Budyšin, 26.11.2014
wo nas ber uns about us  
 
DŹENSA
ŁUŽICA
HLADANJA
PROTYKA
SN-DEUTSCH
E-NOWINA
ABONEMENT
KONTAKT
IMPRESUM
PARTNEROJO
 
 
Design by Robert Brytan
   

Rnu drohoinku nali

May katechizm Luthera jedyn z najstarich delnjoserbskich tekstow

Gotha.
Nowonamakany delnjoserbski dokument ze 16. ltstotka prezentowachu wera popodnju w Slderskej bibliotece Erfurtskeje uniwersity w mse Gotha. Na zarjadowanju wobdlitaj so dr. Sonja Wlkowa a dr. Fabian Kaulfrst ze Serbskeho instituta ka te nawoda Lipanskeho Instituta za sorabistiku prof. dr. Edward Wornar. Jedna so wo paralelny delnjoserbski a nmski tekst Maeho katechizma Martina Luthera. Po prnim posudku Wornarja je dokument jedyn z najstarich dotal znatych delnjoserbskich rnych pomnikow ze 16. ltstotka. Nali su jn skerje pipadnje pi restawraciji namrwstwa Wittenbergskeho reformatora Paula Ebera (1511–1569), kotre sua k wobsydstwu Slderskeje biblioteki Gotha. Su tam do knihow wjazane listy rozwjazali, pi im nadechu roztihane lebjerdki, kotre bchu – ka njeliomne liturgiske teksty na srjedowkowskich pergamentach – nhdy jako material za wjazbu sobu wuiwali. Zarjadnik Eberoweho namrwstwa mjee rukopisne papjery za tak njewane, zo redukowae je na materielnu hdnotu. Nimo fragmentow serbsko-nmskeho Lutheroweho katechizma jedna so pi namakance wo list wudowy z Nrnberga Wittenbergskemu teologiskemu profesorej, wo list Eberoweje dowki bratrej ka te wo wotpisy aktow k cyrkwinskim konfliktam w Durinskej.

„Namakanka je najstari katechizm, kotry ntko mamy, a je tu jara wany za stawizny serbiny a historisku gramatiku, rjekny prof. Edward Wornar Serbskim Nowinam. „Najprjedy pak mam sej nhde 25 do 30 stron dwurneho teksta peita, a hakle po wuhdnoenju a pepytowanju mu rjec, kotre konkretne dopznaa mamy.“

Serbina sta so hakle ze spisownej ru w zwisku z reformaciju, kotra so w Hornjej uicy wot 1540tych lt pesadowae. Najstaru serbsku sadu z lta 1510 („Ach moyo luba lupka ...“) su hakle ped tomi ltami nali. K najzaniim serbskim rukopisnym tekstam sueja kenska agenda (1543), duchowne spwy a prnje zeserbenje Noweho zakonja (Mikaw Jakubica 1548).

Pedleace nowonamakane fragmenty njema wo wjele stare by, wako pochadeja z namrwstwa Paula Ebera, ki b 1569 zemr. Wn ka jeho pedchadnik Philipp Melanchthon (1497– 1560) dopisowataj sej intensiwnje z lutherskimi wuencami, wjerchami a manskimi magistratami w mnohich europskich kninach. K ludom, z kotrymi Eber asto korespondowae, sua farar z Joachimsthala – msta, podstejaceho runja Hornjej a Delnjej uicy skej krnje. Najskerje b z densnieho rno- a kulturnohistoriskeho wida jara drohotny katechizm do jeho wobsydstwa pio, dokel mjee Eber centralnu funkciju jako poradowar a posrdkowar na 1502 zaoenej Wittenbergskej uniwersie Leucorea. (CoR)

Jedyn z najstarich dotal znatych delnjoserbskich tekstow prezentowachu wera w Slderskej bibliotece Erfurtskeje uniwersity w mse Gotha. Fragmenty Maeho katechizma Martina Luthera ze 16. ltstotka bchu tam skerje pipadnje nali, a to we wobuku restawracije namrwstwa Wittenbergskeho reformatora Paula Ebera. Foto: Uniwersita Erfurt

wersija za ćišć

Wostrzbjace, zrudace a zabawne kabarety

Na 140. schadowance sobotu w Budyskej „Krnje“ chcye Cordula Ratajczakowa wot nkotrych wopytowarjow wde, kak je so jim program lubi.

Stanisaw Brzan z Kopina:
Mi su so pinoki jara lubili, wosebje mnohostronskose a multimedialnose dla. A hladajo na to, to densa tu widach, sym peswdeny, zo bude nas Serbow hie dlje ha sto lt.

Hana Brzanec z Prawoic: Cyle sprawnje prajene je so mi loni wjele ble spodobao. Ltsa bchu wulke pestawki mjez jednotliwymi programowymi dypkami, a moderacija njeb tajka, ka sym sej ju pedstajia. Wzo me sej nkotre pokazki wupyta, kotre bchu jara rjane a hde mach so woprawde sobu smje. Na tamnym boku mje zruda, hdy samo naa modina spwa, zo so Serbja za sto lt pominu. Myslu sej, zo je so na patriotizm bohuel kusk zhubi, to je jara koda.

Richard Bgl z Budyina: Dobra hudba a rjane melodije – spwne pinoki su we mni huboki zai zawostajili, kabaretne bchu sabe. Densnii as d njeje lochko sej nto zabawne wumysli. Mamy swobodu medijow: Me witko rjec, ldma t pak na tebje poska.

Jana Markowa z Noweho usa: Kde lto so zaso wjeselu, hdy na jewiu zahorite mjezwoa widu. Dopomina so na to, zo sy tam sam jnu sta. May kusk styska tu, wako je hie rjeo, hdy sam sobu skutkuje. Wau sej ideje modostnych, pomrnu jadriwos a druhdy te wotpohladnje pehnate skedbnjenje na wste njedostatki.

Daniel Mrink ze Swinjarnje: Program b za mnje wulke doiwjenje. Wjerk tworjee zaso brigada. Wona b woprawde wusahowaca.

Beno Wawrich z Jawory: Mi je so jara derje lubio. Kabarety bchu zdla wostrzbjace, hladajo na temy ka bijecy na serbskich wjeskach abo te nastupajo citat prof. dr. oty, w kotrym wn Serbam mao iwjenskeje nadije wi.

wersija za ćišć
   
WOBRAZ DNJA
Wabjenje:
Serbske Nowiny

       

Pokiw: Njerukujemy za wobsahi zalinkowanych stron.
Hinweis: Wir bernehmen keine Haftung fr Inhalte verlinkter Seiten.