Najlěpši hłowni šulerjo počesćeni

póndźela, 06. julija 2015 spisane wot:

Budyšin/Koćina (SN). Na wusahowace zakónčenje hłowneje šule zhladuje lětsa 20 šulerjow wyšich a powšitkownje kubłacych spěchowanskich šulow we wobłuku regionalneje wotnožki Sakskeje kubłanskeje agentury w Budyšinje. Tele zarjadnišćo bě jich přeprosyło na mjeztym 7. wuznamjenjenske zarjadowanje minjeny štwórtk do Koćinskeho Kraba­toweho mlokoweho swěta. Nimo přewažnje dobrych a jara dobrych wukonow wobkedźbowachu přeprošerjo wosobinske a socialne kompetency młodych ludźi jako dalše wuznamne kriterije, kaž w nowinskej zdźělence Budyskeje regionalneje wotnožki rěka. Do kruha lětušich najlěpšich hłownych šulerjow słušeja mjez druhim Lucas Pink z Kulowskeje wyšeje šule „Korla Awgust Kocor“, Julian Sembdner z Wyšeje šule Halštrow a Laura Zippel z Wyšeje šule Łaz.

Podpěra Drježdźanskeje rjemjeslni­skeje komory, Budyskeho wokrjesneho rjemjeslnistwa, Budyskeje wokrjesneje lutowarnje a Woclotwara Hornja Łužica je lětuše zarjadowanje zmóžniła.

1998 su projekt Witaj w Sakskej a Braniborskej ze zaměrom zawjedli, serbšćinu zachować a spěchować. Dr. Jana Šołćina wopisuje w swojej knize „Bilingualer Spracherwerb im Witaj-Projekt“ prěni raz­ wuslědki. Wčera je wona w Smolerjec kniharni předstaji.

Budyšin (SN/CoR). Najebać horcotu je něhdźe 25 ludźi na knižnu premjeru přichwatało – jako starši, wučer, kubłarka abo institucija zwjetša akterojo Witaj-projekta. A kak derje so woni wuznawaja, su hnydom pokazali, jako lektorka LND Janina Mikławškowa jich namołwi, to, štož z projektom zwjazuja, mjenować. Tafla bě w běhu někotrych mjeńšin popisana. „Potrjeba, wo projekće so rozmołwjeć, je tež hišće po 17 lětach jara wulka“, zwěsći wědomostnica Serbskeho instituta a docentka za sorabistiku na Lipšćanskej uniwersiće Jana Šołćina.

Wjace hač sto předewzaćelow, wučerjow, wokrjesnych radźićelow, šule­rjow a staršich kaž tež sobudźěłaćerjow zarja­dow je so dźensa na 2. kubłanskej konfe­rency Budyskeho wokrjesa w krajnoradnym zarjedźe wobdźěliło. Ze serbskich šulow bě jeničce Serbska wyša šula­ Budyšin zastupjena.

Budyšin (SN/CoR). „Kooperacija mjez šulu a hospodarstwom je dźeń a trěbniša, wšako přichod našeho hospodarskeho ruma wot toho wotwisuje, kelko fachowych mocow tule změjemy“, podšmórny Budyski krajny rada Michael Harig (CDU) w swojich postrownych słowach. Wón skedźbni na to, zo bě w minjenych lětach 80 000 ludźi zwjetša dźěła dla region wo­pu­šćiło. Dźensa ma Budyski wokrjes jenož hišće 310 000 wobydlerjow. „Mnozy pak docyła njewědźa, kotre šansy kón­čina wuchodnje Drježdźan skići. Mamy je młodym ludźom pokazać, zo njebychmy jich zhubili“, Harig wuzběhny.

Stipendiaća załožby so zetkali

srjeda, 01. julija 2015 spisane wot:
Stipendiaća Załožby za serbski lud na Instituće za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity studijnych lět 1996/1997 hač do 2013/2014 su so minjeny kónc tydźenja w Budyšinje zetkali. Po zahajenskim kolokwiju z wjacorymi přednoškami wopytachu woni Dom tysac hatow w Stróži. Nimo toho słyšachu přednoški wo narodnych mjeńšinach w Němskej, wo móžnosćach nawuknjenja serbšćiny a wo mjeńšinach w europskim konteksće. Foto nasta na wopyće Serbskeho muzeja w Budyšinje. Foto: Viktor Zakar

Běły blak w stawiznach

štwórtk, 25. junija 2015 spisane wot:

13. raz su Wojerowscy gymnaziasća přewjedli projekt „K přichodej słuša dopominanje“. Lětsa rozestajachu so na rozdźělne­ wašnje z wobswětowej a energijowej­ politiku NDR.

Wojerecy (AK/SN). Wobswětowa a energijowa politika NDR měła so zaměrnje historisce přeslědźić. „Wona je běły blak w stawiznach. Rozdźěl mjez narokom a woprawdźitosću bě wulki“, podšmórny nawoda Drježdźanskeje wotnožki za podłožki stasi Konrad Felber, jako su njedawno we Wojerecach projekt „Komunalna politika něhdy a dźensa – K přichodej słuša dopominanje“ zakónčili. 13. raz běchu tajki projekt přewjedli, a wobdźělili běchu so tři Wojerowske gymnazije ze šulerjemi 10. lětnika.

Projekt na jewišću zwobraznili

štwórtk, 25. junija 2015 spisane wot:
Projektowy tydźeń Worklečanskeje zakładneje šule „Michał Hórnik“ pod hesłom „Wot zorna ke chlěbej“ je zawčerawšim swój wjeršk dožiwił. W sportowej hali předstajichu holcy a hólcy musical, kotryž běchu minjene dny k temje nazwučowali. W nim předstajichu, kelko dźěła je trěbne, prjedy hač wšědny chlěb na blido dó­stawamy. Někotryžkuli hudźbny a dźiwadźelniski talent je tak swoje kmanosće pokazał­, štož wšak bě sobu zaměr projekta. Foto: Feliks Haza

Fit być za dźěło na twarje

srjeda, 24. junija 2015 spisane wot:

Młody Serb wukubłanje na twarskeho technikarja wuspěšnje zakónčił

Na twarnišćach našeho časa zetkawamy rjemjeslnikow najwšelakorišich powołanjow. Nimo tradicionalnych kaž mulerja, ćěsle a elektrikarja dźěła tam tež twar­ski technikar. Wón wobknježi dźěłowe techniki, znaje zakłady twarskich dźěłow, trěb­ne materialije a wosebje wotběh twarskich dźěłow. Zdobom posrědkuje mjez architektom abo projektantom a twar­skim mištrom-polěrom. Wosebje tam, hdźež so přetwarja abo wu­twarja, je tajki technikar aktiwny. Wu­znawa so z načasnymi materialijemi runje tak derje,­ kaž wobknježi něhdyše twarske wašnja a něhdyše materialije, kaž hlinu abo słomu.

Čitanska nóc tež hólcow wabiła

póndźela, 22. junija 2015 spisane wot:

Hižo 9. króć wotmě so minjeny pjatk serbska čitanska nóc Rěčneho centruma WITAJ a Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadla w Budyskim Dźiwadle na hrodźe.

Budyšin (SN/CoR). Dwaceći dźěći 3. a 4. lětnika wšěch serbskich zakładnych šulow – w Budyšinje, Worklecach, Pančicach, Ralbicach, Chrósćicach, Radworju – je pjatk wot 19 hodź. napjaty wječor dožiwiło. Gabriela Korchowa ze stron NSLDź a Michaela Hrjehorjowa z RCW běštej jón spřihotowałoj. Po wodźenju po dźiwadle wobhladachu sej šulerjo najprjedy probu lětnjeho dźiwadła wonka na Hrodźe a stare město Budyšina. Štó wuznawa so w serbskich bajkach, rěkaše po tym w dźiwadle. Zastupjerka intendanta za serbske dźiwadło Madleńka Šołćic­ a elewka Helena Bětnarjec před­staji­štej młodemu publikumej w małym dialogu někotre bajki, a dźěći mějachu je wuhódać.

Ilustrator Thomas Binder je za serbske dźěći znowa fantastisku powědku spisał a k tomu lóštne barbne wobrazy namolował. Jeho­ kniha „Pingufant za Pawla“ za dźěći wot šěsć lět je nětko w LND wušła. Hromadźe z přełožerjom Michałom Nukom (naprawo­)­­ je Binder nowostku dźensa dopołdnja šulerjam Serbskeje zakładneje šule Budyšin předstajił. Foto: SN/M. Bulank

Chcemy so dźensa zaběrać ze zestajenkami, kotrež maja w swojim prěnim dźělu słowny element typa bio-, eko-, euro-, wide(j)o-, konto- a podobnje. Jich ličba w našej rěči spochi přiběra. To chcemy sej z přikładami trochu spřitomnić a pokazać na wěste zasady jich přijimanja do serb­šćiny.

Najsylniši drje je stajny přirost słow­nistwa pola substantiwow z prěnim wobstat­kom bio-. Njemóžemy tu wšitke naličić,­ tohodla jenož wěsty wuběr: bioboom, biogeneza, bioprodukt, biosfera, biodiesel, bioratarstwo, biowobchod, biowotpadki, biowiki, biopłun, biobrónje, bio­jědź. Kaž widźimy, so tele twórby rozeznawaja, štož jich druhi dźěl nastupa: Pak je tón – kaž prěni – tohorunja cuzorěčneho pochada (přikład bioboom), pak je wón słowo domjaceho serbskeho pochada (přikład bioratarstwo). Wobě družinje zestajenkow matej so po zasadach Prawopisneho słownika ortografisce jako jedne słowo pisać, potajkim nic z wjazacej smužku mjez prěnim a druhim dźělom.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND