Serbska kultura je inowaciski motor

Dienstag, 22. September 2020 geschrieben von:

Serbski lud je wažny kluč za wuspěšnu strukturnu změnu we Łužicy, rěka wuslědk projekta „Inowacija z tradiciju“. Slědźenišćo Center for Responsible Research and Innovation (CeRRI) Fraunhoferskeho instituta za dźěłowe hospodarstwo a organizaciju (IAO) je w nadawku Łužiskeho hospodarskeho regiona (WRL) potenciale Serbow za strukturnu změnu přepytowało.

Choćebuz (SN/at). Slědźerjo su na prěnjej runinje tři serbske inowaciske róle wudźěłali, kaž WRL w nowinskej zdźělence informuje: Serbski lud spleće Łužicu, twori identitu wutworjacu kótwicu a twari mosty. Ke kóždemu z tychle atributow su konkretne jednanske naćiski zdźěłali. Zdobom wuprajeja politice, wědomosći, hospodarstwu a towaršnosći poručenja, kak móhli serbske tradicije a hódnoty jako motor inowacije za strukturnu změnu we Łužicy wužiwać.

Karbonowe niće wuwić a produkować

Dienstag, 22. September 2020 geschrieben von:

Hamor (CK/SN). Při Hamorskej milinarni chcedźa přichodnje na polu lochkich twarskich maćiznow slědźić. Za to no­chcedźa tam jenož labor natwarić, ale karbonowe niće w pilotowej připrawje tež produkować. Wotpowědny dokument wo tym su minjeny tydźeń sakski minister za regionalne wuwiće Thomas Schmidt (CDU) kaž tež zastupnicy łužiskeho energijoweho zastaraćela LEAG a Fraunhoferskeho instituta za mašino­twar a přeformowansku techniku podpisali (SN informowachu). „Kooperacija je přikład toho, kak móže dołho trajaca strukturna změna wupadać. Hamorej wotwěra so tak puć do noweje industrijneje doby“, statny minister Schmidt podšmórny.

W Slepom je so wčera něhdźe sto ludźi zetkało a so zhromadnje do Rownoho na puć nastajiło. Na protestne lěsne wuchodźowanje bě Choćebuska wobswětowa skupina přeprosyła. Nimo potrjechenych z Łužicy bě tež přewodnik po přirodźe Michael Zobel z Porynskeje pódla, kiž je z wodźenjow po Hambachskim lěsu znaty. Po jeho słowach měli tudyši wobydlerjo wo kóždy kwadratny meter łužiskeho lěsa wojować, zo njeby so wudobywanja brunicy dla zničił. Foto: www.ideengruen.de/markus pichlmaier

Dźěło so w běhu lět změniło

Freitag, 18. September 2020 geschrieben von:

Hladajo na pjelnjenje jamow po hórnistwje je resursa woda bytostna. ­Dokelž pak smy wot njeje dźeń a wotwisniši, měli z njej jara zamołwiće ­wobchadźeć. Wosebita centrala je so minjene dwaceći lět wo to starała.

Zły Komorow (SN/BŠe). Łužiska a srjedźoněmska towaršnosć hórnistwoweho zarjadnistwa (LMBV) zhladowaše póndźelu na dwaj lětdźesatkaj wuspěšneho wodohospodarstwa we Łužicy. W zhromadnym dźěle ze zarjadami a institucijemi je LMBV docpěła, zo z wodu w hórnistwowej kónčinje zamołwiće wobchadźeja. Wudobywanje brunicy dźě je w zašłosći hladajo na wodowy etat swoje slědy zawostajiło. Tohodla je LMBV samozrozumliwje kompleksne nadawki přewzała.

„Za region wuznamny nastork rozrosta“

Freitag, 18. September 2020 geschrieben von:

Choćebuz (SN/at). Wo spěšnych ćahach ICE móža w Delnjej a Hornjej Łužicy tuchwilu jeno sonić. Strukturneje změny po kóncu zmilinjenja brunicy dla ma so to změnić. Nic jenož wobchadnje, ale tež infrastrukturnje. Łužica trjeba nowe dźěłowe městna; nowa porjedźernja železnicow w Choćebuzu ma k tomu přinošować. Z wulkoprojektom na tradicionalnym městnje chce Němska železnica (DB) 1 100 nowych dźěłowych a 110 wukubłanskich městnow wu­tworić. Plany za to su wicekancler a zwjazkowy financny minister Olaf Scholz (SPD), zwjazkowy wobchadny minister Andreas Scheuer (CSU) a předstejićer DB Roland Pofalla wčera w Choćebuzu rozłožili.

Slědźerska doba za milinarnju

Donnerstag, 17. September 2020 geschrieben von:

Hamor (dpa/SN). Hamorska milinarnja ma so stać ze stejnišćom za karbonowe niće. Wotpowědne wozjewjenje wotpohlada su hórniske předewzaće LEAG, sakske ministerstwo za regionalne wuwiće kaž tež wjacore wědomostne zarjadnišća wčera podpisali. Po słowach ministra Thomasa Schmidta (CDU) „so za Hamorske stejnišćo nětko puć do noweje industrijneje doby wotwěra“.

W Hamorje chcedźa přichodnje projekt „InnoCarbEnergy“ zwoprawdźić. Tu dźe wo to wuwić lochkotwarske struktury, kotrež hodźa so mjez druhim w mobilnych nałožowanjach za awtomobilo- a łódźotwar kaž tež za lětarstwo a swětnišćowe lětarstwo zasadźić. W prěnim kroku je předwidźane, natwarić pilotowu liniju zhotowjenja karbonowych nićow, zo móža nowe zhotowjenske technologije testować. „Hižo dźensa móžemy z kombinaciju materialijow, wosebje z karbonowymi nićemi, bytostne lěpšiny wahi wot 30 do 50 procentow porno klasiskim twarskim dźělam docpěć, kotrež su jeničce z aluminija abo wocla“, rjekny Lothar Kroll, nawoda instituta za strukturny lochkotwar Kamjeničanskeje TU.

Konkretne skutki

Donnerstag, 17. September 2020 geschrieben von:
Wuhibki do přichoda su wčera w Hamorje a dźensa – kaž powěsćernje runje rozprawjeja – w Choćebuzu stajili: Tam, hdźež tuchwilu hišće brunicu Wochožanskeje a Rychwałdskeje jamy zmilinjeja, ma jako wuslědk strukturneje změny slědźerske stejnišćo za karbonowe niće nastać. To je naročny projekt. Přetož karbon dale a wažnišu rólu hraje, zo bychu twarske dźěle na waze zhubili. Lěpšinu z toho změja w awtomobilo- a łódźotwarje: Su-li awta abo łódźe lóše, trjebaja mjenje energije so pohibować. A njerěču ani wo lětarstwje abo swětnišćowym lětarstwje, hdźež je kóždežkuli zalutowaneje swójskeje wahi tež na dobro wjetšeje wukonliwosće bjeztoho zo wjace ćěriwa přetrjebaja. Wuznam snano hišće wjetšeho rozměra ma za Choćebusku porjedźenju železnicow wotpohladana inwesticija, hdźež ma 1 200 přidatnych dźěłowych městnow nastać. Pomału so zdawa, zo slěduja dotalnym připowědźenjam woprawdźe prěnje konkretne skutki. Axel Arlt

Probu na lětanišću BER dožiwił

Donnerstag, 17. September 2020 geschrieben von:

Zašły tydźeń tomu tak daloko bě. Dóstach po dlěšich prócowanjach zastupny lisćik jako komparsa za probowy dźeń na nowym lětanišću BER w Berlinje-Schönefeldźe.

Dyrbjał-li BER 31. oktobra dźěłać započeć, maja wšitke wotběhi za pasažěra, ­zo by swój cil z lětadłom docpěł, wjacekróć wupruwowane być. Tak přewjeduja na nowym lětanišću Berlin-Schönefeld tuchwilu wšědnje treningi z njeličomnymi dobrowólnikami. Tak dyrbja sobudźěłaćerjo słabosće spóznać a wotstronić. Posledni dźeń oktobra dźě chcedźa sej potom zamołwići ze Zwjazka, z Braniborskeje a Berlinskeho senata mjez sobu zbožo přeć.

Běch jako normalny pasažěr přeprošeny. Ze swojeho bydlenja w Althohenschönhausenje trjebach połsta minutow, zo bych so z tramwajku a měšćanskej železnicu na lětanišćo dóstał. Wosobinsce „lećach“ do Düsseldorfa, a přichodny lět wjedźeše mje na zažnym popołdnju do Dubrovnika. To sta so wězo wšitko jenož teoretisce.

Zaměrne dźěło na nowej „kótwicy“

Dienstag, 15. September 2020 geschrieben von:

Miłoraz (SN/BŠe). Nimale 18 měsacow po tym zo bu přesydlenske zrěčenje za wjes Miłoraz podpisane, móža po wotkryću ležownosćow na nowym stejnišću twarić započeć. Přestrjeń je něhdźe 14 hektarow wulka. Minjene dny je přede­wzaće Łužiska energija a milinarnje (LEAG) w starym Miłorazu hižo prěnje chěže spotorhać dało. „Naš zaměr je staru wjes dołhož móžno zachować a při­wšěm w nowym Miłorazu nowu kótwicu wuhotować“, zdźěli manager LEAG za in­frastrukturu Martin Klausch powěsćerni dpa. Po wobzamknjenju Slepjan­skeje gmejny dóstanu tež dróhi znate mjena. Tohorunja zarjaduja na nowym stejnišću dom za zetkawanje, pomnik, kupjel a sportnišćo – poprawom wšo to, štož maja wobydlerjo tež w starym Mi­łorazu.

Młodych wučomnikow tradicionelnje wuwjazali

Dienstag, 15. September 2020 geschrieben von:

Budyšin (CS/SN). Cyłkownje 87 młodo­st­nych je minjenu sobotu po tři lěta trajacym wukubłanju na pjekarja, rěznika, fachoweho předawarja mjenowaneju wobłukow, mulerja, třěchikryjerja, ćěslu, blidarja, molerja a lakěrarja, frizera abo běrowoweho překupca we wobłuku Budyskeje rjemjeslniskeje komory swoje wuswědčenje dóstało. Wuwjazali su wučomnikow tónkróć w Budyskim Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle.

Anzeige