Pjeć jězorow budźe zwjazanych
Łužiska jězorina hotuje so na wjeršk: Pjeć jězorow so ze zahajenjom lětušeje dowoloweje sezony kónc junija zwjaza. Tole je hladajo na wuwiće jězoriny wažny měznik.
Bjezdowy (AK/SN). Wot 29. junija změje Łužiska jězorina nastupajo turistiske a hospodarske wuwiće nowu kwalitu. Potom budźe mjenujcy móžno, so z pławnymi zwiskami po pjeć jězorach pohibować. „To je historiski měznik a změje wuskutki na dołhodobny rozrost“, podšmórny krajny rada Budyskeho wokrjesa Udo Witschas (CDU), kotryž je zdobom městopředsyda turistiskeho zwjazka Łužiska jězorina, wčera w Bjezdowach. „Na kóncu twarskich dźěłow budźemy 14 000 hektarow wodoweje přestrjenje wužiwać móc. Tuchwilu je jich hižo 5 300 hektarow.“ Rjećaz zwjazuje Złokomorowski jězor z Lejnjanskim jězorom, Parcowskim jězorom, Sedličanskim jězorom a Rańskim jězorom. Jeli so to poradźi, ma tam wot lěta 2029 pasažěrska łódź jězdźić. Zaměrowy zwjazk Łužiska jězorina Braniborskeje chce za to poskićerja namakać.
Nowe jězdźidła
Drježdźany. (SN/jp) Sakski minister za nutřkowne naležnosće Armin Schuster (CDU) wočakuje w swobodnym staće dale a wjac lěsnych wohenjow. Tohodla so wón wčera wjeseleše, zo móžeše 15 nowych wohnjowobornych awtow za hašenje přepodać. Nowe jězdźidła w hódnoće 7,8 milionow eurow je ministerstwo wšitkim wokrjesam Sakskeje rozdźěliło.
Jězdźidła su w zwisku z lěta 2023 zdźěłanej koncepciju za wotwobaranje lěsnych wohenjow w Sakskej kupili, nutřkowne ministerstwo zdźěli. Hižo minjenu sobotu je w susodstwje prěni wulki lěsny woheń wudyrił. Wot toho dnja lěsne wohenje w Čěskej Šwicy njedaloko hranicy k Sakskej zachadźeja.
Nowe wohnjowoborne jězdźidła hodźa so wosebje derje za jězby přez polo. Nimo toho su awta ze separatnym dychanskim škitom wuhotowane, tak so su wohnjowi wobornicy w jězdźidle derje škitane.
Budyski wokrjes dósta jedne z pjeć wulkich tankowych awtow za hašenje, kotrež je pola wohnjoweje wobory w Běłym Chołmcu zaměstnjene. Tole ma hladajo na nadregionalny škit před katastrofami wulki wuznam, krajnoradny zarjad wčera zdźěli.
Planuja swobodnu serbsku šulu
Škitny nasyp a škitna sćěna matej hač do 2027 nastać
Slepo (AK/SN). Energijowy koncern LEAG chce we wokolinje wokoło Slepoho mnohostronske škitne naprawy před haru a prochom zwoprawdźić. To je zamołwity za škit před imisijemi předewzaća Sebastian Höhne wobydlerjam tele dny přilubił. Z temowymi wustajenišćemi informowaše LEAG w Serbskim kulturnym centrumje Slepo wo wosebitym zawodnym planje škita imisijow w brunicowej jamje Wochozy 2025 do 2028. Najwažniša aktualna naprawa je 1,7 kilometrow dołhi nasyp a sćěna za škit před imisijemi před Mułkecami. Naprawa ma so hač do kónca lěta 2027 zwoprawdźić. Něhdźe 80 000 kubiknych metrow pódy maja so w předpolu z brunicoweje jamy nasypać. Nasyp ma so zwosadźeć.
Za Einsteinowy teleskop we Łužicy
Astrocentrum Łužica, kotryž wulki podzemski labor w zornowcu serbskich kónčin za přepytowanje grawitaciskich žołmow planuje, chce tule tež Einsteinowy teleskop natwarić. Zo bychu we wubědźowanju wo zaměstnjenje projekta porno europskej konkurency wobstali, su nětko hromadźe ze sakskej politiku wažnu kročel dale šli.
Potencial jako křižnišćo logistiki
Infrastrukturu analyzować, zo „hodźeli so do přichoda kmane rozrisanja wuwiwać a digitalnje zwobraznić“, bě zaměr projekta DiSTILL. Skrótšenka steji za „Digitalny simulaciski tool za dalewuwiwanje łužiskeho rewěra na mjezynarodne křižnišćo logistiki“. Wčera bu ze zjawnej prezentaciju zakónčeny.
Choćebuz (SN/bn). „Smy tola trochu hordźi na to, štož smy w minjenych třoch lětach docpěli“, powita Antje Mertens z Choćebuskeje Industrijneje a wikowanskeje komory něhdźe 50 zajimcow z hospodarstwa, politiki a wědomosće na digitalne zarjadowanje. Komora přisłuša konsorcijej sydom partnerow pod nawodom prof. dr. Franka Straube (Techniska uniwersita Berlin), kiž su projekt zwoprawdźili. „Myslu sej, zo smy wočakowanja zdźěla samo přetrjechili. Kelkož wěm, njebu dotal tajkile tool wuwity. Z nim hodźi so transformacija přewodźeć, přichod regiona formować a hospodarska móc stopnjować“, Straube zjima. Nimo partneram dźakowaše so Zwjazkowemu ministerstwu za wobchad jako hłownemu spěchowarjej.
Wukubłanske wiki we Łazowskej šuli
Wyša šule we Łazu přewjedźe přichodny tydźeń štwórtk, 23. apryla, wukubłanske wiki. Cyłkownje 28 firmow chce so na nich wobdźělić a šulerjow a staršich wo dohromady 165 powołanjach informować.
Łaz (AK/SN). Hižo w nowembru 2024 je Łazowska šula tajki dźeń powołanskeje orientacije za šulerjow 7. do 9. lětnika organizowała. „Tehdy bě so dohromady 19 zawodow z cyłeje Łužicy wobdźěliło. Předewzaćeljo sami běchu zarjadowanje nastorčili“, powěda wučer za hospodarstwo a techniku Uwe Stahn. Šulerjo, starši, wučerjo a wustajerjo su wiki po tym intensiwnje wuhódnoćili a wo nimi diskutowali. Facit běše: Zarjadowanje chcedźa na kóždy pad wospjetować a je zdobom wšitkim starobnym skupinam kaž tež zajimowanym zwonka šule wotewrěć.
Rěčne kmanosće online testować
Budyšin (SN/hn). Rěčny centrum WITAJ (RCW) je swój internetny poskitk za tych rozšěrił, kotřiž so za rěčny certifikat za hornjoserbšćinu abo delnjoserbšćinu po zhromadnym europskim referencnym rěčnym ramiku zajimuja.
Wotnětka poskićuje RCW mustrowe nadawki za pruwowanja hornjoserbšćiny runje tak kaž delnjoserbšćiny na rěčnych niwowach hač do C1. K tomu słuša zrozumjace čitanje a słuchanje, pisanje a rěčenje. Na zakładźe informacije wo korektnosći spjelnjenych nadawkow zhonja wuknjacy, do kotreje měry žadanja za „mały rěčny diplom“ spjelnja.
„Za přihoty na pruwowanja poskićujemy cyłkownje dźewjeć mustrowych pruwowanjow na pjeć rěčnych niwowach – nimo C1 stajnje dwaj za schodźenki A1, A2, B1 a B2 – a to za hornjoserbšćinu runje tak kaž za delnjoserbšćinu“, zdźěli Jadwiga Kaulfürstowa, wědomostna sobudźěłaćerka RCW. Pruwowanja přewjeduje RCW w Budyšinje respektiwnje w Choćebuzu. Wotpowědne terminy kaž tež mustrowe nadawki wozjewjeja na internetnej stronje www.sprachzertifikat-sorbisch.de.
Nowej wubědźowani zahajenej
Rakecy (SN/jp). Wosebitosće přirody fotografisce wotbłyšćować a tak na wjelorakosć družinow rostlinow a zwěrjatow pokazać je zaměr noweho wubědźowanja Towarstwa za wuwiće Hornjołužiskeje hole a hatow. Předewšěm pytaja za motiwami, kotrež „na wysokim kwalitatiwnym niwowje mnohotnosć a identitu regiona a krutu zwjazanosć ludźi ze swojej wokolinu wuzběhuja“, we wopisowanju wurisanja rěka. Zarjadowace towarstwo je wubědźowanje spočatk měsaca do žiwjenja zwołało. Nimo „klasiskeje přirodoweje a krajinoweje fotografije su tež motiwy witane, kotrež žiwjenje a dźěło na kulturnych krajinach w a wokoło hornjołužiskeje hole a tamnišich wodźiznow pokazuja“.
Wobdźělić smědźa so hobbyjowi runje tak kaž powołanscy fotografojo z regiona. Zajimcy smědźa maksimalnje tři wobrazy zapodać, z kotrychž so naposledk jedyn hódnoći. Wěcywustojna jury wuznamjeni dohromady 14 fotografijow z mytami w hódnoće sto do třista eurow.
Wutwar čary so dliji
Drježdźany/Berlin (SN). Wutwar železniskeje čary mjez Berlinom a Drježdźanami so dliji: Kaž Němska železnica zdźěli, budu twarske dźěła po wšěm zdaću hakle 2033 dokónčene – štyri lěta pozdźišo hač planowane. Potrjecheny je wosebje wotrězk kolijow mjez Blankenfelde a Wünsdorf-Waldstadt we wokrjesu Teltow-Fläming.
Jako hłownu přičinu mjenuja zamołwići přidatne žadanja při zwoprawdźenju twarskich dźěłow. Wosebje wobswětowe aspekty hraja wulku rólu, na přikład zapřimnjenje do bahnišća pola Zossena. Zo by Němska železnica dźěła eficientnje wukonjeć móhła, chce wona wjacore twarske wotrězki zjednoćić a čaru w tutym času dospołnje zawrěć.
Planowanje wutwara železniskeje čary mjez Berlinom a Drježdźanami běše Němska železnica hižo w lěće 2003 zahajiła. Cyłkownje chce 125 kilometrow kolijow za spěšnosć hač do 200 km/h wukmanić. W lěće 2020 běchu 70 kilometrow čary ponowili. Mjez druhim narunaja tež železniske přechody z mostami a ponowja milinowody nad kolijemi.
