Stawizny Židow w srjedźišću

pjatk, 12. julija 2019 spisane wot:

Zhorjelc (SN). Šulerjo z wobeju pobrjohow Nysy w němsko-pólskim měsće Zho­rjelcu/Zgorzelecu maja so w zhromadnych dźěłarničkach z kulturu a dóńtom němskich Židow zeznajomić. Zhromadne dźěło ze spěchowanskim kruhom synagogi je dźěl partnerstwoweho zrěčenja we wobłuku programa Interreg Europskeje unije. Wo tym je powěsćernja dpa wčera rozprawjała, powołujo so na zdźělenku Zhorjelskeho měšćanskeho zarjadnistwa.

Wotpohladane mjez druhim je wu­tworić mjezy překročacu kubłansku syć we wobłuku regionalnych stawiznow. Nimo­ toho maja so wjetše rěčne a kulturne kompetency wutworić. Wutwarić chcedźa wučbne šćežki w bywšim lěhwje wójnskich jatych Stalag VIII, kotrež je na wo­běmaj stronomaj, kaž tež archiw zarjadować. Dale je předwidźane před­ležace dokumenty rjadować, do kataloga zapisać a konserwować.

Saněrowana Zhorjelska synagoga ma wosebity přewodnik po wustajeńcach dóstać. Nastać matej tohorunja filmaj wo stawiznach Židow­ a jich synagogow w měsće hač do lěta 1939.

Dźěći swjatk wobohaćili

štwórtk, 11. julija 2019 spisane wot:

Hesło lětušeho, na Kralec statoku wu­hotowaneho wosebiteho festiwalneho zarjadowanja sobotu popołdnju bě „W kraju wjesołych dźěći“. Kaž je to mjeztym z tradiciju, dorost Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny popołdnjo zahaji. Wjelelětny choreograf ćělesa Dieter Wendisch swojich chowancow cyle po potrjebje a profilu „wulkich“ rejwarkow a rejwarjow wukubłuje. Zaměr je, Smjerdźečanam wobstajnje derje přihotowany a bjezpo­srědnje zasadźenjakmany personal zaručić. Charakterej cyłka wotpowědnje steji reja jasnje w srjedźišću. Ćežišćo programa běchu starobje dźěći přiměrjene choreografije. Najwažniše zdachu so prawe kroki a skoki być, hač nětko we wjetšej formaciji abo po porikach. Młodźi wuměłcy přeswědčichu z kedźby­hódnej synchronitu a poměrnje zrałym wuměłskim wurazom. Wosebje zwjesela, zo je zajim na kubłanskim poskitku wočiwidnje wulki: Tuchwilu skutkuje w dorostowym cyłku 20 holcow a hólcow.

Lipsk (LW/SN). Irski prezident Michael D. Higgins je spočatk julija Uniwersitu Lipsk wopytał. Bě to wizita we wobłuku zhromadneho wopyta štyrjoch němskich městow, nimo Lipska tež Berlina, Frankfurta nad Mohanom a Würzburga. Lipsk bu za srjedźišćo studija mjeńši­nowych rěčow wuzwoleny.

Nimo Higginsa witaše rektorka Lipšćanskeje uni­wer­sity prof. Beate A. Schü­cking ministra za won­kownu politiku Irske­je Simona Coveneyja, wulkopósłanca Irskeje w Němskej Michaela Collinsa a dalšich sobu­dźěłaćerjow diplomati­skeho korpsa kaž tež sakskeho ministerskeho prezidenta Michaela Kretschmera (CDU) a Lipšćanskeho wyšeho měšćanostu Burkharda Junga (SPD).

Pisanosć Łužicy pokazali

póndźela, 08. julija 2019 spisane wot:

Chrósćicy (SN/BŠe). Hudźba a reje we Łužicy su přewšo pisane. To dožiwichu přihladowarjo dorostoweho programa pod hesłom „W raju wjesołych dźěći“, kotryž bě Rěčny centrum WITAJ sobotu popoł­dnju na Kralec statoku organizował. Zahajiło je jón dwanaće młodych porow Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny, kotrež dopokazachu, zo njetrjeba so kulturne ćěleso wo dorost starosćić. Chór Chróšćanskeje zakładneje šule pod nawodom Marhaty Cyžec-Korjeńkoweje přednjese na to spěwy z lěta 2016 wušłeje knihi „Marka, Janko, pójtaj won“. Poradźena bě premjera. Solistce běštej Luiza Hermanec a Helena Smolic. W běhu třihodźinskeho programa je tež dźesać skupin Łužičanki Serbskeho ludoweho ansambla swój rejwanski talent na jewišću pokazało. Wutrobny přiklesk žnějachu tohorunja dźěći a maćerje Drježdźanskeho towarstwa Stup dale, kotrež běchu prěni raz přinošk za festiwal spřihotowali. Mali wuměłcy najwšelakorišeje staroby su z wulkim lóštom a wjesolom přazu předstajili.

Na prózdniny do Čěskeje

pjatk, 05. julija 2019 spisane wot:

Praha (EO/SN). Towarstwo přećelow Serbow (SPL) chce lětsa prózdninske lěhwo za čěske a serbske dźěći zarjadować, nawjazujo tak na tradiciju z 1930tych lět. Hižo tehdy jězdźachu serbscy šulerjo do susodneho kraja, zo bychu so tam wočerstwjeli. SPL je tuž nětko zhromadny program za prózdninske lěhwo spřihotowało. Wot 15. do 19. julija přeproša čłonojo towarstwa dźěći w starobje sydom do jědnaće lět do města Veltrusy njedaloko Mělníka w srjedźnej Čěskej.

Płaćizna 112 eurow wopřijima přebytk w kubłanskim centrumje Schola naturalis njedaloko barokneho hrodu we Veltrusach. Zdobom stej zastaranje a program zaručenej. „Poskitk wotměje so předewšěm w parku hroda. Tam budźe składnosć zbližić sej přirodu a wobě kulturje, ale budźe tež chwile paslić a sportować. Wosebitosć pak budźe wulět do Prahi“, zdźěli Eliška Oberhelová z SPL. Překwapjenka ma być swójbny kónc tydźenja wot 19. do 21. julija. To móža starši serbskich dźěći a dalši zajimcy přijěć, zo bychu z prózdninarjemi tři dny zhromadnje dožiwili.

Dobra atmosfera na kubłanišću je wažna

štwórtk, 04. julija 2019 spisane wot:

Na wopyće w Pančičansko-Kukowskej Šuli Ćišinskeho

Šulerjo Pančičansko-Kukowskeje Šule Ćišinskeho njetrjebaja daloko běhać, su-li lačni. Wšako maja na prěnim poschodźe swojeho kubłanišća stajnje běžace žórło čerstweje pitneje wody. Dalši tajki projekt staršich bě drjewjana chěžka na šulskim dworje za hrajki za dworowu přestawku. Šulerjo su ju wupyšili, a taflički pokazuja na podpěraćelow. Tež pječenje tykancow abo podpěra při pućowanskich dnjach, ekskursijach abo při wotchadnej jězbje 4. lětnika stej za staršich samozrozumliwej. Jedyn staršiski dom stara so ze swójskeje iniciatiwy wo spodobny napohlad šulskeho zachoda z kwětkami a kerkami.

Geodezija je wulke wědomostne polo, wotwěrace najwšelakore móžnosće wuměrjenja, pruwowanja a dokumentacije. Spalowčan Sören Börner je fachowc na tym polu.

„Geodet je fachowc, kiž zemju wuměrja“, měni diplomowy inženjer Sören Börner ze Spal. Njedawno je wón z architektku Susannu Schiffner z Bórka (gmejna Sprjewiny Doł) 3D-film „Liegnitzer Pferdchen“ wo lěhwje za wójnskich jatych Elsterhorst­ njedaloko Wojerec předstajił. Wonaj běštaj ležownosć zaskenowałoj a – orientujo so po historiskich dokumentach a fotach – stare fundamenty lěhwa elektronisce instalowałoj. „Na zakładźe skena a starych planow kaž tež zwobraznjenjow ma ležownosć lěhwa digitalnje znowa nastać.“ Wuwučowanski film hodźi so přichodnje wosebje za wučbu stawiznow na šulach wužiwać. A pokazany budźe wón w nastawacym informaciskim a kubłanskim centrumje we Wojerowskim twarjenju dwórnišća wo stawiznach wuhnaća.

Wosmjo z kwalitu

štwórtk, 04. julija 2019 spisane wot:
Wosom dźěći w jednej rjadowni – to njebě za NDRski čas njewšědne. Tak małe serbske rjadowniske cyłki mějachu mjez druhim w Budyšinje. Što bě lěpšina? Byrnjež tehdy wjacori šulscy nowačcy serbšćinu njewobknježachu, su woni hižo do hód na wysokim niwowje serbsce rěčeli a pisali. Što bě tomu dopomhało? Bě to intensiwne, na jednotliwca wusměrjene wuwučowanje. Dźensa Bianka Klugowa w Drježdźanach runje wosom šulerjam serbšćinu podawa. Holcy rozdźělneje staroby chodźa do šěsć šulow w krajnej stolicy. Kajke to wužadanje za wučerku, wosebje pak za šulerki, kotrež su kóždu minutu wučby wužadani. Wšako su takrjec stajnje na rjedźe. Holcy to njemyli, wučba je jara wotměnjawa. Dožiwiš-li je na zarjadowanjach we Łužicy, da zwěsćiš, zo wone w jara dobrej kwaliće serbšćinu wobknježa. Ach, čehodla poprawom njeje dale dowolene, w Serbach měć mjeńše rjadownje hač z 23 šulerjemi? Milenka Rječcyna

Prózdniny za serbšćinarjow

štwórtk, 04. julija 2019 spisane wot:
Mjeztym třeće lěto je Bianka Klugowa w Drježdźanach dźěći čestnohamtsce w serbšćinje wuwučowała. Tele šulske lěto je wosom holcow k njej na wučbu chodźiło. Stajnje wutoru popołdnju su wone połdra hodźiny na Drježdźanskej Montessoriskej šuli zhromadnje wuknyli. Hewak chodźa šulerki-serbšćinarki do šěsć wšelakich šulow sakskeje krajneje stolicy. Starši maja organizatorisce jara wušikni być, zo bychu jim wobdźělenje na wučbje zmóžnili. Wutoru je Bianka Klugowa swojim šulerkam foto a wuswědčenje z krótkim posudkom wukonow přepodała. Montessoriska šula, kotraž je w swobodnym nošerstwje, rumnosće towarstwu Stup dale, kotrež poskitk přewjeduje, bjezpłatnje přewostaja. ▶ Mój wid Foto: Bianka Klugowa

Budyšin (SN/pdź/mwo). Na šulskim dworje Budyskeho powołanskošulskeho centruma na Schillerowych zelenišćach steja wot minjeneho pjatka tři běłe slědźen­ske kontejnery, tak mjenowane TRAILS. Jedna so tu wo projekt tech­niskeju wy­sokeju šulow w Drježdźanach a Wrócławju, spěchowany přez Europski fonds za re­gionalne wuwiće.

Kontejnery TRAILS-programa pućuja hižo wot nalěća 2017 tydźensce po wuchodnej Sakskej a Delnjej Šleskej. Tam tworja wotpowědne stacije. Su to šulske dwory a druhe centralne zetkanišća. Wot póndźele do štwórtka přewjeduja w kontejnerach workshopy za zajimowanych šulerjow a runje tak za přistajenych lokalnych předewzaćow.

Na dźěłarničkach ze skazanymi fachowcami dźe hłownje wo to, zajimcam techniske móžnosće dźensnišeho časa předstajić. Tak maja w kontejnerach na přikład 3D-ćišćaki, nawoči za wirtuelnu realitu a robotery z legokamuškow, kotrež dadźa so programěrować a dalokoposłužować.

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND