Zastupjerjo Domowiny rozžohnowachu so minjenu wutoru z dotalnym nawodu sakskeho zastupnistwa w Praze dr. Davidom ­Michelom. Jednaćelka serbskeho třěšneho zwjazka Judith Šołćina přepoda jemu po koncerće we Łužiskim seminarje kwěćel ­a dopomnjenku­. ­Zhromadnje z referentom za kulturne naležnosće a wukraj Domowiny Clemensom Škodu dźakowaštaj so jemu za spomóžne zhromadne dźěło Saksow ze Serbami w Čěskej Republice. Foto: Clemens Škoda

Pólska dalše brónje skazała

Freitag, 27. Mai 2022 geschrieben von:

Prezident Andrzej Duda plan za kónc wójny w Ukrainje předstajił

Kijew/Davos. Pólski prezident Andrzej Duda je minjenu njedźelu ukrainsku stolicu Kijew wopytał. W parlamenće – Wysokej radźe – witachu jeho zapósłancy z dołho trajacym přikleskom. W narěči rozłoži jim Duda tři dypki wopřijacy plan za kónc wójny. Po jeho słowach měli najprjedy raz wšitcy ruscy wojacy Ukrainu wopušćić a wobsadźene kónčiny Ukrainje wróćić. Dale měła Ruska načinjene zničenja wotškódnić a infrastrukturu na swójske kóšty zaso natwarić. Nic naposledk měli wšitkich wójnskich złóstnikow před sudnistwo stajić a chłostać.

Stanowe lěhwo za ćěkancow

Dienstag, 17. Mai 2022 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). W čěskej stolicy su minjenu sobotu prěnje stanowe lěhwo za ukrainskich wójnskich ćěkancow wote­wrěli. Objekt w měšćanskim dźělu Troja ma łoža za najprjedy raz 150 ludźi. Ze stanowym lěhwom chce knježerstwo napjate połoženje na hłownym dwórnišću Prahi změrować, dokelž su druhe móžnosće zaměstnjenja wučerpane. Pomocne organizacije skorža hižo dlěši čas njemóžnych wobstejnosćow na chódbach wažneho železniskeho křižowanišća dla. Tam je wjele přisłušnikow mjeńšiny Romow, kotřiž pochadźeja z Transkarpatiskeje na zapadźe Ukrainy. Wobrazy nowin pokazuja dźěći, kiž dyrbja na nahim špundowanju spać.

Wyši měšćanosta Prahi Zdeněk Hřib je knježerstwu mjeztym ultimatum stajił. Njedyrbjało-li wone hač do dźensnišeho plan za sprawne rozdźělenje ćěkancow po wšěm kraju předpołožić, chcył wón centrum za prěnjotne zaměstnjenje w Praze zawrěć. Přeličene na wobydlerjow su w Praze štyri króć telko ćěkancow zaměstnili hač w druhich kónčinach kraja. Do Čěskeje je sej dotal 341 000 ludźi ­z Ukrainy před wójnu wućeknyło.

„Emocije su zrozumliwe“

Freitag, 13. Mai 2022 geschrieben von:

Namócnosće přećiwo ruskemu wulkopósłancej na pohrjebnišću

Waršawa. Swjatočnosće k róčnicy dobyća Sowjetskeho zwjazka nad nacistiskej Němskej w Druhej swětowej wójnje su w Pólskej tónkróć cyle hinak hač minjene lěta wotměli, přewodźane na kóncu hišće wot diplomatiskeho skandala.

Běchu-li hewak na programje znajmjeńša někotre narěče pólskich politi­karjow, kaž prezidenta Andrzeja Dudy, su lětsa ruskeho nadpada na Ukrainu dla wšitke oficialne terminy wotprajili. Składnostnje mjenowaneje róčnicy 8. meje kročachu někotre tysacy demonstrantow wot Palasta kultury k wulkopósłanstwu Ruskeje, zo bychu z pólskimi a ukrainskimi chorhojemi kaž tež z transparentami přećiwo ruskej agresiji protestowali. Na plakatach přirunowachu ruskeho prezidenta Wladimira Putina z Hitlerom.

Sto Čechow za Ukrainu do wójny

Freitag, 13. Mai 2022 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Čěski prezident Miloš Zeman je wjace hač sto wobydlerjam swojeho kraja dowolił, za Ukrainu do wójny ćahnyć. Wón je wotpowědnym ­indiwidualnym próstwam přihłosował, rěčnik prezidialneho zarjada wčera w Praze zdźěli. Po wobornym zakonju je Čecham poprawom zakazane, w cuzych armejach wojować. Ministerski prezident Petr Fiala dyrbi wuwzaćne dowolnosće hišće schwalić. Powšitkownje pak z tym liča, zo wón to tež čini.

Ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj bě wukrajnych dobrowólnych namołwjał, so na boju přećiwo 24. februara zahajenej ruskej inwaziji wobdźělić. Za to chcył wón „mjezynarodnu brigadu“ nastajić dać. Čěska je wot lěta 1999 čłon zakitowanskeho zwjazka NATO. Teje generalny sekretar Jens Stoltenberg je direktne wobdźělenje NATO na wójnje w Ukrainje wospjet wuzamknył, dokelž móhła Ruska tole za přičinu brać, so wojersce tež přećiwo čłonskim krajam zakitowanskeho zwjazka měrić. Te podpěruja Ukrainu předewšěm z wojerskej techniku a ukrainskich wojakow we wobchadźe z njej wukubłuja.

Nowy šef Čěskeje narodneje banki

Donnerstag, 12. Mai 2022 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Hospodarski fachowc Aleš Michl je nowy prezident Čěskeje narodneje banki. Statny prezident Miloš Zeman je 44lětneho wčera w Praze za naslědnika Jiříja Rusnoka powołał, kotrehož doba zastojnstwa so kónc junija po šěsć lětach kónči. Michl je wot lěta 2018 čłon rady centralneje banki.

Wobkedźbowarjo maja za prawdźepodobne, zo Michl dotalny kurs narodneje banki změni. Hinak hač jeho kolegojo w radźe narodneje banki bě Michl stajnje zaso přećiwo zwyšenju danje hłosował. Zo bychu so přiběracej inflaciji wobarali, su wodźacu dań mjeztym na 5,75 procentow zwyšili – najwyši to staw po lěće 1990. Płaćizny za přetrjebarjow w Čěskej su w aprylu, přirunujo z lońšim aprylom, wo 14,2 procentaj rozrostli. Hłowna přičina su přiběrace płaćizny energije wójny na Ukrainje dla. Čěska ma z krónu drje swójsku měnu, je pak so z přistupom k EU 2004 zawjazała, dołhodobnje euro zawjesć. W Čěskej prezident w swójskej zamołwitosći čłonow rady narodneje banki a předsydu centralneje banki pomjenuje. Michl je w Praze hospodarstwo studował.

Styki wožiwić

Mittwoch, 11. Mai 2022 geschrieben von:

Waršawa/Podstupim (RD/SN). Kraj Braniborska chce wusnjene partnerstwo z pólskim wojewódstwom Mazowieckie, hospodarsce najsylnišim regionom Pólskeje, wožiwić. To braniborska ministerka za financy a Europu Katrin Lange (SPD) po třidnjowskim wopyće we Waršawje minjeny tydźeń wozjewi.

Lange je so mjez druhim z maršalom wojewódstwa Mazowieckie Adamom Struzikom (Burska strona PSL) zetkała, kotryž zastojnstwo wjace hač dwaj lětdźesatkaj wukonja. Struzik wosobinsce bě wožiwjenje stykow nastorčił, Lange rozprawja. Planowane nětko je, zhromadne dźěłowe skupiny Europa-ministerstwa a maršaloweho zarjada wu­tworić, kotrež měli na přikład při temach kaž su to korona kaž tež wobnowjomne energije, wosebje nastupajo produkciju wodźika, hromadźe dźěłać. Nimo toho chcetej so wobě stronje zhromadnje wo srědki Europskeje unije ze spěchowanskeho hornca Interreg prócować.

Ahrens: Pólska mje jara hnuje

Freitag, 06. Mai 2022 geschrieben von:

Wjeloraki program Majówki ludźi zahorił

Budyšin. Wjacore lěta zetkawaja so wobydlerjo z Budyšina a wokoliny na tradicionalny pólski mejski swjedźeń Majówka, štož bě tónraz njedźelu, 1. róžownika. Žurla Kamjentneho domu bě kopata połna.

Alexander Ahrens, Budyski wyši měšćanosta, naspomni w swjedźenskej narĕči swoje zwiski do susodneho kraja, mjenujo na přikład wulkotne dožiwjenja tam w dowolowym času. Předewšěm pak wu­zběhny njedawny wopyt premiera Mateusza Morawieckeho a nawody knježaceje strony PiS Jarosława Kaczyńskeho ­w ukrainskej stolicy Kijewje: „Njejsym žadyn wulki fan PiS, ale w tym padźe je mje zmužitosć pólskeho knježerstwa njesměrnje hnuła. Sym hordy, zo mamy tajkeho susoda kaž Pólsku.“

Trjebaja nowe přebytki

Donnerstag, 05. Mai 2022 geschrieben von:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Praha. Tysacy ukrainskich ćěkancow, kiž přenocuja tuchwilu w čěskich hotelach a pensijach, dyrbja sej přichodne dny nowe přebytki pytać. W susodnym kraju započina so turistiska sezona a wobhospodarjerjo chcedźa swoje domy zaso dowolnikam poskićeć. „Do štwórteje meje móža ćěkancy hišće w našim hotelu tu w měsće Františkovy Lázně wostać, potom dyrbja bohužel wućahnyć, dokelž trjebamy wšitke stwy za našich hosći“, praji Nela Fantysová, managerka hotela „U namóřníka“, w kotrymž je tuchwilu 23 Ukrainjanow zaměstnjenych. Ze samsnym problemom bědźi so dalšich 500 ćeknjenych žonow a dźěći we wokolinje znateho lěkowanišća. „W tak mjenowanych asistencnych centrumach našeho wobwoda pytamy tuchwilu za narunanjom. To pak rěka, zo potrjecheni dyrbja z nóclěhami w internatach, w najhóršim padźe samo z městnami w sportowych halach spokojom być. Znajemy tu pak tež ludźi, kotřiž maja mjeztym dźěło a pytaja sej sami bydlenje“, praji Jana Pavlíková, nowinarska rěčnica wobwodneho zarjadnistwa.

Zwada na čole čěskeho instituta

Montag, 02. Mai 2022 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Na čěskim instituće za Studij totalitarnych režimow (USTR) je razna zwada wo nawodnistwo slědźenišća wudyriła. Wědomostna přirada je minjeny kónc tydźenja kompletnje wotstupiła. Wona přećiwo tomu protestuje, zo stanje so stawiznar Ladislav Kudrna z nowym nawodu domu, rěka w zhromadnej deklaraciji čłonow přirady. Gremijej přisłušeja tež němscy wědomostnicy kaž Detlef Brandes, Martina Winkler a Sarah Scholl-Schneider.

Wot Kudrny předpołoženy koncept „wjedźe institut preč wot dotalneje kritiskeje interpretacije stawiznow“. Z nim hrozy strach politiskeho a ideologiskeho zhladowanja na stawizny. Nimo toho 46lětnemu wumjetuja, zo je w swojich publikacijach material druhich awtorow přewzał, bjez toho, zo by to dokumentował. Kudrna wumjetowanja wotpokazuje, kotrež poćahuja so na jeho knihu wo čěskosłowakskich wojowarjach we wójnje w Indochinje. Institut přeslědźa čas nacionalsocialistiskeho wobsadnistwa a komunistiskeho knjejstwa mjez 1948 a 1989. Minjeny čas je wospjet k turbulencam na čole 2007 załoženeho domu dóšło.

Anzeige