Kursy serbšćiny w Choćebuzu

wutora, 25. septembera 2018 spisane wot:

Dalekubłanje kubłarkow w Delnjej Łuži­cy je projekt, kotryž Choćebuski wotrjad Rěčneho centruma WITAJ přewje­duje. Prěni tajki lětuši kurs bě minjeny tydźeń, dalšej matej slědować.

Choćebuz (SN/MiR). Cyłkownje 30 za­­­jim­cow je so za tři kursy přizjewiło, mjez nimi­­ jedyn kubłar. Kurs měri so na fa­chowcow, skutkowacych w hortach a dźěćacych dnjowych přebywanišćach, w kotrychž dźěćom delnjoserbšćinu posrědkuja. „Tež hdyž mamy dalšich zajimcow, kursy njejsu zjawnosći nažel přistupne“, rozjasnja nawoda Choćebuskeho RCW dr. Viktor Zakar, „wšako je projekt wot nas spěchowany a orientuje so na mjenowanu klientel.“ Wobdźělenju přihłosować maja jednotliwi nošerjo kubłanišćow.

Kwalifikacija trěbna

wutora, 25. septembera 2018 spisane wot:
Kurs RCW za delnjoserbske kubłarki mam za dobru wěc. Prašam so tuž, kotru šansu na rěčnu kwalifikaciju maja kubłarjo a kubłarki w Hornjej a srjedźnej Łužicy? A zhonja, na kotre wašnje móža nowe přiručki a dalše materialije we wšědnym wobchadźe ze swojimi chowancami wužiwać? Wěmy, zo přewjeduje SŠT rěčne kursy za kubłarki/kubłarjow z podpěru Serbskeho instituta. Wěmy tež, zo ma Miło­čanski CSB fachowu poradźowarku, nawodnicu dźěćaceho dnjoweho přebywani­- šća, kotraž na dobru serbšćinu mjez koleginami dźiwa. Što pak je z kubłarkami a kubłarjemi, skutkowacymi pola dalšich nošerjow, kotrež nimaja tak wulku ličbu zarjadnišćow ze serbskorěčnym poskitkom, ale zwjetša jednotliwe skupiny? Njebychu tež za nich, haj samo za wšitkich w Sakskej skutkowacych kubłarjow tajke poskitki runje tak wunošne byli? A njemóhł je po přikładźe w Delnjej Łužicy Budyski RCW přewjesć? Milenka Rječcyna

Demokratiju móžeš wuknyć

wutora, 25. septembera 2018 spisane wot:

Elke Büdenbender angažement dźěći a młodostnych hódnoćiła

Budyšin (SN/MiR). We wobłuku cyło­zwjazkoweje iniciatiwy „Openion – kubłanje za sylnu demokratiju“ pytaja po cyłej Sakskej 16 tandemow ze šulow ­a zwonkašulskich partnerow za pućemi sobuskutkowanja. Elke Büdenbender, mandźelska zwjazkoweho prezidenta Němskeje Franka-Waltera Steinmeiera, ma to dalšim zwjazkowym krajam za přikład. Patronka Němskeje załožby za dźěći a młodźinu (DKJS) je wčera w Budyšinje zhromadnje z Annett Hofmann, partnerku sakskeho ministerskeho prezidenta Michaela Kretschmera (CDU) kaž tež do toho hižo we Wopakej zastupjerjow angažowanych iniciatiwow za demokratiju w Sakskej zetkała. Wone přewjedźechu swoje 2. sakske zetkanje projektowych zwjazkow. We Wopakej předstajichu šulerjo zakładneje šule „Willi Hennig“ plany za nowowuhotowanje šulskeho dwora, kotrež su we wobłuku projekta „Demokratija do rukow dźěći“ w dźěłarničce ze sobušulerjemi wuwili. Potom přebywaše „First lady“ Němskeje w Budyskim Serbskim muzeju.

Studij kašubšćiny wohroženy

pjatk, 21. septembera 2018 spisane wot:

Jednaćelski direktor Instituta za sora­bistiku Lipšćanskeje uniwersity prof. Edward Wornar podpěruje protest přećiwo zawrjenju wobłuka kašubskeje ­etnofilologije na Gdańšćanskej uniwersiće ze zjawnym listom tamnišemu ­rektorej.

Lipsk (LW/SN). Přičina protesta je postupowanje Uniwersity Gdańsk. Zarjadnistwo chce studijny směr kašubska etnofilologija, kotryž je zakótwjeny do fakulty za rěče, zawrěć z argumentom, zo je znajmjeńša 25 studowacych trěbnych.

Prof. Edward Wornar wobroća so na dr. Jerzyja Piotra Gwizdału, rektora Gdańšćanskeje uniwersity mjez druhim ze słowami: „Studij kašubskeje etnofilologije njezahajić mamy za rozsud, kotryž łama prawa etniskich mjeńšin ... To je jenička fakulta po cyłej Pólskej a swěće, w kotrejž móžeš so wukubłać dać, zo by kašubsku rěč a kulturu wučić móhł, štož je wažny faktor šěrjenja a podpěry kultury a regionalneje identity.“

Horni Hajnk (SN/MiR). Hdźe je Rifko za najlěpšimi hribami čušlił? A na kotrym haće je kołp Hadrijan swoju towaršku namakał? Za wotmołwami na tutej a dalše prašenja slědźeše tele dny na wšě sto wuknjacych Ralbičanskeje a Pančičansko-Kukowskeje zakładneje šule w Hornim Hajnku. Kamjenska župa „Michał Hórnik“ bě jich a rjadowniske wučerki na projektne dny přeprosyła. Na wšelakich stacijach zaběrachu so šulerjo w skupinach ze žiwjenjom a skutkowanjom spisowaćela Jurja Brězana. Wosebje powabliwe jim bě, sej jeho bydlenski dom a přirodnu ležownosć bliže wobhladać.

Prózdninske wiki za wšitkich

štwórtk, 20. septembera 2018 spisane wot:

Němske Pazlicy (SN/MiR). Biskopičanska syć za dźěći a młodźinu KiJu wuhotuje 3. oktobra w Němskich Pazlicach „dźeń wotewrjeneho campa“. „To su takrjec naše wiki za zarjadowanja, kotrež za přichodnej lěće poskićamy“, rjekny nawoda KiJu Andreas Mikus. Kóžde druhe lěto zarjadnišćo tajke přewjeduje. Wosebje prašany je zaso aktualny informaciski material z terminami za přichodnu sezonu. „Lětsa wospjet móža starši hnydom w Němskich Pazlicach, takrjec na městnje wikow, prózdniny za swoje dźěći knihować. Za tajkej móžnosću běchu so mnozy wopytowarjo stajnje zaso prašeli a ju potom tež čile wužiwali. Tak běchu nětčiše poskitki hižo před lětomaj nimale wuknihowane. Tež mnozy serbscy starši swoje dźěći rady tu w Němskich Pazlicach přizjewjeja.“ Tónle serwis pak njeměri so jeno na staršich a zajimcow za lětne prózdninske lěhwa. Narěčane su dale rjadowniscy wučerjo kaž tež organizatorojo skupinskich jězbow.

Z Václavskeho naměsta hač na Zlatu uličku

štwórtk, 20. septembera 2018 spisane wot:

Wot 7. do 8. septembra přebywach z dalšimi dwanaće šulerjemi-čěšćinarjemi Serbskeho gymnazija Budyšin ­na rěčnej ekskursiji w Praze. Přewo­dźałoj stej nas naša wučerka čěšćiny knjeni Štilerová a knjeni Žurowa.

Rano w sedmich wotjědźechmy z ćahom z Budyšina do Biskopic, hdźež dyrbjachmy přelězć do ćaha, kotryž dowjeze nas do čěskeho Libereca. Jědźechmy z busom dale do čěskeje stolicy, a tam wužiwachmy podzemski ćah na Václavske naměsto.

Klawsurne posedźenje wo koncepće 2plus

wutora, 18. septembera 2018 spisane wot:

Wo wužitku koncepta 2plus ludźo wobstajnje diskutuja. To bě regionalnej wotnožce krajneho zarjada za šulu a kubłanje (LaSuB) přičina wuhotować klawsurne wuradźowanje.

Budyšin (BHR/SN/MiR). Wuchadźišćo diskusije běchu někotre předstajene konkretne přikłady při postupowanju. „Šule maja kontakt k staršim dźěći w pěstowarskej starobje za wosebje wažny. Z nimi aktiwnje hromadźe dźěłaja“, rjekny koordintaor za serbske naležnosće pola LaSuB Bosćij Handrik. Mnozy wučerjo wopytuja pěstowarnju. Za dźěći wosebje zajimawe pak je, zo zetkanja na šuli wotměwaja, maja takrjec probowe šulske lěto.“ Při tym zwěsćeja wučerjo rěčny staw šulerjow a wjazuja zwisk k staršim, kotryž je zakład dobreje zhromadnosće za cyły šulski čas. Wo tym rěčachu po tym tež w dwěmaj dźěłowymaj skupinomaj.

Šule adoptuja pomniki

wutora, 18. septembera 2018 spisane wot:

Wóspork (SN/MiR). Swobodna srjedźna šula Wóspork wobdźěli so na programje „PEGASUS – Šule adoptuja pomniki“. Tamniši wuknjacy su mjez 200 wobdźělnikami z 15 sakskich šulow, mjez kotrymiž je tež jedna zakładna w Zhorjelcu. Woni podadźa so štwórtk na wotkry­wansku turu po sakskej stolicy. Jich zaměr je zbližić sej pod pomnikoškitom stejace twarjenja w Drježdźanach. Eksperća zmóžnjeja dźěćom a młodostnym dohlad za kulisy a wotewru jim hewak zawrjene durje. Dwórska cyrkej, měšćanski muzej, Piatta Forma a twarska hěta Cwingera su jenož někotre stacije jich ekskursije.

Šulerske skupiny su wšitke dobyćerjo mjenowaneho sakskeho programa. Wone dóstachu premiju po 500 eurach a wobdźěla so na kubłanskim dnju, kotryž steji lětsa pod hesłom „Drježdźany, Europa a cyły swět – Europske lěto kulturneho namrěwstwa 2018“. Sakski kultusowy minister Christian Piwarz (CDU) skedźbni na to, zo njeńdźe wo to, zo sej šulerjo twarjenja a připrawy jenož wobhladaja, ale zo so ze swědkami stawiznow aktiwnje roze­stajeja. „Chcemy młodych ludźi za kul­turne namrěwstwo twarjenjow zahorić.“

Pomniki napominaja

wutora, 18. septembera 2018 spisane wot:
Před něšto dnjemi wopominachu w Słonej Boršći w tamnišej pěskowej jamje 12. februara 1945 zahinjenych 43 pólskich, madźarskich, němskich a čěskich Židowkow. Wot lěta 2015 wopomina w Njebjelčicach skulptura na Ukrainjanku Nadju, kotruž běchu nacionalsocialisća 1942 do dźěła nućili. Wuměłska twórba Roberta Algera ze zornowca dopomina na wšitkich tak zgwałćenych ludźi. We Łomsku mamy najmłódše wopomnišćo, wopominace wot nacijow morjeneho pólskeho dźěłaćerja Stanisława Błażejczuka. Su to jenož někotre pomniki, zwobraznjace stawizny našeho regiona. Runjewon nadobne twarjenja, z kotrymiž so horstka sakskich šulerjow tuchwilu zaběraja, to njejsu. Tež tajke wopomnišća pak powědaja wo stawiznach we Łužicy a zdobom napominaja. Kak da by było sej z wučerjom za stawizny a domiznowědnikom na šulskim pućowanskim dnju tajki pomnik zbližić, kotryž steji we abo blisko wsy? Milenka Rječcyna

nawěšk

nowostki LND