Čerstwy sad z Łužicy

štwórtk, 23. julija 2015 spisane wot:

Pola Stollec w Šěrachowje móžeš sej wot septembra sam jabłuka šćipać

Žitne žně su dominowaca tema w lětnich měsacach. Bjezdwěla su wone wjeršk ratarskeho lěta. Runja ratarjam prócuja so tež zahrodnicy a plahowarjo sadu, nas wob lěto z čerstwymi płodami z domjaceje produkcije zastarać.

Budyšin (SN/JK). W samsnym času kaž syčomłóćawy swoje koła na wulkich zahonach wjerća, pilni ludźo na plantaži Šěrachowskeho sadoweho zawoda Bernharda Stolle wišnje šćipaja. Te su so lětsa wosebje derje radźili a tohodla je trjeba je z dźewjeć hektarow wulkeje plantaže zasobu w dobrej kwaliće dochować. Dešć je bohužel k tomu wjedł, zo so wišnje pukaja. Tak je wosebity chwatk trěbny. Stolle pak je najebać to optimist a wě, zo wón wšitke wišnje, kotrež jeho pomocnicy našćipaja, z pomocu sadoweho drustwa wotbudźe. Zwjazkowy statistiski zarjad we Wiesbadenje z toho wuchadźa, zo plahowarjo słódkich wišnjow w Němskej lětsa něhdźe 36 500 tonow tutych płodow nažněja.

Budyšin/Kamjenc (SN). Budyske blidarske zjednoćenstwo bě zajimcow njedawno do Kamjenskeje firmy ewag přepro­syło, hdźež móžachu tam wustajene pruwo­wanske dźěła pomocnikow wobdźiwać. Dźesać nimale dowukubłanych blidarjow, mjez nimi jedna młoda žona, je swoje wosobinske objekty naćisnyło a je w sto dźěłowych hodźinach zhotowiło. Poprawom měło jich hišće wjace być, štyrjo wučomnicy pak běchu wukubłanske zrěčenje krótko do kónca wukubłanskeho časa rozwjazali, kaž Budyske wo­krjesne rjemjeslnistwo zdźěli.

Nowopowołany předsyda wuběrka za pruwowanje pomocnikow René Schmeißer a wyši mišter zjednoćenstwa Ulrich Lange běštaj spokojom z wukonami wučomnikow. Zo zjednoćenstwo blidarjow pruwowanske dźěła zjawnje wustaja, ma mjeztym wjelelětnu tradiciju. Tu móža so blidarske zawody a wuwučowanscy mištrojo wo kmanosćach tamnych wučomnikow přeswědčić. Swójbni su sej nowe kruchi hordźe wobhladali. Rjemjeslnicy rozmołwjachu so tež ze šulerjemi, kotřiž so za powołanje blidarja zajimuja. Woni móžachu tu hnydom zwisk k wukubłanskemu zawodej nawjazać.

Prócuja so wo mało powołanjow

srjeda, 22. julija 2015 spisane wot:

Wiesbaden (dpa/SN). Wukubłanje w drobnowikowanju wostawa mjez młodostnymi w Němskej dale najwoblubowaniše powołanske přeće. Aldi, Rewe a tamne wikowanske rjećazy su loni 31 080 nowych wučomnikow přistajili. Dźěło w kupnicach steji tuž na prěnim městnje wšitkich powołanskich wukubłanjow. Na dalšich městnach sćěhuja běrowowy překupc, předawar, awtomechatronikar kaž tež industrijny překupc, kaž Zwjazkowy statistiski zarjad we Wiesbadenje­ zdźěla. Nimale štwórćina (23,6 procentow) wšitkich wučomnikow so na tele pjeć powołanjow wusměrja.

Mjez młodymi žonami prócuje so połojca wšitkich požadarkow wo runje dźesać powołanjow: Tam běrowowa překupča, lěkarska pomocnica abo medicinska fachowa přistajena mjez sobu konkuruja, mjeztym zo wostawaja druhe poskitki z jara dobrymi wuhladami njewobsadźene, rozłožuje rěčnik Zwjazkoweho instituta za powołanske wukubłanje (BIBB) Andreas Pieper tuchwilne połoženje.

W gmejnje Markersdorf (wokrjes Zhorjelc) leži wjes z historiskim hórskim ho­sćenc­om – Jawernik-Nechow (Jauernick­Busch­bach). Hižo na kromje wsy tafle na njó­n skedźbnjeja, zmylić jón njemóžeš. Ty­kowane twarjenje mjez tamnymi napadnje. Naměsto před hosćencom a wulka jědźna karta na sćěnje wabitej k tomu, pozastać a sej přestawku popřeć.

Hosćenc ma dołhu tradiciju. Hižo wot 15. lětstotka tu ludźi posłužuja a jim słódne jědźe porjedźeja. W lěće 1991 staj Zimmermannec mandźelskaj hosćenc pře­wzałoj, kotryž wjedźeše tehdy wikowanska organizacija HO. Mandźelska jako kucharka měješe hižo gastronomiske nazhonjenja. Tak zwažištaj so na dyrdom­dej, kiž je so wudanił. Andriko Zimmermann je drje po powołanju rjemjeslnik, mjeztym pak korčmar z ćěłom a dušu. To jeho sprawnje měnjene słowa podšmórnu. Wěsta hordosć je z nich wusłyšeć.

Zjawny bliskowobchad požadaniši

wutora, 21. julija 2015 spisane wot:

Nihdźe w Hornjej Łužicy njewužiwaja zjawny wosobowy bliskowobchad tak sylnje kaž w Zhorjelcu. To je naprašowanje zaměroweho zwjazka wobchadny zwisk Hornja Łužica-Delnja Šleska (ZVON) wunjesło.

Budyšin (UM/SN). Wuslědki naprašo­wanja wužiwarjow a wobydlerjow ZVON předleža. Najwažniše dopóznaće z toho je, zo njeje najebać woteběracu ličbu woby­dlerstwa wo šěsć procentow zajim za zjawne wobchadne wukony wot lěta 2010 wosłabił. Nawopak, ličba „transportowanskich padow“, kaž to fachowcy mjenuja, je w tejle dobje wo procent přiběrała a wučinješe loni 17,6 milionow. „To leži daloko nad lěta 2010 wuprajenej prognozu. Smy tuž optimistiscy, zo tež tuchwilne prognozy w tajkej raznosći njepři­trjechja“, zwěsća jednaćel ZVON Hans-Jürgen Pfeiffer. Po nich by ličba wužiwarjow zjawneho bliskowobchada w lěće 2025 jenož 85 procentow aktualneho stawa wučinjała.

Warianće móžnej

pjatk, 17. julija 2015 spisane wot:
Drježdźany (SN). Nadźija přiběra, zo budu­ po změnje jězbneho plana lětsa w decem­brje ćahi zaso mjez Zhorjelcom a pólskim Zgorzelecom přez hranicu jězdźić.­ To rjekny Drježdźanski zapósłanc zwjazkoweho sejma Stephan Kühn (Zwjazk 90/Zeleni), kiž je minjene dny we Waršawje a Wrócławju w naležnosći jednał. Kaž wón praji, stej dwě rozrisani móžnej: Jónu móhli ćahi ze Zgorzeleca dale na Zhorjelske dwórnišćo jěć a pućowacy z Pólskeje tam do ćaha do směra Drježdźany přestupić a nawopak ze Sakskeje do Pólskeje. Za tule wariantu trje­baja wosebitu dowolnosć zwjazkoweho ministerstwa za wobchad. Wšako dyrbi potom na tymle wotrězku přeco němskorěčny wjednik ćaha pódla być. To je kompromis, dokelž je pólskej stronje za­twar wěstotneje techniki za němske kolije předrohi. Kühn chce w Berlinje za kom­­promis wabić. Do Wrócławja dyrbjał pućowacy we Węgliniecu přestupić. Po druhej warianće bychu ćahi z Drježdźan zaso do Wrócławja jědźili. Němska železnica pak měła pólskemu partnerej předźěłany poskitk za leasing ćahow předpołožić, tuchwilny njemóža Polacy zapłaćić.

Dobre lěto za pčołarjow

pjatk, 17. julija 2015 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakscy pčołarjo wočakuja lětsa dobre žně mjedu. Tak liča z 35 hač do 40 kilogramami na pčolacy lud, kaž předsyda krajneho zwjazka sakskich pčołarjow Michael Hardt zdźěli. To je wjace hač wjelelětny přerězk 30 kilogramow. Žně drje budu hakle kónc julija nimo, dotalne informacije pčołarjow pak su dosć pozitiwne, rjekny Hardt powěsćerni dpa. Włóžne a ćopłe wjedro je tomu polěkowało, zo móžachu pčołki dosć nektara nazběrać.

W Sakskej maja po oficialnych informacijach něhdźe 45 300 pčolacych ludow, 900 wjace hač loni. Pozitiwne wuwiće móhło tež z rozprawnistwom wo pčołarjach zwisować, štož je zjawnu kedźbnosć změniło. Předewšěm w městach je pčołarjenje dźeń a woblubowaniše. We wjesnych kónčinach wšak ličba pčolacych ludow stagněruje. Młodych pčołarjow w Sakskej financielnje spěchuja: Knježerstwo płaći pčołarjam 100 eurow na lud, zo bychu započatkarjow wabili. Nimo toho swobodny stat dalekubłanja pčołarjow pjenježnje podpěruje.

Limas (Königshainer Berge) mjez Budyšinom a Zhorjelcom drje je prěnjorjadnje znaty awtodróhoweho tunla dla. Tam pak nadeńdźeš tež wulkotne móžnosće pućowanja a na wjerškach horow někotryžkuli rjany cil, na přikład bawdu na Wysočinach (Hochstein).

Dobre wuhlady

srjeda, 15. julija 2015 spisane wot:
Budyšin (JoS/SN). Tež ratarjo srjedźneje a Delnjeje Łužicy su lětuše žně zahajili. Ratarski zawod w Terpjem-Prožymje je nazymski ječmjeń hižo dochował. Tam čakaja nětko na přijomne wjedro, zo móhli do rěpika jěć, zdźěli jednaćelka Petra Rösch. Pšeńca ma suchoty dla jenož ma­łe­ zornjatka. Jeli rožka sčasom dozrawi, budźe runočasnje wjele dźěła. Wulku ško­du poćerpjeła je suchoty dla kukurica. W Blunju je jednaćel ratarskeho zawoda Holanski kraj Bernd Thumann z wotběhom žnjow spokojom. „Wunoški su lěpše, hač smy wočakowali. Hačrunjež stej krajina a přiroda pod měnjatym wjedrom­ ćerpjełoj, je so žito derje radźiło“, wón praji. Tež w Blunju je nazymski ječ­mjeń­ domłóčeny. Jako přichodny je rěpik na rjedźe. W Manjowje wočakuja přerězne wunoški. Sušenu trawu su za silěrowanje dochowali. Dosć derje steji kuku­rica, hačrunjež by hišće něšto dešća znjesła. „Za tydźeń započnjemy rožku młóćić“, praji jednaćel Enrico Wagner. Dźěl rožki zwostanje w zawodźe. Tón wusmě­rja so na zhotowjenje picy za Picnjanski rybarski zawod, kiž je Wujězdźanske rybarstwo přewzał.

Kłobuki připołdnju prašane

wutora, 14. julija 2015 spisane wot:

Na folklornym festiwalu so tež mnozy za rjemjeslnikow zajimowali

Chrósćicy (aha/SN). Organizatorojo XI. mjezynarodneho folklorneho festiwala zmóžnichu rjemjeslnikam, wikowarjam a ludowuměłskim kružkam so na rjemjeslniskich wikach předstajić. Hnydom po trojorěčnej Božej mši z fararjom Clemensom Hrjehorjom podachu so njedźelu připołdnju mnozy k něhdźe dwaceći stejnišćam pod Fulkec hórku. Samo wukrajne folklorne skupiny kaž estniski cyłk Madara běchu tam ze swojimi typiskimi regionalnymi wudźěłkami zastupjene. Dale poskićowachu wone suweněry a CDejki z hudźbu swojeje domizny.

nawěšk

nowostki LND