Do měsačka hladać

pjatk, 27. julija 2018 spisane wot:
Sće byli hižo jónu w Budyskej hwězdarni? Přiznaju, běch tam posledni króć na čitanju ze serbskeje knihi wo lěće čłowjekow do swětnišća. Jako šulerka a studentka słušeše wopyt hwězdarnje, zaměstnjena w tehdyšim Serbskim wučerskim wustawje, do wučby astronomije. Husto, hdyž dóstawam dźensa informaciju, zo wotměwa so we hwězdarni – kotraž leži nětko na kromje města – zarjadowanje, steji w mojej protyce zwjetša hižo termin. Tak so bjezdwěla mnohim dźe. Tuž ma Budyska hwězdarnja wojować. Předmjet astronomija na šuli hižo njewuwučuja, je wobstatk fyziki. Jeno mało šulow bjerje poskitki jedneje z najstaršich a najwjetšich šulskich hwězdarnjow Němskeje na wědomje. Wopytowarjo su rědke. Za nu­znje trěbne inwesticije pobrachuja pjenjezy. Zawrjenje hrozy. Dźensa wječor wobsteji składnosć tomu zadźěwać. Móžemy tam wšitcy „do so zaćěmnjaceho měsačka hladać“. Kajki to omen! Milenka Rječcyna

Zaćmiće nimale jónkrótny podawk

pjatk, 27. julija 2018 spisane wot:

Budyšin (SN/bn). Njewšědny astronomiski podawk čaka dźensa wječor na wobkedźbowarjow njebja. Zaćmiće měsačka wotměje so w 21. lětstotku drje cyłkownje 143 króć, dospołnje w jadrowym sćinje pak je jenički trabant zemje ale jenož 85 razow. W našich kónčinach budźe fenomen w tej konstelaciji hakle zaso za něhdźe 100 000 lět widźeć.

Dokelž měsačk w 20.48 hodź. schadźa, njehodźi so proces wot wšeho spočatka wobkedźbować. Hdyž njebjeske ćěleso prěnjej fazy – přechod do połsćina a slědowaca tak mjenowana parciala – překroči, je hišće za horicontom. Spektakularne wobrazy wšak lubi wosebje zazběh totale – čas to, hdyž zemja měsačka takrjec dospołnje před słóncom schowa – w 21.30 hodź. Maksimalne zaćěmnjenje pokaza so w 22.21 hodź, totala kónči w 23.13 hodź. Z dohromady 103 mjeńšinami traje tež transit mjenowane podeńdźenje nimoměry dołho a bliži so nimale teoretiskemu wjerškej 106 mjeńšin.

Wulke wužadanja kursistam

štwórtk, 26. julija 2018 spisane wot:

Lětni kurs Serbskeho instituta wabi z mnohimi fasetami wuwučowanja

Wšědnje serbšćinu wuknyć je za 45 mužow a žonow w Serbskim šulskim a zetkawanskim centrumje Budyšin tuchwilu „wšědny chlěb“. Za Serbow samych, runje na wsach je to zwučeny słuch, wosebje su-li na zarjadowanjach tu abo tam we Łužicy. Klinča pak serbske słowa z ertow ludźi, pochadźace z mnohich krajow swěta, je to něšto wosebite. Dr. Fabian Kaulfürst nawjeduje lětuši 21. mjezynarodny lětni kurs za serbsku rěč a kulturu. Wón ma wočiwidnje wjeselo na tym, wabić wobdźělnikow jich rěčne wobrotniwosće w serbskej rěči dopokazać. A kursisća to derje zmištruja. Wobdźělnicy kursa za pokročenych w kotrymž Fabian Kaulfürst wuwučuje, přińdu z Čěskeje a Pólskeje, ze Serbiskeje, USA a Japanskeje do Budyšina.

Domjace a nowe nadawki

Gmejnska rada ma nětko rozsudźić

štwórtk, 26. julija 2018 spisane wot:

Budyski krajny rada je njedawno z Njebjelčanskim a Worklečanskim wjesnjanostu w naležnosći horta wuradźował.

Budyšin/Njebjelčicy/Worklecy (SN/MiR). Dalše postupowanje nastupajo hort we Worklečanskej a Njebjelčanskej gmejnje bě ćežišćo rozmołwy wjesnjanostow Franca Bruska a Tomaša Čornaka z Budyskim krajnym radu Michaelom Harigom (wšitcy CDU). „Njebjelčanska gmejnska rada chce so tón tydźeń hišće raz z temu zaběrać“, zdźěli Harig na naprašowanje SN. Do toho nochce so wón k tomu wuprajić. Kaž SN zhonichu, temu prawdźepodobnje dźensa wječor na gmejnskej radźe w Njebjelčicach rozjimuja.

Popłatk za hudźbnu šulu njezwyša

wutora, 24. julija 2018 spisane wot:

Tež w šulskim lěće 2017/2018 bě wulki zajim za poskitki Budyskeje wokrjes­neje hudźbneje šule. 2 816 zajimcow bě so na nich wobdźěliło. Mjez najwoblubowanišimi instrumentami stejitej klawěr a gitara na prěnimaj městnomaj.

Budyšin (SN/mwe). Po tym zo bě minjene lěta dale a ćešo hudźbnych wučerjow za podawanje wučby zdobyć, je tež Bu­dyskej wokrjesnej hudźbnej šuli wjele wuče­rjow pobrachowało. „Na wysokich šulach dźeń a mjenje šulskich hudźbnych pedagogow wukubłuja“, rěka na napra­šowanje našeho wječornika z Budyskeho krajnoradneho zarjada. Nowinski rěč­nik Peter Stange dale zdźěli: „Pytamy za w aw­gu­sće zahajace so nowe šulske lěto nuznje kwalifikowanych hudźbnych wučerjow, a to na honorarnej bazy. Přede­wšěm trjebamy jich za předmjety klawěr, gitara a blokowa pišćałka.“ Někotryžkuli z do­talnych wučerjow na hudźbnej šuli započnje radšo na zakładnych a wyšich šulach kaž tež gymnazijach dźěłać. Tež tam dźě fachowcow na polu hudźby pytaja.

Nowe wudaće

pjatk, 20. julija 2018 spisane wot:
Budyšin (SN/JaW). Wučbnica „Serbske stawizny 1“ předleži we wobdźěłanej a aktualizowanej wersiji. To zdźěla Rěčny centrum WITAJ. Priwatny docent a wučer na Instituće za sorabistiku Uniwersity Lipsk dr. Timo Meškank bě wjacore nowe wotrězki do publikacije za šulerjow 5. do 7. lětnika, kotraž wuńdźe w Ludowym nakładnistwje Domowiny, zadźěłał, dalši wotrězk wudospołnił a wěcowne zmylki skorigował. Grafikarka Iris Brankačkowa je so znowa wěcywustojnje wo wuhotowanje wučbnicy starała. Publikacija, kotraž je mjez druhim w Smolerjec kniharni na předań, njeje jeno šulerjam, ale tež wšitkim na stawiznach zajimo­wanym powučna lektura.

Hudźbny kurs we Wojerecach

štwórtk, 19. julija 2018 spisane wot:
Na Wojerowskej dźěćacej a młodźinskej farmje, kotraž je w nošerstwje Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka Miłoćicy, su tele dny wosebite zynki słyšeć. Z podpěru dźěća­ceho cirkusa Krabatino, kotryž Jakob Scholz nawjeduje, přewjeduja tam hudźbny projekt. Za to su wobdźělnicy hižo njetrěbne wěcy z domjacnosće kaž tež wšelake sudobja a srědki za zapakowanje sobu přinjesli. Hač do jutřišeho pjatka hišće­ wužiwaja dźěći a młodostni składnosć, na trochu hinašich nastrojach hudźić. Zdobom zhonja woni wo skutkownym wobchadźenju ze wšelakimi resursami. Europ­ski socialny fonds projekt pjenježnje pod­pě­ruje. Foto: Gernot Menzel

Tež hdyž su runje lětnje – abo tež wulke – prózdniny, čas so spěšnje minje a přichodne šulske lěto steji před durjemi. Mnohim staršim je kup porjadneje šulske­je toboły jara wažna naležnosć, předewšěm, zo njebychu jich dźěći staro­sće z chribjetom dóstali. Jenož porjad­na toboła pak njedosaha móžnym ćežam z chribjetom zadźěwać. To znajmjeńša měni fyzioterapeutka Katja Hellriegel z Wojerec, kotraž ma staršim, dźědam a wowkam pomocli­we po­kiwy za strowe wuwiće ćěła jich dźěći a wnučkow. Silke Richter je so z Katju Hellriegel rozmołwjała.

Što po swojich nazhonjenjach z wulkej starosću wobkedźbujeće?

Poskitki we wobchodach šulerjo a starši tuchwilu rozdźělnje přijimuja

Spodźiwne to počinanje. Za tři a poł tydźenja zahaji so nowe šulske lěto. A tola wabja mnohe wobchody hižo dlěje­, někotre samo hižo wot zaha­jenja lětnich prózdnin, wo kupcow. Poskićeja po płaćiznje husto jenož po zdaću přihódne wěcy šulskeje po­trjeby. Su to zešiwki, pjelnjaki, wołojniki, barbjenčki, fazeraki, pjerowki, seršćowcy, molowanske bloki a tak dale. W mnohich wukładnych wo­k­nach so pisani.

Wuradźuja wo nowym šulskim koncepće

wutora, 17. julija 2018 spisane wot:

Wojerecy (KD/SN). Spěchować serbsku rěč a kulturu, to ma na Zakładnej šuli „Han­­drij Zejler“, na gymnazijach a w mno­hich towarstwach Wojerec wulku hódnotu. „Woleni politiscy zastupjerjo m­ěsta a tudyšeje župy Domowiny to pod­pěruja a chcedźa wuwučowanje serbšćiny tež na woběmaj wyšimaj šulomaj zwoprawdźić“, zwurazni měšćanosta za kulturu Thomas Delling (SPD) na naprašowanje žurnalistki za Serbske Nowiny.

Wotewrjenje noweje wyšeje šule w lěće 2020 by za to­ dobru składnosć ski­ći­ło. Dom bu 1959 jako prěnja poly­tech­ni­ska wyša šula we Wojerowskim nowym měsće wote­wrjeny. Pozdźišo bě tam Zusowy gymnazij zaměstnjeny. „Nětko jón přetwarjamy, zo móhli tam zwoprawdźić šulski koncept z perspektiwu“, Delling potwjerdźi.

nawěšk

nowostki LND