Wo wjesnym žiwjenju

wutora, 13. nowembera 2018 spisane wot:
Ketlicy. Na žurli Ketličanskeje fary wotměje so pjatk, 16. nowembra, w 16 hodź. čitanske popołdnjo. Tam čita Friedhard Krawc z dopomnjenkow swojeho prawuja Richarda Zahrodnika (1884–1962). Nadrobnje a lubosćiwje wopisuje Zahrodnik wjesne žiwjenje we wot ewangelskeho serbstwa wobwliwowaneje krajiny wokoło Ketlic kónc 19. lětstotka.

„2. republika bě wuspěšna“

póndźela, 12. nowembera 2018 spisane wot:

Pólska je wčera swjećiła 100. róčnicu znowadocpěća swojeje statneje njewotwisnosće 11. nowembra 1918. Po třoch dźělenjach su Ruska, Pruska-Braniborska a Rakuska-Wuhorska tak mjenowanu 1. republiku rozpušćili a teritorij 123 lět dołho wobsadźili. We Waršawje je so wčera něhdźe 200 000 ludźi na „pochodźe njewotwisnosće“ wobdźěliło. Kritiku wuwabi, zo staj prezident Andrzej Duda a knježerstwowy šef Mateusz Morawiecki­ k tomu namołwiłoj a tak nacionalistiske a prawicarske skupiny podpěrałoj. Ale tež w Budyšinje su historiski­ dźeń wopominali.

Budyšin (SN/at). Lětuši třidnjowski nazymski swjedźeń pólskeho zhromadźenstwa w Budyskim wokrjesu wjercholeše w swjedźenskim zarjadowanju składnostnje 100. róčnicy historiskeho datuma w pólskich stawiznach wčera w Budyskim Kamjentnym domje. W zamołwitosći społnomócnjeneje za wukrajnikow Budyskeho wokrjesa Anny Piętak-Malinowskeje, Kamjentneho domu, Pólskeho instituta w Berlinje a Němsko-Pólskeje towaršnosće Sakskeje dožiwichu wobdźělnicy wotměnjawy program. Mjez druhim zahra smyčkowe trijo SLA „Pólske melodije“ Liany Bertók.

Wopory pogroma tež w Budyšinje wopominali

póndźela, 12. nowembera 2018 spisane wot:

Budyšin (SN). Na židowskim kěrchowje na kromje Budyskeje Strowotneje studnje su minjeny pjatk wopory pogroma wopominali, kiž bě so runje před 80 lě­ta­mi w Němskej započał. Něhdźe 30 woso­bow bě přeprošenju na zarjadowanje sćěhowało. Šulerjo Budyskeho Melanchthonoweho gymnazija zarjadowanje hudźbnje wobrubichu. K tomu předstajichu tekstowe kolaže, kotrež běchu na zakładźe knihi wo Anne Frank sami zestajeli.

Pólska „kolacja“

póndźela, 12. nowembera 2018 spisane wot:
Kónctydźenski nazymski swjedźeń pólskeje zhromadnosće w Budyskim wokrjesu je znowa tež Serbow přiwabił. Pólski narodny swjatk je za to dobra přiležnosć. A hibićiwi organizatorojo z wokrjesnej społnomócnjenej za wukrajnikow Annu Piętak-Malinowskej a z teamom Kamjentneho domu běchu wulkotny poskitk přihotowali. Haj, 917 we wokrjesu bydlacych Polakow je wobohaćenje. Woni wědźa, kak so prawje swjeći. Za jich hospodliwosć namaka tež přitomny předsyda Němsko-Pólskeho towarstwa Sakskeje Wolfgang Howald słowa chwalby. W Drježdźanach, tak wón powědaše, su wčera tohorunja pólski narodny swjatk wopominali. Jako přikusk móžachu tam jenož bracle poskićeć. Porno tomu běchu w Budyšinje pólsku „kolacju“ přihotowali, z bigosom, pelmenijemi, šmałcowymi pomazkami a tykancom. Pólska jědź a pólska kultura słušatej na tajkim dnju prosće hromadźe. Dźak tuž pilnym přihotowarjam! Axel Arlt

Na cyle wosebite wašnje zahaja kóžde lěto w Kulowje póstniski čas. K zazběhej 313. sezony zetkachu so wčera w tamnišej sportowni mužojo k mjezynarodnemu rańšemu piwku. Na programje stejachu mjez druhim wubědźowanje, štó najspěšnišo liter piwa wupije. W samsnym času witachu žony pjaty počas na Kulowskim torhošću. Foto: Beno Šołta

Dopomina na dóńt Židowkow

póndźela, 12. nowembera 2018 spisane wot:
Při pomniku swjateju Cyrila a Metoda pola Stróžišća bu sobotu nowy mały pomnik poswjećeny. Wón dopomina na židowku Blumu Zylberberg. Wona bě na pochodźe jatych w februaru 1945 Serbowku w Stróžišću wo chlěb poprosyła a jón dóstała. Jako so k tamnym jatym wróći, ju stražnik lepi a zatřěli. Jeje sotra Rahel dyrbješe ju blisko mileniumoweho pomnika pochować. Na sobotnej swjatočnosći wobdźěli so něhdźe sto ludźi. Na njej spěwaše židowski kantor Michal Foršt z Prahi modlitwu kadiš. Farar Gabriš Nawka přednjese žohnowansku modlitwu. Podawk z lěta 1945 je na metalowych taflach, kotrež su na kamjeń připrawjene, w němskej, serbskej, jendźelskej a hebrejskej rěči wopisany. Iniciator pomnika je Radworčan Ludwig Sachsa zhromadnje z jeho přećelom Matthiasom Hüsnijom z Porchowa. Foto: Rafael Ledźbor

Z pakćikami dźěći zawjeselić

póndźela, 12. nowembera 2018 spisane wot:

Smjerdźaca (aha/SN). W lěće 2001 załožene Towarstwo swj. Filomeny z tuchwilu dźewjeć čłonami a swojim agilnym předsydu Geratom Róblom njeje jeno znate z dotal cyłkownje 13 razow we Łazku wuhotowanych beneficnych koncertow. Mjeztym je z dobrej tradiciju, zo přewjeduje w adwentnym času za nuzu ćerpjacych pakćikowu akciju.

Před někotrymi lětami zezna Gerat Róbl připadnje Bołharku dr. Milenu Walewu,­ docentku na uniwersitomaj Niederrhein a Nürnberg. Wona přeprosy jeho do Razgrada, města z 33 000 woby­dlerjemi blisko rumunskeje hranicy. Tam je so Gerat Róbl wo nuzu tradacych swójbach, wo chudych dźěći w syrotownjach a wo njeznjesliwych poměrach tež w starownjach přeswědčił. A spon­tanje so Smjerdźečan rozsudźi, po swojich móžnosćach pomhać.

Krótkopowěsće (12.11.18)

póndźela, 12. nowembera 2018 spisane wot:

Kundera znowa Čech?

Paris. Ministerski prezident Čěskeje Andrej Babiš je wuznamnemu spisowaćelej Milanej Kunderje poskićił, jemu znowa staćanstwo spožčić, kotrež běše jemu knježerstwo ČSSR dla kritiskeho romana „Kniha wo smjeću a zabyću“ w lěće 1979 wotpóznało. To pisaja wjacore čěske nowiny. Kundera sam so wo poskitku hišće wuprajił njeje.

Priwatna raketa wuspěšna

Wellington. Po dwěmaj jenož zdźěla wuspěšnymaj pospytomaj je wčera třeća raketa „Electron“ předewzaća Rocketlab dohromady sydom satelitow do orbita přinjesła. Mjez nimi je tež w Mnichowje zhotowjeny „Nabeo“, kiž ma nowu spinansku płachtu wupruwować, z kotrejž so objekty w atmosferje spěšnišo roz­žehla. Zaměr je, swětnišćowe smjeće efektiwnišo wotstronić.

Čěska za „zymski“ čas

Policija (12.11.18)

póndźela, 12. nowembera 2018 spisane wot:

W poslednim wukomiku

Budyšin. Dospołnje wupaliło je so sobotu popołdnju na awtodróze A 4 blisko Budyšina wosobowe awto typa BMW X3. Po tym zo bě 39lětny wodźer kur w awće pytnył, wón na kromje jězdnje zasta. Lědma zo běchu wón, jeho mandźelska a sydomlětne dźěćo awto wopušćili, woheń wudyri a BMW zniči.

Čita z listow wojaka

póndźela, 12. nowembera 2018 spisane wot:

Budyšin. Cyle w znamjenju kónca Prěnjeje swětoweje wójny steji přednošk Luisy Ertel jutře, wutoru, w 19 hodź. w awli Budyskeho Schilleroweho gymnazija. Tam čita wona z listow Maxa Alfreda Neubauera. 1885 w Budyšinje narodźeny wučer ćehnješe 1914 zahorjeny do wójny. Jako wojak bě zwjetša w Francoskej. W mnohich listach je wón swójbnym wo žiwjenju we wójnje a wo swojich dožiwjenjach rozprawjał.

Ekologisce twarić

Stróža. Architektka Kornelia Barth přednošuje zajutřišim, 14. nowembra, w 17 hodź. w Stróžanskim Domje tysac hatow wo móžnosćach ekologiskeho twarjenja z drjewom. Mjez druhim předstaji wona masiwne twarske wašnja z drjewom bjez lěpka a chemije. Zajimcy su wutrobnje přeprošeni.

nawěšk

nowostki LND