„Pólska z wohnjom hraje“

Freitag, 15. Oktober 2021 geschrieben von:

Poměr mjez Waršawu a Brüsselom tuchwilu chětro napjaty

Waršawa. Pod hesłom „Smy a wosta­njemy w Europje“ su minjenu njedźelu tysacy ludźi po wšej Pólskej demonstrowali. Na Waršawskej demonstraciji wobdźěli so nimale 100 000 ludźi. Donald Tusk, nětčiši nawoda opoziciskeje Wobydlerskeje platformy, bě k tomu namołwjał, „demonstrować za dalši přichod Pólskeje w europskej swójbje“.

W měrcu bě ­so minis­terski prezident Mateusz ­Morawiecki na wustawowym sudnistwje kraja prašał, hač prawo EU ­Zakładnemu zakonjej Pólskeje wotpowěduje. A wčera tydźenja tworješe sudnistwo nětko dwělomny wusud, zo prawo Pólskeje nad prawom Europskeje unije steji. Pólska nje­trjeba so tuž po rozsudach Europskeho sudnistwa měć.

Premier Morawiecki, z rozsudom wustawoweho sudnistwa jara spokojom, měnješe: „Europska unija ma sej pólske prawo wažić.“ Jarosław Kaczyński, nawoda knježaceje narodnokonserwatiwneje strony PiS, raznje přispomni: „EU nima žane prawo, so do našich naležnosćow měšeć.“

Pokutu płaćić

Freitag, 15. Oktober 2021 geschrieben von:

Brüssel (ČŽ/K/SN). Europska komisija (EK) „w prawym času Pólsku napomina k zapłaćenju pokuty“, kotruž je jej Europske sudnistwo w konfliktnej naležnosći Turówskeje brunicoweje jamy dla napo­łožiło. Tele zdźělenje rěčnika EK publikuja z belgiskeje stolicy čěske medije. Najwyša juristiska instanca europskeho zhromadźenstwa bě po skóržbje Čěskeje hižo před měsacami postajiła, zo dyrbja přestać brunicu z Turówskeje jamy wu­dobywać a zo ma Pólska w padźe igno­rowanja za kóždy dźeń nje­spjelnjenja ­pokutu 500 000 eurow płaćić. Hač do­nětka wšak Waršawa Brüsselej njeje ani centa přepokazała. Přirodoškitna orga­nizacija Greenpeace wita připowědźenje EK, zo „Pólsku w prawym času namoł­wi, za­płaćić pokutu w konflikće Turówskeje ­jamy dla“. Z tym EK po sudźenju Greenpeace zwuraznja, zo tutu wěc z wočow njepušći a njedopušći, zo Pólska ­Europske sudnistwo a rjadnu legislatiwu ignoruje.

Pólska sama dawa najebać wusud dale brunicu z Turówskeje jamy wudobywać. To je po wuprajenjach premiera Ma­teusza Morawieckeho kaž tež prezidenta Andrzeja Dudy njeparujomne kraj energetisce zawěsćić.

Lewandowski nětko hosćencar

Donnerstag, 14. Oktober 2021 geschrieben von:

Waršawa (JBR/SN). Kapitan narodneje koparskeje wubranki Pólskeje Robert ­Lewandowski, kiž sej swój wšědny chlěb z FC Bayern Mnichowom zasłuža, je nětko we Waršawje hosćenc „Nine’s“ wote­wrěł. Po štyrjoch poschodach bywšeje Waršawskeje piwarnje wězo wšudźe sportowa nalada „knježi“. Na sćěnach wisaja plakaty a znamješka wuznamjenjenych pólskich olympiadnikow, najwjace pak wot Lewandowskeho samoho. Fanojo móža sej tam na wulkich wobrazowkach koparske hry wobhladać.

Jědźnu kartu, kotraž wupada kaž bulwarna nowina, „wobknježa“ ameriske ­jědźe – a runje tak płaćizny –, kaž (ham)burgery, pomfritki a solotwje, wšitke z jendźelskimi mjenami. Najtuńši burger „Nine’s classic“ dóstanješ za wosom eurow, glazěrowane swinjace rjebleška płaća 15 eurow. W historiskej pincy maja předawanišćo z bayerskimi braclemi, kotrež su kaž cyf­ra „9“ sformowane. Tale ličba dźě je čisło zboža na trikoće koparja Roberta Lewandowskeho. Pjekarski mišter braclowe „dźewjatki“ na městnje pječe. Čisło dźewjeć je tež w firmowym logu a dekoracijach po cyłym domje zapřijate.

Šmjatki po wólbach

Mittwoch, 13. Oktober 2021 geschrieben von:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Praha. Načolny kandidat wólbneho zwjazka Spolu Petr Fiala, kiž je při wólbach minjeny kónc tydźenja tuchwilneho čěskeho ministerskeho prezidenta Andreja Babiša ze 27,79 procentami přewinył, je so hišće sobotu wječor ze zastupjerjemi wólbneho zwjazka Pirstan (Piraća a měšćanosća) koalicije dla dorěčał. Tež Babiš po swojej poražce hišće móžnosće widźi, susodny kraj znowa nawjedować. Prezident Miloš Zeman bě mjenujcy do wólbow připowědźił, zo dobyćerjej najsylnišeje strony a nic najsylnišeho wólbneho zwjazka nadawk da knježerstwo zestajeć. A jako tajki dobyćer wuńdźe Andrej Babiš.

Andrej Babiš poražku poćerpjeł

Montag, 11. Oktober 2021 geschrieben von:

Štó ma knježerstwo w Čěskej nawjedować, dotal dospołnje njejasne

Praha (dpa/SN). Z tym njejsu slědźerjo za měnjenjemi ličili: Liberalno konserwatiwna opozicija w Čěskej je při wólbach noweho parlamenta wjetšinu hłosow wolerjow (27,8 procentow) dóstała. Populistiski šef knježerstwa Andrej Babiš dožiwi poražku. Hišće krótko do wólbow steješe wón financneje afery dla pod wulkim ćišćom. Nětko je swojemu kontrahentej Petrej ­Fialje k wulkemu wuspěchej gratulował.

Dobyćer wólbow Petr Fiala je ze swojim wolerskim zwjazkom Spolu najwjac hłosow wolerjow nažnjał. „Změna je tu, my smy změna“, wón po wólbach wu­zběhny. 57lětny bywši wysokošulski rektor chce wjetšinowe knježerstwo wutworić a wušo z Europskej uniju w Brüsselu hromadźe dźěłać.

Zrěčenje drěma

Montag, 11. Oktober 2021 geschrieben von:

Praha (ČŽ/K/SN). W naležnosći Turów stej Čěska a Pólska po rjedźe zasakłych jednanjow ke kompromisnemu dojednanju dóšłoj. Docpěte zrěčenje je pak jenož popisana papjera, dokelž njemóžetej so konfliktnej stronje dojednać, kak dołho ma wone płaćić. Čěska chce, zo płaći ­kontrakt hišće pjeć lět po skónčenju wudobywanja brunicy z Turówskeje jamy, Pólska rěči za dwulětnu płaćiwosć wot dnja podpisanja.

Na Pólsku ćišći werdikt Europskeho sudnistwa. Wone napołoži Waršawje pokutu 500 000 eurow za kóždy dźeń wudobywanja wuhla z Turówskeje jamy. Dotal pak Brüssel njeje ani centa dóstał. Dokelž Pólska po słowach premiera Mateusza Morawieckeho a nětko tež prezidenta Andrzeja Dudy energiju z Turowa w žanym padźe parować njemóže, zaleži jej na tym, Čěsku pohnuć k cofnjenju jeje skóržby. Morawiecki njedawno rjekny, zo je Pólska wulkomyslny poskitk činiła. Rěč je wo naprawje na dobro pomjeznych čěskich sydlišćow, za barjery přećiwo harje a za wobswětowe projekty.

Wuslědk wólbow hišće dospołnje njewěsty

Freitag, 08. Oktober 2021 geschrieben von:

Praha (dpa/SN). Jako bě multimiliardar Andrej Babiš před dźesać lětami do čěskeje politiki přišoł, wón přilubi, korup­ciji w kraju zadźěwać. „Njejsmy kaž ći tamni“, wón tehdy wuzběhny. Krótko do wólbow noweho čěskeho parlamenta dźensa a jutře pak steji šef knježerstwa pod hoberskim ćišćom. A to financneje afery dla, kotruž je tele dny mjezynarodny žurnalistiski konsorcij wotkrył. Swój kónčny wólbny bój drje bě sej Babiš cyle hinaši předstajił. Přiwšěm wón z naprašowanjow přeco hišće jako faworit wuchadźa. Po ličbach agentury Kantar by premier ze swojim hibanjom ANO 24,5 procentow hłosow wolerjow dóstał, konserwatiwna strona SPOLU 23 proc. Zwjazkarstwo Piratow a wjesnjanostow by 20,5 proc. ludźi woliło. Runje na nje wšak ­Andrej Babiš jara wótrje reaguje, twjerdźo, zo chce muslimsku Europu.

Hišće nalěto běchu knježerstwowe strony w naprašowanjach mjez wobydlerjemi hubjeny wothłós žnjeli. Přičina toho běše koronapolitika, sobu zamołwita za 30 000 zemrětych wirusa dla. Šef knježerstwa pak wobhladuje šćěpjensku kampanju jako swój wulki wuspěch.

Tusk namołwja k protestam

Freitag, 08. Oktober 2021 geschrieben von:

Waršawa (dpa/SN). Bywši prezident Rady EU a nawoda pólskeje opozicije Donald Tusk je k protestam přećiwo wusudej wustawoweho sudnistwa kraja namołwjał. „Namołwjam wšitkich, kotřiž chcedźa europsku Pólsku zakitować, njedźelu we 18 hodź. na Waršawske Hrodowe naměsto přińć“, wón wčera wječor na socialnej syći Twitter wozjewi. „Jenož zhromadnje móžemy jich stopować.“ Tusk je tuchwilu komisariski nawoda najsylni­šeje opoziciskeje strony, liberalnokonserwatiwnje wusměrjeneje Wobydlerskeje platformy.

Pólske wustawowe sudnistwo je wčera rozsudźiło, zo so wěste elementy prawa EU pólskej wustawje spřećiwjeja. Narodne prawo steji nad prawom EU. W Brüsselu wusud wjele kritiki zbudźa a powjetša nimo toho konflikt mjez komisiju EU a knježerstwom we Waršawje, kotrež chce justicnu reformu w kraju přesadźić.

Pólske narodnokonserwatiwne knježerstwo pod stronu PiS justicny wobłuk hižo něšto lět změnja. Kritikarjo jemu wumjetuja, zo sudnikow pod ćišć staja. Komisija EU je reformow dla Europskemu sudnistwu hižo skóržby zapodała.

Babiš we wuskosćach

Mittwoch, 06. Oktober 2021 geschrieben von:

Marek Krawc rozprawja wo aktualnje rozjimanych temach w Čěskej

Praha. Kaž su wjacore tu- a wukrajne nowiny njedźelu wječor rozprawjeli, bě mjezynarodny zwjazk wotkrywacych žurnalistow w minjenych měsacach „tajne“ zamóženja wšelakich znatych politikarjow přepytował. Wuslědk jeho dokładnych rešeršow wučinja wjace hač 11,9 milionow brizantnych dokumentow, w kotrychž je tež čěski ministerski prezident Andrej Babiš naspomnjeny, kiž bě hižo časćišo korupcije podhladny.

Trěbne su kmane instrumenty

Montag, 04. Oktober 2021 geschrieben von:

Budyšin (SN). Wo zhromadnych problemach w zwisku ze strukturnej změnu wuradźowachu zastupnicy wuběrka čěskeho senata za wonkowne naležnosće a čłonojo wuběrka za wustawu, prawo, demokratiju a Europu Sakskeho krajneho sejma minjeny pjatk w Budyšinje. Na přeprošenje předsydy sakskeho wuběrka Marka Šimana přichwata jeho čěski kolega Mikuláš Bek. Zarjadowanje wotmě so na historiskej stukowej žurli Sakskeho wyšeho krajneho sudnistwa. Přitomnaj běštaj tež prezident sakskeho sejma ­Matthias Rößler a čěska generalna konsulka Markéta Meissnerová.

„Mamy poprawom samsne problemy“, rjekny Mikuláš Bek. Hižo nětko stej němski a čěski pomjezny region hospodarsce słabje nastajenej. To móhło so ­ze strukturnej změnu raznje přiwótřić, njenamakamy-li so nowe a skutkowne instrumenty.“

Anzeige