„Lěpje je, pisak do ruki wzać“

Donnerstag, 29. Februar 2024 geschrieben von:

W Serbach je dźěłowy zešiwk za pěstowarnju, předšulu a 1. lětnik inowatiwny produkt. Milenka Rječcyna je so z logopedowku Mariu Maccynej rozmołwjała, kotraž je zhromadnje z Christin Lukašowej a Chrystinu Delanowej material „SUPER // předšula“ nadźěłała.

Čehodla je tajki zešiwk w serbskej rěči trěbny?

M. Maccyna: Mi bě wažne, zo wučbny material zestaju, z kotrymž móže so předšulske dźěćo na šulu přihotować, zo by tam bjezporočnje čitać a pisać nawuknyło. Ideju za to mějach hižo dołho. Posledni krok k zwoprawdźenju běchu pjenjezy z wubědźowanja simul+. Wěm ze swojeho praktiskeho dźěła, kotre kompetency dźěći za bjezporočne nawuknjenje čitanja a pisanja trjebaja. W tutym zešiwku smy předewšěm rěčny wobłuk zapřijeli a wabimy do produktiwneho rěčenja. Zdobom chcemy runowahu mjez rěčnym faktorom a wuwiwanjom wědomja za swoje ćěło wutworić. Duchowne wuwiće dźěsća zwisuje mjez druhim tež ze zažnej mo­toriku, wosebje wot prěnjeho do třećeho žiwjenskeho lěta a to w zešiwku wobkedźbujemy.

To rěka, zo widźiće dźěćo w cyłotnym wuwiću swojeje wosobiny?

Z pomocu nałožkow rěč wuknyć

Mittwoch, 21. Februar 2024 geschrieben von:

Kulowskej kubłanišći, zakładna šula „Krabat“ a wyša šula „Korla Awgust Kocor“, dźěłatej na dobre wašnje hromadźe. To začuwaja šulerjo w běhu wšědneho šulskeho dnja, runje tak, kaž na wosebitych zarjadowanjach. Při tym hraje serbšćina stajnje hódnu rólu.

Kulow (AK/SN). K zahajenju noweho lěta na kubłanišćomaj wjesela so wuwučowacy a wuknjacy na prěni wulki wjeršk w běhu lěta – ptači kwas. Tak je mjeztym z tradiciju, zo přeprošuja šulerjo zakładneje šule serbšćinarjow wyšeje šule z 5. a 6. lětnika na program ptačeho kwasa. Lětsa so zarjadowanje 26. januara wotměwaše. Šulerka, kotraž so wosebje rady na serbskorěčnych poskitkach wobdźěluje, je Grete Stoppel z Horow. „Za mnje serbšćina prosće wulkotnje klinči. Při zwučowanju wurjekowanja wosebje wjele wuknu, při pěstowanju nałožkow tójšto nazhonju“, měni Grete. 14lětna młodostna je šulerka rjadownje 9A. Wona wuknje stajnje srjedu dwě hodźinje serbsce a by rěč rady hišće intensiwnišo wuknyła. To pak na šuli personalneje situacije dla móžno njeje. Pobrachuja cyle jednorje wučerjo.

Hižo so jako student čuć

Mittwoch, 14. Februar 2024 geschrieben von:
Budyšin (SN/MiR). Sakska studijna akademija w Budyšinje ma so z wysokej šulu za dualny studij stać. Zajimcy za tajki studij móža so wot přichodneje póndźele wysokošulskeho powětra nasrěbać. Hač do 23. februara maja chwile zwěsćić, kotry studijny směr jich powołanskim předstawam najlěpje wotpowěduje. Hesło dnjow rěka „Studij wuspytać!“. Přez cyły tydźeń wotměwaja so we wšitkich studijnych směrach čitanja a zwučowanja w laborach. Docentki a docenća kaž tež studowacy poskićuja rozmołwy, tak zo dóstanje zajimc tež wosobinski zwisk. Rjad rozmołwow zahaji so we fachowym wobłuku hospodarskeho inženjerstwa. Dalše dny su poskitki w elektrotechnice, mediciniskej technice, hospodarskej informatice, zawodnym managemenće resursow kaž tež w zjawnym managemenće planowane. Zajimcy njech sćelu hač do 16. februara mejlku na schnupperstudium@ba-bautzen.de w kotrejž napisaja, za kotry studijny směr so zajimuja. Na internetnej stronje www.ba-bautzen.de su dalše informacije podate. Studenća akademije studuja a přihotuja so zdobom w předewzaću skutkujo na swoje powołanje.

Lubij (SN/MG). W měsće „mjez wokrjesomaj“, kaž je sakski kultusowy minister Christian Piwarz (CDU) pomjenuje, maja hižo wot lěta 2019 wukubłanišćo za referendarow zakładnych šulow. Hižo wjace hač 200 wučerjow su tak w běhu lět na powołanje přihotowali. Nětko chcedźa kubłanišćo na referendarow wyšich a spěchowanskich šulow rozšěrić. „Dźemy přichodny krok“, Piwarz praji. Iniciatiwu za rozšěrjenje stejnišća w Lubiju běštaj krajnej radaj Zhorjelskeho a Budyskeho wokrjesa dałoj.

Stajnje online – je to zlě?

Freitag, 09. Februar 2024 geschrieben von:

Aktualnu rozprawu wo połoženju dźěći a młodostnych w Sakskej předstajili

Drježdźany (SN/AN). W swojej šestej rozprawje wo połoženju dźěći a młodostnych zaběra so sakske socialne ministerstwo (SMS) z tym, kak móhli dźěći a młodych ludźi k zamołwitemu a wěstemu wobchadej z digitalnymi medijemi wukmanić. Stajnje „online“ być je za młodostnych mjeztym normalita, čitamy w rozprawje, kotruž je socialna ministerka Petra Köpping tele dny předstajiła. Tuž je wažne, jich tež w „digitalnym swěće“ podpěrować, štož je wobstatk dźěćaceje a młodźinskeje pomocy.

foto: Liliana Rachelic ...

Freitag, 09. Februar 2024 geschrieben von:
foto: Liliana Rachelic

Dźěći „Krabatoweje skupiny“ serbskeje pěstowarnje „Jan Radyserb-Wjela“ w Budyšinje swjećachu z njewje­stu Paulinu a nawoženju Benom rjany zymski swje­dźeń. Na swačinje jim słódne sroki z ćěsta zesłodźachu, ko­trež běchu jim ptački na taler wobradźili!

kubłarka pěstowarnje „Jan Radyserb-Wjela“ Leńka Ješkec


Budyšin
Foto: Christina Měškankowa

Dźěći małeje a srjedźneje skupiny Worklečanskeje pěstowarnje su ptači kwas wopytowarjow dnjoweje hladarnje překwapili. Spěwajo podachu so na puć, zo bychu ludźi zwjeselili. Braška wjedźeše njewje­stu Helenu a nawoženju Symana, družce a wšitkich dalšich pisanych kwasowarjow.

Knjeni Markowa ze Sernjan (na foće naprawo) so dźěćom za přewšo zwjeselacy a rjany program podźakowa.

Christina Měškankowa


Worklecy

Na žurli Šunowskeje Fabrikskeje hospody swjećeše 26 předšulskich dźěći Ralbičanskeje pěstowarnje z něhdźe 150 hosćimi ptači kwas.

Bookii-prózdniny

Mittwoch, 07. Februar 2024 geschrieben von:
Přiwćicy/Wojerecy (SN/bn). Prózdninski dyrdomdej z Bookii-pisakom poskićuja lětsa na dwěmaj městnomaj. Wutoru, 13. februara, wotměje so w Serbskim projektowym běrowje w Přiwćicach druhi „Bookii klub“. Na wobdźělnikow „čakaja pisane zajimawostki“, kotrež staj rěčnej motiwatoraj Domowiny Marija Šołćic a Lucian Kaulfürst „zdźěla hromadźe nadźěłałoj“, kaž w zdźělence wobeju organizatorow rěka. Mjez druhim hodźi so z pomocu mjenowaneho nastroja „na přikład něšto wo dudach, zahrodce abo francoskej jědźi zhonić“. Znatu knihu „Swět wokoło nas“ je Šołćic „z mnohimi swójskimi idejemi dale wuwiwała. Tak su wjele nowych nadawkow na zakładźe knihi nastali. Tute su w prózdninskich zešiwkach zhromadźene.“ Kaž na lońšim „Bookii klubje“ wěnuja so nimo toho tež na lětušim wospjet tworjenju z hlinu. Tydźeń po zarjadowanju w Přiwćicach wuhotuja „Bookii klub“ we Wojerowskim Domowinskim domje. Motiwatoraj „wjeselitaj so na přizjewjenja zajimcow“, a to pak telefonisce pod čo. 035932 120131 abo z mailku na l (Přiwćicy) resp. pod čo. 03571 601613 abo z mailku na (Wojerecy).

Powołanske wiki na zwučene wašnje

Mittwoch, 07. Februar 2024 geschrieben von:

Hižo dźewjaty raz přeprošuje šěroki zwjazk institucijow na powołanske wiki Zukunftsnavi. Wo nowosćach a planach lětušich wikow informowachu zamołwići wutoru.

Budyšin (SN/MG). Lětsa hišće raz wšo po zwučenym – tole bě tenor nowinskeje rozmołwy w rumnosćach studijneje akademije. W zawodnych słowach rozłožowaše dr. Romy Reinisch, přirjadnica w krajnoradnym zarjedźe, zo „su wiki centralny dźeń za šulerjow, studentow a wučomnikow, kotřiž chcedźa so wo poskitkach w regionje informować.“ Nimo zawodow pak poskićuje Budyska wotnožka agentury za dźěło tež indiwiduelne powołanske poradźowanje we wosobinskich rozmołwach.

W Serbach nastawa dźěl kraja wědomosće

Freitag, 26. Januar 2024 geschrieben von:

Astrocentrum Łužica móhł so wo rozkćěw cyłeho regiona postarać – perspektiwa za młodych ludźi w domiznje

Sakska ma so stać z krajom wědomosće, wšako hightech-stejnišćo hižo je. Zakłady za to su minjene lěta ze zaměstnjenjom puć rubacych předewzaćow kładli. Husto rěči so w medijach wo Silicon Saxony, štož pokazuje na wěsty podźěl z hospodarstwom splećeneje wědomosće. Loni stej so dalšej wulkej předewzaći wědomosće přidružiłoj. Jedne z njeju je Němski centrum za astrofyziku (DZA), kotryž serbsce oficialnje Astrocentrum Łužicarěka. Zaběra so z grawitaciskimi žołmami – tež za hospodarske zaměry. Nimo toho spytaja jeho wědomostnicy z pomocu grawitaciskich žołmow wuswětlić zakłady a pozadk swětnišća. Dopóznaća z toho pomhaja při wuwiwanju nowych technologijow a modernych datowych systemow.

Za swoje zaměry su wědomostnicy DZA w serbskej Hornjeje Łužicy, w Delanach, optimalne wuměnjenja namakali. Loni su dóstali zelenu swěcu za swój ­projekt a lětsa doskónčne přizwolenje njesnadneje sumy spěchowanskich srědkow.

Wučerjo dźěłaja husto podźělnje

Freitag, 26. Januar 2024 geschrieben von:

Drježdźany/Budyšin (SN/MiR). Podźělne dźěło mjez wučerjemi je w Sakskej snadnje stupało. Po informacijach Zwjazkoweho statistiskeho zarjada dźěłaše w šulskim lěće 2022/2023 po cyłej Sakskej dohromady 40,8 procentow wšitkich wučerjow a wučerkow na powšitkownje kubłacych šulach podźělnje. To je wo nimale jedyn procent wjace, hač lěto do toho. Po cyłej Němskej je kwota wyša – 42,3 procentow – najwyša w běhu zašłych dźesać lět. Kaž Sakski krajny zarjad za šulu a kubłanje (LaSuB) na naprašowanje SN zdźěli, njeje móžno konkretizować, kelko wučerkow a wučerjow na serbskich a serbšćinu wuwučowacych šulach z mjenje hodźinami dźěła. Zarjad nima za to diferencowanu móžnosć absolutne ličby zwěsćić.

Serbska debata

Neuheiten LND