Nichtó nječuje so zamołwity

štwórtk, 20. awgusta 2020 spisane wot:

Kak so wobydler wjele lět podarmo prócuje, twarske njedostatki wotstronić

Štóž je sej hdy swójsku chěžu natwarił abo sej natwarić dał, wě, zo dawno hišće hotowy njeje, hdyž je do njeje zaćahnył. Potom čaka mjenujcy hišće kopica dalšeho dźěła. Tak chceš sej wězo tež přijězd do garaže wuplestrować, snano płót stajić, sej rjany róžk k sedźenju na zahrodźe wuhotować atd. Dalše dźěło – a zawěrno nic njewažne – je, zo staraš so wo to, kak dešćikowu wodu najlěpje wotwodźeš. Z twarskimi planami za nowy dom je to samo na sebi w dosahacej měrje zrjadowane a planowane, ale jenož teoretisce. Praktisce ma so to hakle rozrisać, štož pak njeje stajnje lochko. To wě tež Chrystof Mikławšk. Wón je swój jednoswójbny dom na kromje Serbskich Pazlic do směra na Njebjelčicy po twarskim lěće 2015 dotwarił. Wot lěta 2014 bědźi so wón z problemom, kiž by w normalnym padźe dawno hižo rozrisany měł. Ale w jeho padźe zda so to komplikowana naležnosć być, nic komplikowanych twarskich dźěłow, ale skerje njerozrisanych zamołwitosćow dla a dokelž so problem prosće ignoruje.

Předstawizny

Pokazaja njeznate twórby Carla Lohsy

štwórtk, 20. awgusta 2020 spisane wot:

Składnostnje lětušich 125. narodnin a 55. posmjertnin molerja-ekspresionista Carla Lohsy (1895–1965) česći město Biskopicy swojeho najwuznamnišeho syna wot 4. septembra do 20. decembra ze wšelakorymi wustajeńcami a zarjadowanjemi.

Biskopicy (SN/CoR). Jako wjeršk předstajeja prěni raz dotal w zjawnosći hišće njepokazane twórby Carla Lohsy. Biskopičanski moler Falk Nützsche je jako kurator někotre z priwatneho wobsydstwa wnučkow wuměłca pochadźace mólby wuzwolił a zestajał. 4. septembra chcedźa w Biskopičanskej galeriji Carla Lohsy naraz dwě wustajeńcy wotewrěć: „Nje­znate twórby – wustajeńca z twórbami z priwatneho wobsydstwa wnučkow ­Carla Lohsy“, kotraž budźe hač do 1. nowembra přistupna, a „Lohse a jeho wid na industriju“, kotruž móžeš sej hač do 20. decembra wobhladać. Nimo toho přihotuja za 5. nowember přehladku z hakle lětsa wobnowjenymi twórbami wuměłca. Dźěłarnički, wodźenja, přednoški a kołojězba po měsće program skulojća.

Najprjedy pruwować

štwórtk, 20. awgusta 2020 spisane wot:
Su so slědźerjo, kotřiž nětko potencial łužiskich krajinow po wudobywanju wuhla na titul swětoweho namrěwstwa UNESCO zwěsća, na montanowym regionje Rudne horiny/Krušnohoří orientowali, kotremuž je tónle status hižo spožčeny? Wotbagrowane wsy a pozhubjena rěč pak su tajke bolace namrěwstwo, pod kotrymž Serbja jako etnikum přewšo ćerpja. Mi padnje ćežko, w sćěhach wudobywanja brunicy we Łužicy w minjenych 120 lětach jako wuraz industrializacije narok za swětowe namrěwstwo spóznać. A wjetšinu rekultiwowanych pohórnistwowych płonin mam za přemłodu, zo hodźało so hižo wo tajkim statusu rěčeć, kajkiž w Rudnych horinach mamy. Ale wědomostnicy chcedźa nětko najprjedy potencial pruwować. Wuslědki měli na kóždy pad z wobydlerstwom diskutować. Chceš-li so wo titl swětoweho kulturneho namrěwstwa požadać, trjebaš podpěru ludźi. Slědźerski pohon sam tu njedosaha. Axel Arlt

Z intelektom a wutrobu

srjeda, 19. awgusta 2020 spisane wot:

Tomaš Žur na „Budyskim pišćelowym lěću“ koncertował

Kóždu srjedu wječor wotměwa so wot 3. junija w Budyskej tachantskej cyrkwi hač do kónca awgusta „Budyske pišćelowe lěćo“. Mjeztym njeposkićichu jenož wurjadni hudźbnicy z Němskeje koncerty na wulkich byrglach firmy Eule, ale tež z New Yorka a Prahi. Wosebje pak za­hori njedawno Tomaš Žur, wjelelětny tachantski organist w Berlinje, mnohich wopytowarjow z přewšo naročnym programom. Mnozy Serbja z města a wokolnych wosadow koncert jako wurjadny podawk dožiwichu, tak tež jeho bywši sobušulerjo z tehdomnišeje Budyskeje Serbskeje rozšěrjeneje wyšeje šule.

Drohoćinka ze Serbskeje centralneje biblioteki

W Serbskim kulturnym archiwje (SKA) resp. w Serbskej centralnej bibliotece chowa so tójšto bibliografiskich drohoćinkow – zajimawych za wědomostnikow a ekspertow runje tak kaž za ludźi, kotřiž chcedźa so hdys a hdys wot serbskich stawiznow překwapić dać, abo so za wosebite pola zajimuja, kaž su to w tymle padźe sadowe štomy.

W dwójnym zmysle awantgardistiska je „Ssadowa knižka – Wudata wot klukschanskeho ratarskeho towarstwa psches jeho ßadowu dźjelbu“. Sprěnja, dokelž njejedna so wo přełožk němskeje před­łohi, kaž pola druhich rozwučenjow, ale je to prěnjotny serbski spis. Zdruha, dokelž wuńdźe relatiwnje zahe porno druhim monografijam a přiručkam 19. lětstotka, kotrež skerje z druheje połojcy toho­ lětstotka pochadźeja.

Festiwal noweje hudźby ze Serbami

wutora, 18. awgusta 2020 spisane wot:

Braniborske towarstwo Nowa hudźba (BVNM) wuhotuje wot 20. do 24. awgusta 20. swjedźeń „Intersonancy“ we wuměłstwowym domje „Sans titre“ kaž tež pod hołym njebjom w nutřkownym měsće Podstupima.

Podstupim (SN/bn/CoR). „Najwažniši ­zaměr festiwala je, hudźbutwórcow, publikum a fachowcow do rozmołwy wjesć a tak diskurs wo aktualnych wuwićach šěrić“, pisa wuměłski nawoda zarjado­wanja Thomas Gerwin w programowej brošurce. „Wjelestronske puće zynkow sćěhujo poskićimy parcours – zestajany z koncertow, wustajeńcow, eksperimentalneho hudźbneho dźiwadła, dźěłarničkow, stawizniskeho sympozija a zjawnych diskusijow – z kotrymž chcemy předewšěm wćipnych a wotewrjenych zajimcow docpěć.“

Serbska hudźbna kultura pod hinašim widom

póndźela, 17. awgusta 2020 spisane wot:

Kamjenc (CRM/SN). Festiwal šesćiměstow „Přińć a woteńć“, předewšěm wot Swobodneho stata Sakskeje a Załožby za serbski lud spěchowany, je wjelestronski hudźbny event, zwjazowacy Hornju Łužicu z jeje susodnymi regionami, kotryž so tuchwilu třeći raz přewjedźe. Prěnje z dohromady šěsnaće zarjadowanjow wotmě so minjeny pjatk wječor w Kamjencu.

W bywšej „Serbskej cyrkwi“, mjenujcy w klóšterskej cyrkwi swj. Hany, wustupichu ze znatym delnjoserbskim spěwarjom a dirigentom Geraldom Schönom młodźinski wokalny ansambl Studnja kaž tež nowe hudźbne formaty předstajace wuměłcy z Berlina a Braniborskeje. Z iniciatorom a 1. předsydu tuteje festiwalneje ideje, gitaristom a basistom Hansom Narvu, kaž tež z pianistom a komponistom Konstantinom Dupeliusom a akordeonistku Susanne Stock předstajichu woni dalše alternatiwne formy a wobsahi hudźbneje prezentacije na swojotne wašnje.

Wo knihach a kniharni (14.08.20)

pjatk, 14. awgusta 2020 spisane wot:

Někotre nowostki su zaso z druhich nakładnistwow pola nas dóšli. Poetenladen Lipsk je wudał knihu Róže Domašcyneje „stimmen aus der unterbühne“. Basni „Wurscha“ a „So sprüche“ stej mje wosobinsce jara hnułoj. W dalšej knize z toho nakładnistwa je Róža Domašcyna z Axelom Helbigom wudawaćelka najnowšeje antologije ze Sakskeje „Weltbetrachter – Neue Lyrik“. Namakamy w njej twórby serbskich awtorow a awtorkow.

Lubowarjo basnjow Róže Domašcyneje móža sej nětko tež Poesiealbum čo. 354 z nakładnistwa Märkischer Verlag Wilhelmshorst kupić. „Dorf und Barock­schloss Milkel. – einst und jetzt“ spisali su E. Garbe, P. Hennig a H. Michalk a wudali w nakładnistwje Franka Nürnbergera. Stare a nowše stawizny hrodu (tež serbska rěčna šula je skrótka mjenowana) a wjele fotow, wosebje wo po­nowjenju, zajim zbudźeja. Ulrike Mětškowa je wobrazowy cyklus „Die Winterreise“ a „Die schöne Müllerin“ wudała.

Kompetentniz małym etatom

štwórtk, 13. awgusta 2020 spisane wot:

Wuslědki naprašowanja na łužiske muzeje, nastate we wobłuku projekta „Wuwiwanje strategijow walorizacije“, dźěl wědomostneho předewzaća „Hódnoćenje imaterielneho kulturneho namrěwstwa Delnjeje Łužicy w němsko-serbskim konteksće“ (SN rozprawjachu) mjeztym předleža. Na jich zakładźe ma akciski plan za muzeje nastać.

Budyšin (SN/CoR). Dohromady dwaceći muzejow a domizniskich stwow, zwjetša z wokrjesa Sprjewja-Nysa, je so na naprašowanju wobdźěliło. Awtorojo – nawoda projekta w Serbskim instituće dr. Fabian Jacobs, dr. Lutz Laschewski a Daniel Häfner­ z towaršnosće „Häfner und Laschewski Lausitzer Institut für strate­gische Beratung“ kaž tež sobudźěłaćerjej Gregor Schneider a Hella Stoletzki – su wotmołwy wuhódnoćili. Zwěsćili woni su, zo su wosebje personalne kapacity jara­ wobmjezowane. Połojca institucijow zepěra so jenož na čestnohamtskich sobudźěłaćerjow a minijobberow.

Reinhard Seeliger mjeztym tři lětdźesatki kantor w Zhorjelskej Pětrskej cyrkwi

Kantor bjez chóroweho spěwanja? Bjez prawidłownych probow? Kak so to za čas korony hodźi? „To dźe na substancu. Za dušu je to njeskónčne pruwowanje sćerp­nosće“, měni cyrkwinski hudźbnik a wěcywustojny za pišćele Reinhard Seeliger. Po tym zo bě dźensa 60lětny 1985 po swojim studiju do Zhorjelca přišoł, přewza wón jako asistent direktora cyrkwinskohudźbneje šule w tachantskej cyrkwi ewangelskeje wosady swj. Pětra dźěćacy, cyrkwinski a pišćałkowy chór kaž tež za­moł­witosć za kemše a hamtske jednanja. Oficialnje skutkuje wón wot lěta 1990 jako­ kantor Pětrskeje cyrkwje w měsće nad Nysu. Wot 1996 nawjeduje zdobom Bachowy chór a wot 1997 zamołwja tež dwulětnje wotměwacy so Zhorjelski Bachowy tydźeń. W lětach 1994 do 2008 bě See­liger rektor Wysokeje šule za cyrkwinsku hudźbu w Zhorjelcu.

Chórowe dźěło njemóžne

nowostki LND