Z kolesom do biotopoweho zwjazka w Kamjenej
Nowa Wjeska. Kolesa přihotowane a start! To bě hesło kolesowanskeje tury Nowowješćanow zašłu njedźelu. Při najlěpšim wulětnym wjedrje nastaji so nahladna ličba wjesnjanow zhromadnje na puć do Kamjeneje pola Rakec, hdźež bě tamniša kaolinownja na terenje bywšeho wudobywanišća kaolina rjany přirodny areal stworiła. Přestawku zapołoži skupina na hrajkanišću w Trupinje, prjedy hač dźěše dale hač k zhromadnemu cilej. Tam dojěwši wočakowaše kolesowarjow bohaty piknik. Kóždy běše něšto sobu přinjesł, tak zo bě za krótku chwilu wotměnjawy bifej spřihotowany. Při přijomnej bjesadźe so wšitcy posylnichu. Na to zhonichu ze zajimaweho přednoška wo wudobywanju kaolina a wo putacych stawiznach a wuwiću wudobywanišća tohole zemskeho pokłada.
Při kołojězbje – wězo z kolesom – wulětnicy wokolinu přeslědźichu. Mjez druhim sej rozwalinu kaž tež wuhladnu platformu na městnje wobhladachu. Na dompuću čakaše zasłužena překwapjenka. W Rakecach popřachu sej dalšu přestawku a zhromadny lód.
Policija (11.09.26)
Do štoma zajěła
Njeswačidło. 79lětna žona je srjedu popołdnju ze swojim Renaultom znjezbožiła, jako z Njeswačidła do Sernjan jědźeše. Z dotal njeznateje přičiny zajědźe wona nalěwo z jězdnje a zrazy do štoma. Seniorka poćerpi lochke zranjenja a dyrbješe so w chorowni lěkować. Wěcna škoda na wosobowym awće wučinja něhdźe 10 000 eurow.
Jewišćo w Sulšecach ponowili
We wjesnych dźělach Kulowa so wobydlerjo angažuja
Koćina/Stróža (AK/SN). Město Kulow na swojej internetnej stronje na to pokazuje, zo je we wjesnych dźělach tójšto idejow a iniciatiwow, kiž so krok po kroku zwoprawdźa. Tak su wobydlerjo w Koćinje wulku taflu z informacijemi wo stawiznach a přitomnosći swojeje wjeski nastajili. W kulturnym domje w Sulšecach pak su wuspěšnje jewišćo ponowili. Tole poradźi so dźakowano spěchowanju z programa LEADER lětušeho regionalneho budgeta Hornjołužiskeje hole a hatow.
Rjemjesło a kulinarika hosći wabiłoj
Ćisk. Lěćo je lědma nimo a hižo swjećimy nazymu. Zazběh do sezony je kulturne towarstwo Ćisk minjenu sobotu na Ćišćanski statoku dało. Moderator Tobias Herrmann informowaše mjez druhim wo wustajeńcy dalijow Geralda Tronniera z Łaza. Dopołdnja zabawjachu so hosćo při dujerskej hudźbje a dachu sej w přitulnej atmosferje wulkotnu soljanku z gulašoweje kanony a butřankowe plincy słodźeć.
W pjekarni knježeše po nimale dwěmaj lětomaj přestawki zaso čiłe žiwjenje. W drjewjanej pjecy napječechu 22 chlěbow, kotrež běchu spěšnje wupředate. Z Wulkich Zdźarow pochadźacy pjekar Robert je po swojim wukubłanju 15 lět w Sulšečanskej pjekarni dźěłał. Nětko wón swoje rjemjeslniske zamóžnosće prěni raz tež w Ćisku zasadźi, štož bě za kulturne towarstwo wulke zbožo. Přichodnje chce wón ćěsto na městnje sam tołkać. Na nazymskim swjedźenju staj jeho čłonka předsydstwa Katrin Ludwig a tepjer Hans-Joachim Kummer podpěrałoj. „Hač k hodownym wikam mamy hišće chwile, proces pječenja optiměrować“, Katrin Ludwig wuswětlowaše.
Mjez Chrósćicami a Lejpoldom je ratarski zawod Hentzschel z Lejna ...
Situacija so hórša zdawa, hač woprawdźe je
Kultura debatowanja je po cyłej Němskej špatna, zwěsća politiska wědomostnica Julia Reuschenbach. Wona je prěnju Budysku narěč po lěćnej přestawce w Budyskej tachantskej cyrkwi dźeržała.
Budyšin (CS/SN). Što su přičiny za njekmanosć debatować? Něhdy su so tola zdźěla tež na njelepe wašnje wadźili, na přikład w debatach w zwjazkowym sejmje. Dźensa indiwidualizacija towaršnosće postupuje. Ludźo so skerje w socialnych medijach, pod škitom anonymity wadźa. Zetkaja-li so při listowym kašćiku, so lědma hišće strowja. Pod indiwidualizaciju ćerpja wosebje tež politiske strony, cyrkwje kaž tež towarstwowe žiwjenje. Kmanosć něšto wujednać, rozdźělne zajimy wurunać a kompromisy tworić so pozhubja. Porno tomu wjedu so boje wobaranja a to přewšo emocionalnje a wosobinsce. Ludźo so wěcowneje runiny zdaluja. Husto to samo tak daloko dźe, zo druhemu legitimnosć wotrjekuja, na debaće so wobdźělić. „Smy so z egoistiskej towaršnosću stali, njejsmy hižo žana my-towaršnosć“, referentka rjekny.
Intensiwnje serbsce wuknyli
Krótkopowěsće (11.09.26)
Zeibina 70 lět
Bóšicy. Předewzaće Zeibina kumštne maćizny a technika w Bóšicach swjeći tele dny swoje 70lětne wobstaće. Hižo w třećej generaciji swójba předewzaće nawjeduje. Zeibina ma stejnišća w Bóšicach, Pólskej a Słowakskej. Tam zhotowjeja precizne dźěle z kumštnych maćiznow. W Hornjej Łužicy je předewzaće wot lěta 1965 zasydlene.
Wola wosadne předsydstwa
Drježdźany. W sakskich ewangelskich wosadach maja so nowe předsydstwa wolić. Wólby wotměja so 20. septembra, zdźěli zarjad krajneje cyrkwje. W přichodnej legislaturje so ličba předsydstwow jasnje pomjeńši. Přičina je zjednoćenje wosadow. Jich ličba je so wot 549 w lěće 2020 na 272 wosadow a wosadnych zwjazkow w lěće 2026 redukowała.
Přezmjezne lěkowanje zmóžnić
Hdźež je biskop Beno něhdy skutkował
Wosada swjateju Pětra a Pawoła w Hodźiju zhladuje na 950. wobstaće cyrkwje
Ze sympozijom a dwurěčnymi kemšemi chce ewangelsko-lutherska cyrkwinska wosada swjateju Pětra a Pawoła w Hodźiju sobotu a njedźelu, 12. a 13. septembra 950. wobstaće cyrkwje woswjećić. „Chcemy na stawizny dopominać. Zdobom chcemy impulsy za přichod wusyłać. Chcemy našich křesćanow sensibilizować, so sylnišo zasadźować a za čiłu cyrkej wojować, njewotwisnje wot wyšnostnych strukturow. Maja hódnotu swojeje cyrkwje za cyłu wosadu a za towaršnosć spóznać“, podšmórnje sobuorganizator Gerat Krawc, kotryž bě wot lětsa 1978 hač do 2002 w cyrkwinskim předstejićerstwje aktiwny.
Zwotkel je woda něhdy běžała
Budyšin (KD/SN). Lětuši cyłoněmski dźeń wotewrjeneho pomnika steji pod hesłom „NetzWERKE: pomniki a infrastruktura – historiske twarjenja, kotrež nas jimaja a zwjazuja“. W Budyšinje zaběraja so wuhotowarjo tohole podawka njedźelu, 13. septembra, z prašenjom, kak je so woda něhdy do Budyšina dóstała.
Kóždu hodźinu móža sej wopytowarjo z přewodźerjom na wodowu wěžu w zapadnym dźělu mnišeje runiny dóńć. Runočasnje wotměja so wodźenja po terenje bywšeho klóštra. Při tym zhonja wopytowarjo powědki wo rjedźe franciskanskich mnichow, kotřiž su něhdy na dobro měšćanow w dźensa historiskich murjach skutkowali. Dale budźe wobrazowa galerija z akwarelemi Budyskeje wuměłče Elke Burkhardt přistupna. Nowa wodarnja, hrodowa wodowa wěža kaž tež historiske připrawy studnjow wo tym powědaja, kak su swój čas ludźi w měsće z wodu zastarali. Historiske twarjenja swědča wo rjemjeslniskej zamóžnosći, techniskim postupje a widźe komuny do přichoda. Dźeń wotewrjeneho pomnika přeprošuje k tomu, sej znate městnosće z nowymaj wočomaj wotkryć.
