Mysle, dwěle, prašenja

srjeda, 24. oktobera 2018 spisane wot:
Wólby do Serbskeho sejma

Njeznaju nikoho, kotryž by ideju serbskeho parlamenta zasadnje za wopačnu měł. Tež wutworjenje serbskeje korporacije zjawneho prawa drje nima nichtó za zwoprědka špatnu wěc. Přiwšěm słyšiš tuchwilu na přewažnje serbskorěčnych wsach tójšto ludźi, kotřiž zwuraznjeja – raz wótřišo, raz zaćichim –, zo njejsu přezjedni z postupowanjom iniciatiwneje skupiny za tak mjenowany „Serbski sejm“. Chcył někotre mysle wo problematice sformulować:

Česću sej angažement kóždeho, kotryž so za Serbstwo zasadźuje. Widźu a připóznawam prócu a dźěło sejmarjow. Inicia­tiwa je docpěła ludźi, kotřiž njeběchu dotal w serbskej zjawnosći aktiwni. Sprěnja je to rjad Serbow zwonka Łužicy. Zdruha pochadźa nahladny dźěl sym­patizantow sejma z kónčin, hdźež serbska rěč a kultura dźensa skromnu rólu hra­jetej. Woni widźa w mjenowanej inicia­tiwje šansu, so zaměrnje na serbskim žiwje­nju wobdźěleć. Zestawa přiwisnikow pokazuje snano na – woprawdźite abo začuwane – dźěry w etablě­rowanych strukturach, kotrež dyrbjeli – a hodźeli – so zapłatać.

Nastupajo wólby Serbskeho sejma piše dr. Christiana Piniekowa z Choćebuza:

Dźakuju so redakciji SN za wotćišć wobkedźbowanjow Měrka Šołty wokoło wólbow Serbskeho sejma (SN z 19. oktobra 2018). Rěča mi z wutroby. Dodać chcyła, zo běchu so reformowe mocy Serbskeje narodneje zhromadźizny a Wěteńčanskeje iniciatiwy bohužel zateptali, wólby Serbskeho sejma su prěnje cyłoserbske wólby scyła.

Škoda, zo njejsu wšelake towarstwa wažnosć a móžnosće tutoho podawka hišće spóznali. Być přećiwo serbskemu wuznaću a być přećiwo wólbam je runjewon wuraz strachoćiweho wustupowanja, kotrež sylnja njewolerjow a wosłabja demokratiju.

Zapósłane (19.10.18)

pjatk, 19. oktobera 2018 spisane wot:

Měrko Šołta z Budyšina: Serbski sejm – nowa šansa abo spočatk kónca?

Wěsty njeměr knježi tuchwilu w Budyskim Serbskim domje. Něšto so hiba, ale nic w nim. Něšto nowe serbske chce so załožić, a to bjez wotžohnowanja zarjada abo samo zwjazkoweho předsydstwa. Serbja maja sej swój sejm wolić. Wězo je to najprjedy jónu jeno zhromadźenstwo, něšto, štož ma a budźe so hakle skonstituować. Čehodla pak tajke přećiwnistwo? Čehodla sobu nječinja? Někotři maja tele wólby skoro za statnu aferu.

Wšelacy hižo nětko sejmej wumjetuja, zo njebudźe serbski dosć – cyła Domo­wina wobsteji hižo po połojcy z němsce rěčacych Serbow – a zo njebudźe jed­nan­ska rěč serbska – w zwjazkowym předsydstwje wjetšina sobustawow ze srjedźneje a Delnjeje Łužicy lědma něšto zapřim­nje, hdyž so tam hornjoserbscy mjez sobu wurěčuja – atd. Dale šěri so strach před němskej zjawnosću – zo móhli­ Němcy přewjele zhonić wo serbskej realiće, serbskich wobstejnosćach, snano samo napřećiwnych měnjenjach. A to w medijowym lětstotku!

Chwalba čěskemu knježerstwu

wutora, 16. oktobera 2018 spisane wot:

Předsyda Praskeho Towarstwa přećelow Serbow (Společnost přátel Lužice – SPL) Lukáš Novosad měješe wobšěrny interview z předsydu Domowiny Dawidom Statnikom. Čěsko-serbski tekst (wobaj partneraj rěčeštaj w swojej maćeršćinje) bu w čisle 6/2018 časopisa Česko-lužický věstník wozjewjeny. Dawid Statnik dźakowaše so SPL za jeho skutkowanje. „Bjez SPL bychu Serbja byli wo wažneho zwjazkarja chudši“, je dźě wone „přewšo aktiwne a produktiwne towarstwo“, kotrehož skutk je „tež skutk słowjanskeje zhromadnosće“. Statnik zwurazni, zo njech „wostanje Serbski seminar dale trajny domicil SPL a zo SPL, Serbja a w samsnym domje zaměstnjeny sakski běrow dale dobre styki wudźeržuja“.

Zapósłane (10.10.18)

srjeda, 10. oktobera 2018 spisane wot:

Tomasz Nawka z Budyšina, woleny starosta, piše w mjenje iniciatiwneje skupiny Serbski sejm nastupajo „Požadanje wo zapisanje do wolerskeho zapisa za wólby Serbskeho sejma 2018“:

Nochcemy ničo spotorhać, štož je z wulkej prócu natwarjene a zeskutkownjene, štož smy sej nimo wšitkich ćežow wuprosyli a wudobyli. To njeje naša wola. Ale to njeje wšo a tež njespokoja, zo by naš lud dale wobstał (rěč, kultura, kubłanje, domizna). Dyrbimy so ze wšej mocu a z přeswědčenjom za to zasadźeć, zo so z etablěrowanjom Serbskeho sejma, kotryž jako korporacija zjawneho prawa (KöR) skutkuje, wutworja nowe a skutkowniše formy politiskeje wahi za naše žadanja, kryjace so ze zakładnym (němskim) prawom a nam přistejacej samostatnosću a kulturnej awtonomiju, za wobchowanje a dalewuwiwanje našeje rěče a kultury!

Mytowani čuja so česćeni

wutora, 09. oktobera 2018 spisane wot:

Přepodaće Myta Domowiny a dalšich počesćowanjow je wuznamjenjenym wulka česć. Što jim myto woznamjenja, za tym je so Milenka Rječcyna někotrych lětsa mytowanych woprašała.

Marek Rjelka, Myto Domowiny za dorost: Nam su z widom na naše skutkowanje w zašłosći myto spožčili. Snano smy druhich ludźi k tomu pohnuli aktiwni na polu serbskeje rěče być, snano tež na serbskim hudźbnym polu so an­gažować. Njejsmy drje hižo tak prezentni. Přiwšěm sej myslu, zo dale zajim zbudźamy.

Daniel Wjenk, čestne znamješko: Běch wulce překwapjeny wo tym, zo sym mjez mytowanymi. Alojs Langa je te dźěło­, kotrež wukonjam w dźiwadłowej skupi­nje Konjecy/Šunow, sam mnohe lěta činił. Tuž wón wě, kelko dźěła za tym tči. Chcemy dale ludźi zawjeselić. Móžu tuž rjec, zo budźe přichodna premjera 9. nowembra 2019 w Šunowje.

Alena Kubánková, Myto Domowiny: Sym jara zradowana była, a mam to za wulke wuznamjenjenje. Myto dawa mi impuls dale činić, dokelž maja ći, kotřiž su mje namjetowali, moje dźěło za dobre. Tuž chcu, dołhož mi to strowota dowo­la, dale za Serbow skutkować.

Zapósłane (02.10.18)

wutora, 02. oktobera 2018 spisane wot:

Na folklorny program Serbskeho ludoweho ansambla 29. septembra poća­huje so Jan Wjenk z Wotrowa:

Koncert „Naša Hanka w’ wěncu steji“ bě za­ wóčko a wucho wokřewjacy. Sym skoro jenož na dirigentku hladał a jeje woprawdźitu wulkosć wobdźiwał. Bě mi radosć, činitosć jeje porstow a rukow wobdźiwać, kak zamó Judith Kubicec wšitko wuběrn­je do skutka stajić. Program bě wulkotne dožiwjenje.

Wjele přikleska k rozžohnowanju

póndźela, 01. oktobera 2018 spisane wot:

Drježdźany (ML/SN). „Jeho wotkazanje bě – za jeho poměry ,palacy‘ apel zapósłancam wo respektnym mjezsobnym wobchadźe. Posledni raz zabra Tilich w zadnim CDU-rynku městno, posledni króć steješe wón za rěčnym pultom.“ Tak pisaše minjeny pjatk nowina Dresdner Neueste Nachrichten pod nadpismom „To běše za Stanisława Tilicha“ wo jeho poslednim dnju w parlamenće. Dźenik jeho citowaše: „Sym dźakowny za čas, kotryž móžach jako zapósłanc krajneho sejma a we wšelakich knježerstwowych zastojnstwach w tutym kraju ludźom słužić.“ Nowina dale pisaše, „zo praji wón tole w debaće wo přichodźe brunicowych rewěrow Sakskeje. Wón dźakowaše so tež opoziciji za kolegialnu mjezsobnosć. Zdobom namołwi při wšěch rozestajenjach do ciwilneho a respektneho mjezsobneho wobchadźenja, dokelž ma parlament přikład być.“ Za to dósta wjele přikleska a sylne owacije wot parlamentownikow CDU a SPD a wot bywšich, nětko bjezfrakciskich zapósłancow AfD.

Zapósłane (21.09.18)

pjatk, 21. septembera 2018 spisane wot:

Hilža Handrikowa z Wojerec zwuraznja swoje wosobinske­ měnjenje:

Smy abonenća kónctydźenskeho wudaća Serbskich Nowin a Katolskeho Posoła. Hačrunjež mam z 83 lětami tež hižo ćeže z čitanjom, tutej serbskej publikaciji jara rady čitam. Mjeztym zo nimale wšitke přinoški w Posole přečitam, so pola Serbskich Nowin druhdy dźiwam a prašam, hač je to poprawom čěski, pólski abo serbski dźenik. To jenož připódla prajene, dokelž chcu dźensa w prěnim rjedźe pochwalić wšelake jara zajimawe artikle w tutej nowinje. Runje mjenujcy sym na přikład přečitała w młodźinskej přiłoze SN wot Marije Zahonec „Mjez fjordami w Norwegskej po puću“ a wot Glorije Žurec „Publikum zapřijaty był“ a běch zahorjena. Wša chwalba tajkim młodym dopisowarjam. Bjezdwěla su tež přinoški ze susodneje Pólskeje a Čěskeje přewšo zajimawe.

Čitała sym njedawno tež knihu „Z Francom po swěće“. Je tak lochce spisana, zo sym so wjele smjała a na kóncu samo někotružkuli sylzu wuroniła, jako pytnych, kak wažna wandrowskemu jeho serbska domizna je a kak ju lubuje.

Region jako cyłk wobjednawać

srjeda, 19. septembera 2018 spisane wot:

Konferenca Domowiny „Quo vadis, Łužica“ zaběraše so z přichodnym strukturnym wuwićom. Wobdźělnicy běchu ze wšelakorymi wočakowanjemi na zarjadowanje přijěli. Hač su so wone spjelnili, za tym je so Bianka Šeferowa wobhoniła.

Regina Krawcowa, społnomócnjena za serbske naležnosće Budyskeho wo­krjesa: Dopóznaće konferency za mnje je, zo strukturne wuwiće mjezy přesahuje. Serbja móhli mosćik być, dokelž mamy wjele nazhonjenjow nastupajo mnohotnosć. Nimamy to jenož pokazać, ale so wotewrěć. Mamy Delnju a Hornju Łužicu jako cyłk zwičnić. Serbja su w regionje parlička a njedźělomny lud.

Dytaŕ Freihoff, čestnohamtski serbski społnomócnjeny wokrjesa Dubja-Błóta: Konferenca bě jara wobšěrna a zajimawa. Sym so na dźěłarničce kreatiwneho hospodarstwa wobdźělił. Tam su mnohostronske puće pokazali, što hodźi so w turizmje, kulturje a kreatiwnym hospodar­stwje zdokonjeć. Konferenca bě wažna, dokelž móžach sej z druhimi Serbami mysle wuměnjeć, za čož často přiležnosć nimam.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND