Čitarjam Płomjenja stej comicowej přećelej „Feliks a Florian“ z pjera Štefana Hanuša (2. wotprawa) zawěsće derje znataj. We wobłuku dźě­łarnički minjenu sobotu w Budyskim Serbskim muzeju móžachu so dźěći a młodostni pod nawodom Štefana Hanuša jónu na papjerje a při tabletach wuspytać a swójske comicowe stawiznički zwoprawdźić. Wuslědki budu w nowej wosebitej ­wustajeńcy Jana Buka nazymu na digitalnej dźěćacej runinje wuměłskeje přehladki widźeć. Foto: Mónika Ošikowa

Z informaciskim materialom, rozmołwami a małym dźěćacym swjedźenjom na Žitnych wikach je předwčerawšim dźesać ­Budyskich dnjowych maćerjow na so skedźbniło. Mjez nimi bě Bernada Bulankowa (srjedźa). Wone přeja sej wjace připóznaća zjawnosće a politiki. W Sakskej so tuchwilu 1 600 dnjowych maćerjow wo 7 000 dźěći stara. Přerěznje ma so dnjowa mać abo dnjowy nan wo wjace dźěći starać hač pěstowarka we wjetšinje žłobikow. Foto: Carmen Schumann

Maja wulki zajim studować

Donnerstag, 05. Mai 2022 geschrieben von:

Drježdźany (dpa/SN). Dotal zajimowaše so 3 150 ukrainskich ćěkancow za studij w Sakskej. Cyłkownje 1 650 z nich chce studij zahajić, dalšich 1 500 chce swoje w Ukrainje zahajene wukubłanje w swobodnym staće pokročować, zdźěli wčera sakske wědomostne ministerstwo w Drježdźanach. Ličby wobsahuja tež žony a muži z druhich krajow, kotřiž su ­w Ukrainje studowali a nadpada Ruskeje dla swoje wukubłanje přetorhnyli. Saksku kampanju pod hesłom „Zmištruj swój studij“ su mjeztym na ukrainskich ćěkancow rozšěrili, tak zo dóstawaja ći lóšo přistup k sakskim wysokim šulam.

Po informacijach sakskeho wědomostneho ministra Sebastiana Gemkowa (CDU) je wjele wysokich šulow swój požadanski čas podlěšiło a swoje popłatki za hosći wotstroniło. Sakski Agricola-studij, kotryž měri so předewšěm na zajimcow ze susodneju Pólskeje a Čěskeje, su mjeztym tež na Ukrainjanow rozšěrili. Dale skedźbni Gemkow na projekty, kotrež potrjechenym pomhaja němsce nawuknyć. „Najmjenje Ukrainjanow němčinu wobknježi a samo z jendźelšćinu je ćežko“, minister wujasni.

Swjedźeń w nalěću nachwatali

Donnerstag, 05. Mai 2022 geschrieben von:
Kulowska Krabatowa zakładna šula je spočatk tydźenja lětuši ptači kwas nachwatała. Dokelž njemóžachu pandemije dla w januarje z cyłej šulu swjećić, tónle podawk prosće ze zymskeho do nalětnjeho časa přepołožichu. Po swjedźenju w Kulowskej sportowej hali předstajichu šulerjo rjadownje 4a swój program tež hišće w starowni a pola měšćanosty. Za wšitkich bě wulke dožiwjenje, jako serbski kwasny ćah po měsće kročić. Braška bě Franc Menzel, nałoženja Adrian Meier a njewjesta Emilia Schneiderec. Foto: Lubina Dučmanowa

Proch wottřasć

Dienstag, 03. Mai 2022 geschrieben von:
To přednošuja, rěča a diskutuja wobdźělnicy konferency we Wojerecach wo perspektiwje kubłanja w regionje, kotraž tči wosrjedź strukturneje změny. Tež łužiskich Serbow rěčnicy tu a tam naspomnja abo tež do wobsahow swojich přinoškow zapřijeja. A potom to: ručež pokazuja fota, potom jewja so Serbja z motiwami, kotrež podkładuja, zo woni swoje nałožki a tradicije haja a zo maja a noša zdźěla hišće wosebitu drastu. Ničo přećiwo tomu. Přiwšěm so prašam: Nimamy da přeco hišće fota wo nas, kotrež wo tym swědča, zo smy tež my Serbja wobstatk moderneho swěta a strukturneje změny. Prašam so dale, hač njeměli před lětami zrodźenu ideju wutworić agenturu, kotraž so wo zwičnjenje informacijow wo Serbach a jich produktow stara, skónčnje zwoprawdźić. Wottam móhli fota rozesłać, kotrež pokazuja zdobom na to, zo smy proch folklory dawno hižo wottřasli, zo njejsmy zastarscy a zo z časom dźemy. Milenka Rječcyna

Šwjelowe dźeniki zajim zbudźili

Donnerstag, 28. April 2022 geschrieben von:
W nimale połnje wobsadźenej awli Delnjoserbskeho gymnazija w Choćebuzu předstaji wčera přełožowarka a wudawaćelka dr. Annett Brězanec dźeniki Bogumiła Šwjele. Z nimi wotkry wona jónkrótne žórło, kotrež njeskići jenož awtentiski dohlad do Šwjeloweho žiwjenja jako farar a priwatna wosobina a do jeho myslow k serbsko-němskim, towaršnostnym a politiskim wuwićam. Předewšěm wotbłyšćuja wone tež wšědny dźeń, podawki a starosće ludźi we łužiskich wosadach, w kotrychž bě Šwjela skoro 50 lět dołho skutkował. Lektor knihi dr. Timo Meškank čitaše přewodźejo ­wujimki z dźenikow. Foto: Michał Nuk

Mjeze wsu a městom

Dienstag, 26. April 2022 geschrieben von:
Dźěći a młodostni, kotřiž su jako ćěkancy do Němskeje přišli, maja po móžnosći spěšnje dóstać składnosć, na šuli wuknyć. Zo pak husto blisko swojich bydlenskich městnow njewuknu, ale zo dyrbja z busom hač do zdalenišeje šuli jězdźić, – to so mi cyle njewujasni. Wosebje nic, hdyž maja bliske šule wuměnjenja kaž šula w měsće, nastupajo předewšěm personal a šulerske kapacity. Někotre ukrainske dźěći ­a ukrainscy młodostni, kotřiž maja jako připóznaći ćěkancy šulu wopytać a na wsy bydla, dyrbja jězdźić wšědnje do Budyšina do šule, byrnjež we wsy šula je. Wěm, přebytk w měsće ma předewšěm za młodych wuknjacych přijomne stronki, štož zabawu a zaběru po šuli nastupa. Rozumju pak tež tych, kotřiž so wo integraciju ćěkancow w swojich bydlišćach prócuja a chcedźa, zo by so to tež na polu kubłanja radźiło. Tuž sej přeju, zo bychu młodźi nowi wjesni wobydlerjo móhli wopytać blisku serbsku šulu a při wšěm dóstali składnosć sej žiwjenje w městach wotkryć. Milenka Rječcyna

Roboterej puć pokazali

Donnerstag, 21. April 2022 geschrieben von:
Wosebity prózdninski poskitk dožiwichu dźensa Alexander, Timo a Noah w Budyskej měšćanskej bibliotece, kotraž poskića prěni raz móžnosć, so z roboterom ­Ozobot zeznać. Z barbnym kodom programěrowany mały roboter z pomocu sensorow wšelake barby spóznawa. Tak móžachu wobdźělnicy roboterej šćežku narysować, po kotrejž potom jězdźeše. Nawoda poskitka Aaron Laber, kotryž zdokonja tučasnje dobrowólnu socialnu słužbu w Budyskej měšćanskej bibliotece, běše dźěćom při tym po boku. Biblioteka je robotery přez regionalnu matematisko-technisku syć MINOS kupiła a chce je w dalšich projektach zasadźić. Foto: SN/Božena Šimanec

Budyšin (SN/MiR). Za durjemi žurle Serbskeho domu a biblioteki Rěčneho centruma WITAJ w Budyšinje knježi wulka ćišina. Njewšědne to začuće, wšako su prózdniny a za durjemi přebywaja dźěći. Samo jako Bianka Rachelic rumnosć wopušći, šćebotanje słyšeć njeje. Nawopak, dźěći, kotrež dožiwja na ferialnym kursu RCW wosebity serbskorěčny rum, wěnuja so z wulkej koncentraciju swojim nadawkam. Bianka Rachelic a Lydija Matikec studujetej na Lipšćanskej uniwersiće wučerstwo, Bianka za gymnazij a Lydija za wyšu šulu. Runja jimaj wuwučuje ­na kursu RCW Christiana Bukec, kotraž studuje wučerstwo za zakładnu šulu na Drježdźanskej Techniskej uniwersiće. Wšitke tři wěnuja so dźěćom wot 1. do 6. lětnika, kotrež zaběraja so wot wčerawšeho hač do pjatka z tym, so w serbskej rěči wukmanjeć a ju dožiwić. Za to su přichodne wučerki zhromadnje z Michaelu Hrjehorjowej, kotraž je ze stron RCW za projekt zamołwita, wotpowědny program přihotowali. Dwójce je so wona do toho ze studentkami zetkała a jim koncept kursa předstajiła.

Wóskowanje dźěl šulskeho projekta

Mittwoch, 13. April 2022 geschrieben von:
Šulerjo Wulkodubrawskeje zakładneje šule su wčera hromadźe z Marlis Konjechtec z towarstwa Radiška jejka wóskowali. Wona je jim techniku a mustry pokazała, małe wuměłske twórby hromadźe wobarbichu. Su-li hotowe, přihotuja je wučerki za wubědźowanje Spěchowanskeho kruha za serbske ludowe wuměłstwo a pósćelu je do Budyšina. 1. a 2. lětnik wóskowaštej tež dźensa, jutře debitej 3. a 4. lětnik jejka. Wóskowanje słuša do šulskeho projekta, w kotrymž zaběraja so wšitcy šulerjo zakładneje šule ze serbskej rěču, z kulturu a nałožkami. W meji wopytaja Krabatowy młyn a w juniju zeznaja serbske instrumenty wot hudźbnikow SLA. Foto: Katja Liznarjec

Neuheiten LND