Měšćanska rada so z namócnymi rozestajenjemi zaběrała

Budyšin (CK/SN). Hač do 4. oktobra budźe policija w Budyšinje sylnišo prezentna. Tole rjekny Zhorjelski policajski prezident Conny Stiehl na wčerawšim po­sedźenju Budyskeje měšćanskeje rady. Wón wobkrući to z centralnym swjedźenjom k Dnjej němskeje jednoty w Drježdźanach. Nimo toho maja naprawy pomhać, połoženje w sprjewinym měsće změrować. Po namócnych rozestajenjach na Žitnych wikach přepytuje policija kaženja krajneho měra dla do wšitkich směrow, Stiehl rjekny. „Prěni kamjeń pak běchu ćěkancy ćisnyli,­ wot nich je namóc wušła, wot někotrych“, wón podšmórny. Dohromady přepytuja w 90 jednanjach.

dale čitać…
štw., 29. septembera 2016

Poradźena prapremjera na Nowym jewišću w Złym KomorowjeRumnosć studija je za přihladowarjow lědma dosahała, jako dožiwi minjenu sobotu hra „Birkenbiegen“ Olivera Bukowskeho na Złokomorowskim Nowym jewišću swoju prapremjeru. A wočakowanja ludźi na wosebje za dźiwadło spisany kruch njebuchu přesłapjene, kaž sylny přiklesk na kóncu połdrahodźinskeho předstajenja pokaza.

štw., 29. septembera 2016

Šulerjo a wučerjo Serbskeho gymnazija Budyšin (SGB) su hižo wot spočatka pódla a naběžachu sej lětsa wjace hač 2 800 eurow.Při rjanym słónčnym wjedrje wotmě so hižo 12. Budyski běh z wutrobu we hłownej organizaciji Ludoweje banki Budyšin. Znowa nastajichu wobdźělnicy wjacore rekordy. Wjace hač 2 000 sportowcow Budyskich gymnazijow kaž tež Wjele­ćanskeho a Biskopičanskeho gymnazija a powołanskeje šule za hospodarstwo a techniku zmištrowachu prěni raz wjac hač 15 000 kołow, kóžde něhdźe 700 metrow dołhe. Jednotliwe mustwa wobstejachu z třoch běharjow, kotřiž so wotměnjejo jednu hodźinu za dobry zaměr angažowachu: tónkróć za Němski dźěćacy škitny zwjazk městne zjednoćenstwo Budyšin. Dalši rekord wobsteješe w naběžanych skoro 28 000 eurow. Z tychle pjenjez nałoža 80 procentow za projekty Němskeho dźěćaceho škitneho zwjazka. Zbytk rozdźěla na sobu skutkowace šule.

štw., 29. septembera 2016

Němčan dr. Christoph Wowtscherk je w swojim doktorskim dźěle wukročenja přećiwo wukrajnikam w septembrje 1991 we Wojerecach jako socialny protest wopisał. Kak daloko so tehdyše połoženje we Wojerecach wot aktualneho na přikład w Budyšinje rozeznawa, wo tym je so Axel Arlt z nim rozmołwjał.Hodźi so teza wo socialnym protesće tež na wukročenja přećiwo ćěkancam loni a lětsa w Sakskej nałožować?Ch. Wowtscherk: Sym podawki w septembrje 1991 we Wojerecach jako socialny protest definował před pozadkom, zo zwuraznichu protestowacy swoju socialnu njespokojnosć. Na prašenje, hač móžeš tež druhe fenomeny generelnje tak posudźować, je ćežko wotmołwić. Njejsym přirunowanske přepytowanje přewjedł, tohodla sym z wuprajenjom kedźbliwy. Při njepřećelskej namocy přećiwo cuzym w 1990tych lětach běchu zawěsće tež na druhich městnach motiwy, kotrež su po­dobnu rólu hrali.Mjenujeće mjez druhim wutworjenje skupin a alkohol jako katalyzatoraj tehdy­šeho njepřećelskeho zadźerženja cuzym napřećo. Chowa so w nim ...

štw., 29. septembera 2016

Wulke twarnišćo je tuchwilu Hórnikowa w Chrósćicach. Po tym zo su před lětami wotrězk hač k wotbóčce do Zejic ponowili, je nětko­ tamny dźěl wottam hač k wotbóčce do Stareje Cyhelnicy na rjedźe. Hač do kónc oktobra dróhu nětko dospołnje wu­twarjeja. Na jednym boku natwarja potom chódnik a skónčnje puć z asfaltowej worštu pokryja. Foto: SN/Maćij Bulank

štw., 29. septembera 2016

Wobydlerski protest móže wulki wliw wukonjeć. To pokaza so minjene měsacy při Starodarbnjanskim jězoru w Delnjej Łužicy. Tam chcyše Łužiska a srjedźoněmska towaršnosć hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) kónčny skład zerzaweho železohydroksidoweho błóta zarjadować. Tule substancu maja chemikarjo, biologojo kaž tež škitarjo přirody a wobswěta za chětro strašnu, dokelž wobsahuja tele geologiske za­pławjenja mjez druhim jědojty arsen. Wo tym jednaše tež forum „Fakty přepruwować“, kotryž bě Starodarbnjanska wobydlerska iniciatiwa njedawno přewjedła. K tomu su sej priwatneho docenta dr. Wernera Kratza přeprosyli, kiž je zdobom druhi předsyda braniborskeho přirodoškitneho zwjazka a biologa na Swobodnej uniwersiće w Berlinje. Andreas Kirschke je składnosć wužił a so z nim rozmołwjał.LMBV nochce zerzawe błóto nětko tola do Starodarbnjanskeho jězora wodźić. Je tema kónčny skład nětko z blida?

štw., 29. septembera 2016

Pokiwy za nazymske rjedźenje na ležownosći a zahrodźeKóžde lěto zas! Krasny, ćopły počas so nachila. Dołhož słónco z nami hišće derje měni je načasu so na nazymske dźěła nastajić. Hač na ležownosći abo zahrodźe, wšitko měło na zymu přihotowane być, zo by so njeluboznym škodam zadźěwało.Hnězdźenske kašćiki rjedźićPo tym zo je w septembrje tež posledni dorost ptačkow hnězda wopušćił, dźe nětko wo to, w nich žiwe parazity, kaž su tu ptače pchi, roztoče a klěšće, wotstronić, zo njebychu młodźata klětu nadměru wohrožene byli. Za rjedźenje pak njeměli sylne chemiske čisćenske abo samo desinfekciske srědki wužiwać. Wone bychu ptačemu dorostej zadźěwali. Dosaha, hnězdźenski kašćik dokładnje wumjesć. Je-li přewjele parazitow, móžeš jón tež z čistej wodu abo ze sodowej lawgu wurjedźić. Na to ma so kašćik wotnutřka derje­ wusušić, najlěpje na čerstwym powětře.

štw., 29. septembera 2016

Pod nawodom Judith Kubicec předstaja 2. a 3. oktobra chór Lipa, Sinfonietta Drježdźany a solisća „Serbski rekwiem“ Korle Awgusta Kocora w Chróšćanskej cyrkwi. Cordula Ratajczakowa je so z dirigentku Filharmonije Baden-Baden rozmołwjała.Kak je so myslička zrodźiła, „Serbski rekwiem“ znowa zaklinčeć dać?J. Kubicec: Wuchadźišćo bě moje wosobinske nazhonjenje. We wokomiku, hdyž bě jedyn bliski přećel nadobo ze- mrěł, chcych tróštowace słowa tohole rekwiema w maćeršćinje słyšeć, ale tón tu njebě. A tak sej prajach: Dyrbju so wo to starać, zo rekwiem znowa zaklinči. Rozdźěl, kak móža słowa w maćeršćinje skutkować, jara začuwach. Wšako sym rekwiem tež hižo w druhich rěčach spě­wała.Što je Was wabiło, rekwiem zhromadnje z chórom Lipa předstajić?

štw., 29. septembera 2016

29.9.–5.10.2016 Budyski filmowy palast: Bad Moms: wšědnje 17:30 a 19:45 | pj, so a nj 22:30 Findet Dorie: wšědnje 15:45 a 18:15 | wu a srj 10:15 | nj 15:45 Findet Dorie w 3 D: wšědnje 15:15, 17:45 a 20:15 | pj, so a nj 22:30 | nj 11:00 SMS für dich: wšědnje 17:30 (nimo pó) a 20:15 Die glorreichen Sieben: pj, nj a srj 19:45 | pj, so a nj 22:00 Don’t Breathe: štw, so a wu 19:45 | pj, so a nj 22:30 Elliot, der Drache: wšědnje 13:30 (nimo štw a pj) | srj 10:15 Elliot, der Drache w 3 D: wu a srj 10:15 | nj 11:00 Tschick: wšědnje 15:30 Pets: wšědnje 15:30 (nimo pó) Pets w 3 D: wšědnje 13:30 (nimo štw a pj) Ice Age – Kollision voraus!: wu 10:00 a 10:15 | srj 10:00 Ice Age – Kollision voraus! w 3 D: wšědnje 13:15 (nimo štw a pj) Conni & Co.: nj 11:15 | so, nj, wu a srj 13:15Kino-ekstra: Junges Licht: pó 14:30, 17:15 a 20:15Wojerowski CineMotion: Findet Dorie w 3 D: wšědnje 13:25 (nimo štw a pj), 15:40, 17:55 a 20:15 | pj, so a nj 22:35 Findet Dorie: wšědnje 13:00 (nimo štw a pj), 15:10 a 1 ...

štw., 29. septembera 2016

W zańdźenej „Minuće serbšćiny“ zaběrachmy so z někotrymi typami substantiwow cuzeho pochada, kotrež maja za našu rěč njezwučene wukóncy a nači­njeja nam tohodla ćeže při deklinaciji. Dźensa chcemy so dalšim tajkim typam wěnować.

štw., 29. septembera 2016

Drježdźany (SN/JaW). Sakska wobdźěli so wot přichodneho šulskeho lěta na nowym programje za strowe zežiwjenje Europskeje­ unije. Tole je sakski kabinet na swojim posedźenju předwčerawšim w Drježdźanach wobzamknył, piše sakske ministerstwo za wobswět a ratarstwo w zdźělence. „Šulski program přinošuje na jednej stronje k spěchowanju strowoty, na tamnym boku zeznajomjeja so dźěći z wudźěłkami regionalneho hospodarstwa a nazhonjeja, kak wone słodźa“, rjekny statny minister za ratarstwo Thomas Schmidt (CDU).Europska unija je tak mjenowanej programaj šulskeho mloka a šulskeho sadu do cyłka zjała, z wjetšim budgetom wuhotowała a zjednoriła. Tak podpěruje swoje čłonske staty wotnětka z cyłkownje 250 milionami eurow wob lěto, z kotrychž dóstanje Swobodny stat za šulske lěto 2017/2018 něhdźe 1,3 miliony.Kaž ratarske ministerstwo dale zdźěla, poskićeja na sakskich kubłanišćach hižo wot lěta 1993 šulske mloko ze spěchowanjom z programa EU. ...

štw., 29. septembera 2016

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za Serbske NowinyNajwuznamniši podawk bě w septembru wjeršk Europskeje unije pod předsydstwom Słowakskeje. Do jeje stolicy přijědźechu hłowy 27 statow – prěni raz bjez Wulkeje Britaniskeje –, zo bychu so dorěčeli wo wažnych prašenjach fungowanja zhromadźenstwa. Wo wuslědkach su čitarjo Serbskich Nowin zawěsće wobhonjeni. Mnohim pak snano znate njeje, zo rozprawješe wo podawiznje něšto stow žurnalistow ze 60 statow, zo měješe wjeršk swój wosebity logo, kotrehož kolaža z chorhojow 27 sobustawskich statow statow EU siluetu městneho hrodu wotbłyšćowaše a zo bě Bratislava 16. septembra najbóle škitane město Europy. Ludźo stolicy mějachu so po poručenju wyšnosće, za čas wjerška doma wostać, a tak su dróhi přisamom wuludnjene byli. Widźał sy tam jeničce patrulje policistow a wojakow a nimo nich wukrajnych turistow. Program wjerška wopřiješe tež zhromadny wobjed mócnych Europy na pasažěrskej łódźi. ...

štw., 29. septembera 2016

Kulow (HH/SN). Prěni z třoch planowanych wječorow kołowokoło katolskeje narodneje drasty je Kulowske towarstwo Bratrowstwo zawčerawšim na starej šuli w Kulowje přewjedło. Na te wašnje chcedźa zajimcow ze serbskej narodnej dra­stu bliže zeznajomić a jim pokiwy dać, kak so ju najlěpje woblěkać.Prěni wječor móžeštej předsydka ­Bratrowstwa Sonja Hrjehorjowa a čłonka předsydstwa Birgit Suchowa dohromady dźesać zajimčow witać, kotrež chcedźa k tomu přinošować, zo njeby so serbska drasta ze wšědneho žiwjenja pozhubiła. Tak chce Marina Pruchowa ze Sulšec ­prawje wjele wo dźělach drasty, wo płatach, wo wušiwanju atd. zhonić, zo móh­ła to swojimaj dźowkomaj dale dać. ­Sonja Hrjehorjowa je so drastu sama woblekła, rozłožejo při tym wosebitosće a rozdźěle. Přitomne mjez druhim zhonichu, zo je pola njewudatych holcow, ­kotrež swoj štawt šnóruja, rozdźělow we wašnju šnórowanja a zo maja wudate ­žony knefle.

nawěšk