnej debaće wo dosć wysokim niwowje volleyballistow z pólskeje Tokarnje na pokalu Domowiny piše Zbigniew Pawolski z Hrubjelčic:

Kóžde lěto to samsne: Po volleyballowym turněrje wo pokal Domowiny dźe wo prašenje, w kotrej lize přećeljo z Tokarnje poprawom hraja. Lětsa – minjenu sobotu – dyrbjachu samo pisomnje wobkrućić, zo su hobbyjowi hrajerjo. Při tym je wěc poprawom cyle jednora. Kóždy, kiž to chcyše, hač na kromje hrajnišća, w přestawkach abo wječor w Domje biskopa Bena, móhł to w rozmołwje z pólskimi hrajerjemi zhonić: Volleyball je w Pólskej narodny sport čo. 1. Kóžda wjes komuny Tokarnia ma sportowu halu, w kotrejž móže kóždy wjackróć wob tydźeń trenować. Kóždej dwaj měsacaj jedna ze wsow turněr organizuje. To su hry a wjeselo za wšitkich. Loni wotměchu so w Pólskej swětowe mišterstwa we volleyballu muži. W kónčnej hrě přewiny Pólska zakitowarja titula, trójneho swětoweho mištra Brazilsku z 3:1.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND