Sprjejcy (SN). Kónc oktobra zahaji Łužiska a srjedźoněmska towaršnosć hórniskeho zarjadnistwa (LMBV) test noweju studnjow a wodowoda za rjedźenje dnowneje wody z wuhlowych jamow. Pola Sprjejc (Spreewitz) hromadźa w studnjomaj dnownu wodu nasypow něhdyšeje jamy Bórkhamor, ćečacu do směra Małeje Sprjewje. Woda wobsahuje wjele železa a zawinuje, zo Sprjewja bjez čisćenja zežołtni. Koncentracija železa wučinja 60 do 80 miligramow na liter.

Zo njeby so železowa woda do Sprjewje dóstała, su wot decembra 2014 natwarili pola Sprjejc připrawu z dwěmaj studnjomaj z filtrami a wodowód, kotryž wjedźe ju do čisćernje dnowneje wody w Čornej Pumpje. Za to stej so LMBV a wobhospodarjer čisćernje, energijowy koncern Vattenfall, dojednałoj, wob lěto cyłkownje tři miliony kósnych metrow železoweje wody z ležownosćow LMBV w Čornej Pumpje wurjedźić. Wottam ćeče­ čista woda do Sprjewje.

Kelko awtomatizacije smě być?

štwórtk, 05. nowembera 2015 spisane wot:

Načasna produkcija staja wysoke žadanja na awtomatizaciju a tak zdobom na mašinotwar. Wo narokach industrije wuradźowachu dźensa sakscy mašinotwarcy w Budyšinje.

Budyšin (SN/JK). Kotre nadawki ma awtomatizacija a kak daloko smě wona sahać? Wo tym a wo nadawkach mašino­twara w přichodnych lětach z widom na postupowace awtomatizowanje techniskich wotběhow wuradźowachu dźensa w Budyskim technologiskim a załožerskim centrumje mašinotwarcy na 1. sakskim dnju awtomacije. Zo je tema jara načasna a wažna, podšmórny wulka ličba wobdźělnikow. Hižo wčera přewjedźechu mnozy fachowcy mašinotwara ekskursiju do Nišćanskeje wagonownje a do předewzaća ATN Hölzel we Wopakej, hdźež zhonichu wo wysokim stawje awtomatizacije produkciskich wotběhow, respektiwnje wuwiwanja zakładow za to.

Wjace lisćowcow do lěsow

štwórtk, 05. nowembera 2015 spisane wot:

Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty skruća zakłady byća

W biosferowym rezerwaće Hornjołu­žiska hola a haty je narodny komitej UNESCO kónc oktobra turnusowu ewaluaciju přewjedł. Wo tym informachu minjenu wutoru nawoda a wotrjadnicy bisferoweho rezerwata na nowinarskej konferency.

Zo bychu sej prawy wobraz wo sta­tusu rezerwata wutworili, su so čłonojo komisije z ratarjemi, rybarjemi a lěs­niskimi zamołwitymi kaž tež ze zastupjerjemi komunow a přirodoškitnych organizacijow rozmołwjeli. Zarjadnistwo biosferoweho rezerwata ma nětko na zakładźe 170 prašenjow komisije rozprawu zhotowić a ju klětu UNESCO přepodać. Ewaluaciska komisija rozsudźi potom wo statusu regiona jako biosferowy rezerwat. Rozsud wočakuja najzašo w lěće 2017. Wuhlady na dalše připóznaće jako biosferowy rezerwat su po słowach komisariskeho nawody rezerwata Bernda Dankerta jara dobre.

Spodźiwna forma podpěry buram

štwórtk, 05. nowembera 2015 spisane wot:

Podpěra Europskeje unije producentam mloka a mjasa je tak daloko, zo hodźi so wupłaćić. Hač do 15. decembra smědźa ratarjo próstwu wo kreditowu přiražku stajić.

Po měsacu wobdźěłanja je zwjazkowe ministerstwo za zežiwjenje a ratarstwo wozjewiło naćisk, kak chce wot Europskeje unije schwalenych 70 milionow eurow němskim ratarjam wupłaćić. Prěnje koło za próstwy wo kreditowu přiražku běži hač do 15. decembra. Dyrbjeli-li potom hišće srědki zbyć, slěduje dalše koło podpěry. Pjenjezy wupłaća hłownje potrjechenym plahowarjam dejneho skotu a prosatow. Při tym je móžno maksimalnje hač do 10 000 eurow na zawod wupłaćić. Srědki maja so po informacijach zwjazkoweho ministerstwa w dwěmaj schodźenkomaj wupłaćić. Prěnju kročel měli ratarjo činić z tym, zo zapodadźa kreditnemu institutej próstwu wo pjenježnu pomoc. Dalši krok je, prosyć wo přiražku k přizwolenemu kreditej pola zwjazkoweho zarjadnistwa za ratarstwo a zežiwjenje.

Přirost informatiki nad Sprjewju

srjeda, 04. nowembera 2015 spisane wot:

Budyšin (SN/JK). Před historiskej kulisu stareho města přewjedźechu dźensa dopołdnja při Budyskej Schliebenowej prěni zaryw za nowotwar předewzaća itelligence AG. Hač do kónca přichodneho lěta ma tu nastać wysoko efektiwny ličenski centrum, kotryž dalše posłužbowe nadawki za software produkowacu firmu SAP a jeje partnerow přewozmje. Je to zdobom třeće stejnišćo předewzaća w Budyšinje. Nimo sydła na Wjelećanskej ma itelligence AG wotnožku na přemysłownišću Słona Boršć.

Tež dorost za rezerwat zajimować

wutora, 03. nowembera 2015 spisane wot:

Stróža (SN/JK). Komisariski nawoda bio sferoweho rezerwata Horjołužiska hola a haty Bernd Dankert rozprawješe dźensa wo nowostkach a dźěłowych wuslědkach we wobłukomaj planowanje wobswěta a wobswětowe kubłanje. „Z dopóznaćow dotalneje dźěławosće tworimy zakład­ periodiskeho planowanja přichodnych dźesać lět“, zjima Dankert zaměr naslědnych informacijow.

Wotrjadnik lěsnistwa w biosferowym rezerwaće Frank Wagner rozłoži zaměry a metodu tuchwilneje lěsneje inwentury. Wona ma wjesć k dopóznaćam wo stawje a kajkosćach lěsa w biosferowym rezerwaće, hdźež staraja so wo cyłkownje 16 000 hektarow płoniny. Při tym zwěsćeja powšitkowne kajkosće štomow, jich wobstatk po družinach a móžne škody.

Minjeny tydźeń přewjedźechu zastupjerjo narodneho komiteja UNESCO turnusowu ewaluaciju biosferoweho rezerwata. Čłonojo komisije su so za to w rezerwaće z ratarjemi, rybarjemi, zamołwitymi za lěsy kaž tež ze zastupjerjemi komunow a wobydlerjemi rozmołwjeli.

Greenpeace: Smy wuzamknjeni

wutora, 03. nowembera 2015 spisane wot:

Stockholm/Choćebuz (dpa/SN). Wobswětoškitna organizacija Greenpeace je po swójskim wozjewjenju z poskićowarskeho jednanja wokoło předanje łužiskeje brunicoweje sparty Vattenfalla wuzamknjena. Wozjewiła bě to za předań zamołwita banka Citigroup, kaž šwedska krajna organizatorka wčera zdźěli. Přičina po informaciji wobswětowych aktiwistow je, zo nima Greenpeace Nordic wotpohlad, jako poskićer wustupować.

Organizacija Greenpeace faworizuje załožbowy model, za kotryž ma jej koncern Vattenfall startowy kapital přewostajić. „Z modelom załožby mamy realistisku móžnosć, dalšim ekologiskim škodam a socialnym problemam zadźěwać, wšako móhli dołhodobnu strukturnu změnu nastorčić“, rjekny managerka Greenpeace Annika Jacobson wčera nowinarjam. Zmilinjenje brunicy we Łužicy měło so potom najpozdźišo hač do lěta 2030 zakónčić. Zdobom ma so tomu zadźěwać, zo do toho dalše jamy w Braniborskej a Sakskej wotkryja. Vattenfall chce łužisku brunicowu wotnožku předać.

Nětko rozsudźić

póndźela, 02. nowembera 2015 spisane wot:

Budyšin (SN). Dźensa zahaja wothłosowanje wo najwoblubowanišim hosćencu Hornjeje Łužicy, informuje firma Agentur 1 weiter. Lubowarjo łužiskeje gastronomije a přiwisnicy dobreje jědźe móža pak w interneće pod www.oberlausitz-app.de pak z pomocu mobilneho telefona na Oberlausitz-app wothłosować, kotry hosćenc, baru­ abo kofejownju najradšo wopytuja. Wothłosować smědźa hač do 2. januara. Z wosebje za wubědźowanje wuwitym systemom wothłosowanja je wobšudnistwo a wjac hač jedyn hłós na wothłosowarja wuzamknjene.

Pytanje za najwoblubowanišej ga­stronomiskej městnosću přewjedźe so w kooperaciji mjez Oberlausitz-app a sakskim zwjazkom hotelow a hosćencow (Dehoga) lětsa druhi razej. Dobyćerjo smědźa so jedne lěto najwoblubowaniši hosćenc Hornjeje Łužicy mjenować. Nimo toho budźe so za nje cyłe lěto na Oberlausitz-app wabić. Dalše dwanaće hosćencow chcedźa wosebje wobšěrnje jako pokiw měsaca na app předstajić. Informacije k wubědźowanju a wothłosowanju dóstanjeće pod www.oberlausitz-app.de abo přez app Oberlausitz.

Zajim dale rosće

póndźela, 02. nowembera 2015 spisane wot:

Drježdźany (SN). Dźeń a wjace wukubłanskich zrěčenjow w rjemjeslniskich powołanjach zwěsća Drježdźanska rjemjeslniska komora. Kaž wona w zdźělence piše je wot spočatka lěta 1 939 wučomnikow we wuchodnej Sakskej wukubłanske zrěčenje podpisało. To je 38 wjac hač loni w samsnym času.

Hłowny jednaćel Drježdźanskeje rjemjeslniskeje komory dr. Andreas Brzezinski chwali sej tendencu ze słowami: „Wuwiće je pozitiwne za wuchodosakske rjemjesło. Tema zdobywanja dorosta zaběra pola nas wažnu centralnu rólu. Wulce mje spokoja, zo mamy třeće lěto za sobu dale a wjace wukubłanskich zrěčenjow w rjemjeslniskich powołanjach.“

K najwoblubowanišim powołanjam słušeja tuchwilu mechatronikar za jěz­dźidła (262 wučomnikow), frizer (174) a elektronikar (136).

Najwjace zrěčenjow bu w Drježdźanach ze 635 młodostnymi (z toho 214 holcow) wotzamknjenych. Slědujetej wo­krjes Budyšin ze 427 (104 holcy) a wo­krjes Mišno, hdźež je 309 (87 holcow) wučomnikow wukubłanske zrěčenje w rjemjeslniskim zawodźe podpisało.

Mała ćišćernja jeho žiwjenski skutk była

štwórtk, 29. oktobera 2015 spisane wot:

Myslu-li na Alojsa Deja, mam před sobu wobraz skromneho, w swojej profesiji nade wšo wobhonjeneho a za swój narod zasadźaceho so Serba. Jako je wón w awgusće 1992 w Njeswačidle hromadźe z ćišćerskim mištrom Johannesom Lißnerom swójsku ćišćernju DELANY wote­wrěł, měješe wjace hač połojcu powo­łanskeho žiwjenja hižo za sobu.

Gutenbergowe rjemjesło bě 30. awgusta 1940 w Radworju rodźeneho fascinowało, tuž nawukny wón w tehdyšej ćišćerni Domowiny Nowa Doba powołanje pismikistajerja. Wot meje 1964 dźěłaše w tamnišej mašinowej sadźbje, hdźež měješe tež manuskripty serbskeho dźenika stajeć. Stajnje wědylačny młody muž so najebać swójbu ze synomaj – Bjarnatom a Šćěpanom – dale kwalifikowaše. Z mašinostajerja sta so najprjedy technologa. Dalokostudij w Lipsku wotzamkny wón jako inženjer za polygrafisku techniku a bu 1981 za techniskeho nawodu ćišćernje powołany.

nawěšk

nowostki LND