Sigmund Jähn, prěni Němc w swětnišću – tule 2015 w rumnosćach Němskeje swětnišćoweje wustajency w vogtlandskim Morgen­röthe-Rautenkranzu –, dósta wčera swětnišćowe myto „Slěborny meridian“. Iniciatiwa europskich swětnišćowych zwjazkow­ hódnoći tak njesebične zasadźenje mjeztym 81lětneho za posrědkowanje fascinacije swětnišćo. Jähn bě wčera před 40 lětami, zhromadnje z ruskim kosmonawtom Walerijom Bykowskim do swětnišća startował. Foto: dpa/Katrin Mädler

Lěsne wohenje: Tukaja na zapalerstwo

póndźela, 27. awgusta 2018 spisane wot:

Treuenbrietzen (dpa/SN). Wohnjowi wobornicy dyrbjachu tež dźensa južnje Berlina lěsne wohenje hašeć. „Smy hišće raz dalše mocy skazali“, zdźěli rěčnica wo­krjesa Podstupim-Srjedźna marka minjenu nóc nowinarjam. Wona z toho wuchadźa, zo hoberski lěsny woheń wobornikow hišće cyły tydźeń zaběra. „Bohužel njeje dešć wotwidźomny.“ Po jeje informacijach płomjenja stajnje zaso nastawaja. Woheń bě minjeny štwórtk wudyrił. Kónc tydźenja je něhdźe 450 wohnjowych wobornikow na płoninje 350 hektarow přećiwo wohenjam wojowało. „Nimamy wjace wulke wotewrjene płomjenja, ale skerje mjeńše žehliwe hnězda“, rjekny braniborski ministerski pre­zident Dietmar Woidke (SPD). Mjeztym su tanki Zwjazkoweje wobory šěroke wusy­ki w lěsu wustorkali, zo njemóhli so płomjenja dale rozpřestrěć.

Bamž wopory wo wodaće prosył

póndźela, 27. awgusta 2018 spisane wot:

Dublin (dpa/SN). Bamž Franciskus je na swo­jim wopyće w Irskej tysackrótne splažne a hinaše znjewužiwanja dźěći a žonow přez katolskich duchownych raznje zasudźił. „Prosymy wo wodaće za hro­zne zachadźenje w Irskej, znje­wu­žiwanje mocy a dowěry, splažne znje­wužiwanje přez oficialnych čłonow cyr­kwje“, rjekny Franciskus wčera na zakónčacej Božej mši swojeho dwudnjowskeho wopyta w Dublinje. Tež za wuklukowanje njepołnolětnych jako dźěłowe mocy w dźěłarnjach kaž tohorunja za pobrachowace sobučuće woporam napřećo pro­šeše bamž wo wodaće. Wón mjenowaše njeskutki „wotewrjenu ranu“, kotraž cyrkej wužaduje „kruće a rozsudźena za wěrnosću a sprawnosću pytać“.

Irska słuša k tym krajam, hdźež běchu duchowni a rjadniske sotry žony a dźěći masiwnje znjewužiwali a hroznje z nimi wobchadźeli. Kritikarjo swjatemu wótcej wumjetuja, zo jeho słowam skutki njeslěduja, na přikład personalne konsekwency. Franciskus je so sobotu z wosom woporami znjewužiwanja zetkał.

Serbski namjet wotpokazany

póndźela, 27. awgusta 2018 spisane wot:

Wo načolnej kandidaturje za krajny sejm rozsudźa baza sakskeje Lěwicy

Wojerecy (SN/at). Načolnu kandidaturu sakskeje Lěwicy k wólbam Sakskeho krajneho sejma 1. septembra 2019 postaja stronjenjo we wobłuku sobustawskeho rozsuda. Hromadźe z tym wotměwaja sobustawske naprašowanje nastupajo wobsahowe ćežišća za wólbny program. To su delegaća stronskeho zjězda Lěwicy Sakskeje sobotu we Wojerecach wobzamknyli. Tak je strona jenička, „kotraž sej zwěri čłonstwo so prašeć, dźe-li wo to, ćežišća za přichodne wólby krajneho sejma postajić“, podšmórny krajna před­sydka Antje Feiks w swojej rozprawje.

To a tamne (27.08.18)

póndźela, 27. awgusta 2018 spisane wot:

Wosrjedź twarnišća swoje awto zešro­tował je šofer transportera njedaloko bayerskeje wsy Schneckenlohe. Byrnjež tafle wuraznje před twarnišćom warnowali, bě 24lětny zawěry z wulkej spěšnosću wobjěł a runu smuhu na hromadu bitumena jěł. Poł metra wysoka hro­ma­da skutkowaše kaž skakanišćo. Po tym zo bě transporter něhdźe 20 metrow lećał, zrazy tón do pobóčneho wobhrodźenja. Jězdźidło bu dospołnje skóncowane, wobě wósce buštej wutorhnjenej. Šofer so kaž dźiw jeno snadnje zrani.

Z Trabantom 25 000 kilometrow po puću był je čěski dyrdomnik a filmowc Dan Přibáň. Jězbu zahajił bě před pjeć měsa­cami w južnej Indiskej. Wčera so do Prahi nawróći. Přewodźałoj stej jeho dalši w Zwickauwje twarjeny „601“ kaž tež mólički Fiat 126p z 23 PS. Skurilnu skupinu běchu wšudźe witali, kaž Přibáň rjekny.

Barley posudk wotpokazuje

pjatk, 24. awgusta 2018 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa ministerka za justicu Katarina Barley (SPD) dwělomne poručenja poradźowanskeho gremija zwjazkoweho knježerstwa k bydlenjo­twarskej politice wotpokazuje. Wědomostna přirada hospodarskeho ministerstwa je so wčera w posudku za to ­wuprajiła, socialneho bydlenjotwara so w dalokej měrje wzdać. Barley ma za „njezamołwite“, zo wědomostnicy přećiwo socialnemu bydlenjotwarej argumentuja. Wona chce, zo stat wjace pjenjez ­za nowe bydlenja nałoži, zo bychu po­druže zapłaćomne byli.

Maas pojědźe do Turkowskeje

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy wonkowny minister Heiko Maas (SPD) pojědźe w septembru do Turkowskeje, zo by wopyt prezidenta Recepa Tayyipa Erdoğana w Němskej přihotował. Po informacijach powěsćernje dpa su 5. a 6. septembra wjacore politiske terminy w Ankarje planowane. Nimo toho chce so Maas na swjatočnosćach 150. jubileja němskeje ­šule w Istanbulu wobdźělić. Erdoğana wočakuja potom 28. septembra w Berlinje.

Merkel nadźije wosłabja

Hoberski lěsny woheń tuchwilu južnje Berlina zachadźa. Płomjenja su so na 400 hektarow rozpřestrěli. 500 wobydlerjow třoch mjeńšich wsow pola Treuenbrietzena dyrbješe swoje domy wopušćić. Cyłkownje 600 wohnjowych wobornikow móžeše z pomocu ćežkeje techniki hač do dźensnišeho ranja tomu zadźěwać, zo płomjenja wsy docpěja. Wětřik je kur mjeztym hač do Berlina njesł. Njewšědne dimensije wohenja tež nazhonići wobornicy dotal hišće dožiwili njeběchu. Foto: dpa/Christian Pörschmann

Rozjimujadźěło policije

pjatk, 24. awgusta 2018 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Po dwělomnym postupowanju policije přećiwo žurnalistam sćelaka ZDF w Drježdźanach chcychu so sobudźěłaćerjo wusyłanja „Frontal 21“ dźensa z nawodnistwom policije w Drježdźanach zetkać. Policajska direkcija bě jich přeprosyła. Přiwšěm njebě jasne, hač so wobdźělnicy po tym k wuslědkam rozmołwy wupraja.

Při protestach w zwisku z wopytom zwjazkoweje kanclerki Angele Merkel (CDU) minjeny tydźeń w Drježdźanach bě so demonstrant werbalnje do žurna­listow dał a jim chłostajomny njeskutk wumjetował, dokelž běchu jeho filmo­wali. Na to policija žurnalistow kontrolo­waše a je jim tak dlěje hač poł hodźiny dźěło znjemóžniła. Pozdźišo so wukopa, zo je demonstrant sobudźěłaćer kraj­neho kriminalneho zarjada Sakskeje. Widejo wo podawku so w interneće spěšnje rozšěrjowaše a je mjeztym wšoněmsku debatu wo haćenju žurnalistiskeho dźěła přez policiju zbudźił.

Sakski nutřkowny minister Roland Wöller (CDU) wčera w nutřkownym wuběrku krajneho sejma přilubi, podawk wobšěrnje wujasnić.

To a tamne (24.08.18)

pjatk, 24. awgusta 2018 spisane wot:

Płunowy a borzdźidłowy pedal zaměnił je 76lětny w poruhrskim Bergkamenje. Z wotmachom jědźeše tuž ze swojim awtom do zahrodoweho centera, ale so na zbožo jeno snadnje zrani. 50lětnu žonu w centeru su lětace škleńčane črjopy tohorunja zranili. Muž bě při zaparkowanju před wobchodom pedalej zaměnił, do wukładneho wokna zrazył a hakle 25 metrow dale stejo wostał.

Kupnicoweho detektiwa při kradnjenju lepili su w badensko-württembergskim Breisachu. Přistajeny wobchoda bě jeho wobkedźbował, jako tworu z regala wza a do zaka tykny. Zapakowanje ćisny do wotpadkoweho bowa. Přiwołana policija muža kontrolowaše a namaka w jeho awće wjacore kradnjene wěcy. Detektiw, kiž ma padustwam poprawom zadźěwać, je prawdźepodobnje tež w dalšich wobchodach kradnył. Jemu hrozy pušćenje.

Wólbny bój z kubłanskej temu

štwórtk, 23. awgusta 2018 spisane wot:

„Wjedźemy wólbny bój z kubłanskej temu“, potwjerdźa předsyda towarstwa Pónaschemu Uwe Gutšmidt z widom na wólby Serbskeho sejma. Tema dótka so planowaneje noweje cyłkowneje šule z abiturnym schodźenkom w nošerstwje wokrjesa w Gołkojčanskim wjesnym dźělu Gogolowku-Haninym dworje (Klein Gaglow-Annahof).

Bórkowy (SN/at). Ćežki bě bój wo nowu cyłkownu šulu z abiturnym schodźenkom w juhozapadnym dźělu wokrjesa Sprjewa-Nysa. Mjeztym je kraj Braniborska předewzaću přizwolił. Stejnišćo w Gogolowku-Haninym dworje mjenuje wokrjesny sejmik w Baršću we wčera schwalenym wobzamknjenju „předstajomnu wariantu zwoprawdźenja“.

nawěšk

nowostki LND