Zapósłancy wšitkich frakcijow su dźensa stawiznarjej Saulej Friedländerej po jeho narěči na wopominanskim zarjadowanju zwjazkoweho sejma za wopory nacionalsocializma stejo přikleskowali. Hłowna přičina bě róčnica wuswobodźenja němskeho koncentraciskeho a zaničowanskeho lěhwa Auschwitz dnja 27. januara 1945 přez sowjetskich wojakow. Němscy nacional­socialisća běchu staršeju Friedländera morili. Wón holocaust přežiwi, dokelž móžeše so schować. Foto: dpa/Michael Kappeler

Z předwólbami k wjetšej legitimaciji

štwórtk, 31. januara 2019 spisane wot:

Budyšin (SN/at). Nowe puću za pomjenowanje serbskeho kandidata, kotryž měł na krajnej lisćinje Lěwicy za wólby Sakskeho krajneho sejma 1. septembra wjele lubjace městno docpěć, kroči krajne dźěłowe zjednoćenstwo Serbska Lě­wica. Wone je woteběracu akceptancu wobdźělnikow nominowanskeju zjězdow w lětomaj 2009 a 2014 sakskeje Lěwicy­ za swójski personalny namjet zwěsćiło. To wuwjercholi w tym, zo bě frakcija Lěwicy w sakskim sejmje prěni raz po lěće 1990 za jedne lěto bjez serbskeho zapósłanca.

Telko idejow podali

štwórtk, 31. januara 2019 spisane wot:
Bjezdwěla stej krajej Sakska a Braniborska do kónčneje rozprawy komisije za rozrost, strukturnu změnu a dźěło mnohe zajimawe namjety nastupajo serbsku rěč, kulturu a identitu zapřijałoj. Jasnje z tych pokazkow dwoje wuchadźa: Hdźe wočakujemy jako mały lud podpěru za swoje prócowanja a hdźe móhli ze swojimi specifiskimi nazhonjenjemi łužiskej towaršnosći takrjec něšto wróćić. To jedne kaž to tamne swědči wo tym, zo su sej najwšelakoriši akterojo serbskeho žiwjenja hłójčku łamali. Nastał je mozaik, kiž budźe zamoł­witych w Drježdźanach a Podstupimje naročnje wužadać, dyrbja-li wo tym rozsudźić, što so hdy zwoprawdźa abo scyła nic. Kotre z namjetowanych pro­jektow potajkim budu přizwolić? Dosaha zapodate hesło, kaž w padźe „Serbskeho kompetencneho centruma za hospodarstwo a strukturnu změnu“, abo su pohłubšace wudospołnjenja trěbne? Snadź je to tež druhorjadne. Za wažniše mam, zo su Serbja telko idejow podali. Axel Arlt

Sakska so brexita dla starosća

štwórtk, 31. januara 2019 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). W Sakskej so přiběrajcy starosćeja, zo Wulka Britaniska bjez zrěčenja z Europskeje unije wustupi. Tole je wuslědk wčerawšeho wuradźowanja w Sakskim krajnym sejmje. Zdobom sej zastupnicy wjacorych frakcijow wot EU reformy žadachu. Zapósłanča Zelenych Claudia Maicher, sakskemu knježerstwu wumjetowaše, zo njeje na brexit přihotowane. Šef statneje kenclije Oliver Schenk (CDU) připowědźi přechodny zakoń, kiž ma předewzaćam a wobydlerjam prawnisku wěstotu skićić.

W debaće porěča tež serbski zapósłanc CDU w krajnym sejmje Marko Šiman. „Zhladujemy z wulkimi starosćemi na bližacy so brexit Wulkeje Britaniskeje“, Šiman rjekny. Wón je sej wěsty, zo so wustup kraja sylnje na EU wuskutkuje a zo změje to direktne sćěhi za Saksku a za jeje­ wobydlerjow. Swobodnemu statej je Wulka Britaniska ze 2,66 miliardami eurow­ třeći najwažniši wikowanski partner. Nimo toho wobsteja wjelelětne wědomostne, kulturne a turistiske styki. Tole­ měli dale wobchować, tak Šiman.

Přistajenych LEAG informowali

štwórtk, 31. januara 2019 spisane wot:

Zawodna zhromadźizna skónčenja zmilinjenja brunicy dla

Choćebuz (dpa/SN). Na internej zawodnej zhromadźiznje su dźensa dopołdnja něhdźe 1 700 přistajenych łužiskeho hórniskeho a energijoweho předewzaća LEAG wo najnowšich namjetach k skónčenju zmilinjenja brunicy informowali. Na zarjadowanju w Choćebuzu wobdźělištaj so tež ministerskej prezidentaj Sakskeje a Braniborskeje Michael Kretsch­mer (CDU) a Dietmar Woidke (SPD). Při tym dźěše wo poručenja wot knježerstwa zasadźeneje wuhloweje komisije. Ta bě minjeny kónc tydźenja namjetowała, zmilinjenje brunicy najpozdźišo w lěće 2038 skónčić. Brunicowe kónčiny měli za to cyłkownje 40 miliardow eurow dóstać. Na zhromadźiznu přizjewiłoj staj so tež předsyda industrijneho dźěłarnistwa hórnistwo, chemija, energija, Michael Vassiliadis a šef předsydstwa LEAG Helmar­ Rendez. LEAG je po swójskich informacijach najwjetši energijowy za­staraćel wuchodneje Němskeje. We Łužiskim brunicowym hospodarstwje dźěła po informacijach braniborskeho hospodarskeho ministerstwa 8 000 ludźi.

Choćebuz hotspot prawicarjow

štwórtk, 31. januara 2019 spisane wot:

Choćebuz (dpa/SN). Město Choćebuz je z wida wustawoškita „hotspot“, potajkim centrum prawicarskeho ekstremizma w Braniborskej. „Za nas jako wustawoškit je tole toksiske stworjenje“, rjekny referatny nawoda zjawnostneho dźěła braniborskeho wustawoškita Heiko Homburg sćelakej rbb. Při tym jedna so wo wjelestronsku scenu ze zwiskami do rockeroweho miljeja, do sceny stražnikow při durjach a k wěstotnym předewzaćam. „Woni chcedźa pak tule subkulturu wopušćić.“ Čłonojo sceny zaměrnje na tym dźěłaja, so w měsće kruće zadomić a tam dźeń a bóle postajować. Miljej so dale a bóle zhusća. W centrumje prawicarskich ekstremistow steja po rešeršach sćelaka „wodźacy čłonojo prawicarskeho zeskupjenja Inferno Choćebuz“. Tole běchu sćelakej wjacori fachowcy potwjerdźili.

Koparski ligist FC Energija Choćebuz bě wčera posedźenje kulojteho blida ze zastupnikami wustawoškita a policije za spočatk měrca připowědźił. Tam chcedźa problem, kiž so přiběrajcy w stadionach jewi, tematizować. „Wokomiknje njejsmy sej za to transferneje doby dla hišće chwile brać móhli“, club zdźěli.

To a tamne (31.01.19)

štwórtk, 31. januara 2019 spisane wot:
Z domjacymi nadawkami w matematice přežadany hólc je w USA nuzowe čisło 911 wolił a sej wot přećelneje telefonistki pomhać dał. „Mějach w matematice stajnje dobre znamki“, rjekny policistka Antonia­ Bundy w Lafayette w zwjazkowym staće Indiana. Hólc chcyše tři štwórćiny a jednu štwórćinu aděrować.

Kretschmer: Wulka šansa

srjeda, 30. januara 2019 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakski krajny sejm je so na swojim dźensnišim posedźenju ze strukturnej změnu w brunicowych kónčinach swobodneho stata zaběrał. Zakład­ běchu poručenja wuhloweje komisije. Ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) wobhladuje planowane inwesticije wjacorych miliardow eurow jako wulku šansu, strukturnu změnu zmištrować. Wón chcył planowane projekty po wažnosći rjadować.

Potrěbnym šulerjam pomhać

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo je dźensa wobzamknyło, z pomocu baföga potrěbnym studentam a šulerjam bóle­ pomhać. Młodźi ludźo maja po tym puću wjace pjenjez dóstać. Pomhać chcedźa tež šulerjam a studentam, kotrychž starši něšto wjace zasłužeja, hač dźens­niše hranicy baföga poprawom dowoleja. Zwjazkowa ministerka za kubłanje Anja Karliczek (CDU) chcyše w běhu dnja zapósłancow zwjazkoweho sejma wo tym informować.

Maduro chce z opoziciju rěčeć

Prjedy hač planowane něhdźe 2 000 rostlin, mjez nimi syrotki, w Běłowodźanskim zahrodnistwje Martina Krautza ­ nětko hižo kćěje. Miłe wjedro a ćopłe słónčne pruhi su tomu polěkowali, zo njejsu sadźenki hač k jutram čakali. Nětko dyrbja rostliny, kotrež­ hač do dźesać stopnjow zmjerzka znjesu, samo zawodźěć. Foto: Joachim Rjela

Genf (dpa/SN). Po wšěm swěće su miliony dźěći wot wójny, konfliktow, namocy a přirodnych katastrofow potrjechene. Dźěćacy pomocny skutk Zjednoćenych narodow UNICEF chce lětsa 41 milionow dźěći škitać, lěkarsce a ze žiwidłami zastarać. Nimo toho chcedźa jim zmóžnić, tež w krizowych časach do šule chodźić. Za to trjebaja 3,4 miliardy eurow, kaž UNICEF wčera w Genfje zdźěli.

Nimale třećinu pjenjez chce UNICEF za syriske dźěći w kraju a wukraju nałožić. Wulku potrjebu widźa tež w arabskim wójnskim kraju Jemenje a we wot konfliktow střasenym Kongu. „Dźensa ćerpja miliony dźěći pod surowej namocu a nuzu“, pisa eksekutiwna direktorka UNICEF Henrietta Fore. „Dźěći su často trawmatizowane. Hdyž nimaja žane zawěsćene městna za hrajkanje, hdyž njejsu mjez swojimi swójbnymi a nimaja žanu psychologisku podpěru, jich njewidźomne rany ženje njezažija.“

nawěšk

  • Spěchowanski kruh za serbsku ludowu kulturu je 16. a 17. měrca mjeztym 28. serbske jutrowne wiki w Budyskim Serbskim domje wuhotował. Wiki běchu jara wuspěšne, tež nastupajo ličbu wopytowarstwa. Tule smy wam někotre fotowe impresije z wikow zestajeli

nowostki LND