Na hoberskej mašinje mału nowinu ćišća

Donnerstag, 26. Oktober 2017
Artikel bewerten
(0 Stimmen)
Na wodźenskim pulće kontroluja a koriguja hač do třo sobudźěłaćerjo nastajenja kwalitneho ćišća Serbskich Nowin. Wotrjadnik za ćišć Holger Nötzel a Christian Birgany (wotprawa) njejstaj tule hišće cyle spokojom. SN/Maćij Bulank Na wodźenskim pulće kontroluja a koriguja hač do třo sobudźěłaćerjo nastajenja kwalitneho ćišća Serbskich Nowin. Wotrjadnik za ćišć Holger Nötzel a Christian Birgany (wotprawa) njejstaj tule hišće cyle spokojom. SN/Maćij Bulank

Nimale měsacaj je tomu, zo njećišća wječornik Serbske Nowiny hižo na Hornčerskej w Budyšinje, ale na Lejnjanskej na Horach blisko Wojerec w gmejnje Halštrowska Hola. Insolwenca Łužiskeje ćišćernje bě po něšto wjace hač 70 lětach zhromadne dźěło z redakciju SN zakónčiła. Skoro přez nóc stej Ludowe nakładnistwo Domowina a redakcija noweho partnera našłoj, přede­wzaće DVH Weiss-Druck GmbH & Co. KG. Što pak so pod tymle mjenom chowa?

Cyłe štyri mjeńšiny traje tule wutoru ćišć tych eksemplarow Serbskich Nowin, kotrež změja čitarjo nawječor w rukomaj. To je snadnuški čas, přemóžaca ćišćerska mašina w předewzaću DVH Weiss-Druck na Horach blisko Wojerec pak njeje za tak niske nakłady kaž tón serbskeho wječornika wupołožena, ale za edicije, kotrež wuchadźeja ze wšelakimi regionalnymi wudaćemi. Třo ludźo, wotrjadnik za ćišć Holger Nötzel, ćišćer Christian Birgany a produkciska pomocnica Jana Hettner, maja ruce połnej dźěła, zo by ćišćerska mašina Serbske Nowiny w dobrej kwaliće doćišćała. Z kanala na zadnjej sćěnje padaja prawidłownje runje ćišćane eksemplary. Z nazhonitym wóčkom je ćišćerjo analyzuja a přez tasty w pulće sylnosć barby w jednotliwych sektorach strony idealnemu wuslědkej přiměrjeja. To so wšitko jara skoku wotměwa. Čim dlěje so walcy wjerća a papjeru z hoberskeje roły dale transportuja, ćim wjetši je podźěl tak mjenowaneje makulatury, prosteho wotpadka. „Smy mašinu dźensa ze spěšnosću 12 000 eksemplatow za hodźinu dźěłać dali“, přispomnja Holger Nötzel. Hdyž wěš, zo móže samsna mašina maksimalnje 75 000 nowin na hodźinu ćišćeć, někak „małosć“ serbskeho wječornika dodniš. Za njej chowa so zdobom wosebitosć. To znajmjeńša měni wotrjadnik za ćišć. Powołansku rutinu a strowe začuće wužadanja wězo trjebaš, zo móhł za skromny nakład Serbskich Nowin dobru ćišćersku kwalitu docpěć.

Rěkachu jej „swětłownja“

Ćišćerni na přemysłownišću na Horach, hnydom w susodstwje předewzaća Pewo, rěkachu hač do lěta 2005„swětłownja“ w bywšim Kamjenskim wokrjesu. Snano zwisowaše to z tym, zo bě tehdyši sakski ministerski prezident Kurt Biedenkopf (CDU) w oktobrje 1993 sobu zakładny kamjeń za tule inwesticiju Hansa Georga Weissa († 2008) z Monschauwa pola Aachena połožił. Inwestor bě Monschauski Wochenspiegel załožił a předsydowaše wjele lět Zwjazkowemu zjednoćenstwu němskich nawěškowych łopjenow. Sto dźěłowych městnow běchu w nowej ćišćerni wutworili. Łamka na ćišćerskich wikach lěta 2014 dla dyrbjachu ličbu krutych sobudźěłaćerjow pomjeńšić. Dźensa je jich 54, kaž zawodny nawoda Dominik Lein rozłožuje. Wjace hač sto minijobberow a wupožčenych dźěłaćerjow pomha produkciske nadawki spjelnjeć.

Prěnju ćišćersku mašinu z jeje jednej wěžu móžeš hišće wobdźiwać. Hłownje pak produkuja na nowej, lěta 2004 instalowanej offsetowej rotačce. Wona je mjeztym z třomi ćišćerskimi wěžemi wuhotowana a saha wot pincy hač do druheho poschoda. Tam móža 48 nowinskich stron naraz ćišćeć. Z druhimi słowami prajene woznamjenja to wob­jim dweju hodowneju wudaćow Serbskich Nowin. To je nahladna ličba.

Młody zawodny nawoda

Dominik Lein je w ćišćerni na Horach kónc lěta 2009 jako zastupowacy zawodny nawoda dźěłać započał. Wón bě runje swój studij jako ćišćerski a medijowy technikar w Nürnbergu zakónčił. Do swojeho wukubłanskeho zawoda – twarca ćišćerskich mašinow König & Bauer w Radebeulu (bywša Planeta) – njemóžeše wróćo. Nawěšk w fachowym časopisu Deutscher Drucker jeho wabješe, so wo městno na Horach požadać. To so poradźi. Poboku wjelelětneho zawodneho nawody Klausa Brandta zanuri so Dominik Lein do wotběhow a managementa. Pozdaću je to tak derje zmištrował, zo dowěrichu jemu towaršnicy lětsa w awgusće zastojnstwo jeho mentora, zo by je jako naslědnik dale wjedł.

Wšitke lěta hižo Dominik Lein wšědnje z Radebeula na Hory dojězdźuje. Do srjedźneje Łužicy přećahnyć pak jemu žana opcija njeje. Žiwjenske srjedźišćo swójby Lein wostanje Radebeul.

Wochenkurier hłowny produkt

Připrawu, kotraž wodu za ćišć na 8 do 12 stopnjow celsiusa temperěruje, abo dalšu, kotraž zaruča, zo so na přetrjebanu papjernu rólu hnydom nowa přiwjaza, bjeztoho zo mašina zastawa, pokazuje Dominik Lein w pincy. Pódla składowanych rólow papjery steja wulke tanki z procesowymi barbami cyan, magenta, žołta a čorna, kotrež trjebaš za štyribarbny ćišć. „Hłowny produkt ćišćernje je tydźenska nawěškowa nowina Wochenkurier. Za jeje nakład 980 000 eksemplarow w 25 regionalnych wudaćach trjebamy sydom tajkich tankow barby. Z jednej rólu papjery, kwadratny meter je 45 gramow ćežki, móžemy 40 000 eksemplarow Wochenkuriera ćišćeć“, zawodny nawoda wuswětla. Za ćišć Serbskich Nowin wužiwana papjera „Kwidzyn“ je z 52 gramami tróšku ćeša a pochadźa z Pólskeje.

Přewšo skutkowna je připrawa w přichodnej hali, hdźež móža nowinje hač do 22 wabjenskich přiłohow připołožić, naraz abo tež rozeznawane po roznošowanskich wobwodach. Přihot doćišćanych Serbskich Nowin je porno tomu skerje skromna naležnosć: Carola Kahl a Monika Jasiczek fałdujetej, zawalatej a lěpitej w ručnym dźěle nowiny za rozpósłanje z póstom, abo tykatej je prosće jenož do toškow­ wjesnych roznošo­warjow. Něhdźe hodźinu stej z tym za­běranej.

Popřewrótowe předewzaće

Natwar ćišćernje bě wuslědk wuspěšneho předewzaća třoch redaktorow bywšeje zawodneje nowiny płunokombinata Čorna­ Pumpa. Torsten Berge, Gabriele Priebe a Sascha Wende chcychu 1990 swójsku nowinu wudawać. Hans Georg Weiss z Monschauwa po spočatnym chabłanju je jako jenički na jich list z próstwu wo pomoc reagował a radźeše jim nawěškowu nowinu wudawać. Wšako běchu wuměnjenja we Wojerecach z wul­kimi bydlenskimi blokami za to idealne. Roznošowanje nowiny bě tam přewšo efektiwne. Tak poda so něšto měsacow po přewróće Weissowa delegacija do Wojerec, zo bychu projekt „Hoyerswerdaer Wochenspiegel“ startowali. Spočatnje ćišćachu swój Wochenspiegel na zapadźe blisko belgiskeje mjezy. 1991 wutworichu we Wojerecach stajernju. Dalše regionalne wudaća so přidružichu. Da njeměješe hižo zmysł w Monschauwje dale ćišćeć. Logiska kročel bě twar noweje ćišćernje, za kotruž su płoninu na Ho­rjanskim přemysłownišću­ kupili. Klětu wobsteji zawod štwórć lětstotka.

Skupinje Weiss-Druck přisłuša skoro 30 wobdźělenskich towaršnosćow z ně­hdźe 1 200 sobudźěłaćerjemi. Ćišćernja na Horach je tam jedna z cyłkownje třoch. Ćišć wječornika Serbskich Nowin słuša nětko do jeje produkciskeho profila. Axel Arlt

Veröffentlicht in Medije

Galerie

dalši wobraz (1) Fałdować, zawaleć, lěpić abo prosće jenož do toški tykać: Přez ruce Carole Kahl a Moniki Jasiczek (wotlěwa) dźe kóžda nowina po puću k swojemu abonentej.
dalši wobraz (2) Pohlad do wulkeje hale, w kotrejž sobudźěłaćerki a sobudźěłaćerjo ćišćane wudźěłki a wabjenske přiłohi za roznošowanje přihotuja
dalši wobraz (3) Na připrawje, kotraž móže nowinje 22 wabjenskich přiłohow připołožić
Bitte anmelden, um einen Kommentar zu posten

Anzeige