Krótkopowěsće (01.12.15)

wutora, 01. decembera 2015 spisane wot:

Protestuja w sakskej stolicy

Drježdźany. Sobudźěłaćerjo twarca chipow Globalfoundries chcedźa sobotu w Drježdźanach přećiwo planowanemu wottwarej dźěłowych městnow demonstrować, kaž industrijne dźěłarnistwo za hórnistwo, chemiju a energiju IG BCE zdźěli. Předewzaće bě spočatk oktobra připowědźiło, zo chcyło 800 z cyłkownje 3 700 městnow šmórnyć.

Mjenje bjezdźěłnych w EU

Luxemburg. Bjezdźěłnosć we 18 krajach europasma je so w oktobru na 10,7 procentow znižiła a je tak na najnišim stawje po januaru 2012. We wšěch 28 statach EU bě wona w oktobru z 9,3 procentami tak niska kaž wot septembra 2009 nic. Tole zdźěla statistiski zarjad Eurostat. Najmjenje bjezdźěłnych je w Němskej (4,5 proc.) a Čěskej (4,7), najwjace w Grjekskej (24,4) a Španiskej (21,6).

Wjace pjenjez ratarjam

Frankfurt n. M. Dźěłarnistwo ratarjow IG twar, ratarstwo a wobswět chcyło wyše mzdy za jedyn milion sobudźěłaćerjow němskeho ratarstwa přesadźić. W dźensa zahajenych jednanjach z dźěłodawarjemi žada sej dźěłarnistwo wo 5,9 procentow wyšu mzdu kaž tež lěpše strowotniske zastaranje a zawěsćenje rentow, kaž wone zdźěla.

Krótkopowěsće (30.11.15)

póndźela, 30. nowembera 2015 spisane wot:

Wo wliwje němčiny

Budyšin. Zběrnik „Wliwy němčiny na gramatiske struktury słowjanskich rěčow“ je wušoł. W nim jewja so přinoški 30 rěčespytnikow z Němskeje, Pólskeje, Čěskeje, Šwicarskeje a Słowjenskeje k tutej temje na konferency 2011 w Choćebuzu. Dr. Sonja Wölkowa a dr. Hauke Bartels staj knižku zestajałoj. Němčina je jedna z najwažnišich kontaktnych rěčow za słowjanske ludy.

Nowe pomjenowanje referata

Podstupim. W zwjazkowym ministerstwje za wědomosć, slědźenje a kulturu su mjeno referata 14 na „Naležnosće nabožinskich zhromadźenstwow, Serbow a delnjoněmčiny“ změnili. Wopřijeće Serbja so nětk oficialnje jewi, zdobom­ skedźbnja na tematisce wusko z delnjoserbšćinu zwisowace mjeńšinowe spěchowanje delnjoněmčiny, kaž ministerstwo zdźěla.

Kamjenski zwjazk počesćeny

Krótkopowěsće (27.11.15)

pjatk, 27. nowembera 2015 spisane wot:

W Hornjej Łužicy wostać

Budyšin. Demografiska změna w Hornjej Łužicy bě tema konferency „Wuwićowe perspektiwy na wsy“ dźensa w Budyskim Kamjentnym domje. Wjac hač 70 wobdźělnikow diskutowaše wo idejach, wotchad ludźi z Łužicy spomalić. Zakład konferency bě naprašowanje mjez młodostnymi w Zhorjelcu, Budyšinje, Wojerecach a na wsach Hornjeje Łužicy.

W nocy žane pjenjezy

Zhorjelc. Pjenježne awtomaty lutowarnje Zhorjelskeho wokrjesa wostanu wot 20 hodź. do 7.30 hodź. zawrjene. Lutowarnja reaguje tak na nadpad z rozbuchlinu w Mikowje pola Niskeje. Nócna posłužba njebudźe mjez druhim móžna w Rěčicach, Hamorje, Rychbachu a Zhorjelcu kaž tež we Wopakej a dalšich filialach Zhorjelskeho wokrjesa.

Wažne dźěło přez mjezu

Praha/Drježdźany. Čěske regiony Karlovy Vary, Ústí nad Labem a Liberec su ze Swobodnym statom Sakskej wosebite zrěčenje podpisali. Po nim móža nětko čěske kaž tež němske wuchowanske ambulancy we woběmaj krajomaj swobodnje skutkować. To polěpša strowotniske zastaranje, mjez druhim blisko statneje mjezy zranjenych sněhakowarjow.

Krótkopowěsće (26.11.15)

štwórtk, 26. nowembera 2015 spisane wot:

Škit mjeńšin rozjimali

Berlin. Mjeńšinowa rada w Němskej chce zwisk k Zwjazkowej radźe zesylnić. Na to dojednachu so zastupnicy Danow, Frizow, Sintow a Romow a Serbow, kotřiž radźe přisłušeja, wčera w Berlinje. Rozjimali su tež stejišćo wobłukoweho do­jednanja wo škiće mjeńšin a klětuše dźěłowe ćežišća, zdźěli mjeńšinowy sekre­tariat. Zetkanju přizamkny so dźensa konferenca.

Budyski zawod nominowany

Drježdźany. Mjez třomi móžnymi kandidatami za lětuše mjeztym 21. Drježdźanske marketingowe myto je tež Budyski zawod za twar pjecow DEBAG. Nimo toho smě so Wojerowski frizerski salon Haarschneider počesćenja nadźijeć, kaž ze zdźělenki Drježdźanskeho marke­tingoweho kluba wuchadźa. Myto spožča 2. decembra w Drježdźanach.

Pytaja bydlenja za ćěkancow

Krótkopowěsće (25.11.15)

srjeda, 25. nowembera 2015 spisane wot:

Nowa kniha wušła

Varnsdorf. „Druhe swěty“ rěka nowa čěskorěčna kniha Róže Domašcyneje, kotrejež předstajenje dožiwi minjeny pjatk něhdźe 30 zajimcow we Varnsdorfskej měšćanskej knihowni. Je to 64. publikacija knihownje. Milan Hrabal je z wjacorych zběrkow spisowaćelki zestajał bajki, basnje, eseje a druhe teksty. Kniha móžeše wuńć z podpěru Čěsko-němskeho fondsa přitomnosće a města Varnsdorfa.

Statny sekretar na wopyće

Pančicy-Kukow. Na přeprošenje zapósłanca CDU w Sakskim krajnym sejmje Alojsa Mikławška je statny sekretar w kultusowym ministerstwje dr. Frank Pfeil dźensa Łužicu wopytał. Mjez druhim pobyštaj wobaj w spěchowanskej šuli­ klóštra Marijineje hwězdy w Pančicach-Kukowje, hdźež wuknje 34 dźěći.

Bamž do Afriki lećał

Krótkopowěsće (24.11.15)

wutora, 24. nowembera 2015 spisane wot:

Bydlenje ministra nadpadnjene

Lipsk (dpa/SN). Bydlenje sakskeho justicneho ministra Sebastina Gemkowa (CDU) w Lipsku su minjenu nóc z butrowej kisalinu nadpadnyli. Pozadki njejsu dotal hišće jasne, policija zdźěli. Njeznaći rozbichu wokno bydlenja z kamjenjemi a ćisnychu na to kisalinu do bydlenja. 37lětny minister bě za čas nadpada ze swojej mandźelskej doma.

Ćěkancy do dźiwadła prošeni

Radebeul. Sakske krajne jewišća su ćěkancow přichodny pjatk do Radebeulskeho dźiwadła přeprosyli, zo bychu tam generalku rejwanskeho dźiwadła „Momo“ po romanje Michaela Ende sobu dožiwili. Prapremjera je za sobotu planowana, kaž dźiwadło zdźěla. Inscenacija je tak zapołožena, zo ju tež ludźo z druhich kulturnych kruhow derje rozumja.

Wabjenje nic bjez čěšćiny

Krótkopowěsće (23.11.15)

póndźela, 23. nowembera 2015 spisane wot:

Wysoke počesćenje Łužičanomaj

Drježdźany. Wjelelětny předsyda towarstwa Iniciatiwa dźěći z Černobyla Georg Tietzen z Kamjenca a prelat Hubertus Comak ze Zhorjelskeje diecezy staj mjez dwanaće wosobami, kotrež sakski ministerski prezident Stanisław Tilich (CDU) zajutřišim ze Zwjazkowym zasłužbowym rjadom za přikładne skutkowanje na powšitkowne dobro počesći.

Prěnička Měrćina Wjenka wušła

Budyšin. Po dołhim času njesprócniweho pisanja předleži w LND prěnička prozy Měrćina Wjenka z titulom „Stary dom“. Wjenk słuša do kruha wjele lubjacych młodych pisacych, rěka z nakładnistwa. Lěta 2010 měješe swoje prěnje knižne wozjewjenje w rjedźe za teksty młodych awtorow „Paternoster“­. Wjenkowa kniha tež jako e-book wuńdźe.

Srjedu w Praze protestuja

Krótkopowěsće (20.11.15)

pjatk, 20. nowembera 2015 spisane wot:

LND a Lusatia w Drježdźanach

Drježdźany. 45 nakładnistwow ze Sakskeje pokazuje wot dźensnišeho w Drježdźanskim Japanskim palaisu swoje wudźěłki zašłych lět. Mjez nimi stej tež Ludowe nakładnistwo Domowina a Budyske nakładnistwo Lusatia. Saksku knižnu přehladku wuhotuje ministerstwo za hospodarstwo, dźěło a wobchad swobodneho stata. Přehladka traje hač do 27. nowembra, zastup je darmotny.

Kotissek myto přijimał

Podstupim. Wolfgang Kotissek, nawoda Serbskeho folklorneho ansambla Slepo, je wčera w Podstupim myto jako „Towarstwo lěta“ přijimał. Wuchodoněmski lutowarniski zwjazk počesći z tym wulki angažement Slepjanskeho towarstwa při hajenju serbskeje kultury. „Slepo je jeničke městno w Němskej, hdźež so hišće dudy hraja“, we wobkrućenju rěka.

Małolětnych ćěkancow zadomili

Krótkopowěsće (19.11.15)

štwórtk, 19. nowembera 2015 spisane wot:

Dóstanu wjac spěchowanja

Berlin/Flensburg. Federalistisku uniju europskich narodnych mjeńšin (FUEN) spěchuje Zwjazk wot klětušeho z poł milionom eurow. Zyšenje wo 400 000 eurow je etatowy wuběrk zwjazkoweho sejma wobzamknył, zdźěli FUEN. Prezident FUEN Hans-Heinrich Hansen ma to za wysoke hódnoćenje mjeńšin a za wuslědk prócowanjow mnohich podpěraćelow.

Rozsud přestorčili

Radwor. Na posedźenju zawčerawšim su Radworscy gmejnscy radźićeljo rozsud wo zjednoćenju stawnistwow na teritoriju gmejny do jednotneho w Malešecach přestorčili. Wobzamknychu ponowjenje dróhi při Lodowej pincy w Lutobču. Dale počesćichu štyrjoch kameradow wohnjoweje wobory z rjadom pomocnikow při wulkej wodźe 2013.

Informuja tež wo Serbach

Krótkopowěsće (17.11.15)

wutora, 17. nowembera 2015 spisane wot:

Za karjeru we Łužicy

Lipsk. W Lipsku wotměchu so dźensa srjedźoněmske wiki absolwentow. Pod hesłom „Přichod Łužica – karjera na spočatku Němskeje“ předstajichu tam Marketingowa towaršnosć Hornja Łužica-Delnja Šleska a měsće Budyšin a Žitawa předewzaća hospodarskeho regiona jako atraktiwnych dźěłodawarjow a wabjachu z wobšěrnymi informacijemi za karjeru w Hornjej Łužicy.

Při wulkej wodźe spěšnje jednać

Drježdźany. Nowy system k warnowanju před wulkej wodu w Sakskej bu wčera w Drježdźanach přepodaty. Wón zapřija nětko dźewjeć rěčnišćow. Nowy system warnuje tam, hdźež ma so nuznje jednać. Wažne powěsće njepřenjesu so telefonisce, ale z pomocu SMS, rěčneho dialoga abo přez internet.

Kermušerjo w muzeju

Njeswačidło. Wjace hač 750 zajimcow wopyta zawčerawšim zakónčenu wustajeńcu w Njeswačanskim domizniskim muzeju wo bojach nalěto 1945 we wsy a wokolinje, kotruž běchu 7. junija wotewrěli. Posledni dźeń wobhlada sej hišće něhdźe 60 ludźi, mjez nimi Pawlikec kermušerjo z Radworja a časowi swědkojo ze Šešowa a Noweje Wsy, powučnu pokazku.

nawěšk

nowostki LND