Atentat na Fica bě akt terora

Freitag, 05. Juli 2024 geschrieben von:

Bratislava (dpa/SN). Atentat na ministerskeho prezidenta Roberta Fica, z 15. meje, su w Słowakskej nětko jako teroristiski njeskutk zastopnjowali město jenož pospyta morjenja. To je generalny statny rěčnik Maroš Žilinka wčera wozjewił. Tak hrozy atentatnikej jastwo čas žiwjenja. Tež zjawne witanje njeskutka móže so z jastwom pochłostać.

Přećiwnik knježerstwa bě Fica po posedźenju kabineta w Handlovej z wjacorymi wutřělemi žiwjenjastrašnje zranił. Hnydom po njeskutku zajaty skućićel sedźi w přepytowanskej jatbje.

Fico je mjeztym chorownju wopušćił a chce hamtske nadawki bórze zaso wukonjeć. Ministerski prezident je opoziciju w kraju za atentat sobu zamołwitu sčinił.

Praha, lětsa w měrcu: „Lukášo, jónu dyrbiš tež na Europeadu přijěć. Tam dožiwiš ze Serbami něšto, štož wy Češa wot nas chceće: sta a sta ludźi zjawnje serbšćinu wužiwaja, wołaja na swojich hrajerjow, a widźiš dźesatki serbskich chorhojow. Pój tola jónu,“ wabi mje kaž hižo lěta dołho C. na popularne sportowe zarjadowanje.

Městačko Tönning, někotre měsacy pozdźišo, prěnja hra serbskich mužow: „Ach, Lukáško, ty mój luby, što da ty tu?“ wita a hubkuje mje M. „Hej Lukášo, kajki je tuchwilu staw? A za kotrych jutře palcy tłóčiš, hdyž hrajemy přećiwo Čecham?“ praša so něchtó po prěnich mjeńšinach hry. Tajkich zetkawam hišće wjele, štož je herbstwo moderacije schadźowanki a Praskich wulětow Serbow. Fotografuju poprawom wjac z kameru, hač ze swojimaj wočomaj na kopańcu hladam. Atmosfera je fascinowaca

Reparacije Němskejeza Pólsku z blida

Mittwoch, 03. Juli 2024 geschrieben von:

Waršawa (dpa/SN). Wot zwjazkoweho kanclera Olafa Scholza (SPD) připowědźena pomoc woporam za čas Druheje swětoweje wójny, jako bě Němska susodny kraj wobsadźiła, ma po słowach šefa pólskeho knježerstwa Donalda Tuska, ­hižo bórze zaběžeć. „Tole budźe w běhu měsacow“, zwurazni Tusk wčera po zakónčenju rozmołwow mjez němskim a pólskim knježerstwom we Waršawje. Bjezposrědnje do toho bě Scholz wotškódnjenje za něhdźe 40 000 woporow připowědźił. Hdy a kelko wotškódnjenja ma so płaćić, wón pak zdźělił njeje.

Tusk ma připowědź zwjazkoweho kanclera jako kročel do praweho směra. „Njeje žanych dosahacych pjenjez, kotrež móhli wšo to wurunać, štož je so w Druhej swětowej wójnje stało“, wón zwurazni. W formalnym a prawniskim zmysle je prašenje reparacijow za Tuska wotzamknjene. Tole běchu w zašłosći tež pólske knježerstwa tak zrozumili. Při­wšěm móhła přilubjena pomoc zwjazkoweho knježerstwa tomu dopomhać, zo so poćah mjez susodnymaj krajomaj polěpši. „Dobre gesty w politice su tež jara wažne“, Tusk wuzběhny.

Rozmołwy maja sylny impuls być

Dienstag, 02. Juli 2024 geschrieben von:

Waršawa (dpa/SN). Prezident Pólskeje Donald Tusk, je zwjazkoweho kanclera Olafa Scholza (SPD) z wojerskej česću přijał. Witanje dźensa rano bě zahajenje němsko-pólskich knježerstwowych konsultacijow. Wot lěta 2018 je to prěni raz, zo so wažne bilateralne zetkanje zaso wotměje.

We Waršawje chcedźa so zastupjerjo krajow wujednać a dorozumić. Z kruhow knježerstwa w Berlinje rěka, zo dyrbjeli konsultacije „sylny impuls“ za dobre ­poćahi mjez susodomaj měć. Za to ma so zhromadny Němsko-pólski akciski plan z wjacorymi projektami wobzamknyć. We Waršawje wočakuja, zo němscy zastupjerjo financny paket za Pólsku před­połoža. To su jónu zarunanja za hišće žiwe pólske wopory, kiž su za čas wobsadźenja nacistiskeje Němskeje ćerpjeli. Dale su pjenjezy za zakitowanje wuchodneje flanki Nato w pakćiku zapřijate. Nimo toho ma so twar Němsko-pólskeho domu w Berlinje financielnje podpěrać. Twarjenje ma na komplikowane němsko-pólske stawizny a brutalne němske wobsadźenje za čas Druheje swětoweje wójny dopominać.

Za sto mjeńšin we Waršawje być

Freitag, 28. Juni 2024 geschrieben von:

Pólske knježerstwo planuje modernu železnisku syć a nowe lětanišćo

Waršawa. Pólska ma wotpohlad, nowe moderne lětanišćo na kromje stolicy Waršawy twarić. Wotpowědne plany je ministerski prezident Donald Tusk předwčerawšim, srjedu, na nowinarskej konferency w swojej kencliji předstajił. Lětanišćo ma kmane być za 34 milionow pasažěrow wob lěto. Nastać ma na terenje městno za 135 pasažěrskich lětadłow. Nowy airport wobstejacu syć lětanišćow wudospołnja, Tusk w tym zwisku zdźěli.

Předewzaće za nowe lětanišćo bě hižo předchadźace knježerstwo PiS měło. Te wšak chcyše wo wjele wjetši objekt za nic mjenje hač 100 milionow pasažěrow zwoprawdźić. Nowe knježerstwo je plany předźěłało a pomjeńšiło, Tusk rozłoži. Při tym dźe jemu tež wo to, wobydlerjow njetrjebawši njepoćežować: Trěbne su zdobom přesydlenja a w nuzy samo wuswojenja. Kóšty projekta trochuja na 131 miliardow złotych (33 miliardow eurow). Bywši ministerski prezident Mateusz Morawiecki je w sejmje zaměr Tuska nablaku jako „karikaturu“ kritizował.

Nowu čaru železnicy schwalili

Mittwoch, 26. Juni 2024 geschrieben von:

Spěšniki z Prahi do Drježdźan přichodnje runje hišće hodźinu po puću

Ústí nad Labem (dpa/SN). Planowanja za nowu čaru spěšnikow mjez Prahu a Drježdźanami su dalši zadźěwk přewinyli. Regionalna zhromadźizna w sewjeročěskim Ústíju nad Labem je předpołoženej čarje po sewjernej Čěskej přihłosowała. Za naćisk hłosowaše 30 z cyłkownje 51 zastupnikow, čěska powěsćernja ČTK rozprawja.

Nowa železniska čara ma Čěske srjedźne horiny w 17,5 kilometrow dołhim tunlu mjez Litoměřicami a Ústíjom pod zemju přeprěčić. Po nowym zastanišću Ústí nad Labem-Centrum w sewjeročěskim industrijnym měsće póńdźe dale do 30 kilometrow dołheho mjezy přesahowaceho tunla pod Rudnymi horami. Z Prahi njetraje jězba do Drježdźan potom wjace dlěje hač hodźinu.

Słowakska rozpušći sćelak

Freitag, 21. Juni 2024 geschrieben von:
Bratislava (dpa/SN). W Słowakskej je parlament wčera wječor rozpušćenje zjawno-prawniskeho sćelaka RTVS wobzamknył. Wothłosowanja dla bě tam minjene měsacy k protestam opoziciskich stron a sobudźěłaćerjow sćelaka dóšło. Na kóncu wothłosowaše wšěch 78 zapósłancow socialdemokratiskich a nacionalistiskich knježerstwowych stron za wjele diskutowany zakoń. Zapósłancy opozicije wopušćichu žurlu a wothłosowanje tak bojkotowachu. Nacionalistiska kulturna ministerka Martina Šimkovičová a lěwicarski populistiski ministerski prezident Robert Fico běštaj rozprawnistwo RTVS stajnje zaso jako jednostronske přećiwo nimaj kritizowałoj. Wobstejacych zakonjow dla njeměještaj žane móžnosće, nawodnistwo sćelaka wuměnić. Z formelnym rozpušćenjom sćelaka zakonske zadźěwki wotpadnu. Přichodny měsac chcedźa nowy sćelak STVR z nowym nawodnistwom załožić.

Před wuslědkami lětušich europskich wólbow sym do wukraja ćeknył. Sedźu na brjohu morja na kromje kupki Mallorca a čitam sej čěske a Serbske Nowiny. W čěskich čitam na přikład wo tym, zo je Němska definitiwnje dźělena na „stare zwjazkowe kraje“ a na „něhdyšu NDR“. A kaž přeco so prašam, čehodla so njepisa „nowe kraje“, čehodla so ludźo přeco radšo za staru hač za nowu identitu rozsudźa? Dopominam so na Jurja Kocha, kotryž je mi jónu prajił, zo wobžaruje, zo NDR njeje šansu dóstała, eksistować jako swójski demokratiski stat, přetož to by za wuwiće towaršnosće snano wužitniše było hač spěšne přizamknjenje k druhemu dźělej Němskeje. Snano ma prawje, chiba by to tež Serbam pomhało, dokelž by wjac ludźi doma wostało? Bohužel to ženje njezwěsćimy. „Tehdom njejsu ludźo w dołhich časowych horicontach přemyslowali, su hnydom zapadnu hriwnu chcyli,“ rjekny knjez Koch.

Nowy škitny system za kraj

Freitag, 31. Mai 2024 geschrieben von:

Pólske knježerstwo planuje wuchodnu mjezu wobšěrnišo zawěsćić

Waršawa. Wulku kedźbnosć zbudźiło je pólske knježerstwo ze swojim připowědźenjom, mjezu k Běłoruskej a Ruskej wobšěrnišo zawěsćić, zo by kraj přećiwo migrantam a před wojerskim nadpadom Ruskeje škitany był. Program „Škitna tarč wuchod“ budźe najwjetša operacija k zesylnjenju wuchodneje mjezy a wuchodneje flanki NATO po 1945, rjekny zaki­towanski minister Władysław Kosiniak-Kamysz minjenu póndźelu we Waršawje. Předwidźane su masiwne twarjenja a bunkry, ale tež wulce moderne systemy stražowanja powětroweho ruma a wotwobaranja trutow, minister rozłoži. „Mamy 700 kilometrow mjezy, z nich 400 k Běłoruskej“, praji zastupowacy minister zakitowanja Cezary Tomczyk. Hišće lětsa chcedźa twarić započeć. Projekt ­płaći po dotalnym planowanju dźesać miliardow złotych, štož je něhdźe 2,5 miliardow eurow. Po słowach ministerskeho prezidenta Donalda Tuska nadźija so Pólska pjenježneje pomocy EU.

Češa mištrojo swěta na lodźe

Mittwoch, 29. Mai 2024 geschrieben von:

Mustwo sej přećiwo Šwicarskej w Praze złotu medalju wuwojowało

Praha. Čěske mustwo je finalne wubědźowanje lětušeho mišterstwa swěta w lodohokeju dobyło. W Praskim stadionje O2 Arena porazychu hosćićeljo mužow ze Šwicarskeje z 2:0 a zawěsćichu sej swoju sedmu mištersku złotu medalju. 2010 bě so Čecham naposledk zešlachćiło, při mytowanju dobyćerjow na čestnym po­desće cyle horjeka stać. Wulke finale pokazachu we wjacorych městach susodneho kraja na wulkich wobrazowkach. Na Praskim Staroměšćanskim naměsće běchu so hižo hodźinu do zahwizda tysacy fanow zetkali. Tam powitachu zahorjeni přiwisnicy zymskeho sporta zašłu póndźelu tež swojich rjekow wokoło trenarja Radima Rulíka. Zarjadowarjo mišterstwa su tohorunja jara spokojom, dokelž běchu w minjenymaj njedźelomaj najwjace wopytowarjow w stawiznach spěšnych wubědźowanjow na lodźe zličili. Woni běchu samo 797 727 zastupnych lisćikow předali.

Neuheiten LND