Bórkowy (HA/SN). Zakładna a wyša šula w błótowskich Bórkowach ma wot dźensnišeho čestne mjeno „Mina Witkojc“. Delnjoserbska basnikarka a nowinarka bě so 28. meje 1893 w Bórkowach narodźiła, je wulki dźěl swojeho žiwjenja tu bydliła a za serbski lud dźěłała. To je wjace hač 40 němskim a serbskim pedagogam a něhdźe 450 šulerjam a šulerkam wot 1. do 10. lětnika wulka česć. 120 z nich wuknje delnjoserbšćinu w serbskej B-wučbje, 35 zajimcow wobdźěla so w rjadownjach 1 do 6 na němsko-serbskej bilingualnej wučbje. W šulskim horće dźěłaja po projekće Witaj. To hłownje k tomu přinošowaše, zo je so šulska konferenca – potajkim wučerjo, starši a šulerjo – po dlěšim rozjimanju za tele čestne mjeno rozsudźiła. Runje tak stej Bórkowski hamt jako šulski nošer a župa Delnja Łužica prócowanja podpěrałoj.

Zhromadne dny do rozžohnowanja

srjeda, 18. meje 2016 spisane wot:
Šulerjo 4. lětnika Kulowskeje Krabatoweje zakładneje šule přebywachu tele dny w Połpicy (Halbendorf/Spree). Za nich běše to zakónčaca jězba, prjedy hač so kónc šulskeho lěta z kubłanišćom rozžohnuja a na druhe šule přeńdu. Na swojej jězbje přewjedźechu přirodne projekty, pućowachu k Stróžanskim hatam a zbližichu sej tamnišu zwěrinu. Z łučnych zelow přihotowachu słódnu butru, zhonichu zajimawostki wo njetopyrjach a pućowachu podłu Sprjewje. Foto: Lubina Dučmanowa

Lóštna nalada knježeše mjez něhdźe dwaceći młodostnymi na wčerawšim wječorku „Piwa, wina, palenca za dobry cocktail njetrjeba“­ w internaće Budyskeho Serbskeho gymnazija. Organizowałoj běštaj zarjadowanje socialna dźěłaćerka Rěčneho centruma­ WITAJ Franciska­ Zopic a kubłanska referentka Domowiny Rejzka Wałdźic. Foto: Rejzka Wałdźic

Wo bydlenju a přebywanju

srjeda, 11. meje 2016 spisane wot:

Bydlić chce kóždy přijomnje, a móžnosćow je dźensa dosć a nadosć. Mnozy su sej kupili swójstwowe bydlenje, němsce Eigentumswohnung. Njedawno sym čitał wobsydstwowe bydlenje, ale chcemy tola radšo wostać při swójstwowym bydlenju, kaž podawa to Němsko-hornjoserbski słownik noweje leksiki. Štož kóždy mjenuje swoje, to je jeho swójstwo. Analogiski poměr mamy w němčinje: jemandem eigen je substantiwisce wuprajene sein Eigentum. Mamy dalše jenak tworjene němske kompozita, kotrež přełožujemy z adjektiwom swójstwowy a wotpowědnym substantiwom: Hdyž je so na přikład něchtó přešoł na cuzym swójstwje, tak je to swójstwowy delikt, Eigentumsdelikt. A hladajo na rozdźělenje swójstwa w towaršnosći rěčimy wo swójstwowych poměrach, Eigentumsverhältnisse.

Sakski stipendij

srjeda, 11. meje 2016 spisane wot:

Drježdźany (SN/MiR). Wotnětka hač do 30. junija móža so studenća wučerstwa na internetnej stronje www.sachsenstipendium.de wo podpěru požadać. „Móžemy lětsa połsta stipendiatow přiwzać“, zdźěli sakska ministerka za kultus Brunhild Kurth (CDU). Wona bě program loni zrodźiła, zo by wjace wučerjow za šule na wsach zdobyła. Ze stipendijom spěchuja motiwowanych ludźi, kotřiž chcyli po zakónčenju studija zwonka wulkich sydlenskich centrumow, kaž su to Drježdźany abo Lipsk wuwučować.

Lětuša nowosć je, zo rozprawjeja lońši stipendiatća na internetnej platformje Facebook. Na stronje Perspektive-Land su mnohe aktualne informacije zjimane. Zdobom słuži strona wuměnje nazhonjenjow. „Nimo zwólniwosće, na wsy wuwučować, su stipendiaća wažni multiplikatorojo, kotřiž móža ze swojimi nazhonjenjemi dorost zahorić“, ministerka piše­. Studenća wučerstwa wot 5. semestra za směry zakładna a wyša šula kaž tež wosebita pedagogika hodźa so do programa zapřijeć. Nimo měsačneho spěchowanja 300 eurow maja zdobom indiwiduelny přewod zaručeny.

Šulerjo wo Serbach přednošowali

srjeda, 04. meje 2016 spisane wot:

Wojerecy (SN/MiR). Šulerjo rjadownje 10c Wojerowskeho Lessingoweho gymnazija zaběrachu so wčera dopołdnja ze serbskimi temami. Benedikt Leonhardt, Syman Kocor a Lydija Suchec předstajichu swoje dźěła we wobłuku kompleksnych wukonow. Přednoškaj, kóždy nimale třištwórć hodźiny trajacy, běštej pjelnjenej z datami a faktami. Přiwšěm wu­žiwachu přednošowacy tež přiležnosć, ze swojich wosobinskich dožiwjenjow rozprawjeć, swojich sobušulerjow so prašeć a jich tak aktiwnje zapřijeć.

W přirodźe z fantaziju tworić

srjeda, 04. meje 2016 spisane wot:

Žiwjenski eliksěr je wuměłči Christianje Eichner zaběra z přirodu. Swoje dźě­ćatstwo dožiwi agilna žona w Kleinhartmannsdorfje pola Freiberga. Hižo tehdy bě wona rady w přirodźe přebywała a čini to hač do dźensnišeho. Mjeztym pak je nowu domiznu we Łužicy namakała, tež mnozy Serbja ju znaja. Wosebje hortowym šulerjam Chróšćanskeho dnjoweho přebywanišća, kotrež je w nošerstwje Serbskeho šulskeho towarstwa, wostanje wona w pomjatku. Z nimi je loni z přirodnymi maćiznami wuměłsce tworiła. Při tym je samo tež žłobikowe a pěstowarske dźěći do projekta zapřijała. Na zakładźe swojich dobrych nazhonjenjow chce wuměłča lětsa chowancow dalšeho kubłanišća SŠT pozbudźić, w přirodźe z fantaziju tworić.

Sylnišo wo studentow wabić

wutora, 03. meje 2016 spisane wot:

Konkretny pokiw z posedźenja Rady za serbske naležnosće Sakskeje wo starosćach při wabjenju za serbski wučerski dorost bě přičina, zo wopyta ministerka dr. Eva-Maria Stange Institut za sorabistiku na Lipšćanskej uniwersiće.

Lipsk (SN/MiR). Sakska statna ministerka za wědomosć, wuměłstwo a slědźenje dr. Eva-Maria Stange (SPD) bě sej zańdźeny pjatk chwile wzała za rozmołwu z jednaćelskim direktorom instituta prof. dr. Edwardom Wornarjom. Nošna tema zetkanja bě dalše wabjenje za wučerstwo. „Wučba serbšćiny ma so zawěsćić“, informuje ministerstwo na naprašowanje SN. Połdra hodźiny wěnowaše so dr. Stange naležnosćam instituta, jeho sobudźěłaćerjow a tam studowacych kaž tež tuchwilnemu stawej skutkowanja a perspektiwam zarjadnišća. Mjez wobdźělnikami běchu tež studenća wučerstwa a sorabistiki, kotřiž rysowachu ministerce swoje wočakowanja na studij. „Při tym so wujasni, zo by internacionalizowanje atraktiwnosć studija polěpšiło“, zdźěli prof. Wornar.

Zrudźaca powěsć je so rozšěriła, zo je njedźelu, krótko do 90. narodnin, w swojim Budyskim bydlenju zemrěła wučerka na wuměnku Hańža Winarjec-Orsesowa. Narodźiła bě so wona w Radworju 20. meje 1926 swójbje rěznika a ratarja. Zahe zemrě jej kaž tež sotře a bratrej mać. Nan so znowa woženi. Tehdyša Hańžka Winarjec chodźeše do wjesneje šule a pomhaše w ratarstwje. Jako 19lětna poda so na wučerske wukubłanje. Złoži 1. a 2. wučerske pruwowanje, nastupi městno we Łupoji a skutkowaše sobu w Jurja Winarjowym Serbskim wučerskim chórje.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND