Změnu perspektiwy dožiwiła

Dienstag, 10. Oktober 2023 geschrieben von:

Po wuspěšnym złoženju studija chce sej Alena Bětnarjec najprjedy jónu tróšku swět wotkrywać, prjedy hač zahaji powołanske žiwjenje. Wona poda so spočatk noweho lěta dwaj měsacaj na kupu Teneriffa, zo by tam na němskej wukrajnej šuli wuwučowała. Potom chce snano dale pućować.

Zhromadnje myslić

Donnerstag, 05. Oktober 2023 geschrieben von:

Žiwa kooperacija mjez šulu a pěstowarnju ma měć wyšu hódnotu

„Dźěćom dobry přechod z předšulskeje skupiny w pěstowarni do prěnjeho lětnika w šuli zmóžnić, njeje runjewon lochki nadawk.“ To podšmórny dr. Jonas Flöter, profesor na Lipšćanskej uniwersiće, na lětušej fachowej konferency serbskich kubłarjow, wučerjow a fachowcow z wobłuka socialneho dźěła kaž tež wědomostnikow kónc septembra w Budyšinje. Pod titulom­ „Dyrbimy rěčeć!“ běštej Domowina a Serbske šulske towarstwo (SŠT) na zarjadowanje přeprosyłoj.

Impulsy za wědomje dała

Donnerstag, 05. Oktober 2023 geschrieben von:

W Delnjej Łužicy chce Rěčny centrum WITAJ (RCW) kubłanišća k intensiwnišemu zhromadnemu dźěłu pohnuwać. Gunda Heyderowa, wědomostna sobudźěłaćerka RCW w Choćebuzu, rozjimaše swoje dopóznaća z wosebiteho naprašnika.

Přewažnje za čas koronapandemije je so Gunda Heyderowa mjez druhim z kooperaciju mjez pěstowarnju a zakładnej šulu zaběrała. Wona zwěsći, zo je tuta w cyłku poměrnje dobra. Přiwšěm pak so serbska rěč a kultura hustohdy zanjechatej. Wona skedźbni na to, zo dyrbja dźěći, kotrež sej serbsku rěč jako druhu rěč přiswojeja, z nowymi narokami a strukturami šulskeho wobswěta wuńć. Zdobom pak su wužadane, w rěči wuknyć a komunikować, kotraž njeje jich prěnja, to rěka jich sylna rěč. „Při tym mamy sej wuwědomić, zo pedagogiscy fachowcy hustohdy serbscy maćernorěčni njejsu a zo jenož jara mało staršich tutu rěč wobknježi.“

Choćebuz (SN/MiR). W Žylowskej pěstowarni „Mato Rizo“ woswjećichu minjeny pjatk 25. jubilej zahajenja modeloweho projekta Witaj. Z nim běše Serbske šulske towarstwo proces rewitalizacije delnjoserbskeje rěče zahajiło. Předsydka SŠT Katharina Jurkowa dopominaše na započatki dźěławosće a posrědkowaše słowa něhdyšeje předsydki towarstwa Ludmile Budarjoweje, kotraž ma kubłanišćo za „kolebku serbskeje rěče“ w tamnišej kónčinje. Zdobom dźakowaše so wona nestorej Witaj-hibanja Janej Bartej. Amtěro­wacy decernent za socialne, młodźinu a kubłanje pola města Choćebuz André Schneider ma dwurěčnosć w měsće za wulke wobohaćenje. Na zarjadowanje, kotrež su Mila Zacchariasowa, Mylene Krawcikojc a Jenifer Dünnbierowa zhromadnje z kubłarkami tamnišeho a kubłanišća ­Villa Kunterbunt, ze staršimi a swójbnymi, wosebje pak z wjesnej zhromadnosću přihotowali, běše sej tež wotrjadnik w sakskim ministerstwje za kultus Gerald Heinze dojěł. Wón hódnoćeše projekt Witaj mjez Sakskej a Braniborskej jako mjezy překročacy.

Sportowy swjedźeń w lěsu přewjedli

Montag, 02. Oktober 2023 geschrieben von:
Posledni šulski dźeń do nazymskich prózdnin wotměje so na Worklečanskej Serbskej wyšej šuli „Michał Hórnik“ tradicionelny lěsny sportowy swjedźeń. Z pomocu karty podachu so šulerki a šulerjo jednotliwych lětnikow do Worklečanskich ­a Smječkečanskich lěsow. W nich njemějachu jenož prawy puć namakać, ale tež na wjacorych stacijach najwšelakoriše nadawki z wušiknosću spjelnić. Mjez druhim ­běše hašenje stilizowaneho wohenja při Kamjentnym haće wužadanje, kiž měješe so spjelnić. Foto: Diana Šołćina

Dźěći wot profija wuknyli

Mittwoch, 27. September 2023 geschrieben von:
Pod wuměłskim nawodom znateho ilustratora Stefana Hanuša je Budyski Rěčny centrum Witaj minjeny pjatk a sobotu comicowej dźěłarničce přewjedł. Cyłkownje 25 serbskich šulerjow, mjez druhim ze Smječkec, Radworja, Konjec, Chrósćic a Njebjelčic zetkachu so w domje Jurja Brězana w Hornim Hajnku. Tam dóstachu dohlad do potajnstwa, kak móhli comic rysować a to wězo hnydom wuspytachu. A tuž nastachu mjezwoča, figury a jednore sceny. Wosebita atmosfera w dźěłarni Jurja Brězana skićeše přijomnu atmosferu při tworićelskim dźěle. W přirodźe zwonka domu so šulerjo wšelakich kubłanišćow zhromadnje zabawjachu a zeznachu. Foto: Michaela Hrjehorjowa

Z drěmanja wubudźić

Mittwoch, 27. September 2023 geschrieben von:
Za mjezami, w Čěskej republice, sym někotrehožkuli Serba zetkała, kiž hižo dawno wjace w Serbach njebydli. Dopominam so na rodźeneho delnjeho Sulšečana Michała Michałka, we Varnsdorfje bydlaceho. Wón běše swój čas jedyn z najlěpšich pjasćo­warjow susodneho kraja. Widźu žonje w Chřibskej, kotrejž mi při puću stejo wo swojim dźěćatstwje we Łužicy powědatej. Njezapomnite su mi wjacore zetkanja z wučerjom Hanušom Härtelom, kotryž je serbsku Łužicu jako awtodidakt-wuměłc w swojich mólbach zwěčnił. Kelko dopomnjenkow drje druzy Serbja a Češa na tajke zetkanja maja? Wone so pozhubjeja. Přičiny za to su wšelakore. Nichtó je njenapisa. Tych, kotřiž su po wójnje z Łužicy do Čěskeje šli, je dźeń a mjenje. Zetkanjow mjez Serbami a Čechami, kotrež korjenja w jich zwjazowacych stawiznach, je mało. Hladajo na to mam projekt Budyskeju wědomostnikow, we Varnsdorfje drěmace zwiski z młodym widom wožiwjeć, za přewšo trěbny a wužitny. Milenka Rječcyna

„Dźěći su to, štož je mi najwažniše“

Donnerstag, 21. September 2023 geschrieben von:

Jadwiga Čižankowa je w běhu swojeho powołanskeho skutkowanja stajnje na dobro serbskeho kubłanja dźiwała

Wot lěta 1988 je Jadwiga Čižankowa jako wučerka a štyri lěta pozdźišo tež jako ­šulska nawodnica na dobro serbskich a serbšćinu wuknjacych dźěći skutkowała. Na jich dobro a runje tak tež na dobro kolegow a kolegowkow a staršich je so wona w kruhu tych, kiž wo kubłanskich prašenjach rozsudźeja, zasadźiła. Lětsa je so wona na sabatowe lěto podała, klětu poda so na wuměnk. Milenka Rječcyna je so z Jaworčanku rozmołwjała.

Poda-li so wučer na wuměnk, so bjezdwěla na mnohe podawki dopomina. Kotre to su, kotrež Was dźensa hišće jimaja?

J. Čižankowa: To je poprawom wuwiće w běhu swojich powołanskich lět. Přirunuju spočatne lěta z dźensnišim časom, stej to rozdźělnej swětaj. Na čo so wosebje dopominam? Na kóždy pad na dźakownu a přiwisliwu dźěćinu kaž tež stajnje pilny a kooperatiwny wučerski team našeje šule. Wosebje rjany čas běchu lěta 2000 do 2003, čas našeho projekta z dwurěčnymi šulemi w Awstriskej a Madźarskej. To bě tehdy takrjec „naša swětłownja“.

W Berlinje wo Serbach rozprawjeli

Donnerstag, 21. September 2023 geschrieben von:

W rozprawje wo połoženju serbskeho ludu je předsyda Domowiny Dawid Statnik wažnosć rěčneho kubłanja wu­zběhnył: „Smy cil definowali, spočatk 22. lětstotka 100 000 serbowacych měć.“

Berlin (SN/mb). Běše to třeći mjeńšinopolitiski termin tydźenja: Najprjedy so póndźelu w Berlinje mjeńšinowa rada schadźowaše, zo by dalšej podawkaj přihotowała. Tomu je so wuradźowanje ­tutoho gremija Frizow, Danow, Sintow a Romow a serbskeho ludu a zastu­pjerjow delnjoněmčiny z rozmołwnym kołom „mjeńšiny“ nutřkowneho wuběrka Zwjazkoweho sejma přizamknyło (Serbske Nowiny su rozprawjeli). Wčera nawječor su so pod nawodom Natalie Pawlik (SPD), społnomócnjeneje za mjeńšinowe naležnosće zwjazkoweho knježerstwa, čłonojo poradźowaceho wuběrka za prašenja serbskeho ludu poboku nutřkowneho ministerstwa na posedźenje zetkali.

Wšitko złoćane

Donnerstag, 21. September 2023 geschrieben von:

Po cyłym swěće ma Praha, čěska stolica, mjeno „Złota Praha“ a my wjeselimy so na złotu nazymu. Lětuše babylěćo je dobra pokazka na nju. To pak njejstej jeničkej přičinje, zo su sej šulerjo 10. lětnika Worklečanskeje wyšeje šule „Michał Hórnik“ tele město za swoju wotchadnu jězbu wuzwolili. Toho sym sej wěsta.

Dopominajo so na swoje jězby tam wěm, kotry hłuboki zaćišć je Praha we mni zawostajiła. Hišće dźensa spominam na wodźenja z Hańžku Winarjec-Orsesowej po Karlowym mosće hač k Łužiskemu seminarej abo pozdźišo z Radekom Čermákom po hórkach, z kotrychž skići so jónkrótny wid na město. Wěm, hdźe je Kafka bydlił a znaju Židowsku štwórć. Štož je mi wažne rjec: Praha wostanje njezapomnita za kóždeho Serba abo serbšćinu wuknjaceho. Přetož zwiski mjez čěskim a serbskim narodom njedadźa so přetorhnyć, dołhož swět budźe. Dokelž tule słowjansku wzajomnosć njesu generacije dale – na zbožo! Milenka Rječcyna

Chróšćan Šulerjo

Neuheiten LND

Nowinkar 2025

Midas Logo