Ze 110 metrami najwyši wuheń Budyšina bu wčera z pomocu 30 kilogramow dynamita rozbuchnjeny. Do toho dyrbjachu 30 wobydlerjow a sobudźěłaćerjo 15 přede­wzaćow kónčinu wopušćić. Wuheń padny, kaž bě wot fachowcow předwidźane, na přihotowanu­ přestrjeń. Foto: Carmen Schuman

Podpěra wobhospodarjam wodźiznow wažny stołp Leaderoweho regiona Hornjołužiska hola a haty

Wot časa pomjenowanja Leaderoweho regiona Hornjołužiska hola a haty před dźesać lětami su hižo mnohe projekty zwoprawdźili. Wobłuki toho su najwšelakoriše a sahaja wot infrastruktury přez turizm hač k hospodarstwu a by­dlenjam předewšěm za młode swójby, kotrež chcychu twarsku substancu na wsy zachować a dale wužiwać. Při tym su hłowne zaměry regionalne two­rjenje, žiwjenska kwalita, kooperacija a dwurěčnosć, skrućenje zhromadnosćow a wuwiće přirody. Serbske Nowiny chcedźa so spěchowanym wjerškam přichodnje wěnować a je bliže před­stajić.

Kaž mjeno Leaderoweje kónčiny Hornjołužiska hola a haty hižo přeradźa, wodźizny region charekterizuja, štož měło so wězo tež přichodnje zachować. Přiroda dźě słuša k žiwjenskej kwaliće woby­dlerjow a zaruča zdobom wěsty dźěl ho­spodarstwa kaž rybarstwo. Njezadźiwa tuž, zo so tomu tež spěchowanski program wěnuje.

Za dwě lěće 200 nowych dźěłowych městnow

štwórtk, 27. septembera 2018 spisane wot:

Symbolisce z prěnim zarywom je předewzaće Hamburger Rieger tzwr wčera w Čornopumpskim industrijnišću zapo­čało druhu papjercowu mašinu twarić. Z inwesticiskej sumu 370 milionow eurow ma 200 nowych dźěłowych městnow nastać.

Čorna Pumpa (JoS/SN). Nowu připrawu PM 2 chcedźa w druhim połlěće 2020 startować. Z njej rjećaz wudźěłkow a rozrost předewzaća dale wjedu, kaž managing direktor Hamburger Containerbord Harald Ganster zawodnje wuzběhny. „Tak zwyšimy w produkciskim segmenće su­ro­weho běłožłobičkateho papjerca kapacitu na jedyn milion tonow. Nimo toho je bruny žłobičkaty papjerc, wšo na zakładźe sto procentow stareje papjery.“ Ganster mjenuje nowu papjercowu mašinu „najwjetši jednotliwy projekt w stawiznach předewzaća“.

Strózbe ličby wozjewili

srjeda, 26. septembera 2018 spisane wot:

Drježdźansko-Mišnjanske a Zhorjelske biskopstwo zlemjenej

Drježdźany/Zhorjelc (SN). „Mje je to zlemiło a mi to njesměrnje boli: Ja so za to hańbuju, zo su duchowni a rjadnicy čłowjesku dostojnosć dźěći, młodostnych a škitancow z nohami teptali“, zdźěli Drježdźansko-Mišnjanski biskop Heinrich Timmerevers hladajo na wčera wozjewjenu studiju znjewužiwanja njepołnolětnych přez měšnikow, diakonow a rjadnikow. Biskopstwo chce konsekwentnje pady rozrisać, kotrež samozrozumliwje zhromadne dźěło statnych zarjadow zapřija.

Projektnej lisćinje přihłosowali

wutora, 25. septembera 2018 spisane wot:

Łaz (AK/SN). Zaměrowy zwjazk Łužiska jězorina Sakska chce w časowej dobje mjez lětom 2018 do 2022 cyłkownje 18 zakładnych projektow zwoprawdźić. Tole podšmórny jednaćel Daniel Just na njedawnym posedźenju zwjazka we Łazu. Radźićeljo jednohłósnje projektnej lisćinje a prioritnym jednanjam přihłosowachu. Kóžde lěto ma so lisćina přepruwować a aktualizować. Za kóždy projekt pak je hišće swójske wothłosowanje radźi­ćelow trěbne.

„Spočatnje smy sej 160 móžnych projektow wobhladali“, Daniel Just rozkładźe. „Kónc meje z radźićelemi wo tym wuradźowachmy. Předewšěm chcemy ideje wěstotneje potrjeby a wjetšim spěchowanjom zwoprawdźić.“ Po šestym ­zarjadniskim zrěčenju mjez Zwjazkom a krajemi su mjenujcy dosć financielnych spěchowanskich móžnosćow.

Teorija, zo na suchej łužiskej pódźe jenož chójna rosće, hižo njepřitrjechi. Znajmjeńša płaći tole za lěsny wobwod, kotryž mjeztym hižo 18 lět swobodnemu knjezej Sebastianej von Rotenhan słuša. Nimo toho wobsedźi wón hišće lěsne přestrjenje wokoło Jabłońcy, Kromole a Mužakowa.

Z bliskosće Bamberga pochadźacy swobodny knjez je 69 lět stary, bě cyły čas swojeho žiwjenja lěsy wobsedźał, štož jeho powołanske žiwjenje charakterizowaše. Tež hospodarsce z jednym po cyłej Němskej najwjetšim drjewopředźěłacym předewzaću jeho tematika stajnje přewodźeše. Mjeztym ma bywši Bayerčan we Łužicy swoju domiznu a bydli w Ruśi (Reuthen). Wottam organizuje wón přetworjenje lěsa w Mužakowskim zahórku a je přewšo wuspěšny, wuslědki dźě su dotal spokojace. Wo tym zhonichu wopytowarjo 10. wodoweho a přirodoweho dnja njedawno w Grodkowskej wodarni. Regionalny zwjazk Nabu a tamniši zaměrowy wopłóčkowy zwjazk běštaj zarjadowanje zhromadnje přihotowałoj.

Za kubłanski dowol pjeć dnjow

póndźela, 24. septembera 2018 spisane wot:
Drježdźany/Budyšin (SN). Němski dźěłarniski zwjazk Sakskeje (DGB) je pjatk w Drježdźanach kampanju za zakoń zahajił, kotryž rjaduje wuswobodźenje dźěławych z dźěła, zo bychu so dale kubłali. „Pjeć dnjow chwile. Kubłanje za Saksku“ rěka hesło akcije, z kotrejž wabi dźěłarnistwo přichodne měsacy wo wulku podpěru. „Čas žiwjenja wuknyć je w dobje digi­talizacije trěbne, zo bychmy wužadanjam dźěłoweho swěta zrosćeni byli“, wuzběhny Anne Neuendorf, zastupowaca předsydka DGB Sakskeje. Nimo Sakskeje a Bayerskeje maja we wšitkich zwjazkowych krajach zakoń wo wuswobodźenju kubłanja dla. Prawo na kubłanski čas je naležnosć zwjazkoweho kraja. Sakski krajny sejm móže jón jednorje wobzamknyć. Tohodla wojuje dźěłarnistwo wo pjeć dnjow zapłaćeneho dowola na lěto, zo móhł so dźěławy powołansce, politisce, socialnje abo kulturnje dale kubłać. Z wida DGB słušatej swětaj dźěła a žiwjenja dźensa hromadźe, požadanych pjeć dnjow je „nuznje trěbny zakład“. Kampanju podpěruja dotal sakski minister za hospodarstwo a dźěło Martin Dulig (SPD) a politikarjo Lěwicy a Zelenych.

Plahowarjow rybow lětsa wosebje podpěrać

póndźela, 24. septembera 2018 spisane wot:

Rakecy (SN/BŠe). ,,Podpěrajće rybarjow a kupće rybu“, namołwješe zastupowacy prezident sakskeho rybarskeho zwjazka Georg Stähler zawčerawšim na zahajenju 17. rybowych tydźenjow při Rakečanskim hrodowym haće. Lětsa su zarja­dowanje znowa ze sakskej karpowej sezonu na jednym městnje přewjedli, tak zo je tójšto prominentnych hosći přišło. Na ležownosći Rakečanskeho hrodu je zdobom sakska rybarstwowa šula zaměstnjena a skići z hatami w bliskosći wuběrne móžnosće praksu hnydom na měst­nje dožiwić. Wjedro je plahowarjow ry­bow lětsa chětro poćežowało. Kaž Georg­ Stähler zdźěli, liča lětsa z 30 procentami mjenje wunoška žnjow rybow hač přerěznje. Tuž móhli lońše hubjene žně tónkróć samo stopnjować. Tež wuhlady do klětušeho su špatne, wšako njemó­žachu rybarjo haty a plahowanske připrawy wysokeje temperatury wody dla hišće wułójić. Dawno pak dyrbjała hižo­ nasada do wjetšich basenkow.

Zarjadowanje zachować

póndźela, 24. septembera 2018 spisane wot:
Łužiske rybowe tydźenje su jedyn z nazymskich wjerškow, kotrež w regionje pěstujemy. Zawčerawšim je so zarjadowanje w Rakecach oficialnje z mnohimi hosćimi z politiki zahajiło. Jednaćel marketingoweje towaršnosće Hornja Łužica-Delnja Šleska Olaf Franke wuži tuž składnosć na to skedźbnić, zo njeje financowanje zarjadowanja klětu zaručene. Tak wón roz­jima, zo je za wabjenje a přihot rybowych tydźenjow něhdźe 20 000 eurow trěbnych. Wulki dźěl toho rybarjo financuja, kotřiž sami hižo telko feńkow nimaja. To je hladajo na jich lětuše połoženje čim wjetše wužadanje. Olaf Franke nadźija so tuž pomocy tež ze stron politiki. Přiwšěm njeměła to jenož politiska naležnosć być, ale žada sej runje ze stron marketingoweje towaršnosće wulki angažement. No­chcu jim wumjetować, zo to nječinja. Zdobom pak měli wšitke móžnosće přepruwować a wučerpać, zo móhli rybowe tydźenje zachować. Bianka Šeferowa

Wočakuja bohate žně sadu

pjatk, 21. septembera 2018 spisane wot:

Wiesbaden (dpa/SN). Dźakowano njewšědnje ćopłemu nalěću liča plahowarjo sadu w Němskej z bohatymi žnjemi jabłukow a krušwow. Lětsa našćipaja drje 1,1 milion tonow jabłukow. To je nimale 17 procentow wjace hač přerězk minjenych lět, zdźěla Zwjazkowy statistiski zarjad we Wiesbadenje. Pola krušwow wočakuja rozrost 18 procentow na cyłkownje 46 800 tonow.

Přirunujo z lońšimi špatnymi žnjemi, hdyž je zyma w aprylu kćenjam sadowcow zeškodźała, je rozrost lětsa hišće jasniši: pola jabłukow wo 82 procentow. Krušwow změja lětsa dwójce telko kaž ­loni, su fachowcy wuličili.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND