Jědnaty raz je Rěčny centrum WITAJ dźensa šulerjow 4. lětnika, kotřiž serbšćinu jako cuzu rěč wuknu, na swjedźeń serbskeje rěče do Radworja přeprosył. Něhdźe sto dźěći tamnišeje zakładneje šule kaž tež z Hodźija, Njeswačidła, Barta, Wojerec a Slepoho so wobdźěli. Mjez druhim je jim Wolfgang Kotisek hraće na dudach rozłožił. Nimo toho pře­wjedźechu rallye po wsy, a redaktor Płomjenja­ jim pokaza, kak dźěćacy časopis nastawa. Foto: SN/Maćij Bulank

„Serbski“ praktikum? Haj, wězo!

pjatk, 25. septembera 2015 spisane wot:

Hdyž so poslednje dny lěća minu, je šuler­jam a studentam jasne, zo bliži so zaso čas wuknjenja. Mjeztym zo sedźa šulerjo hižo pilnje na šulskej ławce, ma wjetšina studentow hišće prózdniny. Tuž tón abo tamny čas hišće raz za praktikum wužiwa. Serbske institucije skića k tomu dobre móžnosće.

Budyšin (SN/apa). Franciska Grajcarekec je praktikantka Domowiny a Daniela Šenkec Budyskeho Serbskeho muzeja. „Za mnje je to dobra składnosć dožiwić, kak serbske zarjadnišća funguja“, 21lětna Franciska powěda, „móžeš tu na kulturnym, slědźenskim abo tež mjeńšinowym polu dźěłać, je to jara pisana dźěławosć.“ K nadawkam studentki sorabistiki w běhu štyrjoch tydźenjow słuša, Serbski rěčny korpus nastajić a ideje za móžny koncept projekta „300 lět Sorabija“ zběrać.

Domjace ptački a swójbne mjena

srjeda, 23. septembera 2015 spisane wot:

Njedawno rěkaše w protyce Marije naroda, a to je čas, hdyž „božemje praji łastojčka“. Nastork za nas, so zaso raz dopomnić na domjace ptački a na jich slědy w našich mjenach. Łastojčka so najskerje w serbskich mjenach njejewi, ale za to dosć z druhich našich pjerjatych přećelow. To mamy na přikład (čorneho) kosa, němsce Amsel, kotryž wustupuje w hornjoserbskim swójbnym mjenje Kósk a w delnjoserbskim Kósyk. Wobě stej po swojim nastaću pomjeńšacej formje mjena ptačka ze sufiksomaj -k a -yk. Swójbne mjeno Kósyk zwjazujemy w prěnim rjedźe z najwuznamnišim delnjoserbskim basnikom Matom Kosykom. Pomjenowanje wšěm derje znateje kokule namakamy w rozšěrjenym swójbnym mjenje Kokla; nošerjo tohole mjena so w zněmčenej podobje zwjetša pisaja Kockel. Tójšto ludźi rěka Wrobl, štož je jasnje spóznajomne jako přenjesene pomjenowanje małeho ptačeho pjeracha wrobl. Sykora, w zněmčenej formje Sickor­ a podobnje, je tohorunja časte swójbne mjeno w našich stronach, kotrež so wězo wróćo wjedźe na mjeno ptačka: dźensa normalnje sykorka, němsce Meise

Z interaktiwnej serbskej kartu dźěłać

štwórtk, 17. septembera 2015 spisane wot:

W nadawku redakcije Płomjenja nastaštej lěta 1998 karće za Delnju a Hornju Łužicu, kotrejž běštej na serbskich šulerjow delnjeho schodźenka wusměrjenej. Nětko předleži nowa, cyłkowna­ karta wobeju Łužicow.

W tehdyšim projekće běchu wažne wobchadne a pućowanske čary kaž tež dwurěčne mjena městow a wsow zarysowane. Na to złožuje so nowa karta, kotraž zwjazuje analogny swět ćišćaneje karty z digitalnymi wužadanjemi interaktiwneje dataje. W njej su nimale 700 dwurěčnych městnow kaž tež najwažniše dróhi a železniske čary zakótwjene. Po­date su tohorunja wjetše lětanišća, łužiska jězorina a wuhlowe jamy. Nowa karta wotbłyšćuje wobjim aktualnje připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Braniborskej a Sakskej wotpowědnje hranicam gmejnow a pokazuje městnosće ze serbskimi poskitkami. Zajimc móže so tež wo najšěršich poskitkach ze serbskej tematiku wobhonić.

Institut za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity ma serbšćinu za zakładny stołp při posrědkowanju wědy wo mjeńšinach­

Rektorat Lipšćanskeje uniwersity je po jednolětnym wupruwowanju schwalił studijny směr mjeńšinowe rěče na Instituće za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity. Jednaćelski direktor instituta prof. dr. Edward Wornar je na prašenja Milenki Rječcyneje wotmołwił.

Hladajo na schwalenje studijneho směra mjeńšinowe rěče je jeho dalewjedźenje na wěsty čas wobmjezowane? Abo wot­wisuje wone wot wosebiteho noweho rjadowanja?

prof. E. Wornar: Tuchwilu njewobsteja žane časowe wobmjezowanja.

Rěka to, zo přistajeni sobudźěłaćerjo, kotřiž serbskich młodostnych na polu wučerstwa wukubłuja, so přichodnje sylnišo tež do wobłuka mjeńšinowych rěčow zapřijmu?

Wot młodych lět na huslach hraje

srjeda, 16. septembera 2015 spisane wot:

Hudźo na „serenadźe w zelenym“ minjeny pjatk w Stróži je sej huslerka Jose­phine Kretschmarec wutroby připosłucharjow zdo­była. 16lětna bydli w Jenkecach a chodźi do 12. lětnika Budyskeho Serbskeho gymnazija. „Běch so za njón rozsudźiła, dokelž je moja wowka Serbowka. Bohužel njeje wona maćeršćinu w swójbje dale dała. Tak wobdźělach so hižo na zakładnej šuli w Bošecach na wučbje serbšćiny“, wona powěda.

Slědy skućićela zwěsćić spytałoj

štwórtk, 10. septembera 2015 spisane wot:
Skedźbnje eksperimentujetej Tanja Urban a Elisa Freigang (wotlěwa) z Choćebuskeho Ludwiga Leichhardtoweho gymnazija za test DNA, při čimž stej slědy skućićela zwěsćić spytałoj. Pod nawodom diplomoweho chemikarja Karla-Heinza Krätzschmara činitej wonej to w mobilnym šulerskim laborje Braniborskeje techniskeje uniwersity Choćebuz-Zły Komorow „Science on tour“, ko­tryž je Załožba za němsku wědomosć dźensa jako „wysokošulsku parlu 2015“ počesćiła. Foto: Michael Helbig

Studentow dale podpěrać

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:

Horni Hajnk (LB/SN). Starosć wo serbski wučerski dorost bě hłowna tema zetkanja studentow wučerstwa z předsydstwom Serbskeho šulskeho towarstwa minjeny pjatk w Hornim Hajnku.

Spočatnje poda spisowaćel Beno Budar w swojej literarnej bróžni krótki dohlad do serbskeho pismowstwa. Na to nawjazowaca čiła diskusija wunjese, zo je po wuspěšnym złoženju matury a z rozsudom, so z wučerjom stać, prawidłowny přewod studentow za čas studija njeparujomny.

Tu chce předsydstwo SŠT studentow dale podpěrać. Hladajo na akutnu potrjebu pedagogow hižo w blišim času budźe trjeba, zo tež serbscy studenća sami dalšim maćernorěčnym komilitonam a tym, kotřiž su studij hižo zakónčili, poručeja, trěbnu kwalifikaciju na polu metodiki a didaktiki wotzamknyć. Tak wotkryje so přidatna móžnosć, serbske šule a šulske kubłanišća, hdźež serbšćinu wuwučuja, přichodnje ze serbskimi wučerjemi zastarać. Wobdźělnicy chcedźa so klětu zaso w Hornim Hajnku zetkać.

Serbšćinaw sakskejstolicy

póndźela, 31. awgusta 2015 spisane wot:
Drježdźany (SN/MiR). Wot přichodneho šulskeho lěta 2016/2017 měła so na jednej Drježdźanskej zakładnej šuli w měšćanskej štwórći Strěžin serbšćina poda­wać. Drježdźanske towarstwo Stup dale přeproša tuž wšitkich zajimowanych staršich za srjedu, 2. septembra, na staršiski wječork. Zetkanje wotměje so wot 19.30 hodź. w rumnosćach towarstwa na hasy Böhmische Straße 27. „Za naše planowanja a diskusije z měšćanskim zarjadnistwom­ a z kubłanskej agenturu je wažne wědźeć, z kelko dźěćimi móžemy spočatnje ličić“, rozłožuje na naprašowanje SN předsyda towarstwa Stup dale dr. Andreas Kluge, „podpěra a sobuskutkowanje wšitkich zajimcow stej wažnej, zo bychmy swój zaměr docpěli. Chcemy tež tych staršich narěčeć, kotřiž so dotal hišće w našim cyłku přizjewili njejsu.“ Přichodne tydźenje wšak dóstanu starši listy ze šulskeho zarjada z próstwu, swoje dźěćo na jednej šuli přizjewić. Je planowane, zo tež dźěći z druhich měšćanskich dźělow Strěžinsku šulu wopytaja.­ Serbsku wučerku hižo maja. Spočatnje měła so serbšćina za maćer­norěčne dźěći podawać, perspektiwisce tež jako cuza rěč.

Stawizny přewodźeja mnohe generacije do přichoda

Serbska wučerka a spisowaćelka Marja Kubašec je Radworčanam krute zapřijeće a tak zdobom kubłarjam a chowancam pěstowarnje, kotraž je po njej pomjenowana. Kubłanišćo na kromje wsy Pod dubami 2 je wot lěta 1994 w nošerstwje Budyskeho Dźěłaćerskeho dobroćelstwa (AWO). Runje tele nakromne połoženje skići dźěćom dobre zakłady wuwića. Cyle w zmysle Marje Kubašec swoje kajkosće a zamóžnosće dale wuwiwać, dźěłaja kubłarki a kubłarjo z dźěćimi. Wosebje rady wužiwaja krótke puće do přirody. Hrajkanišćo při pisanje wobarbjenym domskim jim njedosaha. Dyrbja won, sej swět wotkryć. To činja mjeztym hižo po wjacorych generacijach dźěći a kubłarjo.

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND