Młodaj Serbaj nětko rjemjeslnikaj

póndźela, 07. septembera 2015 spisane wot:

Budyšin (SN/MiR). Mjez 59 wučomnikami – rěznikami, pjekarjemi, předawarkami, blidarjemi, frizerami, mulerjemi, běrowowymi překupcami kaž tež molerjemi a lakěrarjemi –, kotřiž su lětsa swoje rjemjeslniske pruwowanje wuspěšnje wobstali, staj młodaj Serbaj. Marcel Kral z Ralbic a Florian Šołta z Hórkow staj nětko moler a lakěrar. Před třomi lětami, jako běštaj wukubłanje započałoj, bě jich 18 wučomnikow. Sobotu pak steještaj jako jeničkaj w swojim powołanju z kónčnym wopismom na jewišću wulkeje žurle w Budyskim Dźiwadle na hrodźe. Druzy běchu wukubłanje přetorhnyli abo njeběchu pruwowanje wobstali. Młodaj Serbaj staj mjeztym w swojimaj wukubłanskimaj zawodomaj přistajenaj jako moler a lakěrar.

Wjacore pućiki wjedu na 499 metrow wysoki Wulki Pichow. Najsławniša je pućowanska šćežka Němskeje jednoty, kotraž wjedźe 1 080 kilometrow wot Zhorjelca hač do Aachena tež po tutej horje. Hač ma rozsud Němskeho pućowanskeho zwjazka z powěsću wo nastaću mjena hory činić? Jako w dawnych časach pralěs horu pokrywaše, zasydlichu so w dole Wendojo. Jednoho dnja zalězechu někotři z nich na wjeršk hory. Prěni, kiž bě nahi dypk docpěł, zawoła: „Běch jow!“ Tónle wukřik je horje mjeno dał, steji na tafli.

Na horje samej je wšitko, štož słyšiš, ničo – nimo fifolenja ptačkow. Runje to wšak wabi mějićelku tamnišeje hórskeje bawdy Annett Grundmann wšědnje na Wulkim Pichowje přebywać. „Měr je to, štož mje cyłe žiwjenje přewodźa“, Annett Grundmann potwjerdźa. Čas žiwjenja wona na horje bydli a nochce nihdźe druhdźe być. Hižo jeje staršej běštaj wot lěta 1965 hač do 2003 hosćenc wobhospodariłoj. Po smjerći nana přewza jón dźowka Annett. Mjeztym 49lětna steji dźensa na čole małeho mustwa.

Bjezdźěłnosć dale woteběrała

wutora, 01. septembera 2015 spisane wot:

Budyšin (CK/SN). W awgusće bě w Hornjej Łužicy 26 476 bjezdźěłnych. To je 264 mjenje hač w juliju a dohromady 1 771 mjenje hač před lětom. W nimale wšěch wotnožkach Budyskeje agentury za dźěło woteběraše ličba tych, kotřiž su bjez dźěłoweho městna registrowani. Wuwzaće je Kamjenska, hdźež bě so ličba snadnušce wo pjeć wosobow powjetšiła.

Bjezdźěłnosć je po słowach Thomasa Berndta słabšo woteběrała hač w předměsacach. To pak je typiske za měsac awgust, zwěsći dźensa šef Budyskeje agentury za dźěło. Jedna přičina je, zo njejsu wšitcy wučomnicy po zakónčenju zawodneho abo šulskeho wukubłanja hnydom dźěłowe městno našli.

Kwota bjezdźěłnosće wučinja 9,1 procent­. Wona chabła mjez 5,0 procentami w Radebergu a 5,2 w Kamjencu kaž tež 13,7 procentami w Zhorjelcu.

Dźěłodawarjo su posrědkowarjam w dźěłodawarskim serwisu minjeny měsac 1 207 nowych dźěłowych městnow přizjewili. Naprašowanje za personalom wosta dale na wysokim niwowje.

Hórska korčma na Oybinje w Žitawskich horinach je we wjacorych nastupanjach něšto cyle wosebite. Sprěnja móžeš ju jenož pěši docpěć, wšako słuša wona k daloko znatej pomnikoškitanej hórskej klóšterskej ruinje. Z teje přičiny wšak maš při zachodźe twjerdźizny tež zastup płaćić. A jeje wotewrjenske časy płaća zdobom za korčmu.

Pod hesłom „sej tak prawje lubić dać“ ma so jeje wobhospodarjer Hans-Jürgen Brüx po tym, kak běchu ći rubježni ryćerjo něhdy žiwi byli. Woni njeběchu so jenož po dobytych bojach prawdźepodobnje tak prawje do žranja dali. Tak bě to samo hižo w 14. lětstotku, jako na Oybinje twjerdźiznu natwarichu. Po słowach Brüxa měli sej tuž tež dźensa popřeć, štož bě něhdyšim rjekam lube: za wulkim dubowym blidom sedźo so tak porjadnje nasyćić, kaž to jeno z filmow wo srjedźowěku znajemy.

Dokumentacija změny Łužicy wotewrjena

wutora, 25. awgusta 2015 spisane wot:

Wčera je tradiciske towarstwo „Čorna Pumpa“ přepodało přehladku wo 60lětnym wuwiću kombinata a industrijoweho parka Čorna Pumpa. Tak dokumentuja wuwiće energijoweho regiona.

Čorna Pumpa (JoS/SN). Na wulkej žurli centralneje kuchnje maja hosćo a přistajeni Čornopumpskeho industrijoweho parka wot wčerawšeho móžnosć, sej wobhladać wustajeńcu „60 lět industrijowy park Čorna Pumpa“.

Wukubłuja we wysokej kwaliće

póndźela, 24. awgusta 2015 spisane wot:

Štyrjom młodym ludźom su minjeny pjatk na Grodkowskim hrodźe wuswědčenja wobstatych pruwowanjow po powołanskim wukubłanju w papjercowni w Čornej Pumpje přepodali. Runočasnje dósta wosom nowych wučomnikow swoje zrěčenje.

Grodk (JoS/SN). Runje tak tradicionalne kaž swjatočne zarjadowanje k rozžohnowanju wučomnikow papjercownje Hamburger Rieger tzwr a Dunapack wotmě so minjeny pjatk na Grodkowskim hrodźe. Přišli běchu tohorunja jich wukubłarjo a starši kaž tež ći nowi, kotřiž su dźensa swoje wukubłanje zahajili. Personalna nawodnica za wšitke wotnožki Hamburger Rieger dr. Doreen Wächtler rjekny, zo su fachowe kmanosće dorosta prašane a zo je dobre wukubłanje powołanski fundament kóždeho čłowjeka. „Poskićamy jara naročne wukubłanje dźakowano angažowanym wukubłarjam a dźakowano partneram towaršnosće wu- a dalekubłanja (GAF) we Wojerecach a Němskej železnicy w Choćebuzu. Zo móhli we wubědźowanju wobstać, trjebamy młodych fachowcow. Za přichod su jim wšitke durje wotewrjene.“

A zaso mjenje

póndźela, 24. awgusta 2015 spisane wot:

Berlin/Choćebuz (SN). Energijoweje změny dla chcedźa milinowe koncerny pječa wjace konwencionalnych milinarnjow wotpinyć. Po najnowšich informacijach je rěč wo 57 a tak wo dźewjeć wjace hač hišće spočatk lěta.

Přičina hasnjenja milinarnjow je, zo njehodźa so hižo wuskutkow energijoweje změny dla rentabelnje wužiwać. Hač su łužiske milinarnje wot toho po­trjechene, njeje nam koncern Vattenfall zdźělić móhł. Rěčało je so jónu wo Janšojskej milinarni, kotraž móhła jako rezerwa za zastaranje z milinu słužić. Wopodstatnjene pak to njeje.

Němski zwjazk energijoweho a wodoweho hospodarstwa wotšaltowanje starosćiwje wobhladuje a warnuje před problemami zastaranja z milinu. Jeli so naprawa zwoprawdźi, powjedźe to k ćežam za wobstejace milinarnje, a nowotwary milinarnjow budu wjace hač wakantne.

W zwisku z hasnjenjom milinarnjow šěri so ličba: Kóšty energijoweje změny we wobjimje 28 miliardow eurow drje nabrěmjenja přetrjebarjam miliny, měni Institut němskeho hospodarstwa (IW) w Kölnje.

„Pinčnicy běchu přećelni a dźěłachu pospochi. Wostachu w pozadku, běchu pak hnydom na městnje, hdyž jich trjebachmy.“ Tónle zapisk namakaš w hóstnej knize hosćenca na Lubijskej horje. A dale tam steji: „Jědź su nam spěšnje přinjesli. Bě dosć a je derje słodźało. Bě tež něšto za wóčko. Jědźny lisćik bě wobšěrny. Poskićeja słódnu byrgarsku němsku jědź. Dźěćaca porcija za našeho syna bě wobšěrna. Njeje to zawěsće gurmejowy hosćenc, tola wšitko je wuběrnje słodźało. Tež hosćenc je jara přijomnje wuhotowany. Na sćěnje wisaja hóntwjerske trofeje. Hosćenc ma wjacore rumnosće, samo z blidkom, za kotrymž móža dźěći molować.“

Zhromadnje z městom Běła Woda přewjedźe Zwjazk za wobswět a přirodoškit BUND 29. awgusta brunicowu konferencu. Wo motiwaciji, naležnosći a wobsahach je so Andreas Kirschke rozmołwjał z čłonom předsydstwa BUND Sakska, Torstenom Kohlom.

Što bě poprawom nastork za brunicowu konferencu?

T. Kohl: Chcemy so zjawnosći předstajić a nastorčić chutnje měnjeny dialog z wobdźělenymi stronami. Dźe wo zdźěłanje dołhodobnych wizijow přichoda za Łužicu. Za to smy zdobyli wosobiny z nazhonjenjemi, kotřiž nawod dźěłarničkow a moderaciju přewozmu.

Za čo steji hesło konferency „Naša Łužica, naše wuhlo – přeprošenje na dialog“?

T. Kohl: Cyle jasnje dźe wo strukturnu změnu we Łužicy. Z Ingom Neumannom mamy nazhoniteho moderatora. Wón zaběra so ze strategijemi přichoda a je zdźěłał w nadawku załožby Bertelsmann studije za wobchadźenje z demografiskej změnu. Jeho hesło je: doprědka hladać, so dorozumić, strategisce jednać. Na to je tež konferenca w Běłej Wodźe wusměrjena.

Na koho měri so konferenca?

Pola Łaza twarja

wutora, 18. awgusta 2015 spisane wot:

Łaz (JoS/SN). Twarske dźěła za přichodnu Delnjošlesku magistralu železnicy su so nětko tež mjez Hórnikecami a Łazom zahajili. Projektowy wotrězk 5 „přepinarnja Łaz“ je widźomnje postupił, připrawu chcedźa klětu hač do septembra dotwarić. Na poł čarje je nowy podtwar za kolije nastał, runje tak su sćežory za milinowody montěrowane.

Dwukolijowy wutwar a elektrifikowanje železniskeje čary Hórnikecy–Horka–němsko-pólska hranica stej wobstatkaj tak mjenowaneho „koridora 501“. Wón słuša k paneuropskej liniji C-E30 Berlin/Drježdźany–Wrócław–Kijew. Mjez Hórnikecami a Horku ma potom maksimalna spěšnosć 160 km/h być.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND