LND přewjedźe čitansku turneju

pjatk, 06. oktobera 2017 spisane wot:

Budyšin (SN/JaW). Ludowe nakładnistwo Domowiny zahaji póńdźelu, 16. oktobra, swoju lětušu čitansku turneju. Start do mjeztym 23. literarneje nazymy je w delnich Sulšecach, hdźež předstaji redaktor Protyki Pětr Šołta zhromadnje z awtorami Sonju Hrjehorjowej, Mariju Šwejdźinej, Achimom Mičom a dalšimi Serbsku protyku 2018.

Kaž LND wčera zdźěli, su we wobłuku turneje po Hornjej a Delnjej Łužicy tři dalše knižne premjery planowane. Srjedu, 18. oktobra, předstaji rozhłosownica Monika Gerdesowa nowu publikaciju „Z Francom po swěće“ we Worklečanskej wyšej šuli. Lubina Hajduk-Veljkovićowa čita 2. nowembra w Ralbičanskej wyšejšuli z nowostki „Lěćo za započatkarjow“, a samsny dźeń předstaji Lubina Malinkowa w Budyskej Smolerjec kniharni swoju wědomostnu knihu wo hrabi von Gersdorfje. Cyłkownje je jědnaće čitanjow planowanych, mjez druhim w Bukecach, Bórkowach, Lipsku a Nowej Wjesce.

Turneju zakónči LND 5. nowembra z literarnej kermušu w Chrósćicach.

Starosće chutnje dosć njebrali

pjatk, 06. oktobera 2017 spisane wot:
Janek Wowčer

Wólby Němskeho zwjazkoweho sejma su nimo a prěnje diskusije wo jasnym wuslědku su mjeztym tróšku womjelknyli. To pak njerěka, zo je tema wotbyta. Ludnosć tež na serbskich wsach, w towarstwach a gremijach dale wo tym rěči, předewšěm wo njewočakowanym wuspěchu strony AfD kaž tež wo prěnich reakcijach na to. Mnozy, tež Serbja, su wustróžani z wukónca wólbow we Łužicy, ja runje tak. Za dobre mam, zo je jón Domowina z wulkej starosću na wědomje wzała. Za dobre zdobom mam, zo wona tež na to skedźbni, zo je AfD na žadanje, z awtochtonymi narodnymi mjeńšinami runoprawnje wobchadźeć, wotpokazujo reagowała.

Lóštnje trašacy eksperiment

póndźela, 02. oktobera 2017 spisane wot:

Na jutřišim Dnju němskeje jednoty změje inscenacija NSLDź a Lipšćanskeje skupiny friendly fire „Muzej Němcow“ w Budyskim Dźiwadle na hrodźe premjeru. Bosćan Nawka je so z režiserom Michaelom Wehrenom rozmołwjał.

Knježe Wehreno, kak je projekt nastał?

M. Wehren: Před nimale lětomaj wobroći so moja bywša kolegina Theresa Jacobsowa,­ dźensa slědźerka w Serbskim instituće, na nas, hač nochcyli raz projekt we Łužicy a wo Serbach zwoprawdźić. Běchmy zajimowani a njejsmy tuž dołho přemyslowali. Po někotrych rozmołwach je nas Němsko-Serbske ludowe dźiwadło oficialnje přeprosyło.

Skupina friendly fire – štó to je a što čini?

M. Wehren: Smy w lěće 2011 załožena swobodna performance-skupina w Lipsku. Myslu sej, zo mamy mjeztym jara wulki wuměłsko-estetiski spektrum, kotryž performancu, awdioinstalacije, improwizacije a tak dale zapřijima, a zo smy interkulturnje nastajeni. Smy w zašłosći projekty mjez druhim w Brazilskej, Israelu a Šwedskej přewjedli.

Kak sće na mysl přišoł, runje „Muzej Němcow“ wutworić?

Hudźbne šansy lěpje wužiwać

pjatk, 29. septembera 2017 spisane wot:
Měrćin Weclich

Ličba šulerjow Budyskeje wokrjesneje hudźbneje šule je stabilna. „Dobry staw naprašowanjow nas zwjesela“, praji wjednica kubłanišća Charlotte Garnys. Konkretnje to rěka, zo mějachu tam w minjenym šulskim lěće 2 859 šulerjow, lěto do toho 2 842. Šulski lětny plan wopřijima wšelake wjerški. Jako wosebity podawk woswjeći šula w nowembru 50lětne wobstaće holčeho komorneho chóra. Nimo móžnosće, nawuknyć hraće na instrumentach w klasiskich předmjetach, přiběra zajim za jazz, rock a pop. To je tež wažne, chcedźa-li so wosebje młodostni na tym polu etablěrować a w kapałach sobu hudźić.

Kliman woleny

štwórtk, 28. septembera 2017 spisane wot:

Drježdźany (SN/JaW). Sakski krajny sejm je na swojim wčerawšim posedźenju Chróšćanskeho wjesnjanostu Marka Klimana­ (CDU) do Rady za serbske na­ležnosće Sakskeje wuzwolił. Wón naslěduje dotalneho městopředsydu gremija a wjesnjanostu Ralbic-Róžanta Hubertusa Ryćerja (CDU), kiž bě zastojnstwo z wosobinskich přičin złožił.

Sakska statna ministerka za wědomosć a wuměłstwo dr. Eva-Maria Stange (SPD) při tej składnosći wuzběhny, zo sakska wustawa z dobreje přičiny prawo Serbow na zachowanje swojeje identity kaž tež na hajenje a wuwiwanje swojeje rěče a kultury škita. „Hubertusej Ryćerjej słuša wulke připóznaće za skutkowanje w Radźe za serbske naležnosće. Jemu mamy so dźakować, zo je ze swojim angažementom wid gmejnow serbskeho sydlenskeho ruma přinošował“, piše ministerka dr. Stange w nowinskej zdźělence.

Domowina wita rozsud krajneho sejma, Marka Klimana do rady powołać, a je Klimanej k wuzwolenju gratulowała. Namjetowany bu 36lětny Prawočan wot Sakskeho zwjazka městow a wsow kaž tež wot třěšneho zwjazka Serbow.

Hudźbny počas w Choćebuzu

štwórtk, 28. septembera 2017 spisane wot:

Njedźelu, 1. oktobra, zahaji so hač do 11. nowembra trajaca 44. Choćebuska hudźbna nazyma w tamnišej Hrodowej cyrkwi. Bosćan Nawka je so z předsydu festiwal wuhotowaceho towarstwa Berndom Weinreichom rozmołwjał.

Knježe Weinreicho, kotre sće sej lětsa ćežišćo za hudźbnu nazymu wuzwolił?

B. Weinreich: Wosebita nowinka je, zo wustupuja bjezwuwzaćnje łužiscy solisća a ansamble. Tak konsekwentnje regionalnje program dotal hišće wusměrili njejsmy. W minjenych lětach smy publikumej přeco zaso interpretow z kraja a mjezynarodneho wukraja prezentowali, na čož smy tež jara hordźi.

Kajcy komponisća steja tónraz w srjedźišću?

B. Weinreich: Kaž dotal su němscy a serbscy komponisća Delnjeje, ale tež Hornjeje Łužicy ćežišćo programa. Tak zaklinča twórby Jana Cyža a prapre­mjernje „Three for Two“ Franka Petzolda kaž tež na serbski ludowy spěw złožo­waca so adapcija „Tota Hel’pa“ młodeho Choćebužana Lamina A. Jerdija. Wažne nam wospjet bě, po móžnosći kóždy žanr wot popularneje hač k atonalnej hudźbje we wobłuku tohole festiwala wotbłyšćować.

Ludźo čuja so zanjechani

srjeda, 27. septembera 2017 spisane wot:

Z 41,7 procentami steji gmejna Njeswačidło na štyrnatym městnje komunow Sakskeje, w kotrychž su njedźelu stronu AfD wolili. Měrćin Weclich je so z Njeswačanskim wjesnjanostu Gerdom Schusterom (CDU) rozmołwjał.

Što k wólbnemu wuslědkej prajiiće?

G. Schuster: Sym přesłapjeny, zo je AfD telko hłosow dóstała.

W čim widźiće za to přičiny?

G. Schuster: Jako prěnje chcu rjec, zo jedna so wo wólby zwjazkoweho sejma a nic wjesnjanosty abo gmejnskeje rady. Problem je skerje w zwjazkowej politice zakótwjeny. Wuchadźam z toho, zo jedna so tež pola nas – kaž so wšudźe wotbłyšćuje – zwjetša wo protestnych wolerjow. Woni maja tu abo tamnu wobstejnosć za kritisku a čuja so zanjechani, dokelž so wšelake wobstejnosće změnili njejsu. To nastupa njewujasnjene argumenty wokoło cyłeje problematiki ćěkancow, hdźež so tež we wólbnym boju ničo jasnišeho za wolerjow wotbłyšćowało njebě. Běchmy w našim wólbnym zadźerženju poprawom stronje CDU přeco jara přichileni.

Što chceće z tym rjec?

Pytaja dale kubłarjow

póndźela, 25. septembera 2017 spisane wot:

Drježdźanske towarstwo Stup dale pyta třoch kubłarjow abo kubłarki. Milenka Rječcyna je so z předsydu towarstwa dr. Andreasom Klugu rozmołwjała.

Město Drježdźany je městna wupisało. Kajki je staw přizjewjenjow?

A. Kluge: Wot februara su tři městna, eksplicitnje za serbskorěčnych kubłarjow za dźěćace dnjowe přebywanišćo na Geisingskej dróze wupisane. Wothłós pak je snadny, dokelž wočiwidnje kubłarski dorost pobrachuje. Mjeztym so po wšěm zdaću dwě wosobje za tele dźěło zajimujetej. Po wotchadźe třoch kubłarjow z kubłanišća tuchwilu jenož Nadja Lebzec w žłobiku na Geisingskej skutkuje.

Kelko dźěći tam serbšćinu wuknje?

A. Kluge: Poskitk je jara derje přiwzaty. Mamy přeco přizjewjenja w Drježdźanach zasydlenych swójbow, tak zo je stajnje­ dwanaće do dwaceći dźěći ze serbskorěčnym pozadkom w žłobiku a pě­stowarni, tež hdyž so młode swójby do Łužicy nawróćeja.

Maće zwisk k Serbskej fachowej šuli za socialnu pedagogiku w Budyšinje?

Wuslědki móža so jenož polěpšić

pjatk, 22. septembera 2017 spisane wot:
Axel Arlt

Słowa „radšo so swojeho wólbneho prawa wzdać, hač AfD abo Lěwicu wolić“ z erta šefa zarjada zwjazkoweje kanclerki Petera Altmaiera su šamałosć. Zo stej so mjenowanej stronje rozhoriłoj, bě jasne. Wšako njeje wólbny bój hišće nimo. Hdyž pak wodźacy politikar Němskeje so k tajkemu wuprajenju nuzowany čuje, je to hižo zlě dosć. Jeho słowa mjenujcy sugerěruja, zo njeje woler kmany sam rozsudźić, pola kotreho kandidata a kotreje strony wón swój křižik staji.

Naročne a rědke twórby zaklinča

srjeda, 20. septembera 2017 spisane wot:

Druhi raz přeprosy chór Serbskeho ludoweho ansambla zajutřišim, pjatk, na koncert rjadu „Mišterske twórby chóroweje hudźby“ w Budy­skim Serbskim muzeju. Bosćan Nawka­ je so składno­stnje z nawodu ćělesa­ Andreasom­ Pabstom rozmołwjał.

Knježe Pabsto, z kotrymi twórbami chceće nas lětsa we wobłuku „Mišterskich twórbow chóroweje hudźby“ zawjeselić? Kak sće program zestajał?

A. Pabst: Wuběr kompozicijow je wuslědk namjetow dramaturgije, ale tež nastorkow z chóra samoho. Mój nadawk nimo­ pozdźišeho nazwučowanja bě, wotměnjawy, komplementarny a naročny program zestajeć, w kotrymž mjezynarodne twórby hornjo- a delnjoserbske spěwy wobrubja. Lětsa zaklinča mjez druhim wobdźěłanja ludowych pěsnjow Bjarnata Krawca, Helmuta Fryče a Alfonsa Jancy. Hladajo na klětuše 170. narodniny Jurja Pilka sym takrjec jubilej přihotujo skerje rědka słyšanu sadźbu „Husacy pastyr“ sobu zapřijał. Z našeho repertoira zanjesemy nimo toho wurězki „Missy sora­bica“ kaž tež wuměłskej spěwaj Jana Bulanka.

Program pleće so přez wjacore doby hudźbnych stawiznow. Čehodla?

nawěšk

nowostki LND